Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# КăркăсстанLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Кыргыз республикасы
Кӑркӑсстан |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Кăркăсстан ялавĕ | Кӑркӑсстан гербĕ |

 |
|  |
| Патшалăх чĕлхисем | кӑркӑс чӗлхи, вырӑс чӗлхи |
| Тĕп хула | Бишкек |
| Чи пысăк хула | Бишкек |
| Президент | Садыр Жапаров |
| Премьер-министр | Акылбек Жапаров |
| Лаптăкĕ  - Пĕтĕмпе | 85 вырăнта 198 500 км2 |
| Халăх йышĕ  - Пĕтĕмпе(2017)  - Йышлăхĕ | 111 вырăнта 6 140 200 29/км² |
| Валюта ячĕ | Сом (валюта) |
| Вăхăт тăрăхĕ | ГВ +5 пуçласа +5 таран |
| Патшалăх гимнĕ | Кăркăсстан патшалăхĕн гимнĕ |
| Тетел доменĕ | .kg |
| Тел. префиксĕ | 996 |

**Кӑркӑсстан** (*Киргизи*; кăрк. Кыргызстан, выр. *Кыргызстан, Киргизия*) — Вӑтам Азин ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ енче вырнаҫнӑ патшалӑх. Кӑркӑсстанпе юнашар ҫурҫӗр енче Казахстан вырнаҫнӑ, хӗвеланӑҫ енче — Ӳспекстан, кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ енче — Таджикистан, хӗвелтухӑҫпа кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ енче — Китай.

## Ҫав. пекех

* Киргизи хулисем

## Литература

**Истори *Чотонов Усеналы, Досбол Нур уулу*  История Отечества. —  Бишкек: 2009. — ISBN 978-9967-428-81-2
* *Бутанаев В. Я., Худяков Ю. С.*  История енисейских кыргызов. —  Абакан:  Хакасский государственный университет им. Н.Ф. Катанова, 2000. — ISBN 5-7810-0119-0

**Флора тата фауна *Лазьков Г. А., Давлетбаков А. Т., Милько Д. А., Ганыбаева М. Р.*  Атлас флоры и фауны особо охраняемых природных территорий Центрального Тянь-Шаня. —  Бишкек: 2016. — ISBN 978-9967-32-135-9
* *Лазьков Г. А., Султанова Б. А.*  Кадастр флоры Кыргызстана. Сосудистые растения. —  Бишкек: 2014. — ISBN 978-9967-11-427-2
* *Лазьков Г. А., Давлетбаков А. Т., Милько Д. А., Ганыбаева М. Р.*  Атлас флоры и фауны особо охраняемых природных территорий Центрального Тянь-Шаня. —  Бишкек: 2016. — ISBN 978-9967-32-135-9

## Асăрхавсем

## Каçăсем

**Патшалăх сайчĕсем Кăркăс Республикин Жогорку Кенеш сайчĕ 2016 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 18-мӗшӗнче архивланӑ.
* Кăркăс Республикин правительство сайчĕ 2019 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 20-мӗшӗнче архивланӑ.
* Кăркăс Республикин Аслă судăн сайчĕ
* Кăркăс Республикин президент сайчĕ 2019 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 16-мӗшӗнче архивланӑ.
* Кăркăс Республикин Наци статкомитечĕн сайчĕ

**Урăх сайтсем Кăркăсстанăн информаци порталĕ
* Киргизия. Научная периодика.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.* Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |
# Динцзюньшан патӗнчи ҫапӑҫу

|  |
| --- |
| Динцзюньшан патӗнчи ҫапӑҫу |
| 定军山 |
| Жанр |
камит |
| Режиссёр |
Жэнь Цзинфэн |
| Сценари авторĕ |
Ло Гуаньчжун |
| Тĕп рольсенче |
Тань Синьпэй |
| Патшалăх | КХР КХР |
| Çул | 1905 |
| IMDb |
ID  0284043 |
| «Динцзюньшан патӗнчи ҫапӑҫу» фильм тухни (тăван ячĕ — 定军山) |

