Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Техникăлла кăмрăкамăшLatinitsopa vulani

Carbon black
 Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Кăмрăк (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.
**Техникăлла кăмрăкамăш** (**техуглерод**, ТУ, акӑл. *Carbon black*) — пысăк дисперсиллĕ аморфлă кăмракамăшла продукт, ăна индустрилле меслетсемпе туса кăлараççĕ. Тепĕр чухне «хăрăм» теесси пулма пултарать. Анчах та хăрăм тени чăннипе урăхларах япала пулса тăрать.

## Çавăн пекех

* Кăмрăкамăш
* Хăрăм
* Шурă хăрăм
* Активациленĕ кăмрăк

## Асăрхавсем

## Литература

* *В. И. Ивановский. Технический углерод. Процессы и аппараты: Учебное пособие. — Омск: ОАО «Техуглерод», 2004.*
* *В. И. Берёзкин. Углерод: замкнутые наночастицы, макроструктуры, материалы. — СПб.: АРТЭГО, 2013. — 450 с. — ISBN 978-5-91014-051-0*
# 2018Latinitsopa vulani

| Çулсем
 |
| --- |
|  2013 • 2014 • 2015 • 2016 —  **2017**  — 2018 • 2019 • 2020 • 2021
 |
| Вунçуллăхсем
 |
| 1990-мĕшсем • 2000-мĕшсем — **2010-мĕшсем** — 2020-мĕшсем • 2030-мĕш |
| Ĕмĕрсем
 |
| XX ĕмĕр — **XXI ĕмĕр** — XXII ĕмĕр
 |

**2018 çул** — Григорий календарĕн çулĕ.

## Çуралнă

## Вилнĕ

## Пулса иртнĕ

### Кăрлач

### Нарăс

### Пуш

### Ака

### Çу

### Çĕртме

### Утă

### Çурла

### Авăн

### Юпа

### Чӳк

### Раштав

## Нобель парнисем

## Çавăн пекех

* 2018 çул мусăкра
* 2018 çул литературăра

## Асăрхавсем

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку çулсем çинчен çырса пĕтермен статья. Эсир тӳрлетсе, хушса ăна çырса пĕтерме пулăшаятăр* |
# Париж тĕплĕх биржиLatinitsopa vulani

Palais Brongniart: экстерьер
Palais Brongniart: интерьер**Париж биржи** (Bourse de Paris) — тĕплĕх биржи Париж, 2000 çултанпа Euronext Paris ятпа паллă пулать.

1991 çултанпа Францири пĕртен-пĕр тĕплĕх биржи. Бордо, Лилль, Лион, Марсель, Нанси тата Нант тĕплĕх биржисем Париж тĕплĕх биржи пĕрлешсе туса хунă. Пĕрлешиччен Париж биржи çине Францири 95 % пур сутă-илӳ ценными бумагами. 1988 çулта электрон операциллĕ сутă-илӳсем тăваççĕ. Пурĕпе кунта 45 брокер ĕçлеççĕ.

## Çавăн пекех пăхăр
# Синьцзян-Уйгур автономи районĕLatinitsopa vulani

**Синьцзя́н-Уйгу́р автоно́млă райо́нĕ** (китай 新疆维吾尔自治区, {{lang-ug|شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى, Shinjang Uyghur aptonom rayoni), кĕск. **СУАР**, **Синьцзян** — Китайăн çурçĕр-анăçĕнчи регионĕ.

Халăх йышĕ — 19,630 млн çын (2004).

Пысак хули, тĕп хули — Урумчи.

