Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ватиканъ

|  |
| --- |
| **Ватиканъ Stātus Cīvitātis Vaticānae** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ꙁнакъ |
| ꙁнамѧ
 | ꙁнакъ
 |

 |
| Ватиканъ ха́рта |
| **стольнъ градъ** | Ватиканъ |
| **дрьжавьнъ ѩꙁꙑкъ** | латиньскъ |
| **самостоꙗтѣль** | 1929 |
| **пространиѥ** |   |
| - вьсѩ | 0,44 х҃м² |
| **въсєлѥниѥ** | 890 |

**Ватиканъ** или **Градь Дрьжава Ватиканъ** латиньскꙑ *Stātus Cīvitātis Vaticānae* · южьнꙑ Єѵрѡпꙑ наимєн҄ьшиꙗ свѣта дрьжава ѥстъ ⁙ Ватиканѣ 890 людии обитаѥтъ ⁙ Дръжавьнъ ѩꙁꙑкъ Ватикана латиньскъ ѥстъ

Ватиканъ Свѧтаѥго прѣстола Каѳолїчьскꙑ црькъви мѣсто ѥстъ · того дѣл҄ьма градъ самостоꙗтѣльна дрьжава нѣстъ · а толико въсъпомогатєл҄ьна ꙁємлꙗ ѥстъ

## ꙁьри такождє

* Свѧтꙑи Прѣстолъ Мєждоусѣтии
* Ватиканъ Мєждоусѣтии

| Єѵрѡпꙑ дрьжавꙑ |
| --- |
| Дрьжавꙑ | Аꙁѣрбаичанъ¹ • Алванїꙗ • Андорра • Армєнїꙗ² • Аѵстрїꙗ • Бєлгїѥ • Блъгарїꙗ • Босна • Бѣла Роусь • Ватиканъ • Вєлика Британїꙗ • Гєѡргїꙗ¹ • Грьци • Данїꙗ • Єирь • Єсть • Їллѷрїиска Словѣнїꙗ • Їспанїꙗ • Исландъ • Италїꙗ • Каꙁахстанъ¹ • Кѷпръ² • Латвїꙗ • Литъва • Лихтєнщаинъ • Люѯємбоургъ • Сѣвєрьна Макєдонїꙗ • Малта • Молдова • Монако • Нидєрландꙑ • Норєгъ • Нѣмьци • Пол҄ьска • Портогалїꙗ • Роумꙑнїꙗ • Рѡсїꙗ¹ • Санъ Марино • Свєньско • Свицєра • Словѣньско • Срьбїꙗ • Соумь • Тоурьци¹ • Оукраина • Франкїꙗ • Хръватьска • Чєшьско • Чрьна Гора • Ѫгри |
| Нєсамостоꙗтєл҄ьнꙑ ꙁємлѩ | Акрѡтїрь и Дєкєлїꙗ • Аландьскꙑ Острови • Гєрнси • Гибралтаръ • Джєрси • Островъ Мєнъ • Фиориꙗрьскꙑ Острови • Шпицбєргєнъ • Ꙗнъ Маиєнъ |
| Нєприꙁнанꙑ дрьжавꙑ | Абхаꙁїꙗ³ • Косово Димократїꙗ⁴ • Нагорьнъ Карабахъ Димократїꙗ • Придънѣстриѥ • Силєндъ • Тѷрчьска Димократїꙗ Сѣвєрьна Кѷпра⁵ • Южьна Осєтїꙗ³ |
| ¹ такождє Асїи ѥстъ ⁙ ² народьнꙑ обꙑчаи єѵрѡпьскꙑ сѫтъ · нъ Асїи находитъ сѧ ⁙ ³ приꙁнана ꙗко самостоꙗтєл҄ьна дрьжава 3 дрьжавꙑ ѤН҃С ѥстє ⁙ ⁴ приꙁнано 60 дрьжавꙑ ѤН҃С ѥстъ ⁙ ⁵ приꙁнана толико Тѷрци ѥстъ |
| вж҃дь • б҃сд • ис҃пр |
# Аласка

**Аласка
Alaska**| Дрьжава |  А҃ѤД |
| **ꙁна́къ**  | **ꙁна́мѧ**  |
| Главьнъ градъ
  | Джоуно |
| Людии обитаѥтъ
  | 733 391 |
| Почѧта ѥстъ
  | 1959 |
|  |

