Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Caban F'ewyrth Twm

Caban F'ewyrth Twm|  |
| Enghraifft o: | gwaith llenyddol  |
| Awdur | Harriet Beecher Stowe  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Iaith | Saesneg  |
| Dyddiad cyhoeddi | 20 Mawrth 1852  |
| Dechrau/Sefydlu | 1852  |
| Genre | ffuglen gyfresol  |
| Olynwyd gan | A Key to Uncle Tom's Cabin  |
| Cymeriadau | Uncle Tom, Little Eva, Simon Legree, Topsy  |
| Lleoliad cyhoeddi | Boston  |
| Prif bwnc | caethwasiaeth yn Unol Daleithiau America  |
| Yn cynnwys | Q98837536, Q98837538  |
| Statws hawlfraint | parth cyhoeddus  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0jgd2  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia |

Clawr y Fersiwn Cymraeg, argraffiad cynnar
Mae **Caban F'ewyrth Twm** (Teitl gwreiddiol Saesneg: **Uncle Tom's Cabin**; neu, **Life Among the Lowly**) yn nofel gan yr awdures Americanaidd Harriet Beecher Stowe a gyhoeddwyd yn 1852. Roedd y nofel wedi ei bwriadu fel ymosodiad ar gaethwasiaeth, a bu'n llwyddiant enfawr. Ystyrir iddi fod yn allweddol wrth greu'r agweddau a arweiniodd at Ryfel Cartref America. Dywedir i Abraham Lincoln, pan gyflwynwyd Harriet Beecher Stowe iddo yn ystod y rhyfel, wneud y sylw "Felly dyma'r ddynes fach a ddechreuodd y rhyfel mawr yma".

Ymhlith y dylanwadau ar y nofel, roedd hunangofiant Josiah Henson, cyn-gaethwas oedd wedi llwyddo i ddianc i Ganada yn 1830. Bu Stowe hefyd yn siarad â chryn nifer o gaethweision a chyn-gaethweision wrth gasglu deunydd ar gyfer y llyfr.

Gwerthwyd mwy o gopiau o *Uncle Tom's Cabin* nag o unrhyw lyfr arall yn ystod y 19g ac eithrio'r Beibl. Gwerthwyd 300,000 o gopiau yn yr Unol Daleithiau yn y flwyddyn gyntaf, ac erbyn 1854 roedd y llyfr wedi ei drosi i 60 o ieithoedd gwahanol.

## Addasiad Cymraeg

Cyhoeddwyd y cyfieithiad Cymraeg cyntaf, gan Hugh Williams dan y teitl *Caban F'ewyrth Twm*, yn 1853. Ond cyn hynny roedd addasiad gan William Rees (Gwilym Hiraethog) wedi ymddangos fel penodau wythnosol yn *Y Faner*, papur newydd Rhyddfrydol Thomas Gee: fe'i cyhoeddwyd fel *Aelwyd F'Ewythr Robert* ym Medi 1853. Mae Gwilym Hiraethog yn rhoi gwisg Gymreig i'w addasiad trwy ei osod mewn fframwaith o deulu yng ngogledd Cymru yn darllen *Caban F'Ewythr Twm* (sef cyfieithiad Hiraethog o'r nofel) gyda'r nos ac yn trafod ei arwyddocád yng nghyd-destun Radicaliaeth Gymreig y cyfnod. Cafodd fersiynau Rees a Williams eu hailargraffu nifer o weithiau yn ail hanner 19g. Cyhoeddwyd talfyriad Cymraeg tua'r un adeg gan Thomas Levi.

Mae *F'Ewythr Tomos: cân ddyri* 1854, yn amlinelliad o'r stori ar ffurf cerdd gan Eben Fardd.

### Defnydd Iaith

Ceir trafodaeth ar y defnydd o'r iaith yn y cyfieithiadau Cymraeg lle ceisir dangos y diglossia rhwng iaith y siaradwyr Gwyn ac iaith y caethweision. Cyhoeddwyd papur ar y gwahanol cywair iaith gan David Willis yn 2016.