## Тавралăхĕ

## Синьцзян ХХ ĕмĕрте

## Çавăн пекех пăхăр

* Маньчжоу-го
* Меньцзянь

## Вуламалли

* Мурзаев Э. М., Природа Синьцзяна и формирование пустынь Центральной Азии, М., 1966;
* Описание Чжуньгарии и Восточного Туркестана в древнем и нынешнем состоянии, пер. с кит. [Н. Я. Бичурина], ч. 1, СПБ, 1829;
* Риттер К., Землеведение Азии, пер. и крит. замечания В. Григорьева, т. 5, в. 2, СПБ, 1873;
* Бартольд В., Туркестан в эпоху монгольского нашествия, ч. 1—2, СПБ, 1898—1900;
* Думан Л. И., Аграрная политика цинского (маньчжурского) правительства в Синьцзяне в конце XVIII в., М., 1936;
* Тихонов Д. И., Хозяйство и общественный строй уйгурского государства. Х—XIV вв., М., 1966;
* Кузнецов В. С., Экономическая политика цинского правительства в Синьцзяне…, М., 1973;
* Яковлев А. Г., Аграрные отношения и аграрная реформа в провинции Синьцзян (1949—1953),
* «Уч. зап. института востоковедения АН СССР», 1955, т. II, с. 220—62;
* Дьяконова Н. В., Культурное наследие национальных меньшинств Синьцзяна, в кн.: Труды Государственного Эрмитажа, т. 2, М. — Л., 1958;
* Всеобщая история искусств, т. 2, кн. 2, М., 1961.
* Госманов М. Ябылмаган китап яки чәчелгән орлыклар. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1996. — 206 бит.

## Каçăсем

* Синьцзян хыпар Тетел тĕпĕ 2005 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 6-мӗшӗнче архивланӑ.

Шаблон:Тĕрĕк çĕршывĕсем
# Мобилизаци

Польшăра 1939 çулта мобилизаци пирки листовка.
**Мобилизаци** (**М**, **мобилизаципе хатĕрленсе вырнаçни**, фр. *mobilisation*, *mobiliser* — куçăнма тапратни) — хĕçпăшаллă вăйсене (ХВ) тата патшалăх инфраструктурине (патшалăхăн) вăрçă тăрăмне патшалăхра е тĕнчере инкеклĕ ситуаци сиксе тухнипе ирттерекен мероприятисен пĕтĕмлĕхĕ.

## Çав. пекех

* Демобилизаци

## Литература

* Редигер А. Ф., «Комплектование и устройство вооружённой силы»;
* Лобко П. Л.; «Записки военной администрации»;
* Froment, «La mobilisation et la préparation à la guerre».
* В. Г. Фёдоров, «В поисках оружия.» — Мускав, Воениздат, 1964 год.
* Авилов Р.С. "Поверочная мобилизация" войск Приамурского военного округа в 1896 г. как способ оценки мобилизационной готовности военных частей. // Ойкумена. Регионоведческие исследования. - 2016. - № 1 - С. 159-168.
* By Melissa Kirschke Stockdale, Mobilizing the Russian Nation, Cambridge University Press, 2016.

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* *Кузьмин-Караваев В. Д.*  Мобилизация // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). —  СПб.: 1890—1907.
* Шаблон:ВТ-ВЭ
* О мобилизации в НВО
* Приказ НКО СССР от 20 июня 1940 г № 0130 (Наставление по мобилизационной … .)
# Мали

**Мали́**, Мали Республики (фр. *République du Mali*) — Анăç Африкăри патшалăх.

## Тĕнĕ

* мăсăльмансем — 94 %
* халăх тĕнĕ — 3 %
* христиансем — 5 %

## Экономика

## Политика йĕрки

## Истори

## Çав. пекех

* Мали (авалхи патшалăх)
# Гольф

Гольф вылявçи патт тăвать.
**Гольф** (акӑл. *golf*) — спорт вăййи,

## Вăйă пулса кайни

## Вăйă йĕркисем

люшек. Сулахайран сылтăмалла: вуд, паттер тата айрон
## Терминсем

* **Патт **Пар **Кедди**

Гольф-клуб
## Турнирсем

## Вуламалли

* Кевин Макгимпси, Дэвид Нич. «Гольф: раритеты и реликвии. История гольфа в восемнадцати лунках», Перевод с английского Михаила Гребнева под общей редакцией Алексея Николова. ИД «Анатолия», 176 с. Мускав, 2006
* Кевин Макгимпси «Гольф: история мяча», Перевод с английского Михаила Гребнева под общей редакцией Алексея Николова, ИД «Анатолия». 526 с. Мускав, 2006.
* Б.Галлахер, М.Уилсон. Гольф для начинающих. Перевод Т.Новиковой. Фаир-Пресс, М. 2005, 192 с.

