Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Остин (Техас)

| Остин |
| --- |
| **хула** |
| Skyline of Остин |

**Остин** — Техас штачӗн кӑнтӑр-вар пайӗнче вырнаҫнӑ АПШ хули, штатӑн тата Тревис тавралӑхӗн тӗп хули . Хулана 1839 ҫулта никӗсленӗ, ирӗклӗ Техаса никӗсленӗ Стивен Остина чысласа ятне панӑ.

Халӑхӗн шучӗ 2018 ҫ. 964 254 ҫын.
Хула лаптӑкӗ 828,54 км².

## Кун-ҫулӗ

## Паллӑ ҫынсем

## Тӑванлӑ хуласем

## Вуламалли

## Каҫӑсем

* Официальный сайт города Остин(акӑлч.)
# Леди ГагаLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Леди Гага |
|  |
| Тĕп хыпар |
| Çуралнă чухнехи ят |
Стефани Джоанн Анджелина Джерманотта |
| Çуралнă вăхăт |
1986, пуш, 28 |
| Çуралнă вырăн |
Манхэттен, Нью-Йорк, АПШ |
| Патшалăх |  АПШ |
| Профессисем |
XXI ĕмĕрти американ юрăçи, киноактриси, диджейĕ |
| Инструментсем |
фортепиано, синтезатор, гитара, барабаны |
| Жанрсем |
поп, Электропоп, данс-поп |
| Ушкăнсем |
Stefani Germanotta Band (SGB) |
| ladygaga.com |

**Ле́ди Га́га** (акӑл. *Lady Gaga*; чăн ят — **Сте́фани Джоа́нн Анджели́на Джермано́тта** (акӑл. *Stefani Joanne Angelina Germanotta*), 28.3.1986, Нью-Йорк) — американ юрăçи, юрăсен авторĕ, продюсер, филантроп, дизайнер тата актриса.

## Биографи

## Дискографи

* *The Fame* (2008)
* *The Fame Monster* EP (2009)
* *Born This Way* (2011)
* *Artpop* (2013)
* *Cheek to Cheek* (Тони Беннетпа пĕрле) (2014)
* *Joanne* (2016)
* *Chromatica* (2020)
* *Harlequin* (2024)

## Концерт турĕсем

Соло
* 2009 — The Fame Ball Tour
* 2009–2011 — The Monster Ball Tour
* 2012–2013 — The Born This Way Ball Tour
* 2014 — ArtRave: The Artpop Ball Tour
* 2017 — Joanne World Tour

Урăх мусăкçăсемпе пĕрле
* 2014–2015 — Cheek to Cheek Tour

Пулăшса юрланисем
* 2008 — New Kids on the Block: Live
* 2009 — Doll Domination Tour
* 2009 — Take That Presents: The Circus Live
* 2009–2010 — This Is It *(отменён)*

## Фильмографи

* «Lady Gaga Presents the Monster Ball Tour: At Madison Square Garden» (2011) — *хăйне хăех*
* «Шаблон:Не переведено 3» (2011) — *хăйне хăех*
* «Мачете убивает» (2013) — *третье обличие Хамелеона*
* «Город грехов 2» (2014) — *Берта*
* «Американская история ужасов: Отель» (2015) — *Графиня Элизабет*
* «Американская история ужасов: Роанок» (2016) — *Ската*
* «Шаблон:Не переведено 3» (2017) — *хăйне хăех*
* «Звезда родилась» (2018) — *Элли*

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* **www.ladygaga.com** — официаллă сайт Леди Гаги(акӑлч.)

Шаблон:Леди Гага
Шаблон:Леди Гага синглĕсем
# ЭссеLatinitsopa vulani

**Эссе́** (фр. *essai* «хăтлану, тăрăшу, очерк», лат. *exagium* «шута илӳ») — проза майĕпе, ирĕклĕ композиципе хайланă пĕчĕк калăпăшлă литература жанрĕ.

XVIII—XIX ĕмĕрсенче эссе — акăлчан тата франци журналистикин паллă жанрĕ. Эсселĕхе аталанассипе Англире Дж. Аддисон, Ричард Стил, Генри Филдинг, Францире — Дидро тата Вольтер, Германире — Лессинг тата Гердер тăрăшнă. Романтиксем тата романтика философĕсем (Г. Гейне, Р. У. Эмерсон, Г. Д. Торо) ытларах философи-эстетика мелĕпе полемикăсене иртернĕ.

Эссе жанрĕ акăлчан литературинче питĕ тарăн тымар ярать: Т. Карлейль, В. Хэзлитт, М. Арнолд (XIX ĕмĕр); М. Бирбом, Г. К. Честертон (XX ĕмĕр). XX ĕмĕрте эсселĕх уйрăмах хăвăрт аталанать: эссе стилĕпе аслă философсем, прозаиксем, поэтсем (Р. Роллан, Б. Шоу, Г. Уэллс, Дж. Оруэлл, Т. Манн, А. Моруа, Ж. П. Сартр) усă кураççĕ.

## Акăлчан литератури

## Франци литератури

## Литва литератури

Литература тишкерĕвĕнче эссе (лит. *esė*) термина пĕрремĕш Балис Сруога 1923 çулта уса кĕртнĕ. Эссе уйрăмлăхĕпе Юозапас Альбинас Гербачяускасăн «Турăн кулли» (лит. *«Dievo šypsenos»*, 1929) тата Йонас Коссу-Александравичюсăн «Турăсемпе смуткялиссем» (лит. *«Dievai ir smūtkeliai»*, 1935) ĕçĕсем палăраççĕ. Эссе шутнех Эдуардас Межелайтисăн, «Вăхăта кăтартман кун кĕнеки» (лит. *«Dienoraštis be datų»*, 1981) Юстинас Марцинкявичюсăн «Поэзи тата сăмах» (лит. *«Poezija ir žodis»*, 1977) Марцелиюс Мартинайтисăн «Вилтăпри çинчи папируссем» (лит. *«Papirusai iš mirusiųjų kapų»*, 1991) ĕçĕсем кĕреççĕ. Томас Венцловăн çырăвĕнче те эссе йĕрĕ сисĕнет.

## Вырăс литератури

Вырăс литературинче эссе жанрĕ тымар ярайман. Эссе стилĕпе А. С. Пушкин («Путешествие из Москвы в Петербург»), А. И. Герцен («С того берега»), Ф. М. Достоевский («Дневник писателя») хайланă. XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче эссе жанрĕпе В. И. Иванов, Д. С. Мережковский, Андрей Белый, Лев Шестов, В. В. Розанов, каярах — Илья Эренбург, Юрий Олеша, Виктор Шкловский, Константин Паустовский çырнă.

## Эссе (пӗлӳ)

Эссе (англ. college writing, college composition, college essay) - АПШРИ нумай аслӑ шкулсенче тата ытти ҫӗршывсенче вӗренмелли тӗп предмет, вӗренӳ студенчӗсен малтанхи ҫулӗсенчи тивӗҫлӗ хӑнӑхусене лайӑхлатма. Вӗренӳ вӑхӑтӗнче студентсем эссе тӑвас принципсене тата тӗп типсене вӗренеҫҫӗ.

Юлашки ҫулсенче Эссе ҫырмалли методика Российӑри нефилологи шкулӗсенче вӗренме тытӑнать.

Эссен тӗп тӗллевӗсем - вулакана информаци, ӗнентерӳ тата йӑпану, автора пӗр-пӗр тӗллеве комбинацилесси. Ăнӑҫуллӑ ҫитӗнӳсем автор хӑйӗн аудиторине тӗрӗс палӑртнинчен килеҫҫӗ. Лайӑх эссе хӑйне евӗр шухӑшлавпа, стиль туйӑмӗпе тата тухӑҫлӑ организациленипе палӑрать.

## Çав. пекех

* Википеди:Эссе

## Литература

* Эссе // Литературная энциклопедия терминов и понятий / Под ред. А. Н. Николюкина. —  Институт научной информации по общественным наукам РАН:  Интелвак, 2001. — ISBN 5-93264-026-X
* Эссе // Словарь литературоведческих терминов / Ред.-сост.: Л. И. Тимофеев и С. В. Тураев. —  М.:  «Просвещение», 1974. — 300000 экз.

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Александр Жолковский. Эссе
* Александр Любинский. Эссе 2011 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 18-мӗшӗнче архивланӑ. // Любинский А. На перекрестье. - СПб.: Алетейя, 2007, с. 165-170
# ISO 4217Latinitsopa vulani

**ISO 4217** — валютăсен кодне палăртакан пĕтĕм тĕнче ISO стандарчĕ.

Наци валютисен кочĕ ISO 3166-1 alpha-2 стандартран илнĕ икĕ саспаллинчен тата унăн çумне валюта итне кăтартакан тепĕр саспаллинчен пулать. Ытти пурлăхсен кочĕ, тĕслехрен ытлăн, кĕмĕл тата ытти те, **Х** саспаллинчен пуçланать. ХХХ кодне валютăна усă курмасăр тунă транзакцисем валли уйăрса хунă.

## Халĕ усă кураври валютăсен кочĕсем

1. AFN Афгани
2. ARS Аргентина песи
3. AUD Австрали долларĕ
4. BHD Бахрейн динарĕ
5. BMD Бермуд долларĕ
6. BND Бреней долларĕ
7. BYR Беларуси рублĕ
8. CAD Канада долларĕ
9. CLP Чили песи
10. COP Колумби песи
11. DKK Дани крони]]
12. EUR Евро
13. GEL Грузи лари
14. IDR Индонези рупиĕ
15. ILS Çĕнĕ Израиль шекелĕ
16. INR Инди рупиĕ
17. IQD Ирак динарĕ
18. JPY Япони йени
19. KES Кения шиллингĕ
20. KGS Киргизи сомĕ
21. KZT Казахстан тенки
22. MXN Мексика песи
23. NAD Намуби долларĕ
24. NZD Çĕнĕ Зеленди долларĕ
25. PHP Филлипин песи
26. PKR Пакисан рупиĕ
27. RUB Раççей рублĕ
28. UAH Украинăн гривни
29. UGX Ugandan shilling
30. USD АПШ долларĕ
31. UZS Узбекистан сомĕ
32. XAG Кĕмĕл унциĕ
33. XAU Ылтăн унциĕ
34. XPD Палладий унциĕ
35. XPT Платина унциĕ
36. XTS Тĕрĕслемешкĕн уйăрса хăварнă
37. XXX Валютăсăр
# Лапташка ылттăн

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Ылттăн (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.
**Лапташка ылттăн** (*ылттăн лапташки*) — ылттăнăн çав тери çÿхе (100 нм тĕлнелле) лапташкисем, ытларах чухне декоративлăх теллевĕсемпе усă кураканскер.

## Çавăн пекех

* Ылттăнлату
* Муссивлă ылттăн
* Кириканэ
* Поталь

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Gold Beating sections from 1903 American Library Edition Of Workshop Receipts Vol5 by Ernest Spon
* Goldschlägerstadt Schwabach 2009 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 26-мӗшӗнче архивланӑ. (in German) partly illustrated history of goldbeating
* Gold Beating 1959 and Gold Beating Out Takes 1950-1959, two British Pathé newsreel clips depicting the goldbeating process
# ИрĕлчĕкLatinitsopa vulani

Апат тăварне (NaCl) шывра ирĕлтерни
**Ирĕлчĕк** — пĕр тикĕс (гомогенла) тытăм.

## Вуламалли

* Растворы // Физическая энциклопедия : [в 5 т.] / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Большая российская энциклопедия, 1994. — Т. 4: Пойнтинга — Робертсона — Стримеры. — 704 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85270-087-8.
* Растворы // Химическая энциклопедия : в 5 т. / Гл. ред. Н. С. Зефиров. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1995. — Т. 4: Полимерные—Трипсин. — 639 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85270-039-8.
* Шахпаронов М. И. Введение в молекулярную теорию растворов. — М.: Государственное издательство технико-теоретической литературы, 1956. — 508 с.
* Реми Г. Курс неорганической химии. — М.: Издательство иностранной литературы, 1963, 1966. — Т. 1—2.
* Streitwieser, Andrew; Heathcock, Clayton H., Kosower, Edward M. Introduction to Organic Chemistry (неопр.). — 4th ed.. — Macmillan Publishing Company, New York, 1992.

## Каçăсем

* *Ирĕлчĕк* — Кругосвет
* [www.xumuk.ru/encyklopedia/2/3823.html Растворы].  xumuk.ru. Тĕрĕсленĕ 11 Пуш уйӑхӗн 2015.
* Растворы, системы дисперсные и коллоидные.] Базăлла терминологи

Шаблон:Термодинамикăлла тăрăмсем
# Артур ШопенгауэрLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Артур Шопенгауэр |
| Arthur Schopenhauer |
|  |
| Чӑн ят | ним. *Arthur Schopenhauer* |
| Çуралнă вăхăт | 1788 çулхи нарăс, 22-мĕшĕ(1788-02-22)[…] |
| Çуралнă вырăн | * Гданьск, Речь-Посполитая
 |
| Вилнĕ вăхăт | 1860 çулхи авăн, 21-мĕшĕ(1860-09-21)[…] (72 çул) |
| Вилнĕ вырăн | * Франкфурт, Вольный город Франкфурт[d], Герман пĕрлешĕвĕ
 |
| Гражданлăх | * Королевство Пруссия[d]
 |
| Пăхăнулăх | * Королевство Пруссия[d]
 |
| Альма-матер | * Гёттингенский университет[d]
* Берлинский университет[d]
* Эрнестинум[d]
 |
| Ĕçе илекен | * Берлинский университет[d]
* Берлинский университет[d]
 |
| Ашшĕ | Генрих Флорис Шопенгауэр[d] |
| Амăшĕ | Иоганна Шопенгауэр[d] |
| Автограф |  |
|  Медиафайлы на Викиампар |

**Артур Шопенгауэр** (нем. Arthur Schopenhauer, 22 нарӑс 1788, Гданьск, Речь Посполитая — 21 авăн 1860, Майн ҫинчи Франкфурт, Германи пӗрлешӗвӗ) — нимӗҫ философӗ.

## Пурнӑҫӗ

## Ӗҫӗ-хӗлӗ

## Вуламалли

* Гулыга А. В., Андреева И. С. Шопенгауэр. М.: Молодая гвардия, 2003. — 367 с. (ЖЗЛ, Вып. 846) — ISBN 5-235-02551-2.
* Гардинер П. Артур Шопенгауэр. Философ германского эллинизма. Пер. с англ. О. Б. Мазуриной. — М.: ЗАО Центрполиграф, 2003. — 414 с. — ISBN 5-9524-0676-9.
* Лапшин И. И. Шопенгауэр, Артур // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1903. — Т. XXXIXa.
* Сафрански Р. Шопенгауэр и буйные годы философии. Rosebud Publishing, 2014. — 592 с. — ISBN 978-5-905712-05-0.
* Фишер К. Артур Шопенгауэр. — СПб.: Лань, 1999. — 608 с. — (Мир культуры, истории и философии). — 3000 экз. — ISBN 5-8114-0142-6.
* Элленбергер Г. Философия природы и романтическая философия // Открытие бессознательного: История и эволюция динамической психиатрии = The discovery of the unconscious. — М.: Академический проект, 2018. — Т. 1. От первобытных времён до психологического анализа. — С. 258—260. — 550 с. — (Психологические технологии). — 300 экз. — ISBN 978-5-8291-2159-4.
* Юдин К. А. Артур Шопенгауэр как историк философии и некоторые проблемы теории познания // Вестник Ивановского государственного университета. Серия Филология. История. Философия. 2016. Вып. 3. С. 84-97.
* Юдин К. А. Артур Шопенгауэр «об учености и ученых»: штрихи к интеллектуальному портрету сквозь призму эпохи // На пути к гражданскому обществу. 2016. № 3(23). С. 48-59. [2]
* Юдин К. А., Бандурин М.А. Артур Шопенгауэр и судьба его идейного наследия в истории философии (К 225-летию со дня рождения (1788—2013)) // Вестник Московского университета. Серия 7. Философия. 2013. № 5. С. 26-40.
* Ялом И. Шопенгауэр как лекарство. — ЭКСМО, 2006. — 544 с. — 6100 экз. — ISBN 5-699-19601-2.

## Каҫӑсем

* О Шопенгауэре 2016 ҫулхи Ҫӗртме уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ. в Новой философской энциклопедии на сайте ИФ РАН
* Васильев В. В. Философия Артура Шопенгауэра
# Маргарет ТэтчерLatinitsopa vulani

Маргарет Тэтчер
**Маргарет Хильда Тэтчер** (акалчăнла: *Margaret Hilda Thatcher*) — Британин 1979-1990 çулсем хушшинчи премьер-министрĕ. 1925 çулхи юпа уйăхĕн 13-мĕшĕнче çуралнă.
Ун политикă евĕрне тэтчеризм ят панă. Денис Тэтчере 1951 раштав 13-мĕшĕнче качча кайнă та вăл 2003 çулхи çĕртме 26-мĕшĕнче çут тĕнчерен кайиччен унпа пĕрле пурăннă. Ăна тимĕр леди те чĕнкелеççĕ.

## Пурнăçĕ

Ашшĕ Альфред Робертс, лавккипе ĕçленĕ тата вырăнти политикине хутшăнă. Шкул ачи пулса Маргарет лайăх вĕренĕ. 1944 çулта хими вĕренес тесе Оксфорд универститне кĕнĕ. Вĕреннĕ чухне политикăна хутшăна пуçланă. 1975 çултанпа Консерватив партийĕн пуçлăхĕ. 1979 çултанпа Британин премьер министрĕ.

## Вуламалли

## Каҫӑсем
# Ирӗклӗх статуйиLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Паллă вырăн |
| Ирӗклӗх статуйи |
|  |
| Проект авторĕ | Фредерик Огюст Бартольди |
| Тăрăм | Ĕçлет |

**Ирӗклӗх статуйи** (англ. Statue of Liberty, тулли ячӗ — «Тӗнчене ҫутатакан Ирӗклӗх», англ. Liberty Enlightening the World) — Наполеон III е Иккӗмӗш импери стилӗнчи питӗ мӑнӑ скульптура, Америкара, Ирӗклӗх утравӗ ҫинче вырнаҫнӑ. Франци Американа парнеленӗ, 1876 ҫулхи Тӗнче куравӗ тӗлне (куравра статуян факелне ҫех кӑтартнӑ) тата Америка ирӗклӗхӗн ҫӗр ҫулне валли Американа Франци парни. Тӗппипех вӗҫленӗ статуяна АПШ 1886 ҫулта тин илнӗ.

## Кун-ҫулӗ

Фредерик Огюст Бартольди Франци скульпторӗ ӑсталанӑ.
ЮНЕСКО сыхлавӗнче.

## Вуламалли

* Bell, James B.; Abrams, Richard L. In Search of Liberty: The Story of the Statue of Liberty and Ellis Island (англ.). — Garden City, New York: Doubleday & Co, 1984. — ISBN 978-0-385-19624-6.
* Harris, Jonathan. A Statue for America: The First 100 Years of the Statue of Liberty (англ.). — New York City: Four Winds Press (a division of Macmillan Publishing Company), 1985. — ISBN 978-0-02-742730-1.
* Hayden, Richard Seth; Despont, Thierry W. Restoring the Statue of Liberty (неопр.). — New York City: McGraw-Hill Education, 1986. — ISBN 978-0-07-027326-9.
* Khan, Yasmin Sabina. Enlightening the World: The Creation of the Statue of Liberty (англ.). — Ithaca, New York: Cornell University Press (англ.)русск., 2010. — ISBN 978-0-8014-4851-5.
* Moreno, Barry. The Statue of Liberty Encyclopedia (неопр.). — New York City: Simon & Schuster, 2000. — ISBN 978-0-7385-3689-7.
* Sutherland, Cara A. The Statue of Liberty (неопр.). — New York City: Barnes & Noble Books, 2003. — ISBN 978-0-7607-3890-0.
* Cleaning Statue of Liberty : [англ.] // Popular Mechanics. — 1932. — Т. 57, № 2 (February). — P. 203—205. — ISSN 0032-4558.

## Каҫӑсем

* История статуи Свободы
* Statue of Liberty National Monument(акӑлч.); National Park Service.
*  2007 ҫулхи Ҫӗртме уйӑхӗн 10-мӗшӗнче архивланӑ. — полная историческая справка
# Витрувий этемӗLatinitsopa vulani

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| **Леонардо да Винчи** |
| Витрувий ҫынни, 1492 |
|  |
| 34,3×24,5 см |
| Акалеми Галерейи, Венеци |

**Витрувий ҫынни** (лат. Homo vitruvianus), ытти ячӗсем: (лат. Homo quadratus — Тӑваткал ҫын) тата (лат. Domus Aeternus — Емӗрхи Кил) — Леонардо да Винчи Авалхи Рим архитекторӗ Витрувий (Vitruvius) пропорцисен теорийӗпе ҫырса ҫыхӑнтарнӑ 1492 ҫулта ӑсталанӑ ӳкерчӗк, ӑна Леонардо хӑйӗн пӗр кун кӗнекинче ӳкернӗ. Анчах ӳкерчӗк структури Витрувий теорийӗпе ытлах ҫыхӑнман, ҫавӑнпа та «Леонардо хӑй ку ӳкерчӗке панӑ тӗллевӗ тата тупсӑмӗ питех паллӑ мар».

Хальхи вӑхӑтра ӳкерчӗк Венецире, Академи Галерейинче упранать, (инв. 228).

## Кун-ҫулӗ

## Вуламалли

* Lester, Toby. Da Vinci's Ghost: Genius, Obsession, and How Leonardo Created the World in His Own Image (англ.). — New York: Free Press, 2012. — ISBN 9781439189238.

## Каҫӑсем

* Сайт Галереи Академии
* Willamette University site on Vitruvian man
* Stanford University site on Vitruvian man
* Витрувианский человек (проект «Под знаком Leonardo da Vinci»)
* Rob ten Berge 2007 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 30-мӗшӗнче архивланӑ.
# ПолиомиелитLatinitsopa vulani

| **Полиомиелит** |
| --- |
| ӳкерчĕк |
| Полиомиелит вирусĕн электронлă микрофотографийĕ |
| МКБ-10 | A80., B91. |
| МКБ-9 | 045, 138 |
| DiseasesDB | 10209 |
| MedlinePlus | 001402 |
| eMedicine | ped/1843 pmr/6 |
| **MeSH** | *C02.182.600.700* |

**Полиомиели́т** (ав.гр. πολιός — сăрă тата µυελός — çурăм шăмми мими) — пепкен çурăм шăмми мимин шалкăм çапни (паралич), вичкĕн, çав тери ерекен инфекци чирĕ,

## Истори

## Каçăсем

* Вакцинирование против полиомиелита и особенности поствакцинального иммунитета (материалы ВОЗ) 2010 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 28-мӗшӗнче архивланӑ.
* О полиомиелите на infectology.ru 2013 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 23-мӗшӗнче архивланӑ.

## Вуламалли

* Чумаков М. П., Присман И. М., Зацепив Т. О., Полиомиелит — детский спинномозговой паралич, М., 1953;
* Эпидемический полиомиелит, М., 1957;
* Полиомиелит, пер. с англ., М., 1957;
* Дроздов С. Г., Полиомиелит и его профилактика в различных странах мира, М., 1967.

## Асăрхавсем

Шаблон:ЦНС чирĕсем
# Куртизанка

Куртизанкасем тарҫисемпе. Ланселот Волдерс ӗҫӗ
**Куртизанка** — (фр. *Marie Duplessis* courtisane, итал. cortigiana, малтанах — «кил ҫумӗнчи») — хӑйне ҫӑмӑлттай тытакан хӗрарӑм, тата пуян та вӑйлӑ еркӗнӗсен укҫи-тенкипе усӑ курса пуян та чаплӑ ҫӳллӗ пӗрлӗхре ҫутӑ пурнӑҫ тытса пынӑ.

## Ячӗ

Аваллӑхра «гетера» терминпа усӑ курнӑ. Тата куртизанкасене усраври хӗрарӑмсенчен тата патша фавориткисене уйӑрса илме кирлӗ. XV—XVI ӗмӗрсен венеци тата рим куртизанкисем классикаллӑ пулса тӑраҫҫӗ.

XIX ӗмӗре иккӗмӗш хум лекет, ку вара питӗ те чиперкке «ҫур ҫутӑ майрисемпе» паллӑ, вӗсем, унсӑр пуҫне, актрисасем е юрӑҫсем пулса ӗҫленӗ.

«Куртизанка» тесе ытларах чух мӗнле те пулин хӑватлӑ хӗрарӑмӑн таса ятне варалас тесе усӑ курнӑ, ҫавӑнпа та вара, тен, хӑй вӑхӑтӗнче ҫав ятпа палӑртнисенчен пачах та ун пек пулманни те пулать.

Куртизанкасем икӗ тӗп категорисене пайланнӑ:

* «чыслӑ» куртизанкасем тенисене, итал. Marie Duplessis cortigiane «oneste»;
* куртизанки низшего класса — итал. Marie Duplessis cortigiane «di lume».