**Динцзюньшан патӗнчи ҫапӑҫу** (китай 定军山) — Жэнь Цзинфэн режиссёр 1905 çулта ӳкернĕ китай мусăк илемлĕ камичĕ.

## Сюжет

## Рольсенче

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* «Битва при Динцзюньшане»(акӑлч.) Internet Movie Database сайтĕнче
# Киттайăн аслă хӳмиLatinitsopa vulani

**Асла Китай хӳми** (кит. йăл. 长城, çăмăл. 長城, пиньинь *Chángchéng*, тӳррĕн *«Варăм хӳме»* е кит. йăл. 萬里長城, çăмăл. 万里长城, пиньинь *Wànlǐ Chángchéng*, тӳррĕн *«10 000 ли вăрăм хӳме»*) — пысăк архитектура палăкĕ. Çурçĕр Китай çĕрĕпе 8851,8 çм тăршшĕ тăрать, Бадалин татăкĕнче Пекинран çывăх.

## Кун-çулĕ

Пĕрремĕш хӳмене п. эрч. III ĕмĕрте Цинь Шихуанди тапхăрĕнче (Цинь ăрăвĕ), Вăрçакан патшалăхсем (п. эрч. 475—221 çç) патшалăха хунну халăхĕ тапăнасран сыхланма тума тытăннă. Ĕçе çĕр-шыври халăхăн пиллĕкĕмĕш пайĕ хутшăннă, тепĕр сăмахсемпе, миллиона яхăн çын. Хӳме тăршшĕ 8 пин те 851 çухрăм та 800 метр.

Хӳме китайсен хăйсен çĕрĕсен чи çурçĕр йĕрне палăртнă, унăн «Вăта империн» çыннисене юркăн пурнăç йăлине тухасран, варварсемпе хутшăнса каясран сыхлалла пулнă. Хӳтлĕх китай тĕнчин чиккине кăтартса халĕ çеç пăхăнтарнă патшалăхсенчен йĕркеленнĕ пĕрлĕ империне чăмăртанма хистекенĕ пулнă.

Хань ăрăвĕ ертсе пынă тапхăрта (п. эрч. 206 — 220 çç.) Хӳмене анăçалла Дуньхуана çити сарнă. Çаплах сутă-илӳ караванĕсене юркăн çынсенчен хӳтĕленме пушхирĕн шалти çĕрĕсенче сыхлав турулĕсен йĕрне тунă. Паянкуна упранса çитнĕ Аслă Хӳме татăкĕсене ытларах, Мин ăрăвĕ (1368—1644) тапхăрĕнче тунă. Çак тапхăрта çурт-йĕр тума кирпĕчпе çурта çирĕплетекен чул муклашкисемпе усă курнă. Мин тăрăмĕ чухне Хӳме тухăçран анăçалла Сарă тинĕсĕн Бохай кӳлмекĕн çыранĕнчи Шаньхайгуань хуралĕнчен пуçласа хальхи Ганьсупа Синьцзян-Уйгур автономи районĕн провинцисен чиккинчи Юймэньгуань хуралне çитиччен сыхланă.

## Хӳмене çĕмĕрни тата юсани

Аслă китай хӳмин 1907 çулхи фотоӳкерчĕкĕ.
Манчжур Цин ăрăвĕ (1644—1911), Хӳтлĕхе У Саньгуйăн сутăнчăк ĕçĕпе çĕмĕрсе кĕнĕскер, Хӳтлĕхе вырăна хуман. Цин хуçаланнă виçĕ ĕмĕр хушшинче Аслă хӳтлĕх пĕтĕмпех тенĕ пекех ишĕлнĕ. Пекина — Бадалин патĕнчи кĕске татăкне кăна пахалăхра тытса тăнă — вăл «тĕп хула хапхи» шайĕнче шутланнă. 1899 çулта американ хаçачĕсем хӳмене пачах çĕрпе танлаштараççĕ, унăн вырăнĕнче шоссе çулĕ тăваççĕ тенĕ итлеве сарнă.

1984 çулта Дэн Сяопин хистевĕпе китай тата ютçĕрсенчи компанисен, çаплах пайăр çынсен, укçа-тенкипе Аслă китай Хӳмине реставрацилес ĕç тапранать.