## Çавăн пекех пăхăр

* Мини-гольф
* Гольф Раççейре
* Гольф Олимп вăййисенче

## Каçăсем

* Раçсейри тата тĕнчери гольф çинчен
# Пэн ЛиюаньLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Пэн Лиюань |
|  |
| Тĕп хыпар |
| Çуралнă вăхăт |
1962, чӳк, 20 |
| Çуралнă вырăн |
Хэцзэ, пров. Шаньдун, КХР |
| Патшалăх |  КХР |
| Профессисем |
юрăç, çар çынĕ, педагог |
| Юрăç сасси |
сопрано |

**Пэн Лиюань** (кит. йăла 彭麗媛, çăм. 彭丽媛, пиньинь: *Péng Lìyuán*; чӳк, 20, 1962, Хэцзэ, КХР) — халăх юррисене юрлакан халăх кăмăлĕнчи китай юрăçи, КХР Председателĕн Си Цзиньпинăн арăмĕ, CCTV çĕнĕ çул гала-концерчĕсене пĕрмаях хутшăнаканĕ. КХИÇ генерал-майорĕ. Профессор, КХИÇ Ӳнер академин тата Китай мусăк консерваторин аспиранчĕсен ăслăх ертӳçи, КХИÇ Ӳнер академин пуçлăхĕ.

## Биографи тата пайăрлăх

Си Цзиньпинпе 24-çулхи юрăç Пэн 1986 çулта паллашнă, ун чухне вăл Китайра паллă артистка пулнă. Халăх кăмăлĕнче Пэн Лиюань пулас упăшкинчен çӳллĕрех пулнă. Аналитиксемпе экспертсем статуслă Пэн чиперккене символ пекех кирлĕ çын пайăрлăхĕн пахалли чылаях: ашшĕ-амăшĕ панисем, халăх умĕнче хăйне тытма пĕлни, идеологи риторикине чухлани, хĕçпăшаллă вăйсен элитинче хĕсметре тăни, тухăçри мăнаçлă патшалăхĕн ертӳçин арăмĕ пулни.

## Çемье

1987 çулта Си Цзиньпина пĕр çул каялла паллашнă хыççăн, качча кайнă. Пэн пĕрре çеç качча тухнă, Си Цзиньпин — иккĕмĕш хут авланнă.

Хĕрĕ — Си Минцзэ (1992 çур.) — суя ятпа Гарвардра вĕренет.

## Каçăсем

* Страница о Пэн Лиюань на sina.com.cn(ĕçлемен каçă)(кит.)
* Пэн Лиюань в возрасте 23 лет (фото)(ĕçлемен каçă)(кит.)
* Пэн Лиюань 22 çулта (фото) 2016 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 12-мӗшӗнче архивланӑ.

## Асăрхавсем
# ҪулLatinitsopa vulani

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Çул (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.
Çул. Тампере, Финлянди
**Çул** — çынсем куçмалли, выльăхсене тата транспорта куçармалли çыхăнтарав. Патшалăхăн тата çĕршывăн транспорт тата çул-йĕр инфраструктурин пайĕ. Çĕр çинче куçса çÿреме ятарласа тунă вырăн.

## Вуламалли

* Дорога // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). —  СПб.: 1890—1907.
* Humans have now carved up the Earth’s wilderness into 600,000 little pieces (The Washington Post, December 15, 2016)
# ИльинLatinitsopa vulani

