# Huw Thomas (gwleidydd)

| Huw Thomas AS |
| --- |
| Llun swyddogol, 2026 |
|  |
| Aelod o'r Senedd dros Caerdydd Penarth |
| **Deiliad** |
| **Cychwyn y swydd** 8 Mai 2026 |
| Arweinydd Cyngor Caerdydd |
| **Yn ei swydd** 8 Mai 2017 – 9 Mai 2026 |
| Rhagflaenwyd gan | Phil Bale |
| Cynghorydd Caerdydd dros y Sblot |
| **Yn ei swydd** 3 Mai 2012 – 9 Mai 2026 |
|  |
| Manylion personol |
| Ganwyd | 1985 Aberystwyth |
| Plaid wleidyddol | Llafur Cymru |
| Alma mater | Prifysgol Rhydychen, Prifysgol Aberystwyth |

Gwleidydd o Gymru yw **Huw Thomas** (ganwyd 1985) sydd wedi gwasanaethu fel Aelod o'r Senedd (MS) dros Gaerdydd Penarth ers 2026. Mae Huw Thomas yn aelod o Lafur Cymru, ac ef oedd arweinydd Cyngor Caerdydd rhwng 2017 a 2026.

## Plentyndod ac addysg

Ganwyd Huw Thomas yn Aberystwyth ym 1985 a mynychodd ysgolion lleol cyn astudio Cerddoriaeth ym Mhrifysgol Rhydychen a gradd Meistr mewn Cysylltiadau Rhyngwladol ym Mhrifysgol Aberystwyth.

Ar ôl graddio bu’n gweithio yn y trydydd sector yng Nghaerdydd, gan gynnwys i Sustrans ac fel Pennaeth Cymorth Cristnogol Cymru.

## Gyrfa wleidyddol

### Cyngor Caerdydd (2012-2014)

Etholwyd Thomas i gynrychioli ward Sblot ar Gyngor Caerdydd yn 2012 ac fe'i penodwyd ar unwaith fel Aelod Gweithredol dros Aelod y Cabinet dros Ddiwylliant, Hamdden a Chwaraeon yn y weinyddiaeth Lafur newydd. Yn y rôl hon goruchwyliodd adnewyddu canolfan hamdden Fairwater, yn ogystal â'r rhan fach a chwaraeodd Caerdydd yng Ngemau Olympaidd 2012.

Yn ddiweddarach y flwyddyn honno, methodd y cynlluniau i gynnal Confensiwn Bocsio'r Byd yng Nghaerdydd yn 2013, gyda threfnwyr y Confensiwn yn dweud nad oedd y weinyddiaeth newydd wedi 'dangos unrhyw ddiddordeb' mewn cynnal y digwyddiad. Ymatebodd Thomas trwy ddweud nad oedd y gost o £200,000 a addawodd y weinyddiaeth flaenorol "wedi cyflwyno dim i bobl gyffredin", gan ddisgrifio'r costau y gofynnwyd i'r cyngor gyfrannu atynt fel rhai 'syfrdanol'. Galwodd cyn-Ddirprwy arweinydd y Cyngor, Neil McEvoy, am ymddiswyddiad Thomas oherwydd i'r digwyddiad gael ei ganslo. Yn ddiweddarach, cyhoeddodd Thomas grantiau datblygu bocsio cymunedol ar gyfer 8 clwb bocsio ledled Caerdydd. Bu hefyd yn gweithio tuag at geisiadau i Gaerdydd gynnal twrnamaint pêl-droed Ewro 2020 a Gemau'r Gymanwlad 2026, a sicrhaodd Ras Cefnfor Volvo 2018.

Ym mis Gorffennaf 2013 cafodd ei symud am gyfnod byr i ddod yn Aelod Cabinet dros Gynllunio Strategol a chynllun datblygu lleol y ddinas. Fodd bynnag, penderfynodd tîm cyfreithiol y cyngor fod rôl Thomas gyda Sustrans yn gyfystyr â gwrthdaro buddiannau, ac felly cafodd ei symud dridiau'n ddiweddarach i ddal y portffolio ar gyfer Gwasanaethau Oedolion. Gadawodd Thomas ei swydd ym mis Mawrth 2014 yn dilyn penodiad arweinydd newydd y Cyngor, Phil Bale.

### Ymgyrch Ceredigion 2015

Ym mis Chwefror 2014 dewiswyd Thomas yn ymgeisydd Llafur Cymru i sefyll dros Geredigion yn Etholiad Cyffredinol 2015 lle gorffennodd yn bumed gyda 9.7% o'r bleidlais.

Yn ystod yr etholiad roedd yn feirniadol iawn o'i wrthwynebydd Plaid Cymru, Mike Parker, ynghylch sylwadau Parker a wnaed yn 2001 am bobl o Loegr yn dod i fyw yng Nghymru, a ddisgrifiodd fel rhannau o Gymru ble roedd pobl yn byw a oedd yn "bobl wallgof yr Ateb Terfynol sy'n cario gynnau" a chymharodd fewnfudwyr o Loegr [i Ganolbarth Cymru] â Natsïaid. Dywedodd Thomas: "Ni ddylai fod lle yn ein gwleidyddiaeth na'n cymdeithas i iaith mor rhaniadol a chasineb." Daeth i'r amlwg yn ystod yr ymgyrch ei fod, fel myfyriwr, wedi awgrymu i ffrindiau yng Nghymru trwy fforwm ar-lein y gallai ceir a oedd yn chwifio Baner Lloegr yn ystod Cwpan y Byd 2006 gael eu fandaleiddio â tippex, gan awgrymu ar yr un pryd fod y rhai a'u chwifiodd yn "simpleton" neu'n "hiliol achlysurol". Ymddiheurodd Thomas am y sylwadau yn 2015 pan gawsant eu cyhoeddi gan y BBC.

### Arweinydd Cyngor Caerdydd (2017-2026)

Ail-etholwyd Thomas yn Gynghorydd yn 2017 a chyhoeddodd yn gyflym ei fod yn bwriadu herio arweinydd Cyngor Caerdydd ar y pryd, Phil Bale, am yr arweinyddiaeth - her a enillodd. Ar y pryd, ef oedd arweinydd cyngor ieuengaf Cymru, yn 31 oed. Dywedodd fod adeiladu Cyfnewidfa Bysiau newydd Caerdydd a chynllun ailddatblygu Sgwâr Canolog, yn ogystal ag arena dan do newydd i Gaerdydd, yn flaenoriaethau iddo ar ôl dod yn arweinydd.

Fel arweinydd cynigiodd gynllun ar lun 'Crossrail' yng Nghaerdydd, a chafodd ei feirniadu am awgrymu Tâl Tagfeydd i Gaerdydd.

Yn dilyn ei etholiad i'r Senedd, ymddiswyddodd Thomas fel arweinydd Cyngor Caerdydd ar 10 Mai 2026.

### Aelod o'r Senedd (2026-presennol)

Dewiswyd Thomas yn ymgeisydd cyntaf ar restr Llafur Cymru ar gyfer etholiad y Senedd yn 2026 yn etholaeth newydd Caerdydd Penarth. Cafodd ei ethol yn AS wedi hynny.

## Cyfeiriadau