# Тĕп страница

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Википедине килĕрех! Википеди — тĕрлĕ чĕлхеллĕ вики-технологипе ĕçлекен ирĕклĕ энциклопеди. Чăваш уйрăмĕ 2004 çулхи чӳкĕн 22-мĕшĕнче уçăлнă. Ырă кăмăллă мĕнпур çынна хамăр пата Википедире ĕçлеме чĕнетпĕр! Халĕ пирĕн энциклопединче **59 033** статья. Кашни хутшăнакан Википедири статьясене тӳрлетме е çĕнĕрен пуçлама пултарать. Эсир Википедие анлă та тарăн хыпарпа пуянлатасса чун-чĕререн шанатпăр. |  |
|  |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|

Суйласа илнĕ статьясем |
| Юрий I Львович королĕн пичет аверсĕ çинче «Regis Rusiae» — *Руç королĕ* тесе çырнă.
**Руç коро́лĕ́** (лат. *Rex Russiae* е *Rusiae*) — Анăç Европăри вăтам ĕмĕрсенчи документсенче тата нарративлă çăлкуçсенче вырăс тытăмçисене асăннă чухне ускурнă титул. Хăшпĕр тытăмçăсене ăна йышăнма сĕннĕ. Çак титула илнĕ пĕртен-пĕр тĕслĕх — галич-волынь кнеçĕ Даниил Галицкий (1253 çул).
Александр Филюшкин каланипе, Руç политикин культуринче çак титул вырнаçанайман, «вырăс историнче тĕлĕнтермĕшлĕ эпизод евĕр ĕмĕлкеленсе иртсе кайнă».
Титул, çапах та, Кăнтăр-Анăç Руçĕнче поляксен влаçне çирĕплетнĕ ĕç-пуçра паллă роле вылянă.
*Руç королĕ*

---

Шерп килйышĕ.
**Ше́рпсем**, пĕр. хисепре **шерп** е **шерпа** (тиб. ཤར་བ་, вайли shar pa ‘тухăç çыннисем') — Тухăç Непалри, Джомолунгма тăвĕ таврашĕнче, çаплах Индире пурăнакан халăхлăх. Тăван ячĕ — *шаркхомбо*. Шерпсен чĕлхи — кангпо — тибет-бирма чĕлхисен кăнтăр турачĕ йышне кĕрет; çапах та ытти Тибет чĕлхисенчен питĕ уйрăлса тăрать.
Ытларахăшĕ Непалăн тухăç регионĕсенче пурăнать; хăшпĕррисем анăçарах, Ролвалинг (*Rolwaling*) айлăмĕнче тата Катмандуран çурçĕререх Хеламбура вырнаçнă. Непалри шерпсен чи авалхи ялĕ — Тенгбоче.
Шерпсем — вăтам ĕмĕрсенче Тĕп Гималай ту хысакĕнчен кăнтăралла куçса килнĕ тибетçĕсен еткерĕсем.
*Шерпсем…*
 *…**Ытти суйласа илнĕ статьясем* |
|

Çак кун пулнисем |
|
Тавра хутлăх хӳтĕлевĕн тĕнчери кунĕ
Александр III палăкне уçни* 1465 — кастили магначĕсем Вăйсăр Генрих патшан катемпине машкăлланă
* 1744 — Петербургра Порцелин мануфактурине никĕсленĕ
* 1783 — Жозеф-Мишель тата Жак-Этьенн Монгольфье пĕртăвансем пĕрремĕш сывлăш чăмăрне тӳпене хăпартнă
* 1862 — Сайгон килĕшĕвĕпе Франци Кохинхинăна ярса илнĕ
* 1909 — Санкт-Петербургри Ялав лапамĕнче Александр III палăкне (*капăрл.*) уçнă
* 1933 — АПШ конгресĕ ылтăн укçа стандартĕнчен уйрăлнă
* 1947 — АПШ патшалăх секретарĕ Джордж Маршалл вăрçă хыççăн Европăна пулăшас программине хыпарланă
* 1967 — Çывăх Тухăçра Улттă кун арап-израиль вăрçи тапраннă
* 1995 — Боулдерти Колорадо университечĕн ăсчахĕсем Бозе — Эйнштейн конденсатне тупăшланă*татах...*
 |
|

