Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Çу, 2

## Уявсем

## Пулса иртнĕ

1808 çулхи çăвăн 2-мĕшĕ Гойăн сăнар ĕçĕнче
* 1568 — Мария Стюарт шотланд хĕрарăм патша Лохлевен карманĕнчен тухса тарнă
* 1635 — XIII Людовикăн сиплевçисем Парисре Сиплев ӳсентăранĕсен садне лартнă
* 1808 — Наполеон оккупацине хирĕçле Мадридсен пăлхавĕ (*капăрл.*) çĕкленет
* 1885 — Леопольд II Конго бассейнĕн африкан джунглине хăйĕн «харпăрлăхне» кĕртнĕ
* 1936 — Мускав филармонин ирхи концертĕнче пĕрремĕш хут «Петя тата кашкăр» симфони юмахне кăтартнă.
* 1945 — Берлиншăн çапăçу : генерал Гельмут Вейдлинг Берлинăн капитуляци пирки тапăч парать
* 1955 — Теннесси Уильямс «Кошка на раскалённой крыше» пьесăшăн Пулицер парнине тивĕçнĕ
* 1982 — Фолкленд вăрçи: британ атомлă шывай кимми аргентинсен «Генерал Бельграно» крейсерне шыва путарнă.
* 2008 — Мьянма тăрăх вăйлă çил-тăвăл иртсе кайнă. 24 пин ытла çын вилнĕ, 41 пин çын çухалнă.

## Çуралнă

* 1729 — Аслă Екатерина II Алексеевна — 1762 - 1796-мĕш çулсенчи пĕтĕм Раççей патши.

## Вилнĕ

* 1989 — Каверин Вениамин Александрович, вырăс совет çыравçи.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.* Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |
# БременLatinitsopa vulani

| Бремен |
| --- |
| Skyline of Бремен |
|

|  |
| --- |
|  **Logo** |

 |

**Бремен** (ним. *Bremen*) — ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ Германири хула.

## Географи

## Тăванлă хуласем

* Гданьск (пол. *Gdańsk*), Польша (1976)
* Рига (лат. Rīga), Латви (1976)
* Далянь (китай 大連), Китай Халăх Республики (1985)
* Росток (ним. *Rostock*), Германи (1987)
* Хайфа (ивр. חֵיפָה‎), Израиль (1988)
* Братислава (словак. *Bratislava*), Словаки (1989)
* Коринто (исп. *Corinto*), Никарагуа (1989)
* Самарканд (узб. Samarqand), Узбекистан
* Измир (туркк. İzmir), Турци (1993).
* Виндхук (акӑл. *Windhoek*), Намиби (2001)

## Паллӑ ҫынӗсем

## Вуламалли

* Бремен, город // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). —  СПб.: 1890—1907.

## Асăрхавсем

## Каҫӑсем

* Официаллă сайт(ним.)(акӑлч.)
# Туркменистан

|  |
| --- |
| Türkmenistan
Туркменистан |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Туркмени ялавĕ |  |

 |
|  |
| Патшалăх чĕлхисем | Туркмен чĕлхи |
| Тĕп хула | Ашхабад |
| Чи пысăк хула | Ашхабад |
| Президент | Сердар Бердымухамедов |
|  |  |
| Лаптăкĕ  - Пĕтĕмпе | 51 вырăнта 491 200  км2 |
| Халăх йышĕ  - Пĕтĕмпе(2009)  - Йышлăхĕ | 115 вырăнта 4,884,887 10/км² |
| Валюта ячĕ | Манат (TMT, код 934) |
| Вăхăт тăрăхĕ | ГВ +5 пуçласа +5 таран |
| Патшалăх гимнĕ | «Garaşsyz, bitarap, Türkmenistanyň döwlet gimni» |
| Тетел доменĕ | .tm |
| Тел. префиксĕ | +993 |

**Туркменистан**, **Тӳркменистан** (официаллă **Туркмениста́н**, туркм. *Türkmenistan*
) — Вăтам Азири патшалăх.

## Тавралăхĕ

Афганистанпа Иранпа кăнтăр енче, Казахстанпа и Узбекистанпа çурçĕр енчен чикĕ тытать. Хĕвелтухăç енчен Каçпи тинĕсĕ вырнаçнă.

Спутникран тунă Турменистан ӳкерчĕкĕ
## Кун-çулĕ

Туркменистан- президентлă респрублика. Президент суйлавĕ 5 çулта пĕрре иртет.
2006-мĕш çулхи раштавăн 21-мĕшĕччен Туркменистанăн Сапармурат Ниязов Туркменистанăн пĕрремĕш президенчĕ пулнă. Хальхи вăхăтра туркменсен президенчĕ - Гурбангулы Бердымухаммедов.

*Меджлис* - пилĕк çулта пĕрре суйланать, унта 125 пайташ.

## Административла пайлану

Туркменистан
Ӳкерчĕк:Turkmenistan-map RUS.pngКартаТуркменистан облаçĕсем
* Ашхабад хули;
* Ахал велаячĕ. Тĕп хули — Аннау
* Балкан велаячĕ. Тĕп хули — Балканабад (Небит-Даг).
* Дашогуз велаячĕ. Тĕп хули — Дашогуз (Ташауз).
* Лебап велаячĕ. Тĕп хули — Туркменабад (Чарджоу).
* Мары велаячĕ. Тĕп хули — Мары.

## Экономика

2009-мĕш çулта Туркменистан ВВП 16,24 млрд долл. çитнĕ. Çав шутра промăçлăх 34 %, ял хуçалăхĕ — 10 %, сервис — 56 %.

## Халăх йышĕ

Туркменистан халăх шучĕ питĕ хăвăрт ӳсет. Республикăра çыравпа 1979-мĕш çулта 2759 пин çын, 1989-мĕш çулта - 3534 пин, 1995-мĕш çулта - 4481 пин çын пурăннă. Юлашки çыру хыççăн та чалăх йышĕ ӳсет. 2001-мĕш çулхи çу уйăхĕн 1 тĕлне халăх йышĕ 5410 пине çитет.

Туркменсемсĕр пуçне Туркменистанра узбексем, вырăссем, казахсем, тутарсем тата ытти халăх çыннисем пурăнаççĕ.

## Хĕçпăшаллă вăйсем

Нейтраллă патшалăх пулнă май хĕçпăшаллă вăсем сахал.

## Вуламалли

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Новостной сайт «Туркменистан. Золотой Век»
* Права человека в Туркменистане 2010 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 21-мӗшӗнче архивланӑ.
* «Хроника Туркменистана». Издание Туркменской Инициативы по Правам Человека 2010 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 10-мӗшӗнче архивланӑ.
* Интернет-газета Туркменистан.ру
* Рекламный Вестник Туркменистана 2011 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 2-мӗшӗнче архивланӑ.
* Виза в Туркменистан 2011 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ.
* ИП «ТУРКМЕНинформ»
* Кабинет Министров Республики Туркменистан (с ноября 2002)
* КАЗАХИ ТУРКМЕНИСТАНА ПРОТЕСТУЮТ ПРОТИВ ЗАКРЫТИЯ ШКОЛ 2012 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 8-мӗшӗнче архивланӑ.