Çĕр-шывăн çурçĕр-анăçĕнче вырнаçнă Шаньси облаçĕнчи Мингин регионĕн 60-çухрăм тăршшĕллĕ хӳме татăкĕ хаяр эрози çиме пуçланă тесе çырнăччĕ. Сăлтавĕ — 1950-мĕш çулсенчи Китайра ялхуçалăх интенсивлă меслечĕсене ĕçе кĕртни çĕр айĕнчи чылай юханшывсене типĕтнĕ, çакна пула çак регион ази хăйăр çил-тăвăлĕсен тĕпĕ пулса каять. Хӳмен 40 ытла çм пайĕ ишĕлсе пĕтнĕ, 10 çм çех хăйĕн вырăнĕнче тăрать, анчах та хӳмен çӳллĕшĕ хăшпĕр çĕрте пиллĕк метртан иккĕне çити анса ларнă.

## Кăсăк хыпарсем

* Çулсерен «Аслă Хӳме» çăмăл атлетика марафонĕ иртет (The Great Wall Marathon), дистанцин пĕр пайне спортсменсем Хӳмен виркĕсĕ çийĕпе чупаççĕ.
* Аслă китай хӳмине космос карапĕнчен ахаль куçпа курма пулмасть..

## Галерейă

*
*
*
*
*
*
*
*

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* **Аслă китай хӳми** Викиампарта
* Аслă китай хӳми («Стена слез»; «Железный занавес»; XX век.)
* Тĕнчери ЮНЕСКО кăнарĕ — Аслă китай хӳми

Шаблон:Тĕнче кăнарĕ
Шаблон:Китайри тĕнче кăнарĕ

Шаблон:Китай тексчĕ
# The New York TimesLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
|  |
|  |
|

---

 |
| Тĕс | кашни кун тухакан хаçат |
| Формат | Анлă форматлă |
| Кăларакан | Артур Окс Сульцбергер кĕç. |
| Редактор | Билл Келлер (с 2003) |
| Никĕсленĕ | 1851 |
|

---

 |
| Тĕп офис | Çĕнĕ Йорк, АПШ |
| Тираж | 876 638 кунсерен 1 352 358 вырсарникун |
| Хакĕ | USD 1.00 тунтикун-шăматкун USD 3.50 вырсарникун USD 3.50/5.00 ятарлă кăларăмсем |
| ISSN | 0362-4331 |
| Веб-сайт | www.nytimes.com |

The New York Times (выр. *Нью-Йорк таймс*) — АПШ сарăлăвĕпе виççĕмĕш (*The Wall Street Journal* тата *USA Today* хыççăн) хаçачĕ. Ытларахăш американ хаçачĕсем пекех, *The New York Times* регион кăларăмĕ шутланать. Çапах та, регионăн МИХ концепципе аталаннă пулин те вăл тĕнчери чи сĕмлĕ хаçатсенчен пĕрри пулса тăрать.

## Кун-çулĕ

New York Times Building — хаçатăн Манхэттенри çĕнĕ штаб-хваттерĕ (2007 çул, архитектор Ренцо Пьяно)
1851 çулхи авăнăн 18-мĕшĕнче Генри Джарвис Рэймонд журналист тата политик, Республика Наци Комитечĕн иккĕмĕш председателĕ, тата малтан банкир пулнă Джордж Джонсо йĕркеленĕ; ун чухне кăларăма *«New-York Daily Times»* тенĕ. Код ISSN: 0362-4331. Тираж (2005 çулта) 1 млн 131 пин экземпляр ахаль кунсенче тата 1 млн 681 пин экземпляр — вырсарни кунсенче. Пĕтĕм тĕнчере сарăлать.

## Харпăрçă

1896 çултанпа *The New York Times* харпăрçи Сульцбергер çемьи пулать. Сульцбергерсен аллинче Б класлă акцисен 88 %.