## Llyfryddiaeth

* Raymond B. Davies "Caban f'ewyrth Twm", *Y Casglwr* 68 (2000), tt. 6-7.
* E. Wyn James, ‘Caethwasanaeth a’r Beirdd, 1790-1840’ Archifwyd 2011-08-06 yn y Peiriant Wayback, *Taliesin* 119 (2003), tt.37-60. ISSN 0049-2884.
* E. Wyn James, '‘Cymry, Caethwasiaeth a Rhyfel Cartref America’[1] Darlith ar gyfer modiwl gan y Coleg Cymraeg Cenedlaethol ar Ryfel Cartref America.

## Cyfeiriadau
# Y De Eithaf

Y De Eithaf|  |
| Math | isranbarth  |
|  |
| Daearyddiaeth |
| Sir | Alabama, Georgia, Louisiana, Mississippi, De Carolina  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
|  |
| [golygwch ar Wicidata] |

Rhanbarth yn Ne Unol Daleithiau America yw'r **De Eithaf**, **Pellafoedd y De**, neu **Berfeddion y De** (Saesneg: *the Deep South*) sydd fel rheol yn cynnwys taleithiau Louisiana, Mississippi, Alabama, Georgia, a De Carolina. Weithiau cynhwysir taleithiau cyfagos, neu rannau ohonynt, yn enwedig dwyrain Texas, gogledd Florida, gorllewin Tennessee, neu ddwyrain a de Arkansas. Nodweddir y rhanbarth gan ddiwylliant arbennig, hanes ac economi cyffredin, a'i ddaearyddiaeth.

Hanes cythryblus o ran hil sydd gan y De Eithaf: caethwasiaeth y bobl dduon a chaethgludo'r brodorion, Rhyfel Cartref America a'r Ailymgorfforiad, arwahanu a deddfau Jim Crow, a'r mudiad hawliau sifil—a demograffeg gymysg yn bennaf o bobl wynion a phobl dduon. Hinsawdd gynnes sydd yma, a seilir yr economi yn hanesyddol ar amaeth, yn enwedig ffermio cotwm a thybaco. Dyma gadarnle'r diwylliant Deheuol, a nodweddir gan gerddoriaeth werin megis canu gwlad a'r felan (blues), gwerthoedd ystrydebol megis "lletygarwch y De", a choginio bwyd cysur. Mae dinasoedd mwyaf y rhanbarth yn cynnwys Atlanta, Georgia; New Orleans, Louisiana; Birmingham, Alabama; a Greenville, De Carolina.

Yr oedd y pum talaith graidd a ystyrir yn y De Eithaf yn cyfri am ran fawr o diriogaeth Taleithiau Cydffederal America; y taleithiau eraill oedd Florida, Texas, Virginia, Arkansas, Tennessee, a Gogledd Carolina. Mae'r De Eithaf yn gorgyffwrdd i raddau helaeth ag Ardal y Cotwm, a'r Gwregys Du. Fe'i gelwir hefyd gan yr enw **De'r Iseldir**, mewn cyferbyniad â De'r Ucheldir i'r gogledd.

## Cyfeiriadau

## Darllen pellach

* Adam Rothman, *Slave Country: American Expansion and the Origins of the Deep South* (Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2005).
# Tramffordd

System cludiant sy'n defnyddio cledrau tebyg i gledrau rheilffordd sy'n galluogi cerbydau, yn enwedig cerbydau tram, i redeg arnynt yw **tramffordd** (hefyd **llwybr tramiau**, **tramlein**).

Tramffordd y Gogarth, Llandudno, gogledd Cymru
Datblygwyd tramffyrdd cyn y rheilffyrdd yn nyddiau cynnar y Chwyldro Diwydiannol. Cafwyd rhai o'r enghreifftiau cynharaf yn y byd yng Nghymru, yn enwedig yn Ne Cymru wrth i'r diwydiant glo yn yr ardal dyfu. Roeddent yn cael eu defnyddio i gludo glo a defnyddiau eraill. Defnyddiwyd tramiau yn chwareli llechi gogledd Cymru hefyd, e.e. Tramffordd Rhiwbach, ger Blaenau Ffestiniog. Ceffylau, merlod neu ddynion oedd yn tynnu'r cerbydau ar y dechrau, ond cyflwynwyd injanau tram yn nes ymlaen.