**Ильин**, — вырăс Илья ятĕнчен пулса кайнă хушамат.

* Ильин Александр Васильевич (1802 — 1849) — тинĕс артиллери корпусĕн подполковникĕ.
* Ильин Александр Моисеевич (1945 ç.) — сăвăç.
* Ильин Александр Наумович — юрăçă.
* Ильин Алексей Афиногенович (1832 — 1889) — вырăс генерал-лейтенант, картограф.
* Ильин Андрей — XIV ĕмĕрти вырăс иконописецĕ.
* Ильин Борис Фёдорович (1901 — ?) — вырăс совет актёрĕ, СССР халăх артисчĕ.
* Ильин Владислав Алексеевич — вице-адмирал.
* Ильин Дмитрий Сергеевич (1737 — 1802) — Раççей ВМФ офицерĕ, 1770 çулхи Чесмен тинĕс çăпăçăвĕн (1770) паттăрĕ.
* Ильин Иван Александрович (1883 — 1954) — вырăс философĕ, çыравçă тата публицист.
* Ильин Иван Николаевич (1930 — 1998) — сăвăçă, прозаик, публицист.
* Леони́д Андре́евич Ильи́н (1928—2023) — РМĂА академикĕ, профессор, медицина ăслăхĕсен тухтăрĕ. Социализм Ĕçĕн Паттăрĕ.
* Ильин Михаил Андреевич (1903 — 1981) — ӳнер историкĕ, москвовед, искусстведени тухтăрĕ.
* Ильин Михаил Васильевич — политика ăслăлăхĕсен тухтăрĕ, профессор, Раççей политика ăçлăлăхĕн ассоциациĕн президенчĕ.
* Ильин Михаил (Маршак Илья Ильи Яковлевич псевдонимĕ), вырăс çыравçи.
* Ильин Николай Иванович (1773 — ?) — вырăс драматург.
* Ильин Николай Яковлевич (1864 çулта вилнĕ) — вырăс çыравçи.
* Ильин Станислав Петрович (1950 ç.) — юрăсем валли сăвă çыракан, публицист, тăлмач.
* Ильин Яков Наумович (1905 — 1932) — вырăс çыравçи.
* Ильина Валентина Александровна (1947 ç.) — çыравçă, сăвăç.
* Ильина Лидия Александровна (1915 ç.) — совет графикĕ, Киргиз СССРĕн халăх ӳкерӳçи.
* Ильина Надежда Геннадьевна (1976 ç.) — прозаик.
* Ильина Наталия Иосифовна (1914 ç.) — вырăс совет çыравçи.
# ТехасLatinitsopa vulani

**Техас** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Техас гербĕ |
| Техас ялавĕ | Техас гербĕ |

 |
|  Ытти штатсем |
| Тĕп хули | Остин (Техас) |
| Чи пысăк хула
  | Хьюстон |
| Кĕпернетор
 | Рик Перри |
| Лаптăкĕ  - Пурĕ  - Çĕрĕн  - Шывăн  - шыв % | АПШ-ра 2-мĕш вырăнта 695,622 çх² 678 907 км² 17 333 км² 2,5% |
| Халăх йышĕ  - Пурĕ (2000)  - Халăх йышлăхĕ
 | АПШ-ра 2-мĕн вырăнта 20 851 820 30,75/км² |
| Йĕркеленнĕ:
  | Шучĕпе 28-мĕш |
| Широта Долгота
 | 25°50' ç. ш.-нчен 36°30' ç. ш. таран 93°31' х.а. д.-нчен 106°38' х.а. д. таран |

**Техас**, — енче вырнаçнă АПШ штачĕ. Администраци Остин (Техас) хулинче вырнаçнă.

## Истори

## Тавралăхĕ

Штат лаптăкĕ — 695,622 км2.

## Экономика

## Культура

## Каçăсем
# Кĕнекен тĕнчери стандартлă номерĕLatinitsopa vulani

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* The International ISBN Agency
* ПОРЯДОК ПРИСВОЕНИЯ НОМЕРА ISBN 2017 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 11-мӗшӗнче архивланӑ.
* ISBN, УДК, ББК, штриховые коды, выходные данные (выр.). Тĕрĕсленĕ 19 Ҫӗртме уйӑхӗн 2019.
* Официальный веб-сайт *Российской книжной палаты*
* РКП — Пособие для издателей по ISBN
* ISO 2108:2005 на www.iso.org
* RFC 3187 Использование индексов ISBN в качестве URN
* Онлайн-конвертер 10-значных ISBN в 13-значные на ISBN.Org
* Расчет и проверка контрольной цифры 10-значных и 13-значных номеров ISBN самостоятельно