Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# МеккаLatinitsopa vulani

| Мекка مكة |
| --- |
| **хула** |
| Skyline of Мекка |

**Мекка** (араб. ُمَكَّة‎ Макка, тата مكة المكرمة — Макка аль-Мукаррама — Пархатарлӑ Мекка) — хӗвеланӑҫ Сауд Аравийĕн, Хӗрлӗ тинӗсрен 80 км вырнаҫнӑ хули. Мӑсульмансен сӑваплӑ хули. Мекка хулинче сăваплă Кепе вырнаçнă. Ытти тӗн ҫыннисене Меккӑна кӗме юрамасть.

Халӑхӗ 1 700 000 ҫын (2007). Лаптӑкӗ 400² км.

## Кун-ҫулӗ

## Паллӑ ҫынсем

* Мухаммет пихампар — мăсăльмансен тĕп пихампарĕ. Юлашки пихампар.

## Тӑванлӑ хуласем

## Вуламалли

* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.
* Мекка // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Мекка / Рощин М. Ю. (история), Стародуб Т. Х. (история и архитектура), Воропаев А. И. (экономика) // Маниковский — Меотида. — М. : Большая российская энциклопедия, 2012. — С. 612—613. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 19). — ISBN 978-5-85270-353-8.
* Lapidus, Ira M. A History of Islamic Societies (неопр.). — Cambridge University Press, 1988. — ISBN 978-0-521-22552-6.

## Каҫӑсем

* Густерин П. МЕККА 2020 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ.. — В кн. "Города Арабского Востока".
* Кааба — Мекка 2008 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 16-мӗшӗнче архивланӑ.
* MakkahLive’s Channel on YouTube — прямая трансляция из Мекки
* Мекка: священный город похож на Манхэттен? (репортаж Би-би-си)
# ПĕлӳLatinitsopa vulani

**Пĕлӳ** — çын пĕлӳлĕх ĕç-хĕлĕн пĕтĕмлетĕвĕсене упрамалли, йĕркемелли хорми.

**Пĕлӳ** анлă шухăшпа - ăнлавсен, теориллĕ тăвăмсен, пĕлтерӳсен пĕрлĕхĕ.
**Пĕлӳ**, ансат шухăшпа, — хыпарсем, информаци.

## Çав. пекех

* Ăслай
* Ӳнерлĕх
* Хевтелĕх
* Ăнлану
* Хăнăху

## Каçăсем

* Знание как сознательный феномен 2008 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 23-мӗшӗнче архивланӑ.
* Новые метадисциплинарные опережающие знания
* *Гаврилова Т. А., Хорошевский В. Ф.* Базы знаний интеллектуальных систем. Учебник. — СПб.: Питер, 2000.
* В. П. Кохановский тата ур. Основы философии науки. Феникс, 2007 г. 608 стр. ISBN 978-5-222-11009-6
# Ӳт-пӳ

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Кĕлетке пӑхӑр.

**Ӳт-пӳ**  (çавăн пекех тăлпу, кĕлетке, кӳлепе, кумеркке, пӳ-си) — этемĕн е ытти чĕрчунăн хапи, йăмлăхла палăравĕ.

## Çавăн пекех

* Этем ӳт-пĕвĕ

## Вуламалли

* Тіло // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1966. — Т. 8, кн. XV : Літери Ст — Уц. — С. 1902. — 1000 екз.
# Чĕлхе политикиLatinitsopa vulani

**Чĕлхе политики**, — чĕлхе енчен патшалăх ирттерекен политика. Унăн тĕллевĕ - чĕлхене аталантарасси, чĕлхене мĕнле пур, çавăн пек шайрах хăварасси е чĕлхене аталанма чарасси. Чĕлхе политики патшалăх чĕлхин йĕркисене те туса пырать.

Чĕлхеçĕсем, чĕлхе тĕпчевçисем, çырăвçăсем, халăх пĕрлĕхĕсем тата ыттисем те тĕнчери чĕлхесен тĕрлĕлĕхне сыхласа упрама тăрăшăççĕ. Анчах мĕнле пулин те, тĕнчере пур 6000 яхăн чĕлхесен шутĕнчен çуррийĕн шăпи хăрушăллă. Патшалăх пулăшăвĕсĕр чĕлхесем çухала тухаççĕ. Çĕршыв ертевĕ чĕлхесемпе сахал усă курнăшăн хăш пĕррисене ĕçрен кăларма (мантарма) тăрăшать. Тепĕр патшалăх хăй халăхĕсен чĕлхисене упрама тăрăшать.

"Чĕлхе политики" ăнлавпа пĕрлех чĕлхе йĕркелĕвĕ тата чĕлхе планлавĕ ăнлавсемпе те усă кураççĕ.

## Çавăн пекех

* Чĕлхене йĕркелесе пыракансем

## Асăрхавсем

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.* Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |