Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Бангкок

|  |
| --- |
| Бангкок |
|  |
| **Хула гербĕ**  |
| Патшалăх: | Таиланд |
| Регион: | тĕп хула |
| Никĕсленĕ: |  |
| Хула, çултан: |  |
| Халăх йышĕ, пин çын: | 6 859 (2006) |
| Хула лаптăкĕ: |  км2 |
| Геогр. анлăхĕ: | 13°45′00″ ç. ш. |
| Геогр. вăрăмлăхĕ: | 100°31′00″ х.т. д.﻿ |

**Бангкок** — Таиландăн тĕп хули.

## Тăванла хуласем

Бангкок
* Вашингтон, АПШ (1962)
* Пекин, КХР (1993)
* Мускав, Раççей (1997)
* Манила, Филиппин (1997)
* Сеул, Кăнтăр Корея (2006)
* Анкара, Турци (2006)

## Каçăсем

* Хула администрацийĕн сайчĕ 2007 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 27-мӗшӗнче архивланӑ.
# НорвегиLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Kongeriket Norge Kongeriket Noreg
Норвеги Патшалăхĕ |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Норвеги ялавĕ | Норвеги гербĕ |

 |
|  |
| Патшалăх чĕлхисем | Norwegian (Bokmål / Nynorsk) Davvisámegiella |
| Тĕп хула | Осло |
| Чи пысăк хула | Осло |
| Патша | Харальд V |
| Премьер-министр | Jonas Gahr Støre (Ap) (2021–) |
| Лаптăкĕ  - Пĕтĕмпе | 67 вырăнта 385 207 км2 |
| Халăх йышĕ  - Пĕтĕмпе(2026)  - Йышлăхĕ | 213 вырăнта 5 627 400 14,6/км² |
| Валюта ячĕ | Норвеги крони (NOK) |
| Вăхăт тăрăхĕ | ГВ +1 пуçласа +2 таран |
| Патшалăх гимнĕ | Ja, vi elsker dette landet  |
| Тетел доменĕ | .no |
| Тел. префиксĕ | 47 |

**Норвеги**, — Çурçĕр Европăри патшалăх. Ансăр та тăсмак Скандинави çурутравĕ çинче вырнаçнă, хĕвелтухăç енчи çӳрçĕр полушаринче, çурçĕр урлăшĕн 58°-па 71° хушшинче, хĕвелтухăç урлăшĕн 4°-па 31° хушшинче сарăлса выртать.

Хĕвелтухăç тата кăнтăр-хĕвелтухăç енче чикки Швеципе (1630 çухрăм), Финляндипе (760 çухрăм) тата Раççейпе (196 çухрăм) юнашар иртет. Çурçĕр-хĕвеланăç енче Норвеги тинĕсĕ, кăнтăр енче — Çурçĕр тинĕсĕ вырнаçнă.

## Утравсем

Норвеги шутне кĕрекен Скандинави çурутравĕнчен самай аякра вырнаçнă хăш-пĕр утравсем:

* Свальбард архипелагĕ (Шпицберген тата ун çывăхри утравсем) — Çурçĕр Пăрлă океанпа Норвеги тинĕсĕн чикки хĕрринче;
* Ян-Майен утравĕ — Гренландипе Норвеги тинĕсĕсем хушшинче;
* Буве утравĕ — Антарктида патĕнче;
* I-мĕш Пётр утравĕ — Антарктида патĕнче;
* Mэри Патша Майри çĕрĕ — Антарктида патĕнче;

(Антарктида патĕнчи çĕрĕсем тавлашуллисем шутне кĕреççĕ)

## Паллă çыннисем

* Тур Хейердал — çулçӳревçĕ, тĕпчевçĕ.
* Кнут Гамсун — çыравçă.
# Брюс Ли

Ли (хушамат) хушаматлӑ урӑх ҫынсем ҫинчен Википедире статьясем пур.