Yn ddiweddarach, datblygwyd tramffyrdd yn y trefi a'r dinasoedd fel ffurf o gludiant cyhoeddus. Yn y dyddiau cynnar defnyddid ceffylau i dynnu'r cerbydau tram. Er i nifer o dramffyrdd trefol gael eu disodli gan rwydweithiau bysus mae sawl dinas yn y byd yn defnyddio rhwydweithiau tramffordd o hyd, e.e. San Francisco, Amsterdam a Tunis.

## Dolenni allanol

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
tram (Saesneg) Tram Travels (gwefan gan bobl sy'n ymddiddori mewn trams, gyda gwybodaeth am dramffyrdd o gwmpas y byd)
# Butler County, Ohio

Butler County|  |
|  |
| Math | sir  |
| Enwyd ar ôl | Richard Butler  |
|  |
| Prifddinas | Hamilton  |
| Poblogaeth | 390,357  |
| Sefydlwyd | * 1 Mai 1803
 |
| Daearyddiaeth |
| Rhan o'r canlynol | Cincinnati metropolitan area  |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 1,218 km²  |
| Talaith | Ohio |
| Yn ffinio gyda | Preble County, Hamilton County, Montgomery County, Warren County, Dearborn County, Franklin County, Union County  |
| Cyfesurynnau | 39.44°N 84.58°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Sir yn nhalaith Ohio, Unol Daleithiau America yw **Butler County**. Cafodd ei henwi ar ôl Richard Butler. Sefydlwyd Butler County, Ohio ym 1803 a sedd weinyddol y sir (a elwir weithiau'n 'dref sirol' neu'n 'brifddinas y sir') yw Hamilton.

Mae ganddi arwynebedd o 1,218 cilometr sgwâr. Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 0.7% . Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw: 390,357 (1 Ebrill 2020). Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

Mae'n ffinio gyda Preble County, Hamilton County, Montgomery County, Warren County, Dearborn County, Franklin County, Union County. Cedwir rhestr swyddogol o henebion ac adeiladau cofrestredig y sir yn:  *National Register of Historic Places listings in Butler County, Ohio*.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Map o leoliad y sir o fewn Ohio | Lleoliad Ohio o fewn UDA
 |

Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:

* Butler County, Alabama
* Butler County, Iowa
* Butler County, Kansas
* Butler County, Kentucky
* Butler County, Missouri
* Butler County, Nebraska
* Butler County, Ohio
* Butler County, Pennsylvania

## Trefi mwyaf

Mae gan y sir yma boblogaeth o tua 390,357 (1 Ebrill 2020). Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Tref neu gymuned
 | Poblogaeth
 | Arwynebedd
 |
| --- | --- | --- |
| *West Chester Township* | 64830
 | 91.9 cilometr sgwâr
 |
| Hamilton
 | 63399
 | 56.702451 cilometr sgwâr 57.173971 cilometr sgwâr
 |
| Middletown
 | 50987
 | 68.425823 cilometr sgwâr 68.426005 cilometr sgwâr
 |
| Fairfield
 | 44907
 | 54.55 metr sgwâr 54.544045 cilometr sgwâr
 |
| *Liberty Township* | 43999
 | 75.8 cilometr sgwâr
 |
| *Oxford Township* | 25469
 | 95.6 cilometr sgwâr
 |
| *Fairfield Township* | 22645
 |  |
| *Lemon Township* | 16885
 | 39.7 cilometr sgwâr
 |
| Monroe
 | 15412
 | 15.89 square mile 41.169605 cilometr sgwâr
 |
| Trenton
 | 13021
 | 11.819014 cilometr sgwâr 11.819008 cilometr sgwâr
 |
| *Beckett Ridge* | 9192
 | 12.436172 cilometr sgwâr 12.438032 cilometr sgwâr
 |
| *Ross Township* | 8751
 | 78.7 cilometr sgwâr
 |
| *Madison Township* | 8556
 | 93.6 cilometr sgwâr
 |
| *Hanover Township* | 8111
 | 83.19 cilometr sgwâr
 |
| *St. Clair Township* | 6671
 | 55.5 cilometr sgwâr
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Milford, Ohio

Milford| Math | dinas yn Ohio  |
|  |
| Poblogaeth | 6,582  |
| Sefydlwyd | * 1802
 |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  UDA |
| Arwynebedd | 9.999738 km², 9.975169 km²  |
| Talaith | Ohio |
| Uwch y môr | 167 ±1 metr  |
| Cyfesurynnau | 39.1747°N 84.2842°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Dinas yn Clermont County, Hamilton County, yn nhalaith Ohio, Unol Daleithiau America yw **Milford, Ohio**. ac fe'i sefydlwyd ym 1802.