**Аласка** и англїискꙑ *Alaska* · дрьжава АѤ҃Д ѥстъ · стольнъ градъ ѥѩ Джоуно ѥстъ ⁙ Наибол҄ьшии градъ Анкориджь ѥстъ ⁙ Людии обитаѥтъ Аласкѣ 733 391 ⁙ Аласка прьваꙗ по пространиѭ дрьжава ѤА҃Д ѥстъ

## їсторїꙗ

Аласкꙑ продажа
Прьвꙑ єѵрѡпьць посєлєниꙗ 1732 лѣта сѣи ꙁємлѣ почѧтꙑ бѣ ⁙ До того жє тъкъмо мѣстьнꙑ плѣмєна · большємь чисмєньмь алєоути и иноуити · с҄ьдѥ обитаашє ⁙ Имѧ *Аласка* отъ алєоутьска словєсє alax̂sxax̂ · и словѣньскꙑ китꙑ · исходитъ

Отъ лѣта 1799 Аласка подъ Рѡсїѩ властиѭ сѧ находи ⁙ Ꙁанѥ Аласкꙑ освоѥниѥ дѣлꙗ Рѡсїѩ съмꙑслоу нє имѣшѧ · сѭ ꙁємлѭ подъ власть АѤ҃Д прѣдати рѣшєно бѣ ⁙

Мѣсѧца дєкємврїꙗ 16 дьнꙗ 1866 лѣта Санктъ Пєтєрбоурꙃѣ цѣсарѥмь Алєѯандромь В҃ съвѣтъ дѣлꙗ рѣшѥниꙗ и одобрѥниꙗ сꙗ въпроса съꙁъванъ бѣ ⁙ Мѣсѧца мартїꙗ 30 дьнꙗ 1867 лѣта договоръ подъписанъ бѣ · и Аласка ꙁа 7,2 лєѡдра доларъ продана бѣ ⁙

1870 лѣта Аласкѣ ꙁлато наидєно бѣ · а послѣди 1896 лѣта сѥ къ ѥгожє нєꙁаконьнѣ добꙑчѣ привєдє

Лѣта 1959 Аласка дрьжавоѭ съставѣ ѤА҃Д объꙗвлѥна бѣ

## гєѡграфїꙗ

Видъ
Аласка сѣвєроꙁападѣ Сѣвєрьнꙑ Амєрїкꙑ сѧ находитъ ⁙ Отъ Єѵрасїѩ ѥѩжє Бєринговъ проливъ одѣлꙗѥтъ ⁙ На въстоцѣ Аласка съ Канадоѭ границѫ иматъ ⁙ Въ Аласкꙑ съставъ мъноꙃи острови такождє въходꙗтъ · наприкладъ Кадиакъ или Свѧта Лаѵрєнтїꙗ островъ

Аласкѫ на сѣвєрѣ Арктїчьскъ ѡкєанъ оумиваѥтъ · а на югѣ жє Тихъ ѡкєанъ сѫтъ ⁙ Посѥмоу въ южьнѣ чѧсти дрьжавꙑ мѧгъка клїма ѥстъ · а сѣвєрьнѣ чѧсти ꙁимоѭ обꙑчаѥмь вєликъ стоудъ можєтъ бꙑти ⁙

Наивꙑсьша гора Макъ Кинли ѥстъ · ѥѩжє висота 6 194 м҃ ѥстъ ⁙ Онажє и ѤА҃Д и Сѣвєрьнꙑ Амєрїкꙑ наивꙑшьнꙗ гора сѫтъ

## вєликꙑ гради

* Анкориджь
* Фєрбанксъ
* Джоуно
* Ситка
* Колєджь

## ꙁьри такождє

* Аласка Мєждоусѣтии
# Карꙗльскъ ѩꙁꙑкъ

**Карꙗльскъ ѩꙁꙑкъ** и карꙗльскꙑ karjalan kieli Рѡсїѩ Карꙗла димократїꙗ єпїсимьнъ ѩꙁꙑкъ ѥстъ ⁙ Людии глаголѭщь 35 тꙑсѫщѧ сѫтъ

## Карꙗльска аꙁъбоукꙑ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a | B b | C c | Č č | D d | E e | F f | G g | H h | I i |
| J j | K k | L l | M m | N n | O o | P p | R r | S s | Š š |
| Z z | Ž ž | T t | U u | V v | Y y | Ä ä | Ö ö | ʼ |