|  |
| --- |
| Брюс Ли |
| акӑл. *Bruce Lee* китай 李振藩и китай 李小龍 |
| Ӳкерчĕк:Bruceflex.jpg |
| Çуралнă чухнехи ят | Ли Сяолун |
| Чӑн ят | **Lua йӑнӑшӗ: expandTemplate: template "lang-yue" does not exist.** |
| Çуралнă вăхăт | 1940 çулхи чӳк, 27-мĕшĕ(1940-11-27)[…] |
| Çуралнă вырăн | Сан-Франциско, Калифорни, АПШ |
| Вилнĕ вăхăт | 1973 çулхи утă, 20-мĕшĕ(1973-07-20)[…] (32 çул) |
| Вилнĕ вырăн | Гонконг |
| Гражданлăх |  АПШ Гонконг Гонконг |
| Пăхăнулăх | * Британский Гонконг[d]
* Америкăри Пĕрлешӳллĕ Штатсем
 |
| Альма-матер | * Вашингтонский университет[d] (1964)
* Seattle Central College[d]
 |
| Ашшĕ | Ли Хой Чен |
| Амăшĕ | Грейс Ли |
| Арăмӗ | Линда Эмери[d] |
| Ачисем | Брэндон Ли (1965—1993) Шеннон Ли |
| Чыславсемпе парнесем | Калифорнийский зал славы[d] (2015) Звезда на голливудской «Аллее славы»[d] |
| Автограф |  |
| Сайт | bruceleefoundation.com |
|  Медиафайлы на Викиампар |

 **www.brucelee.com
IMDb**

}}

Брюс Ли
**Брюс Ли** (акӑл. *Bruce Lee*); ача чухнехи ячĕ — **Ли Сяолун** (китай 李小龙, акӑл. *Li Xiao Long*, выр. *Пĕчĕк Дракон*), çитĕнсен — **Ли Чжэньфань** (китай 李振藩, акӑл. *Lee Jun Fan*); чӳк, 27, 1940 çул, Сан-Франциско — утă, 20, 1973 çул, Гонконг) — китай çапăçав ӳнерĕсен реформаторĕ, гонконг тата американ киноактёрĕ, режиссёрĕ, сценарисчĕ, продюсерĕ, философ.

## Кун-çулĕ

## Çавăн пекех

* Брэндон Ли
* Шеннон Ли
* Джет Ли

## Вуламалли

* *Michael Dorgan*  . — EBM Kung Fu Academy, 1980.
* *Jesse R. Glover*  . — Unspecified vendor, 1976. — ISBN 0-9602328-0-X
* *John Little*  . — Tuttle Publishing, 1997. — ISBN 0-8048-3133-5
* *John Little*  . — 2000.
* *Wong Shun Leung*  . — article.
* *David Peterson*  . — article.
* *youtube video1*  . — youtube.
* *youtube video2*  . — youtube.
* Little, John .
* Vaughn, Jack .
* *Yılmaz, Yüksel (2008). Jeet Kune Do’nun Felsefesi, İstanbul, Turkey: Yalın Yayıncılık, ISBN 978-9944-313-67-4.*

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Брюс Ли: много информации и редких материалов о актёре 2021 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 1-мӗшӗнче архивланӑ.
* Интервью с Брюсом Ли (полная версия и видео)
* Очень подробная биография
* Ученики Брюса Ли 2013 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 1-мӗшӗнче архивланӑ.
* Раздел Брюса Ли на сайте «peoples.ru»
* Брюс Ли(акӑлч.) Internet Movie Database сайтĕнче
* Фонд Брюса Ли(акӑлч.)
* Эссе Брюса Ли о кунг-фу(акӑлч.)
* Был ли Брюс на самом деле мастером БИ? 2014 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 31-мӗшӗнче архивланӑ.
* Брюс Ли: разочарование через годы
* Bruce Lee Интервью Брюса Ли 2014 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 9-мӗшӗнче архивланӑ.(акӑлч.)
* Методы тренировок Брюса Ли(акӑлч.)
* Интервью дочери Брюса Ли — Шэннон Ли видео-веб-порталу — game.trailers.com
* Телепередача о Брюсе Ли на vtvplus.com.ua 2018 ҫулхи Ҫӗртме уйӑхӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ.
# ЫралLatinitsopa vulani