## Çавăн пекех пăхăр

* АПШ пресси

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Официаллă сайт(акӑлч.)
* **New York Times in Moscow** — русскоязычное жж-сообщество, созданное журналистами газеты The New York Times с целью сбора мнений пользователей LiveJournal.
# 907Latinitsopa vulani

| Çулсем
 |
| --- |
|  899 • 900 • 901 • 902 —  **903**  — 904 • 905 • 906 • 907
 |
| Вунçуллăхсем
 |
| 880-мĕшсем • 890-мĕшсем — **900-мĕшсем** — 910-мĕшсем • 920-мĕш |
| Ĕмĕрсем
 |
| IX ĕмĕр — **X ĕмĕр** — XI ĕмĕр
 |

## Пулса иртнĕ

## Çуралнă

## Вилнĕ

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку çулсем çинчен çырса пĕтермен статья. Эсир тӳрлетсе, хушса ăна çырса пĕтерме пулăшаятăр* |
# 1949Latinitsopa vulani

| Çулсем
 |
| --- |
|  1945 • 1946 • 1947 • 1948 —  **1949**  — 1950 • 1951 • 1952 • 1953
 |
| Вунçуллăхсем
 |
| 1920-мĕшсем • 1930-мĕшсем — **1940-мĕшсем** — 1950-мĕшсем • 1960-мĕш |
| Ĕмĕрсем
 |
| XIX ĕмĕр — **XX ĕмĕр** — XXI ĕмĕр
 |

## Пулса иртнĕ

* Юпа, 7 — Германи Демократиллĕ Республикине туса хунă.
* Çурла, 29 — СССР хăйĕн пĕрремеш атомлă бомбине тĕрĕслесе пăхать (Семипалатинск, Казахстан).

## Çуралнă

* Кăрлач, 24 — Антонов Василий Сергеевич, сăвăç, прозаик.
* Нарăс, 1 — Ирхи Георгий Иванович, сăвăç.
* Нарăс, 8 — Исхаков Камиль Шамильевич, Раççейри политик.
* Нарăс, 18 — Кервен Василий Гаврилович, сăвăç.
* Çу, 21 — Полищук Любовь Григорьевна, вырăс совет актриси.
* Юпа, 19 — Василькова Ирина Васильевна, вырăс сăвăçи.
* Чӳк, 6 — Кушманов Николай Константинович, сăвăç.

## Вилнĕ

* Пуш, 16 — Кореньков Гаврил Алексеевич, сăвăç, тăлмач.
* Çу, 24 — Щусев Алексей Викторович, вырăс архитекторĕ.
* Çĕртме, 11 — Васильева Людмила Николаевна, сăвăç.
* Авăн, 8 — Рихард Штраусс, нимĕç кĕвĕçи.
# Ахаль темехLatinitsopa vulani

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Темех (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.

| ?Ахаль темех |
| --- |
|   |
| Ăслăх классификацийĕ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Патшалăх: |  |

 |
|  Латинла çырни |
| Nicotiana tabacum |
|

| Ошибка: в первой строке должно быть задано изображениеВикитĕссенчи систематика
 | Ошибка: в первой строке должно быть задано изображениеӲкерчĕксем
 | Шаблон:Taxobox ITISАхаль темехБиотехнологи информацин наци центрĕн (NCBI) сайтĕнче.

 |
| --- | --- | --- |

 |

**Ахаль темех** (Вирги́ни темехĕ, Культурăлла темех;лат. *Nicotiána tabacum*) — Йытçырли йышшисем (*Solanaceae*) ямахатри Темех кăкĕнчи ÿсентаран.

## Çавăан пекех

* Темех туртасси
* Томак — томата тата темехе сыпăнтарсан пулать.

## Асăрхавсем

## Литература

* Табак // Большая российская энциклопедия. Том 31. — М., 2016. — С. 534.
* Табак // Струнино — Тихорецк. — М. : Советская энциклопедия, 1976. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 25).
* Табак, растение из семейства пасленовых // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). —  СПб.: 1890—1907.
* ССРП флори / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. —  Изд-во АН СССР, 1955. — Т. 22. — 3000 экз.
* Nicotiana // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* Трахтенберг И. М., Белоусов А. А. Яды. Популярная энциклопедия. — К.: Издатель Л. Д. Россинский, 2011. — 640 с.: ил.

