Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Пылак пурнăç

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Пылак пурнăç (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.

|  |
| --- |
| Пылак пурнăç |
| La Dolce Vita |
| Фильм постерĕ |
| Жанр |
сатирăлла трагикамит |
| Режиссёр |
Федерико Феллини |
| Продюсер |
Джузеппе Амато Franco Magli Анджело Риццоли |
| Сценари авторĕ |
Эннио Флайано Пьер Паоло Пазолини Туллио Пинелли Брунелло Ронди Федерико Феллини |
| Тĕп рольсенче |
Марчелло Мастроянни |
| Оператор |
Отелло Мартелли |
| Композитор |
Нино Рота |
| Кинокомпани |
Riama Film Pathé Consortium Cinéma Gray-Film |
| Тăсăлу |
174 мин |
| Патшалăх |  Франци Франци |
| Чĕлхе |
итал акăлчан |
| Çул | 1960 |
| IMDb |
ID 0053779 |
| «Пылак пурнăç» фильм тухни (тăван ячĕ — La Dolce Vita) |

**«Пылак пурнăç»** (итал. La Dolce Vita) — Федерико Феллини режиссёр ӳнерленĕ сатирăлла этеп фильмĕ. Премьера 1960 çулта иртнĕ. Тĕп рольне Марчелло Мастроянни сăнарланă.

## Сюжет

## Рольсенче

| Актёр | Роль
 |
| --- | --- |
| Марчелло Мастроянни | Марчелло Рубини  Марчелло Рубини  |
| Анита Экберг | Сильвия  Сильвия  |
| Анук Эме | Маддалена  Маддалена  |
| Ивонн Фурно | Эмма  Эмма  |
| Лекс Баркер | Роберт  Роберт  |
| Магали Ноэль | Фанни  Фанни  |
| Ален Кюни | Штайнер  Штайнер  |
| Аннибале Нинки |  отец Марчелло |
| Вальтер Сантессо |  Папараццо |
| Валерия Чанготтини | Паола  Паола  |
| Риккардо Гарроне | Риккардо  Риккардо  |
| Лаура Бетти | Лаура  Лаура  |
| Нико |  хăйне вылять |
| Адриано Челентано |  хăйне вылять |

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* «Сладкая жизнь»(акӑлч.) Internet Movie Database сайтĕнче
* «Сладкая жизнь»(акӑлч.) allmovie сайтĕнче
* Сладкая жизнь 2007 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 19-мӗшӗнче архивланӑ.
* Федерико Феллини — Сладкая жизнь / Dolce vita, La 2007 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 18-мӗшӗнче архивланӑ.
* Жизнь после оргии. Евгений Майзель 2013 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 22-мӗшӗнче архивланӑ.
# Çĕртме, 6Latinitsopa vulani

## Уявсем

Швеци наци кунĕ

## Пулăмсем

Хармандир Сахиб
* 1523 — Густав I Васана Швеци патши пулма суйланă, çакă вара Кальмар унине пĕтерсех хунă
* 1683 — Оксфордри Ашмол музейĕ, университет çумĕнчи пĕрремĕш музей, уçăлнă
* 1925 — Канаша хула шайне хăпартнă.
* 1944 — «Д кунĕ» — тăмăрсем Нормандие аннă. Европăра Иккĕмĕш фронта хута янă
* 1957 — Мускаври Дзержинскин лапамĕнче «Ача тĕнчи» лавкки уçăлнă
* 1979 — советсем вĕçевçĕсĕр «Союз-34» вĕçевçĕсĕр космос карапне «Салют-6» орбитăри станци патне хăпартса янă
* 1984 — Амритсарти Ылтăн храма (*капăрл.*) ĕнчĕ çарĕ тапăннă; 570 яхăн çын пĕтнĕ
* 1984 — Алексей Пажитнов этем пĕрлĕхне «Тетрис» вăййине кăтартнă
* 2002 — Вăтаçĕр тинĕсĕ çийĕнче астероид сирпĕннĕ

## Çуралнă

* 1599 — Диего Веласкес, испан сăрă ӳнерçи, аслăран та аслă ылтăн ĕмĕрти ӳнер элчи.
* 1799 — Пушкин Александр Сергеевич, паллă вырăс сăвăçи тата прозаик.
* 1905 — Авраль Дмитрий Владимирович, прозаик, критик.

