# Википеди

|  |
| --- |
| Wikipedia Википеди |
|  |
|
Википедин нумай чĕлхеллĕ порталĕн экран ӳкерчĕкĕ. |
| URL: |
www.wikipedia.org |
| Коммерци: |
Çук |
| Сайт тĕсĕ: |
Онлайн-энциклопеди |
| Регистраци: |
Ыйтмаççĕ(хăш-пĕр уйрăмсенче çеç статьясене тӳрлетнĕ чухне кирлĕ) |
| Чĕлхе(сем): | 236 тĕрекленнĕ уйрăмĕсем (пĕтĕмпех 267) |
| Сервер вырнаçнă: |  Тампа, Флорида (АПШ)  Амстердам (Голланди)  Сеул (Корей) |
| Харпăрçă: | Викимеди фончĕ (тупăшсăр) |
| Автор: | Джимми Уэйлс тата Ларри Сэнгер |
|  **Wikipedia Википеди**  Викиампарта |

**Википе́ди** (акӑл. *Wikipedia*, илтĕнет: /ˌwiːkiˈpiːdiə/, /ˌwɪkiˈpiːdiə/ е /ˌwiːkiˈpeɪdiə/), — тĕрлĕ чĕлхеллĕ, ирĕклĕ универсал онлайн энциклопеди. «Вики» технологийĕпе ĕçлет. Ăна «Викимедиа» тупăшсăр фончĕ тытса тăрать. Ячĕ «вики» (сайтсене тумалли технологи) тата «энциклопеди» сăмахсенчен пулса тухать.

Халлĕхе Википедире 13 миллион ытла статья. Вĕсене хăй ирĕкĕпе ĕçлекенсем ( Википедиçăсем )пĕрле çыраççĕ. Çак статьясене кирек кам та улăштарма пултарать.

Википеди проектне хутшăнакансене *википедăçсем* теме пулать.

Википедине 2001 çулта кăрлач уйăхĕн 15-мĕшĕнче Джимми Уэйлспа Ларри Сэнгер пуçарнă.

Информаци калăпăшĕпе тата тĕрлĕ темăсене уçса парассипе Википеди этемлĕхĕн кун-çулĕнче кунчен пулман тулли энциклопедийĕ шутланать. Халлĕхе вăл Интернетра чи мăнă тата чи популярлă сайт

Википедин чылай пахалăхĕсенчен пĕри — информацине тăван чĕлхепе çырса кăтартма май парасси, халăх культурипе çыхăнтарасси.

## Кун-çулĕ

Википеди малтан урăх Нупеди энциклопеди проектĕнчен тапранса кайнă.
Graph of the article count for the English Wikipedia, from January 10, 2001, to September 9, 2007 (the date of the two-millionth article)
1999 çултах Everything2 веб-проект кашни проекта кĕрекен çыннах хыпар пуххине тăвас ĕçе хутшăнма май панă, çапах та çак проекта пуçаракансем унтан çантăк энциклопеди пуласса шутламан. Çавăнпа та Википедин мăн аслашшĕ Нупеди- акăлчан чĕлхипе çырнă энциклопеди проекчĕ- шутланать. Унта эпир информаципе ирĕклĕн усă курма пултаратпăр. Нупеди валли статьясем ăсчахсемпе академиксем хатĕрленĕ. Проекта пуçаракансем Лоуренс Сэнгер - тĕп редактор, проект йĕркелӳçи- тата Джимми Уэйлс (ун чухне Bomis компани директорĕ пулнă).

...
Википедири хыпар йышĕ ӳссе пынă, унăн паллăхĕ майĕпен сарăлнă. 2003 çулти çĕртме, 20 Фонд Викимедиа — коммерциллĕ мар Википеди валли укçа-тенкĕ пуçтаракан йĕркеленӳлĕхе туса хунă. Çак Фонд пулăшăвĕпе Википеди принципĕпе ĕçлекен урăх онлайн-проектсене хута янă.

2004 утă уйăхĕнче акăлчан уйрăмĕнче 0,3 млн статья пухăннă; 2005 çулти акара — 0,5 млн ытла, 2008 çулти авăн уйăхĕнче — 2,5 млн ытла. Статьясен хисеп шучĕпе — нимĕç уйрăмĕ, вĕсен 2008 авăнĕ тĕлне 0,8 млн ытла статья пухăннă. Татах 21 уйрăмра 100 пин ытла статья, вĕсенче вырăс Википедийĕ (статья кулленхи шучĕ — 59 077). Виçĕ теçетке уйрăмра 20 000 — 100 000 статья. Пурĕпе 80 Википеди уйрăмĕнче 10 000 ытла статья, 80 яхăн Википеди уйрăмĕнче 1000 — 10 000 статья.