## Каçăсем

* Табак в СССР на сайте «Музей торговли»

Шаблон:Чикарккă
# ЛитваLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Lietuva
Литва |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Литва ялавĕ | Литва гербĕ |

 |
|  |
| Патшалăх чĕлхисем | Литва чĕлхи |
| Тĕп хула | Вильнюс |
| Чи пысăк хула | Вильнюс |
| Президент | Dalia Grybauskaitė |
| Премьер-министр | Saulius Skvernelis |
| Лаптăкĕ  - Пĕтĕмпе | 123 вырăнта 62 200 км2 |
| Халăх йышĕ  - Пĕтĕмпе(2004)  - Йышлăхĕ | 125 вырăнта 3 607 899 55,1/км² |
| Валюта ячĕ | Литас (LTL) |
| Вăхăт тăрăхĕ | ГВ +02 пуçласа таран |
| Патшалăх гимнĕ | Tautiška Giesmė |
| Тетел доменĕ | .lt |
| Тел. префиксĕ | 370 |

**Литва** (лит. *Lietuva*), — хĕвелтухăç енчи Европăри патшалăх. Европа Пĕрлешĕвне, тата НАТО альянсне кĕрет. Малтан СССР шутне кĕнĕ.

Литвапа юнашар çурçĕр енче Латви вырнаçнă, хĕвеланăç енче — Белоруси, кăнтăр енче - Раççей Патшалăхĕн Калининград облаçĕпе Польша вырнаçнă, хĕвеланăç енчи çĕрсемБалтика тинĕсĕ енне тухаççĕ.

## Хуласем

* Вильнюс
* Каунас
* Клайпеда

## Юханшывсем

* Неман (Nemunas)
* Нерис (Neris)
* Швентои (Šventoji).

## Халăхĕ

2001 çулхи перепись тăрăх Литвари халăх шучĕнчен 83,45% литва халăхĕ пулнă. Поляксен шучĕ — 6,74%, вырăссен — 6,31% пулнă.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.* Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |
# Цин империйĕLatinitsopa vulani

Цин империйӗ 1820 ҫул патӗнче.
Ялавӗ
*Аслӑ Цин империйӗ'* - е **Аслӑ Цин патшалӑхӗ** (маньчж. Daicing gurun.svg дайцин гурунь, кит. трад. 大清國, упр. 大清国, палл. Да Цин го), йӑнӑшса Цин династийӗ теҫҫӗ, е Маньчжури династийӗ.

Вӑхӑчӗ 1644 - 1912 ҫҫ., 1917 ҫ. (юлашки реставраци, 11 кун).

## Кун-ҫулӗ

## Вуламалли

## Татах пӑхӑр

* Маньчжури

## Каҫӑсем

* China’s Population: Readings and Maps(акӑлч.)
* *Дмитриев С. В., Кузьмин С. Л.* Империя Цин как Китай: анатомия исторического мифа // Восток (Oriens). — 2014, № 1. — С. 5—17
# ЛегендаLatinitsopa vulani

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Легенда (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.
**Леге́нда** (лат. *legenda* «вулани») — юмахлă мар прозăллă фольклор тĕсĕ.

## Литература

* Легенда / Зуева Т. В. // Лас-Тунас — Ломонос. — М. : Большая российская энциклопедия, 2011. — С. 138. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 17). — ISBN 978-5-85270-350-7.
* Легенда // *Квятковский А. П.* Поэтический словарь / Науч. ред. И. Роднянская. — М.: Сов. Энцикл., 1966. — 376 с.
# ТупаларсемLatinitsopa vulani

|  |  |
| --- | --- |
| Тӑван ячӗ | *туба* |

**Тупаларсем** (тăван ячĕ *туба*) — Алтай Республикинче пурăнакан тĕрĕк чĕлхиллĕ вак халăх.

## Кун-çулĕ

Совет тапхăрĕнчи халăх çыравĕпе (1926 ç. пуçсăр) тупаларсене алтайсен йышне кĕртнĕ. 2000 çулта тупаларсене Раççей Федерацин вак халăхĕ шутне (Раççей Федерацин Правительствин 2000 çулхи пушăн 24-мĕшĕнчи 255 №-лĕ йышăнăвĕ) кĕртнĕ. 2002 çулхи Пĕтĕм Раççейри халăх çыравĕ вĕсене хăйсен чĕлхиллĕ уйрăм халăх тесе палăртнă.