## Вилнĕ
# 1984 (роман)Latinitsopa vulani

|  |
| --- |
| 1984 |
| Nineteen Eighty-Four |
| Романăн пĕрремĕш кăларăмĕсен хуплашки |
| Жанр: |
роман-антиутопи |
| Автор: |
Джордж Оруэлл |
| Тăван чĕлхи: |
акăлчан |
| Уйрăм кăларăм: |
1949 çулхи çĕртмен 8-мĕшĕ |
| Куçару: |
Виктор Голышев (1989) В. Мисюченко («Привилегия духовных пастырей», 1990) Д. Иванов, В. Недошивин (1991) |

**«1984»** (акӑл. *Nineteen Eighty-Four* — «Пин те тăххăрçĕр саккăр вуннă тăваттăмĕш») — Джордж Оруэлл çыравçăн 1949 çулта пичетрен тухнă роман-антиутопийĕ.

## Сюжет

## Асăрхавсем

## Вуламалли

* Фромм Э. Комментарий к роману Дж. Оруэлла «1984»
* Чаликова В. А. Комментарии к роману Дж. Оруэлла «1984» 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 16-мӗшӗнче архивланӑ.

## Каçăсем

* 1984 (роман) Максим Мошков вулавăшĕнче
* Роман «1984» на orwell.ru
* Информация в «Лаборатории Фантастики»
# СухумLatinitsopa vulani

|  |
| --- |
| Сухум |
|  |
| **Хула гербĕ**  |
| Патшалăх: | Грузи |
| Регион: | Абхази |
| Никĕсленĕ: |  |
| Хула, çултан: | 1847 |
| Халăх йышĕ, пин çын: | 65 168 (2018) |
| Хула лаптăкĕ: | 27 км2 |
| Геогр. анлăхĕ: | 43°00′12″ ç. ш. |
| Геогр. вăрăмлăхĕ: |  41°00′55″ х.т. д.﻿ |

**Сухум** (абх. Аҟәа /*а́куа*/, выр. *Сухум*, груз. სოხუმი) — Грузи республикин тĕп хули.

## Халăх йышĕ

Хулара пурĕ 50 пин ытла çын пурăнать.

## Кун-çулĕ

## Паллă вырăнĕсем

Хулара авалхи палăксем чылай: рим çыннисен арканса пĕтнĕ Себастополис (çав вăхăтри хула ячĕ) карман вырăнĕ (пирĕн эрăччен I ĕмĕр), Баграт абзазсен патшин керменĕ (X-XI ĕмĕрсем), Генуя купсисен сыхлав турулĕсем (IV ĕмĕр), турккă янычарĕсен хӳтлĕхĕсем (VIII ĕмĕр), Беслет аркăллă кĕперĕ (XII ĕмĕр), 58 çухрăм тăршĕллĕ Мăн Абхаз хӳтлĕхĕ.

Сухумра хăна çурчĕ "Синоп", "Эвкалипт вăрманĕ" пансионачĕ пур.

## Вуламалли

## Каçăсем

Шаблон:Грузи

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.* Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |
# Хĕрес харçисемLatinitsopa vulani

Миниатюра, XIV ӗмӗр, Иккӗмӗш хӗрес харҫин ҫапӑҫӑвӗнчен пӗрне сӑнланӑ.
**Хĕрес харçисем** — XI—XV ӗмӗрсен хӗвеланӑҫ Европаран тухнӑ тӗнпе ҫар харҫисен ярӑмӗ, ытларах мусульмансене, анчах вӗсене ҫех мар хирӗҫ пулнӑ вӑрҫӑсем.
Пысӑккасен шутне 9 харҫӑна кӗртеҫҫӗ. Хӑш чух ӑна 8-мӗшӗн шутне илеҫҫӗ.