## Poblogaeth ac arwynebedd

Mae ganddi arwynebedd o 9.999738 cilometr sgwâr, 9.975169 cilometr sgwâr (1 Ebrill 2010) ac ar ei huchaf mae'n 167 metr yn uwch na lefel y môr. Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y dref yw: 6,582 (1 Ebrill 2020); mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Lleoliad Milford, Ohio o fewn Clermont County, Hamilton County |  |

## Pobl nodedig

Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Milford, gan gynnwys:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| enw
 | delwedd
 | galwedigaeth
 | man geni
 | Bl geni
 | Bl marw
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Thomas Milton Gatch* |  | gwleidydd
 | Milford
 | 1833
 | 1913
 |
| *Maud Hunt Squire* |  | *artist* arlunydd darlunydd
 | Milford
 | 1873
 | 1954
 |
| *Henry G. Bieler* |  | meddyg *awdur erthyglau meddygol* *maethegydd* *ymgyrchydd yn erbyn pigiadau* | Milford
 | 1893
 | 1975
 |
| *Wilmer Ewell* |  | *chwaraewr pêl fas* | Milford
 | 1895
 | 1966
 |
| *Daniel Elliot Stuntz* |  | *botanegydd* | Milford
 | 1909
 | 1983
 |
| *Rick Razzano* |  | *chwaraewr pêl-droed Americanaidd* | Milford
 | 1981
 |  |
| *Ryan Grothaus* |  | *pêl-droediwr* | Milford
 | 1991
 |  |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# The Great Buck Howard

The Great Buck Howard| Enghraifft o: | ffilm  |
| Lliw/iau | lliw  |
| Gwlad | Unol Daleithiau America  |
| Dyddiad cyhoeddi | 2008  |
| Genre | ffilm ddrama, ffilm gomedi  |
| Hyd | 90 munud  |
| Cyfarwyddwr/wyr | Sean McGinly  |
| Cynhyrchydd/wyr | Tom Hanks, Rita Wilson, Gary Goetzman  |
| Cwmni cynhyrchu | Playtone, Walden Media, Bristol Bay Productions  |
| Cyfansoddwr | Blake Neely  |
| Dosbarthydd | Magnolia Pictures, Netflix  |
| Iaith wreiddiol | Saesneg  |
| Sinematograffydd | Tak Fujimoto  |
| Gwefan |   |
| Sgriptiwr | Sean McGinly  |
| Dynodwyr |
| Freebase | /M/0bbct5  |

Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Sean McGinly yw The Great Buck Howard a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.

Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tom Hanks, Paul Simon, George Takei, John Malkovich, Emily Blunt, Adam Scott, Jon Stewart, Jay Leno, Martha Stewart, Debra Monk, Gary Coleman, Matthew Gray Gubler, Colin Hanks, Tom Arnold, David Blaine, Regis Philbin, Casey Wilson, Griffin Dunne, Conan O'Brien, Steve Zahn, Michael Winslow, Patrick Fischler, Wallace Langham, Kelly Ripa, David Anthony Higgins, Don Most, Nate Hartley, Ricky Jay, Kimberly Scott, Sandy Martin, Mary Hart, Norm O'Neill, Stacey Travis a Max Williams. Mae'r ffilm *The Great Buck Howard* yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (*aspect ratio*) o sgrin llydan (sef 1.85:1).

Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd *The Dark Knight* sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Tak Fujimoto oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.