## Википедин тупсăмĕ

### Редакци моделĕ

Википедистсем статьяри улшăнусене икĕ версин хĕрлĕ тĕспе палăртнă уйрăмлăхĕпе кураççĕ.
#### Статьясене çырасси

Википедин шалу çинчи авторсемпе редакторсем çук, пур хыпара тупăçламасăрах хутшăнакансем (*википеди́стам*) хăйсемех хушаççĕ те, çĕнетеççĕ те. Хастар хутшăнакан кăмăл пулсан *администратор* пулса тăма пултарать, çак ...

Статьясене çырнă чух хутшăнакансем АПШ-ра тата Википеди серверне вырнаçтарнă Флорида штачĕн автор правин саккунлăхĕпе татулăллă пулмалла.

Википедире хăйĕн ĕçне çырса кăтартнă пулсан автор каялла тавăрмалла мар пур лицензине GNU FDL лицензи йĕркине кĕртет. Çакăн чух При этом строго соблюдаются неимущественные авторские права. Тĕплĕнрех Википеди:Автор прависем.

#### Статьясене сӳтсе явни

Википеди — çавăн пекех хăй тĕслĕ сӳтсе явмалли вырăн. Çыракансем хушшинчи тĕрлĕ шухăшсене ятарласа хунă страницăсенче сӳтсе яваççĕ. Кирек епле статьян та хăйĕн сӳтӳ-яву страници пур. Унта кашни çын канашлăва хутшăнма, статьяна кĕртнĕ материал пирки хăйĕн шухăш-туйăмне калама пултарать.

#### Йĕркисем

#### Википедие чарса лартнисем

### Википедие тиркени

John Seigenthaler Sr. has described Wikipedia as «a flawed and irresponsible research tool.»
## Кăларăмсем

Нимĕç Википедин 2005 çулхи ака уйăхĕнче *Directmedia Publishing* кăларнă DVD пичĕ
Поляк Википедин *helion.pl* кăларнă DVD пичĕ
### Акăлчан Википедийĕ

Акăлчан Википедине 2001 çулхи кăрлач, 15 уçăлнă. Ку Википедин тĕнчери чи ватă (иккĕмĕшĕ 2001 çулхи пушăн 17-мĕшĕнче уçăлнă нимĕç Википедийĕ пулнă) тата пысăк уйрăмĕ

### Нимĕç Википедийĕ

2001 çулхи пушăн 16-мĕшĕнче уçăлнă. Пĕрремĕш статьяна пушăн 17-мĕшĕнче кĕртнĕ.

### Поляк Википедийĕ

Çак кунсенче Польшăри Сăлупуç (пол. Słubice) хулинче вырăнти «Коллегиум Полоникум» ăслăлăхпа дидактика лапамĕн директорĕн пуçарăвĕпе Википедине халалланă пĕрремĕш палăк уçăлнă

### Чăваш Википедийĕ

Чăваш уйрăмĕ 2004 çулта, чӳкĕн 22-мĕшĕнче| уçăлнă. 2021 çулăн ҫу уйăхĕн 24-мĕшĕнче пирĕн уйрăмра 45 896 ытла статья.

## Асăрхавсем

**Википеди** пирки тăванлă проекчĕсенче нумайрах тупма пултаратăр: Сăмах пĕлтерĕшĕ Викисăмахсарта

 Кĕнекесем Викикĕнекере

 Каларăшсем Викикаларăшра

 Кăк текстсем Викивулавăшра

 Пĕрлехи ӳкерчĕксемпе медиа-файлсем Викиçӳпçере

 Хыпарсем Викихыпарта

 Вĕренӳ валли ресурсем Викиверситетра
## Каçăсем

* Историе пăсса çыракансене алран тытаççĕ
* Википедие ЦРУ компьютерĕсенчен тӳрлетнĕ
* Пур наци Википедисен танлаштару статистики 2010 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 26-мӗшӗнче архивланӑ.
* Википеди хăвăрт версин официаллă сайчĕ 2011 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 29-мӗшӗнче архивланӑ.