## Кун-ҫулӗ

Людовик IX хӗрес харҫине ертсе пырать. Миниатюра.
### Пӗрремӗш хĕрес харçи (1096—1099)

### Иккӗмӗш хĕрес харçи (1147—1149)

### 1187 ҫулта Иерусалима ҫухатни. Виҫҫӗмӗш хĕрес харçи (1189—1192)

### Тӑваттӑмӗш хĕрес харçи (1202—1204)

### Пиллӗкмӗш хĕрес харçи (1217—1221)

### Улттӑмӗш хĕрес харçи (1228—1229)

### Ҫиччӗмӗш хĕрес харçи (1248—1254)

Ҫиччӗмӗшпе саккӑрмӗш хĕрес харçисене Людовик IX Франци королӗ ертсе пынӑ.

### Саккӑрмӗш хĕрес харçи (1270)

### Тӑххӑрмӗш хĕрес харçи (1271—1272)

## Вуламалли

* Раймунд Ажильский. История франков, которые взяли Иерусалим (лат. Raimundi de Aguiliers. Historia Francorum qui ceperunt Iherusalem).
* Фульхерий Шартрский. Деяния франков, совершивших паломничество в Иерусалим. (лат. Fulcherii Carnotensis. Gesta francorum Hierusalem peregrinantium).
* Гийом Тирский. История деяний в заморских землях.
* Альберт Аахенский. Иерусалимская история.
* Одон Дейльский. О странствовании Людовика VII, короля франков, на восток.
* Роберт Реймский. Иерусалимская история.
* Жоффруа де Виллардуэн. Завоевание Константинополя.

## Каҫӑсем

* *Лучицкая С. И.* Крестовые походы 2016 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче архивланӑ. // Словарь средневековой культуры
* Крестовые походы 2014 ҫулхи Ака уйӑхӗн 14-мӗшӗнче архивланӑ.
* Крестовые походы 2012 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 30-мӗшӗнче архивланӑ. на сайте «История ордена Храма»
* Восток-Запад: Великое противостояние. — Крестовые походы глазами арабов и европейцев. çăлкуçран архивланă 23 Ҫурла уйӑхӗн 2011. Тĕрĕсленĕ 15 Чӳк уйӑхӗн 2009.
* Первый крестовый поход и его истоки — доктор исторических наук Светлана Лучицкая в гостях у передачи «Не так» радиостанции «Эхо Москвы»
# ТранспортLatinitsopa vulani

**Çул-йĕр (транспорт)**, — çынна, тиеве, сигнала тата информацие пĕр вырăнтан тепĕр вырăна илсе çитермелли мĕнпур хатĕрсемпе мелсене кăтартакан ăнлав.

## Транспорт тĕсĕсем

### Шывçи транспорчĕ

Юханшыври тиев карапĕ
*Тĕплĕнрех Шывçи транспорчĕ статьяна пăхăр.*
Шывçи транспорчĕ чи авалхи çыхăнусем шутне кĕрет. Континентсене чукун çулпа çыхăнтариччен ку майпа ытларах усă курнă. Паллах, сăлтавĕ те пулнă — ку майпа тиевсемпе çынсене хăварт илсе çитерме май пулнă. Чи ансат çилкĕçлĕ кимĕн хăвăрлăхĕ те караванпа танлаштарсан талăк хушшинче тăваттă-пиллĕк хут ытларах пулнă. Тиевĕсем пысăк пулнă, турттарма çын сахалрах кирлĕ пулнă — çапла май ĕнтĕ ку çул-йĕрпе ытларах усă курнă.

Хальхи вăхăтра шывçи çул-йĕрĕсемпе тĕнчери тиевсен 60—67% турттараççĕ.