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Ырал (пĕлтерĕшĕсем) пӑхӑр.
Герман студенчĕсем 1900-мĕш çулсенче хĕçсемпе ыралта çапăçаççĕ. Хĕçсене çĕрелле тытакан яшсем — секунданчĕсем, сехетлĕ çынĕ — тӳри.
Александр Гамильтонпа Аарон Бэрр хушшинчи ырал
**Ырал** — «кĕрешӳ», «вăрçă»,

## Ырал кодексĕ

### Хĕçпăшалĕ

Пĕрмай усă курнă кăрал: хĕç, алтаспан, анкар (кинжал), XVIII ĕмĕрте çеç çулăмпе перекен кăрал ĕçе кĕрет.

* Çĕçĕ, Анкар Дага
* Шпага
* Фламберг — ырал валли ятарлă шпага, вăрăммăшĕ 1,5 метр
* Рапира
* Пистолетсем.

## Ыралăн кун-çулĕ

### Паллă ыралçăсем

* Пушкин А. С.
* Лермонтов М. Ю.
* Федор Толстой-"Американец"
* Гамильтон Александр, Аарон Бэррпа çапăçнă чух вилĕмлĕ аманнă.
* Скорцени Отто. 15 ырала кĕнĕ, шпагăпа çапăçнă. Сулахай пит çăмарти çинчи çĕвекĕ — ыралра туяннă суран йĕрĕ.
* Бисмарк Отто фон

## Каçăсем

* Ырал хĕçпăшалĕ
* 1912 çулхи ырал кодексĕ 2009 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 31-мӗшӗнче архивланӑ.
* Ырал тата саккун 2007 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 27-мӗшӗнче архивланӑ. — «Турă тӳрри» шайĕллĕ ырал пирки статья. Чылай çăлкуç. Раççейри ырал кун-çулне тимлĕн çырман.
* Ырал кодексĕ: XVI ĕмĕрти Францири ыралăн çырнипе пурнăçра тытса пыни 2021 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 27-мӗшӗнче архивланӑ. — В. Р. Новоселов.
* Ырал вырăс этеплĕхĕпе литературинче 2010 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 12-мӗшӗнче архивланӑ. — Ирина Рейфман. Дуэль как акт агрессии: Термины и определения
* Ырал вырăсла 2008 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнче архивланӑ. — Геннадий Омельченко, «Офицеры», N3, 2004 г.
* Вырăс Ыралĕ. Вырăс ыралĕн пулăмĕ — ансат ăнланмалла çырни: вырăс ыралĕн кунĕ-çулĕ, йăли-йĕрки тата этикечĕ. Вырăс ыралĕ пирки кĕнекене сĕнсе çырни
* Хĕрарăмсем хушшинчи ырал 2009 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 26-мӗшӗнче архивланӑ. — хĕрарăм ыралçăсене кăтартнă, гравюрăсемпе ӳкерчĕксем, статья.