## Derbyniad

Rhoddwyd y marciau canlynol mewn adolygiadau o'r ffilm:

* 71%
* 6.4/10
* 63/100

## Gweler hefyd

Cyhoeddodd Sean McGinly nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Ffilm
 | Delwedd
 | Gwlad
 | dyddiad
 |
| --- | --- | --- | --- |
| The Great Buck Howard
 |  | Unol Daleithiau America
 | 2008-01-01
 |
| The Truth About Juliet
 |  | Unol Daleithiau America
 | 1997-01-01
 |
| *Two Days* |  | Unol Daleithiau America
 | 2003-01-01
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Golf Manor, Ohio

Golf Manor|  |
| Math | pentref Ohio  |
|  |
| Poblogaeth | 3,814  |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  UDA |
| Arwynebedd | 1.490313 km²  |
| Talaith | Ohio |
| Uwch y môr | 201 ±1 metr  |
| Cyfesurynnau | 39.1872°N 84.4464°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Pentrefi yn Hamilton County, yn nhalaith Ohio, Unol Daleithiau America yw **Golf Manor, Ohio**.

## Poblogaeth ac arwynebedd

Mae ganddi arwynebedd o 1.490313 cilometr sgwâr (1 Ebrill 2010) ac ar ei huchaf mae'n 201 metr yn uwch na lefel y môr. Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y dref yw: 3,814 (1 Ebrill 2020); mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Lleoliad Golf Manor, Ohio o fewn Hamilton County |  |

## Pobl nodedig

Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Golf Manor, gan gynnwys:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| enw
 | delwedd
 | galwedigaeth
 | man geni
 | Bl geni
 | Bl marw
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Joseph Cable* |  | gwleidydd cyfreithiwr *newyddiadurwr* *perchennog papur newydd* | Jefferson County
 | 1801
 | 1880
 |
| *Mary Gladden* |  |  | Jefferson County Jefferson
 | 1804
 | 1893
 |
| *James S. Alban* |  | cyfreithiwr gwleidydd
 | Jefferson County
 | 1810
 | 1862
 |
| *Benjamin Dewell* |  | *ranshwr* | Jefferson County
 | 1821
 | 1905
 |
| *John Scott* |  | gwleidydd cyfreithiwr *person busnes* *person milwrol* | Jefferson County
 | 1824
 | 1903
 |
| *Isaiah Pillars* |  | cyfreithiwr gwleidydd
 | Jefferson County
 | 1833
 | 1895
 |
| *Alexander Clark* |  | llenor
 | Jefferson County
 | 1834
 | 1879
 |
| *John C. Brown* |  | gwleidydd *trysorydd* | Jefferson County
 | 1844
 | 1900
 |
| *Charles Thomas Lupton* |  | *ymchwilydd* *daearegwr* | Jefferson County
 | 1878
 | 1935
 |
| *Andy Logan* |  | *chwaraewr pêl-droed Americanaidd* | Jefferson County
 | 1918
 | 1998
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Erie County, Ohio

Erie County|  |
|  |
| Math | sir  |
| Enwyd ar ôl | Erie people  |
|  |
| Prifddinas | Sandusky  |
| Poblogaeth | 75,622  |
| Sefydlwyd | * 16 Mawrth 1838
 |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 1,622 km²  |
| Talaith | Ohio |
| Yn ffinio gyda | Lorain County, Huron County, Ottawa County, Sandusky County  |
| Cyfesurynnau | 41.51°N 82.61°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Sir yn nhalaith Ohio, Unol Daleithiau America yw **Erie County**. Cafodd ei henwi ar ôl Erie people. Sefydlwyd Erie County, Ohio ym 1838 a sedd weinyddol y sir (a elwir weithiau'n 'dref sirol' neu'n 'brifddinas y sir') yw Sandusky.

Mae ganddi arwynebedd o 1,622 cilometr sgwâr. Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 60% . Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw: 75,622 (1 Ebrill 2020). Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

Mae'n ffinio gyda Lorain County, Huron County, Ottawa County, Sandusky County. Cedwir rhestr swyddogol o henebion ac adeiladau cofrestredig y sir yn:  *National Register of Historic Places listings in Erie County, Ohio*.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Map o leoliad y sir o fewn Ohio | Lleoliad Ohio o fewn UDA
 |

Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:

* Erie County, Efrog Newydd
* Erie County, Ohio
* Erie County, Pennsylvania

## Trefi mwyaf

Mae gan y sir yma boblogaeth o tua 75,622 (1 Ebrill 2020). Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Tref neu gymuned
 | Poblogaeth
 | Arwynebedd
 |
| --- | --- | --- |
| Sandusky
 | 25095
 | 56.722146 cilometr sgwâr 56.722129 cilometr sgwâr
 |
| *Perkins Township* | 12390
 | 67.2 cilometr sgwâr
 |
| *Huron Township* | 10724
 | 72 cilometr sgwâr
 |
| Vermilion
 | 10659
 | 27.990051 cilometr sgwâr 28.026287 cilometr sgwâr
 |
| Bellevue
 | 8249
 | 16213325 metr sgwâr 16.198618 cilometr sgwâr
 |
| Huron
 | 6922
 | 20.013487 cilometr sgwâr 20.013479 cilometr sgwâr
 |
| *Sandusky South* | 6599
 | 4.3 square mile
 |
| *Margaretta Township* | 5640
 | 129.9 cilometr sgwâr
 |
| *Vermilion Township* | 4857
 | 57.5 cilometr sgwâr
 |
| *Milan Township* | 3580
 | 67.1 cilometr sgwâr
 |
| *Berlin Township* | 3450
 | 81.9 cilometr sgwâr
 |
| *Florence Township* | 2470
 | 68.2 cilometr sgwâr
 |
| *Groton Township* | 1379
 | 66.7 cilometr sgwâr
 |
| Milan
 | 1371
 | 3.118284 cilometr sgwâr 3.118283 cilometr sgwâr
 |
| *Oxford Township* | 1140
 | 26.1 square mile
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Hardin County, Ohio

Hardin County|  |
|  |
| Math | sir  |
| Enwyd ar ôl | John Hardin  |
|  |
| Prifddinas | Kenton  |
| Poblogaeth | 30,696  |
| Sefydlwyd | * 12 Chwefror 1820
 |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad | [[Delwedd:{{alias baner gwlad Unol Daleithiau America}}|22x20px|Baner {{alias gwlad Unol Daleithiau America}}]] [[{{alias gwlad Unol Daleithiau America}}]] |
| Arwynebedd | 1,219 km²  |
| Talaith | Ohio |
| Yn ffinio gyda | Allen County, Logan County, Auglaize County, Union County, Marion County, Wyandot County, Hancock County  |
| Cyfesurynnau | 40.66°N 83.66°W  |
|  |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Sir yn nhalaith Ohio, [[Unol Daleithiau America]] yw **Hardin County**. Cafodd ei henwi ar ôl John Hardin. Sefydlwyd Hardin County, Ohio ym 1820 a sedd weinyddol y sir (a elwir weithiau'n 'dref sirol' neu'n 'brifddinas y sir') yw Kenton.

Mae ganddi arwynebedd o 1,219 cilometr sgwâr. Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 0.1% . Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw: 30,696 (1 Ebrill 2020). Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

Mae'n ffinio gyda Allen County, Logan County, Auglaize County, Union County, Marion County, Wyandot County, Hancock County. Cedwir rhestr swyddogol o henebion ac adeiladau cofrestredig y sir yn:  *National Register of Historic Places listings in Hardin County, Ohio*.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Map o leoliad y sir o fewn Ohio | Lleoliad Ohio o fewn UDA
 |

Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:

* Hardin County, Illinois
* Hardin County, Iowa
* Hardin County, Kentucky
* Hardin County, Ohio
* Hardin County, Tennessee
* Hardin County, Texas