Эрнери пĕрлехи ĕç |
| **Суйласа илмен. Ку Сирĕн тивĕç!Суйласа илнĕ эрне статьисем* |

 |  |

|  |
| --- |
|

Паянхи сăн |
| Хор церкви святого Бонифация, Висбаден, Гессен, Германия |
|

Эсир çакна пĕлетĕр-и… |
| *Википедири çĕнĕ статьясенчен:*
Brookesia nana* **Ассасинсем** хӑйсен тӗллевӗсене пурнӑҫланӑ май уҫҫӑн ҫапӑҫман, вӑрттӑн ӗҫленӗ.
* **Хирургилле сиплени** операци умӗнхи тапхӑртан, операцирен тата операци хыҫҫӑнхи тапхӑртан тӑрать.
* 2000 ҫулта Чхаттисгарх штат валли ҫӗр уйӑриччен **Мадхья-Прадеш** Индире лаптӑкпа чи пысӑк штат пулнӑ.
* **Чӑваш кӗрешӗвне** Раҫҫейри спорт тӗсӗсен йышне кӗртме Н. В. Фёдоров президент пулӑшнӑ.
* Ульянов Пётр Лаврентьевич (1920–1991) математик Сарӑту облаҫӗнчи **Слепцовка** ялӗнче ҫуралнӑ.
* Америкӑн Пӗрлешӳллӗ Штачӗсенче ыттисенчен малтан пичетленнӗ **хӗрарӑм-карикатурист** Кьюпи комикспа палӑрнӑ.
* **«Викен»** ятлӑ тӑрӑхран «Викинг» сӑмах пулнӑ текен верси пур, анчах вӑл йӑнӑш.
* **Каламбакӑран** (сӑн ҫинче) ҫурҫӗрелле ту хысакӗсем пур, вӗсен тӑррисем ҫинче Метеора православи мӑнастирӗсем вырнаҫнӑ.
* **«Антарктикăри истори»** илемлӗ фильма 1958 ҫулта иртнӗ яппунсен антарктика экспедицине тӗпе хурса ӳкернӗ.
* **Павел Филонов** вырӑс художникне сума суса 2018 ҫулта Мускаври пӗр бульвара унӑн ятне панӑ.
 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|

Пĕлсе тăма |
| Википедире епле ĕçлемеллине тĕплĕн Википедин вырăс уйрăмĕнче ăнлантарса панă.
Чăваш Википедине тӳрлетме хăтлăрах пулмашкăн хăвăрăн компьютер çине чăваш сарăмне лартмалла. Ăна епле лартмалли пирки кунта ăнлантарса панă. Çавăн пекех сире Arial Unicode MS е Code2000 шрифчĕ кирлĕ пулĕ, вĕсене Unicode сарăмĕсенче усă курма пулать. Енчен те сирĕн Windows XP е Windows 2000 операци системи пур пулсан, ĕçлеме питĕ ансат пулĕччĕ.

Эхер те сирĕн комьютерăн чăваш сарăмĕ çук пулсан е унпа усă курма меллĕ мар пулсан, хăвăра май текста вырнаçтарма пултаратăр (тĕслĕхрен, ă вырăнне а, ĕ — е, ç — с, ӳ — у çырма пултаратăр), е латин сасă паллисемпе усă курăр. Эсир çырнине ытти хутшăнакансем тӳрлетĕç. |

|  |
| --- |
|

Тĕрĕк Википедисем |
|
Азербайджан • Гагауз • Казах • Каракалпак • Карачай-балкар • Кăркăс • Крым тутарĕсен • Пушкăрт • Турккă • Турккăлла • Тутар • Узбек • Уйгур • Якут |
|

Тăван проектсем |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Мета-вики** — координаци |  **Викиампар** — ӳкерчĕксем |  **Викиверситет** — вĕренӳ |  **Викивулавăш** — çăл куçсем |  **Викикаларăш** — каларăшсем |
|  **Викикĕнеке** — кĕнекесем |  **Википеди** — энциклопеди |  **Викисăмахсар** — сăмахсар |  **Викитĕссем** — биологи тĕсĕсем |  **Викихыпар** — хыпарсем |

 |

 |