# Стерлинг ФунчĕLatinitsopa vulani

Виктори патша портретлĕ крона
Кайри енĕ
**Стерлинг Фунчĕ** (акӑл. *Pound sterling, Pound, British pound*) — укçа, ăна çак патшалăхсенче усă кураççĕ:

* Аслă британипе Çурçĕр Иралнди пĕрлешӳлле патшалăх;
* Гернси, Джерси тата Мэн утравĕ корона çĕрĕсен паралелльĕ валюти;
* Британин тинĕс леш енчи çĕрĕсем: Фолкленд утравĕсем, Гибралтар, Таса Елена утравĕ, Вознесени утравĕ тата Тристан-да-Кунья.

Стерлинг Фунчĕ 100 пенсран тăрать. Символ — £ ( лат. *Libra* — либра фунтпа пĕр тан). ISO 4217 кочĕ — GBP ( акӑл. *Great Britain Pound*), хăшпĕр чухне авалхи кĕскетнине усăă кураçĕ — UKL[*çăлкуç?*] (*United Kingdom Libra*). Хальхи вăхăтра 5, 10, 20, 50 фунт хут укçа; 1, 2, 5, 10, 20, 50 пенс, 1 тата 2 фунт тимĕр укçа çӳрет. 25 пенс тата 5 фунт сайра тĕл пулаççĕ.

## Кăсăкла фактсем

1971 çулччен укçасем çакăн пек хутшăнура пулнă:

|  |  |
| --- | --- |
| 1 гинея | 21 шиллинг е 252 пенс |
| 1 фунт стерлингов | 4 кроны е 20 шиллинг е 60 гроут е 240 пенс. |
| 1 крона | 5 шиллинг |
| 1 полукрона | 2,5 шиллинг |
| 1 флорин | 2 шиллинг |
| 1 шиллинг | 3 гроут е 12 пенс |
| 1 гроут | 4 пенс |
| 1 пенни | 2 çур пенни е 4 фартинг |

|  Тулаш ӳкерчĕксем |
| --- |
| **Аслă Британин хут укçисем** |
|  | 5 фунт. |
|  | 10 фунт. |
|  | 20 фунт (кивĕ иышши) аверс. |
|  | 20 фунт (кивĕ иышши) реверс. |
|  | 20 фунт (çĕнĕ иышши). |
|  | 50 фунт. |

1971 çулхи нарăс уйăхăнчен фунта вуннăллă шута куçарнă. Вак укçа çинче 1982-мĕш çуллчен «New pence (penny)» тесе пичетленĕ.

## Хут укçасем

Стерлинг Фунчĕпе номинланă хут укçана çак банксем:

* Англипе Уэльс территоринче — Англи Банкĕ (Англи Банкĕн банкнотисем);
* [Шотланди|Шотланди]] территоринче  — ииçĕ шотланди банкĕ (шотланди фунчĕ);
* Çурçĕр Ирланди территоринче — 4 етыре Çурçĕр Ирланди банкĕ (Шаблон:Нп3) эмитлеççĕ.

Виçĕ британи корона çĕрĕ тата виçĕ тинĕс леш енчи территории фунт ятлă тата унпа тан хăйсен укçисене пичетлдеççĕ

| Аслă Британи |
| --- |
| Англи тата Уэльс | Шотланди | Çурçĕр Ирланди |
| * Англи банкĕ
 | * Шотланди банкĕ
* Шотланди корлль банкĕ
* Клайдсдейл банкĕ
 | * Ирланди банкĕ
* Перремĕш траст банкĕ
* Çурçĕр банк
* Ольстер банкĕ
 |
| Корона çĕрĕсем |
| Мэн утравĕ | Джерси | Гернси |
| * Мэн утравĕн правительстви  (Мэн фунчĕ)
 | * Джерси правительстви  (Джерси фунчĕ)
 | * Гернси правительстви  (Гернси фунчĕ)
 |
| Британин тинĕс леш енчи террриторисем |
| Гибралтар | Таса Елена утравĕ | Фолкленд утравĕсем |
| * Гибралтар правительстви  (Гибралтар фунчĕ)
 | * Таса Еленăн Закон тăвакан канаш  (Таса Елены фунчĕ)
 | * Фолкленд утравĕсен правительстви  (Фолкленд утравĕсен фунчĕ)
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | = банкнотăсене тĕп банк кăларать |
|  | = банкнотăсене банк кăларать |
|  | = банкнотăсене правительство (казначейство) кăларать. |

| Англи банкĕн хут укçисем |
| --- |
| Сери | Ӳкерчĕк | Номинал (фунт) | Çырса пани | Дата |
| Аверс | Реверс | Портрет Реверсĕ | кăларам | оборотран тухнă |
| D |  |  | 1 | Исаак Ньютон | 9.02.1978 | 11.03.1998 |
|  |  | 5 | Герцог Веллингтон | 11.11.1971 | 29.11.1991 |
|  |  | 10 | Флоренс Найтингейл | 20.02.1975 | 20.05.1994 |
|  |  | 20 | Уильям Шекспир | 9.07.1970 | 19.03.1993 |
|  |  | 50 | Кристофер Рен | 20.03.1981 | 20.09.1996 |
| E |  |  | 5 | Джордж Стефенсон | 7.06.1990 | 21.11.2003 |
|  |  | 10 | Чарльз Диккенс | 29.04.1992 | 31.07.2003 |
|  |  | 20 | Майкл Фарадей | 5.06.1991 | 28.02.2001 |
|  |  | 50 | Джон Хублон | 20.04.1994 | в обращении |
| E (Пересмотр) |  |  | 5 | Элизабет Фрай | 21.05.2002 |
|  |  | 10 | Чарльз Дарвин | 7.11.2000 |
|  |  | 20 | Эдвард Элгар | 22.06.1999 | 30.06.2010 |
| F |  |  | Адам Смит | 13.03.2007 | в обращении |
|  |  | 50 | Мэттью Болтон и Джеймс Ватт | 2011 |
| Шаблон:Standard banknote table notice |

Хăшпĕр номинал валли чикĕ çирĕплетнĕ. Çав чикĕре вĕсене пур çĕрте те тӳлеме юрать:

| Тимĕр укçа номиналĕ | Сумма |
| --- | --- |
| £5 | чикĕсĕр |
| £2 | чикĕсĕр |
| £1 | чикĕсĕр |
| 50p | £10 |
| 25p | £10 |
| 20p | £10 |
| 10p | £5 |
| 5p | £5 |
| 2p | 20p |
| 1p | 20p |

## Стерлинг Фунчĕ - резерв валюти

XVIII тата XIX ĕмĕрсенче Стерлинг Фунчĕ - тĕнчери нумай патшалăхра тĕп резерв валюти шутланнă.
2-мĕштĕнче хыççăнхи йывăр экономика ситуацийĕ тата АПШ экономикăра вăйланса пыни Стерлинг Фунчĕн тĕп резерв валютинчен кăларнă.
2006-мĕш çулта вăл виççĕмĕш вырăна çитнĕ, юлашки çулсенче ăна резерв вырăнне нумайрах усă курма тытăннă

## Вуламалли

* *Корнелиус Лука*  Торговля на мировых валютных рынках. —  Альпина Паблишер. — ISBN 5-9614-0206-1

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Пересчёт стоимости фунта стерлингов, начиная с 1270 года в современную валюту.
* Обменный курс русского, советского и российского рубля к британскому фунту начиная с 1791 года 2013 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 15-мӗшӗнче архивланӑ.
* Каталог и галерея монет Великобритании
* Галерея банкнот Великобритании (акӑлч.) (ним.)

Шаблон:Стерлинг Фунчĕ
Шаблон:Фунт
Шаблон:Европа валютисем