## Вуламалли

* Баркова А.Л. Жизнь как произведение искусства: японские куртизанки. // «Человек». — РАН, издательство Наука, 2012. — № 3. — С. 149—165. — ISSN 0236-2008.
* Richardson J. The Courtesans: The Demi-Monde in 19th-Century France. Cleveland: World Pub. Co., 1967
* Griffin S. The book of the courtesans: a catalogue of their virtues. New York: Broadway Books, 2001

## Каҫӑсем

* «Part VI: Introductory Remarks» 2011 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ. Section about courtesans in *Kamasutra* by Vatsayayana
# ПуассиLatinitsopa vulani

| Пуасси |
| --- |
| **хула** |
| Skyline of Пуасси |
|

|  |
| --- |
|  **Logo** |

 |
| Веб-сайчĕ | Официальная страница |

**Пуасси** (фр. *Poissy*) — Францири Ивелин департамӗнчи хула тата коммуна.

Сен-Жермен-ан-Ле тавралӑхӗ; Ҫурҫӗр тата Кӑнтӑр Пуасси кантонӑн административлӑ тӗп хули.

## Кун-ҫулӗ

## Паллӑ ҫынӗсем

* Людовик IX - Франци королӗ.
* Жан-Луи-Эрнест Мейссонье - Франци ӳнерҫи тата 1846 ҫултан Пуасси мэрӗ.

## Тӑванлӑ хуласем

## Пуасси ӳнерте

Клод Моне. «Пуассири ҫакасем», 1882 ҫ.
Паллӑ Франци ӳнерҫӗ–импрессионисчӗ Клод Моне кунти ҫутҫанталӑк сӑнарне сӑнланӑ.

## Вуламалли

## Каҫӑсем

* Официальная страница
# Пушхир

Ливи пушхирĕ
Пушхир
**Пушхир** — тӳрем çийре вырнаçнă, сайра е пачах çуклă флорăллă, фаунăсăр (хăш-пĕр ятарлă тĕсĕсем çеç тĕл пулаççĕ) ландшафтăн тĕсĕ.

## Пĕтĕмлĕ хаклăхĕ

Хăйăрлă, чуллă, тăмлă, тăварлă пушхирсем пулаççĕ. Уйрăм юр пушхирĕсем (Антарктидăпа Арктикăра — арктика пушхирĕ). Чи паллă хăйăр пушхир — Африка континенчĕн çурçĕр пайне йышăнса тăракан Сахара. Çавăн пекех пушă çĕрсем (çурма пушхирсем) тĕл пулаççĕ.

## Пушхирсен классификацийĕ

Иван Крамской ӳкерчĕкĕ «Христос пушхирте»
Тăпра хаклăхĕпе пушхирсене темиçе тĕсе уйăраççĕ.

* хăйăрлисем
* тăмлисем —
* чуллисем
* тăварлисем

## Çутçанталăк

### Флора

### Фауна

## Çаплах пăхăр

* Пушхирсен шучĕсем
* Пушхирленни
* Çурма пушхирсем

## Пушхирти хуçалăх ĕçĕсем

## Экологи

Цивилизацирен аякра пулнипе тата тăнăç климат тăнипе, пушхирсен хăй евĕр экологи системисем паянкуна та сыхланса юлнă. Хăшпĕр çĕршывсенче пушхир пайĕсене наци çутçанталăк упранăвĕсем шутне кĕреççĕ. Тепĕр енчен, пушхир çумĕнчи çын ĕçлĕхĕ (вăрмана касса кăклани, юхан шывсене пӳлни) пушхирсене сарса янă. Çĕрсем пушхирленсе кайни — паянкунхи чи хăрушăллă, пĕтĕм тĕнчеллĕ тата хăвăрт пулакан ĕç-пуçĕ шутланать. 90-мĕш çулсенче 3,6 млн га типĕ çĕр пушхирленме тытăннă. Çак хăрушăлăх çутçанталăкăн тĕрлĕ климатĕсенче, çапах уйрăмах шăрăх типĕ районсенче авăк утăмлать. XX ĕмĕрте йывăçсем лартса, шыв канавĕсене чавса пушхирсем сарăлса кайнине чарма пикеннĕ. Çавах та çĕр пушхире тухса пыни тĕнче экологин чи вичкĕн пулăмĕ шутланать.

## Каçăсем

* Пушхирлĕ çĕрсем