## Халăх йышĕ, вырнаçăвĕ

2002 çулхи Пĕтĕм Раççейри халăх çыравĕпе тупаларсен йышĕ РФ 1565 çынна çитнĕ, çав шутра Алтай Республикинче — 1 533 çын — ытларах Чой районĕнче.

## Чĕлхе

Тупалар чĕлхи е çурçĕр алтай чĕлхисен ушкăнне (тавлашуллă), е кăпчак ушкăнĕн (алтай чĕлхе çемьин тĕрĕк турачĕ) кăркăс-кăпчак (хакас) кĕçĕн ушкăнне . Официаллă **тупаларсене** тата тупалар чĕлхине уйрăм халăх тата уйрăм чĕлхе тесе йышăннă. Анчах та этнографсем çĕнĕ классификаципе татăçуллă вĕсене çурçĕр алтай (куманди-челкан) чĕлхи шутне тупалар калаçăвĕ евĕр, е кăнтăр алтай (алтай) чĕлхи шутне кĕртеççĕ

## Этеплĕх

## Асăрхавсем

## Вуламалли

## Каçăсем
# Финанс рынокĕ

**Финанс рынокĕ** (лат. *financia* — алри укçа, тупăш)

## Çавăн пекех

* Фонд рынокĕ
* Вăхăтсен рынокĕ
* Укçа рынокĕ
* Капитал рынокĕ
* Валюта рынокĕ (Forex)
* Финанс рынкĕн пăхăнманлăхлă аналитики
* Депозитарлă ĕçхĕл

## Асăрхавсем

## Литература

* *Колмыкова Л. И.* Фундаментальный анализ финансовых рынков. 2-е изд. СПб., 2008.
* *Максимова В. Ф.* Международные финансовые рынки и международные финансовые институты. М., 2011.
* Государственное регулирование и контроль финансовых рынков. Омск, 2013.
* *Пробин П. С.* Финансовые рынки. М., 2015.
# ВикихыпарLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Викихыпар |
|  |
|  |
| URL: |
wikinews.org incubator.wikimedia.org/wiki/Wn/cv/ |
| Коммерци: |
çук |
| Сайт тĕсĕ: |
тĕнче хыпар агентстви |
| Регистраци: |
Кирлех мар |
| Харпăрçă: | Фонд Викимедиа |
| Автор: | Джимми Уэйлс |
| Ĕçе пуçланă: |
2004—2005 çç. |
| Хальхи статус: |
Ӗçлет, аталанса пырать |
|  **Викихыпар**  Викиампарта |

2004

**Викихыпар** (акӑл. *Wikinews*) — ирĕк кăмăлма ертсе пыракан çынсен тĕнче хыпар агентстви тата çĕнĕ хыпарсен уçă тетел-кăларăмĕ.

Викихыпара çĕнĕ хыпар статьисене çырассин технологипе пиринчипĕсем коммерциллĕ мар «Викимедиа» фондăн йĕркелĕвĕн урăх проекчĕсен пекех. Викихыпарсене никам майлă та марлăха тытса пыма тăрăшаççĕ. Викихыпарсем пĕр харăсах глобаллĕ те, вырăнтиллĕ те.

Викихыпара Тетелре 27 чĕлхепе кăлараççĕ, çав шутра эксклюзивлă репортажсем интервью пичетлеççĕ. Çĕнĕ хыпар статьисене Creative Commons Attribution 2.5 ирĕклĕ лицензипе сараççĕ.

## Чăваш Викихыпарĕ

Викихыпарăн чăваш уйрăмĕ халлĕхе Инкубаторта вырнаçнă.

## Кун-çулĕ

2004 çулхи чӳк уйăхĕнче пикенӳ версине ĕçе янă . 2004 çулхи раштавра бета-тĕрĕслев вĕçленнĕ. Çав хушăрах Викихыпарăн нимĕç уйрăмĕ ĕçлеме пуçлать. 2005 çулхи кăрлачпа пуш уйăх хушшинче франци, испан, швед, полхар, поляк, португал, румын и украин уйрăмĕсене хута янă. 2005 çулхи чӳк, 1 вырăс версийĕ те çутта тухать .