### Автомобиль транспорчĕ

*Тĕплĕнрех Автомобиль транспорчĕ статьяна пăхăр.*
Автомобиль çул-йĕрĕ паянхи кун чи анлă усă куракан çул-йĕр. Автомобиль çул-йерĕ ыттисенчен çамрăкрах — чукун çула XIX ĕмĕр варринче усă курма пуçланă пулсан, автомобильсене вара XIX ĕмĕр вĕçĕнче кăна. Автомобилĕн паха енĕсем — хăвăртлăх, çаврăнăçулăх.

#### Харпăр автомобиль

*Тĕплĕнрех Харпăр автомобиль статьяна пăхăр.*
Хальхи вăхăтра автомобильсен ытларах пайĕ — харпăр хăйĕн. Ытларах ĕнтĕ кунта çăмăл машинасем кĕреççĕ. Ку автомобильпе çынсене тата тиеве 200 çухрăма илсе çитермешкĕн усă кураççĕ.

#### Пĕрлĕх транспорчĕ

*Тĕплĕнрех Пĕрлĕх транспорчĕ статьяна пăхăр.*
Ку машинăсем шутне автобуссем (вуннăран ытларах пассажира илсе кайма пултарсан ăна çак машинсем шутне кĕртеççĕ), троллейбуссем кĕреççĕ. Хуласем хушшинче пысăк автобуссене усă кураççĕ — вĕсенче лармалли вырăнсем нумай, туалетпа гардеробта тĕл пулать. Çавна май ку автобуссем хăтлăх енĕпе чукун çулсемпе те тупăшма пултараççĕ.

### Чукун-çул транспорчĕ

*Тĕплĕнрех Чукун çул транспорчĕ статьяна пăхăр.*
### Сывлăшри транспорт

*Тĕплĕнрех Сывлăшри транспорт статьяна пăхăр.*
### Туртăм транспорчĕ

*Тĕплĕнрех Туртăм транспорчĕ статьяна пăхăр.*
### Пăрăх çул-йĕрĕ

*Тĕплĕнрех Пăрăх çул-йĕрĕ статьяна пăхăр.*
## Асăрхавсем

## Каçăсем
# Paramount Pictures

|  |
| --- |
| Paramount Pictures |
|  Paramount Pictures 2022 (Blue).svg  |
| Никĕсленĕ çул |
1912, çу, 8 |
| Малтанхи ятсем |
Famous Players Film Company (1912–1916) Famous Players-Lasky Corporation (1916–1927) Paramount Famous Lasky Corporation (1927–1930) Paramount Publix Corporation (1930–1935) Paramount Pictures Inc. (1935–1950) |
| Никĕслевçĕсем |
Адольф Цукор |
| Вырнаçнă |  АПШ , Лос-Анджелес, Калифорни |
| Отраçлĕ |
кинематограф |
| Çаврăнăш |
$6.9 млрд USD (2018) |
| Операци тупăшĕ |
$621 млн USD (2018) |
| Веб-сайчĕ |
 |

**Paramount Pictures** (*Парама́унт Пи́кчерз Корпорэ́йшен*) — АПШ киностудийĕ, Лос-Анджелес хулинче вырнаçнă. Paramount Pictures харпăрçи — Paramount Global конгломерачĕ.

1967 çулченхи Paramount Pictures логотипĕ.
Компание Адольф Цукор 1912 çулхи çу уйăхĕнче никĕсленĕ, малтан унăн ячĕ **Famous Players Film Company** пулнă.

## Истори

Paramount Pictures компанин историйĕ 1912 çулта пуçланать, ун чухне Famous Players Film Company туса хунă.

## Фильмсем

* Хресна атте (1972)
* Хресна атте 2 (1974)
* Хресна атте 3 (1990)
* Титаник (1997)
* Уолл-стрит кашкăрĕ (2013)
* Интерстеллар (2014)

## Асăрхавсем

## Каçăсем

* Официаллă сайт

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ку компани е предприяти пирки вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.* |