## Вуламалли

* Дуэль — Чехов Антон Павлович
* Дуэль — Джозеф Конрад
* Американская дуэль — Константин Михайлович Станюкович
* Поединок — Куприн Александр Иванович

## Çавăн пекех пăхăр

* «Хĕрарăм ыралĕ» — Хосе де Рибера ÿнерçĕн ĕçĕ (1636).
* Сатисфакци
# Бронза ĕмĕрĕLatinitsopa vulani

Ӳкерчĕк:Мир в 2000 д.н.э.png       Сунарçăсем
      Выльăх пăхакансем
      Çĕр ĕçлекенсем
      Çĕр ĕçлекенсем/Малтанхи тĕнчесем
      Малтанхи тĕнчесем
      çын пурăнман çĕрсем
\* Шупка кĕрен чикĕ — бронза ĕмĕрĕ, пирĕн эрăччен 2000 ç. тĕлнелле
**Бронзăллă ĕмĕр** —

 Бронза ĕмĕр - Muséum de Toulouse
## Çывăх Тухăçри Бронза ĕмĕрĕ

## Тухăç Ази

### Китай

## Ĕнчĕри Бронза ĕмĕрĕ

### Кăнтăр-Тухăç Ази

## Çавăн пекех

* Пăхăрпа бронза кун-çулĕ
* Энеолит

## Вуламалли

* Черных Е. Н., Авилова Л. И., Орловская Л. Б. Металлургические провинции и радиоуглеродная хронология. М., 2000
* Черных Е. Н., Кузьминых С. В. Древняя металлургия Северной Евразии (сейминско-турбинский феномен). М., 1989
* A.F. Harding. European Societies in the Bronze Age. Camb., 2000
* Chernykh E.N. Ancient Metallurgy in the USSR. The Early Metal Age. Cambridge, 1992
* Metallurgy in Ancient Eastern Eurasia from the Urals to the Yellow River. Linduff (ed.). K., The Edwin Mellen Press, Ltd. 2004.
* The Bronze Age Civilization in Central Asia. Armonk. Kohl F.L. (ed.). N.Y., 1981

## Асăрхавсем

## Каçăсем
# Лăпкă океанLatinitsopa vulani

**Лăпкă океан**, — Çĕр çинчи чи пысăк океан. Тинĕссемпе пĕрле 178,6 млн. км2 лаптăк йышăнать, калăпăшĕ 710 млн. км3, вăтам тарăнăшĕ 3980 метрпа танлашать.

## Тинĕссем

Лăпкă океан
* Беринг тинĕсĕ
* Охот тинĕсĕ
* Япун тинĕсĕ
* Тухăç Китай тинĕсĕ
* Сарă тинĕс
* Кăнтăр Китай тинĕсĕ
* Ява тинĕсĕ
* Сулавеси
* Сулу
* Филиппин тинĕсĕ
* Коралл тинĕсĕ
* Фиджи
* Тасман тинĕсĕ
* Тата ыттисем

|  |  |  |  |
| Южно-Курильскри хĕвел ларăшĕ
  | Мăн Чараклă риф. Космосран пăхсан
  | Калифорни патĕнчи океанри шторм
  | Росс тинĕсĕнчи пăрсем ăшĕнчи контейнеровоз |

## Юханшывсем

Азири чи пысăк юханшывсем Амур, Хуанхэ, Янцзы, Меконг тата ыттисем, кашни çул Лăпкă океана 1767 миллион тонна юшкăн илсе пыраççĕ. Америкăн пысăк юханшывĕсем — Юкон, Колорадо, Колумби, Фрейзер, Гуаяс тата ыттисем çулталăка 380 миллион тонна юшкăн илсе пыраççĕ, вĕсенчен 70—80 % шельф ансар пулнипе океана юхса тухать.

## Çавăн пекех пăхăр

* Лăпкă океан вăрçи

## Вуламалли

* Тихий океан. (АН СССР. Институт океанологии). В 13 томах. —  Наука.
* *Лăпкă океан* — ПСЭ
* Атлас океанов. Термины, понятия, справочные таблицы. —  ГУНК МО СССР.
* Физическая география материков и океанов. —  Высшая школа.
* *Шило Н. А., Ващилов Ю. Я.* Роль сил Кориолиса в формировании асимметричной структуры восточка и запада Тихого океана и его континентального обрамления // Докл. РАН. 2008. Т. 419. № 4. С. 530—532.

## Каçăсем