## Асăрхавсем

## Çавăн пекех пăхăр

* Indymedia
* OhmyNews
* Хабрахабр

* Digg.com
* News 2.0
* Pligg
* Newsland

## Каçăсем

* Викиxыпар (чăвашла)
* Вырăс Викихыпарĕ
* Вырăс Викихыпарĕн RSS 2009 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 20-мӗшӗнче архивланӑ.
* Акăлчан Викихыпарĕн RSS

### Статьясем

* Wikinews: ирĕклĕ çĕнĕ хыпарсем (выр.)
* Wikipedia тăвакансем хăйсене журналистикăпа хăтланаççĕ (выр.)
* Инструменты медиа-индустрии оказались в руках толпы (выр.)
* «ВикиНовости»: никто не хочет быть репортером? 2015 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 26-мӗшӗнче архивланӑ. (выр.)
# СеулLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Сеул |
|  |
| **Хула гербĕ**  |
| Патшалăх: | Кăнтăр Корея |
| Регион: | Судоквон |
| Никĕсленĕ: |  |
| Хула, çултан: |  |
| Халăх йышĕ, пин çын: | 10 356 (2006) |
| Хула лаптăкĕ: | 607 км2 |
| Геогр. анлăхĕ: | 37°35′0″ ç. ш. |
| Геогр. вăрăмлăхĕ: | 127°0′0″ х.т. д. |

**Сеул**, — Корея Республикин тĕп хули. Халăх йышĕпе тĕнчере 7-мĕш вырăн (Мускав хыççăн) йышăнать.

## Халăх йышĕ

Хулара 10 356 пин çын (2006) пурăнать.

## Истори

Хулан малтанхи ячĕ Виресон. Вăл пирĕн эрăчченхи 18-мĕш çултанпа Пĕкче патшалăхăн шĕкĕр хули пулнă. Корё вăхăтĕнче Хансон ятпа, Часон династийĕ вăхăтĕнче Ханян паллă пулнă. Яппунсен аллине лексен хула Кёнсон ятлă пулнă. Хальхи ячĕ 1945 çулта çирĕпленнĕ.

## Тавралăх

## Экономика

## Çул-йĕр

## Пайланăвĕ

Хула 25 ку çине пайланать.

## Паллă вырăнсем

Хула историллĕ палăксемпе пуян.

* Намдэмун хапхи

## Сăнсем

* Намсан турулĕНамсан турулĕ
* Кёнбоккун керменĕ
* Чхонгечхон
* Сеул вокзалĕ
# Хĕлле

Санкт-Петербургри хĕл.
 Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Хĕлле (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.
**Хĕлле** (çавăн пекех **хĕл**) — çанталăкăн тĕсĕ, çулталăкăн 4 тапхăрĕсенчен пĕрри, кĕркуннепе çуркунне хушшинче пулать.

Çак çулталăк тапхăрĕн тĕп палли — пĕрмай сивĕ температура (0 градусран аялтарах, Цельсипе), Çĕрĕн чылай районĕсенче çĕр çине юр çăвать.

Çулталăк тапхăрĕсем Çĕр çаврăнăвĕн тĕнĕлĕпе эклиптика лапчăклăхĕ хушшинчи кĕтесе пула ылмашăнаççĕ.

## Фотопухмач

* Хĕллехи пейзаж.
*
*
*
* Болотницăри хĕл.
* Çаркари хĕллехи каç.
* Хĕл вăрманта.
* Перĕм Енĕ, хĕллехи çул.
* Хĕл Бутаково ялĕнче.

## Çавăн пекех

* Йĕтре хĕлĕ

## Вуламалли

* *Иван Забелин.*  Домашний быт русских царей в XVI и XVII

столетиях. — М.: Транзиткнига, 2005. — ISBN 5-957-82773-8

## Каçăсем

* Çутçанталăк хĕлне çырса кăтартни

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.* Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |
# Ток-шоу

Teri Garr with David Letterman
 Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Ток-шоу (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.
**Ток-шо́у** (акӑл. *talk show [tɔ:k ʃoʊ] — **пуплевле пушкарав) — телекăларăм, пуплевле жанр, ятарласа чĕннĕ темиçе хутшăнавçă ертсе пыраканпа пĕрле темăна сÿтсе яваççĕ.

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Ток-шоу как жанр ТВ: происхождение, разновидности, приёмы манипулирования