## Trefi mwyaf

Mae gan y sir yma boblogaeth o tua 30,696 (1 Ebrill 2020). Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Tref neu gymuned
 | Poblogaeth
 | Arwynebedd
 |
| --- | --- | --- |
| *Pleasant Township* | 8037
 | 38.7 square mile
 |
| Kenton
 | 7947
 | 5.13 square mile 13.292885 cilometr sgwâr
 |
| *Liberty Township* | 7060
 | 35.8 square mile
 |
| Ada
 | 5334
 | 5.401165 cilometr sgwâr 5.38238 cilometr sgwâr 5.525743 cilometr sgwâr
 |
| *Buck Township* | 2391
 | 30.7 square mile
 |
| *Marion Township* | 2301
 | 33.2 square mile
 |
| *Jackson Township* | 2029
 | 25.3 square mile
 |
| *Hale Township* | 1537
 | 36.5 square mile
 |
| *Dudley Township* | 1490
 | 37.4 square mile
 |
| *Blanchard Township* | 1393
 | 24.1 square mile
 |
| Forest
 | 1350
 | 3.810262 cilometr sgwâr 4.155973 cilometr sgwâr
 |
| *McDonald Township* | 874
 | 42.9 square mile
 |
| Alger
 | 837
 | 0.737571 cilometr sgwâr
 |
| Dunkirk
 | 774
 | 1.871015 cilometr sgwâr 1.871016 cilometr sgwâr
 |
| *Washington Township* | 740
 | 35.9 square mile
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau
# Trumbull County, Ohio

Trumbull County|  |
|  |
| Math | sir  |
| Enwyd ar ôl | Jonathan Trumbull  |
|  |
| Prifddinas | Warren  |
| Poblogaeth | 201,977  |
| Sefydlwyd | * 10 Gorffennaf 1800
 |
| Daearyddiaeth |
| Gwlad |  Unol Daleithiau |
| Arwynebedd | 1,644 km²  |
| Talaith | Ohio |
| Yn ffinio gyda | Crawford County, Mercer County, Ashtabula County, Mahoning County, Portage County, Geauga County  |
| Cyfesurynnau | 41.32°N 80.76°W  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  Ffeiliau perthnasol ar Comin |
| [golygwch ar Wicidata] |

Sir yn nhalaith Ohio, Unol Daleithiau America yw **Trumbull County**. Cafodd ei henwi ar ôl Jonathan Trumbull. Sefydlwyd Trumbull County, Ohio ym 1800 a sedd weinyddol y sir (a elwir weithiau'n 'dref sirol' neu'n 'brifddinas y sir') yw Warren.

Mae ganddi arwynebedd o 1,644 cilometr sgwâr. Allan o'r arwynebedd hwn, y canran o ffurfiau dyfrol, megis llynnoedd ac afonydd, yw 2.9% . Yn ôl cyfrifiad y wlad, poblogaeth y sir yw: 201,977 (1 Ebrill 2020). Mewn cymhariaeth, yn 2016 roedd poblogaeth Caerdydd yn 361,462 a Rhyl tua 26,000.

Mae'n ffinio gyda Crawford County, Mercer County, Ashtabula County, Mahoning County, Portage County, Geauga County.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Map o leoliad y sir o fewn Ohio | Lleoliad Ohio o fewn UDA
 |

## Trefi mwyaf

Mae gan y sir yma boblogaeth o tua 201,977 (1 Ebrill 2020). Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:

*Rhestr Wicidata:*

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau

| Tref neu gymuned
 | Poblogaeth
 | Arwynebedd
 |
| --- | --- | --- |
| Warren
 | 39201
 | 41.840963 cilometr sgwâr 41.842241 cilometr sgwâr
 |
| *Weathersfield Township* | 24689
 | 23.3 square mile
 |
| *Liberty Township* | 21514
 | 23.1 square mile
 |
| *Howland Township* | 19042
 | 17.7 square mile
 |
| Niles
 | 18443
 | 22.350722 cilometr sgwâr
 |
| *Hubbard Township* | 12969
 | 24.6 square mile
 |
| Girard
 | 9603
 | 16.47384 cilometr sgwâr 16.475054 cilometr sgwâr
 |
| *Champion Township* | 9381
 | 25.8 square mile
 |
| *Newton Township* | 8618
 | 23.5 square mile
 |
| *Brookfield Township* | 8447
 | 24.7 square mile
 |
| Hubbard
 | 7636
 | 3.91 square mile 10.121793 cilometr sgwâr
 |
| Cortland
 | 7105
 | 11.002766 cilometr sgwâr 11.002762 cilometr sgwâr
 |
| *Howland Center* | 6481 6351
 | 10.451924 cilometr sgwâr 10.451922 cilometr sgwâr
 |
| *Champion Heights* | 6386
 | 21.66937 cilometr sgwâr 21.669374 cilometr sgwâr
 |

Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.
## Cyfeiriadau