Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# АртиллериLatinitsopa vulani

Вырăс-Герман фрончĕ, аэроплана хирĕçле вырăс кĕпçи, 1916 çул (76-мм дивизи тупи, 1902 çулăн)
Вырăс артиллерийĕ маршра, 1917 çул.
«Артиллери — вăрçа турри!», Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи.
ЗиС-3 дивизи тупи — Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçиинче совет артиллерин чаплă тĕслĕхĕ
Совет артиллерийĕ, Совет Çарĕ 30 çулта, СССР почтă марки.
**Артилле́ри** —

1. çар ăрачĕ, унăн тĕп хĕçпăшаолĕ — артиллери кĕпçисем — пысăк калибрлă çулăмпа перекен пăшал: тупăсем, гаубицăсем, миномётсем;
2. артиллери хĕçпăшалĕсен пухмачĕ;
3. артиллери хĕçпăшалĕпе усă курас тактикăна тĕпчекен ăслăх дисциплини.

## Кун-çулĕ

Дарданелл тупи — «Базили́ка» аналогĕ, 1464 çулта шăратнă, халĕ Нельсон фортĕнче упранать.

## Асăрхавсем

## Çавăн пекех

* Ракета çарĕсем тата артиллери
* Тинĕс артиллерийĕ
* Чукун çул артиллерийĕ

## Вуламалли

* *Шокарев Ю. В.*  История оружия: Артиллерия. —  М.:  АСТ, Астрель, 2001. — 10100 экз. — ISBN 5-17-005961-2, ISBN 5-271-02534-9 (куç.)

## Каçăсем

* майор Внуков В. П. (ред.) Артиллерия, 1938 г.
* А. Нилус.ИСТОРИЯ МАТЕРИАЛЬНОЙ ЧАСТИ АРТИЛЛЕРИИ, 1904
* Хроника рот Крепостной и Осадной артиллерии. — СПб.: Издание Главного Артиллерийского Управления, 1908.— 178 с.(ĕçлемен каçă) на сайте Руниверс
* Артиллерия. — СПб.: Тип. В. Д. Смирнова, 1909.— 482 с. 2025 ҫулхи Ака уйӑхӗн 27-мӗшӗнче архивланӑ. на сайте Руниверс
* Артиллерийские орудия русской армии 18-го века
* Русская артиллерия в войне 1812 года
* Начало конной артиллерии русской армии 1795—1800 гг. Потоцкий П. П. Столетие российской конной артиллерии (1794—1894). СПб., 1894
* фон-Деккер К. История артиллерии от её происхождения до 1822 года. — СПб.: Тип. Х. Гипце, 1833.— 237 с.(ĕçлемен каçă) на сайте Руниверс
* Артиллерия второй мировой войны
* Береговая артиллерия на Северных Крепостях
* Артиллерийское Училище 2022 ҫулхи Ака уйӑхӗн 1-мӗшӗнче архивланӑ. клуб выпускников старейшего в России артиллерийского Училища
* Конструкторы артиллерийских систем — БГ-Знания. Ру 2011 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 8-мӗшӗнче архивланӑ.
* О СОВЕТСКИХ ЛЮДЯХ И СОВЕТСКИХ ПУШКАХ
* Полевой устав РККА (ПУ-39), 1939 г..
* Лобин А. Н. Артиллерия московских стрелецких полков в 1670—1680-х гг. [Электронный ресурс] // История военного дела: исследования и источники. — 2012. — Т. I I. — С. 1-41. (23.07.2012)
* Артиллерия Нового времени, часть 1
* Артиллерия Нового времени, часть 2
* Программы для артиллеристов
# Баррикада

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Баррикада (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.*Баррикады* Soufflot урамĕнче. Çĕртме уйăхĕ, 1848 çул, Орас Верне Парижа хӳтĕлени, 1940 çул. *Баррикада* Варшава урамĕнче. 1944 çулта пăлханнă вăхăтра.
*Баррикада* Алжир урамĕнче (1960)
**Баррика́да** (фр. *Barricade* — «барьер, чăрмав», фр. *Barriques* — «пичкерен» пулнăскер) — алă айĕнчи материалсенчен çула е ту хушăкне пӳлсе туса хунă фортификаципе чараклани.

Алă айĕнчи материалсем вырăнне çурт-йĕр тунă хыççăн юлнă мусор, йывăçсем, мебель, пичкесем, ящиксем, бетон блокĕсем, транспорт хатĕрĕсен тата бронетехника пайĕсем. *Баррикадăсем* пысăк хĕçпăшаллă хирĕçӳсенче е пăлхавсенче урамра çапăçнă чухне тăваççĕ, çаплах моторизациленĕ тăшмана чарса тăма кирлĕ. Çапла ĕнтĕ, *баррикада* çапăçура тăшмана тапăнма чăрмантарать.

Вырăсла вăрçă ĕçĕнче **завал** теççĕ.

## Этимологи

## Çав. пекех

* Баррикадная (метрори станци)
* Блокпост
* ДЗОТ
* Çул çинчи пост

## Асăрхавсем

## Литература