Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 15 lëpińca

Lëpińc| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |

## 15 Lëpińca

### Swiãta ë ùroczëznë

Biôtka pòd Grunwaldã wd. Jana Matejczi
* Mionowi dzéń swiãtëją: Ana, Bònaweńtura, Dawid, Roksana, Włodzmiérz

### Wëdarzenia

* 1410 - Biôtka pòd Grunwaldã - stolemné dobëcé pòlsczi i lëtewsczi kòrónny armie procëm Krzëżôkóm.

### Ùrodzëlë sã

* 1606 - Rembrandt, stolemny néderlandzczi malôrz (ùm. 1669)

### Ùmarlë

* 998 - Abu al-Wafa, persczi matematik, astronoma, aùtor „Almagestu” (Kitāb al-Majisṭī) (ùr. 940)

---

**Kalãdarium**:
Stëcznik - Gromicznik - Strëmiannik - Łżëkwiat - Môj - Czerwińc
 Lëpińc - Zélnik - Séwnik - Pazdzérznik - Lëstopadnik - Gòdnik
# Sung Jae-ki

**Sung Jae-ki**|  |
| **Kòrejańsczé miono** |
| Pòprawionô transkripcëjô | Sung Jae-gi |
| Transkripcëjô McCune'a-Reischauera | Seŏng Jae-gil |
| Hangeul | 성재기 |
| Hanja | 成在基 |
| **Wëmòwa** |
| IPA | ? |
| Przëkrodzonô kaszëbska | Sung Jae-ki |

**Sung Jae-ki** (kòr. *성재기*, hanja *成在基*; ùr. 11 séwnika 1967 w Daedżu, ùm. 26 lëpińca 2013 w Seulu) – pôłniowokòrejańsczi dzejôrz praw człowieka, òbëwatelsczi dzejôrz, antifeminista, liberôł, filozof. W 2008 założëł Koreańsczé zrzeszenié mãżczëznë (kòr. *남성연대 男*, hanja: *性連帶*). Zadżinął, skacząc z mòstu Mapo w Seulu.

## Òbôczë téż

* feminizm
* seksizm

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Sung Jae-ki** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

* *Suicide performance and journalist ethics* News Dongah *(anielsczi)*
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (anielsczi)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (anielsczi)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (anielsczi)
* South Korean channel films suicide (anielsczi)
* In memoriam 2013:Sung Jae-ki (frańcësczi)
# 16 strëmiannika

| # | **Pò** | **Wt** | **St** | **Cz** | **Pi** | **So** | **Ni** | **Miesąc** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | *22* | *23* | *24* | *25* | *26* | *27* | *28* |  |
| 1 | *29* | *30* | *31* | **1** | 2 | 3 | 4 | Stëcznik |
| 2 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 3 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 4 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 5 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | **1** | Gromicznik |
| 6 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 7 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 8 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 9 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | **1** | Strëmiannik |
| 10 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 11 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 12 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 13 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 14 | 30 | 31 | **1** | 2 | 3 | 4 | 5 | April |
| 15 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 16 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 17 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 18 | 27 | 28 | 29 | 30 | **1** | 2 | 3 | Môj |
| 19 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 20 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 21 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 22 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| 23 | **1** | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | Czerwińc |
| 24 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 25 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 26 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 27 | 29 | 30 | **1** | 2 | 3 | 4 | 5 | Lëpińc |
| 28 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 29 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 30 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 31 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | **1** | 2 | Zélnik |
| 32 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 33 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 34 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 35 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 36 | 31 | **1** | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | Séwnik |
| 37 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 38 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 39 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 40 | 28 | 29 | 30 | **1** | 2 | 3 | 4 | Pazdzérznik |
| 41 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 42 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 43 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 44 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | **1** | Lëstopadnik |
| 45 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 46 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 47 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 48 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 49 | 30 | **1** | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | Gòdnik |
| 50 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 51 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 52 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 52 | 28 | 29 | 30 | 31 | **1** | 2 | 3 | Stëcznik |

### Swiãta ë ùroczëznë

* Mionowi dzéń (Jimieninë): Danutë, Jizabelë, Òktawië

### Wëdarzenia

### Ùrodzëlë sã

### Ùmarlë

### Przësłowié

* Gbùr to mùr, dzys mù gapa òczë wëdzobie, a witro òn dali zdrzi.

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: 16 strëmiannika** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

* Kalãdarium – Odcinek jedenasty #11 na YouTube (kasz.)
*  (pòl.)
*  (pòl.)
*  (pòl.)
*  (pòl.)
*  (an.)
*  (an.)

---

**Kalãdarium**:
Stëcznik - Gromicznik - Strëmiannik - Łżëkwiat - Môj - Czerwińc
 Lëpińc - Zélnik - Séwnik - Pazdzérznik - Lëstopadnik - Gòdnik
# Kairo

Kairo
**Kairo** – to je stolëca Egiptu. Òno je nôwikszim gardã Egiptu. W Stôrożëtnim Egipce gard miôł miono *"Mn Nefr"* w stôroegipsczim jãzëku i *"Memphis"* w grecczim jãzëku. Kòl Kairu je gard Giza, czej są egipscze piramidë.

## Galeriô

* Skwer Tala'at Harb w Kairze
* ul. Muizz w Kairze
* Botë na Nilu w Kairze
* Widzënk Nilu w Kairze
* Palast w Kairze
* Widzënk z Parkù Azhar
* Panorama Kairu z Nilu, wieżô Borg Al-Qāhira na lewo

## Lëteratura

* J. Trepczyk: *Słownik polsko-kaszubski*, Gduńsk 1994, t. I, s. 225

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Kairo** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Nepal

Federalnô Demòkraticznô Repùblika Nepalu
सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल
Saṅghīya Lokatāntrika Gaṇatantra Nepāla|  Fana

 Herb

 |
| Mòtto: *जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी* *(Matka ë tatczëzna są wôżniészé nawetka òd rôju)* |
| Himn: *सयौं थुँगा फूलका Jesmë setkama kwiatów*  |
|  |
| Òficjalny jãzëk | nepalsczi |
| Stolëca | Katmandu |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Ram Chandra Poudel |
| Premiéra | Balen Shah |
| Wiéchrzëzna | 147 181 km²  |
| Lëdztwò (2017) | 29,4 mln |
| Dëtk | nepalskô rupia (NPR) |
| Czasowô cona | UTC +5:45 |
| Kòd ISO 3166 | NP |
| Internet | .np
.नेपाल |
| Aùtowi kòd | NEP |
| Telefón | +977 |

**Nepal** (òficjalnô pòzwa: **Federalnô Demòkraticznô Repùblika Nepalu**) – państwo w westrzédny Azje, bez przëstãpù do mòrza, grańczi z Indiama i Chinama. Wiéchrzëzna 147 181 km²; wielëna lëdztwa wnet 29,4 mln (stój na lëpińc 2017). Stolëca – Katmandu.

Głową państwa je prezydent (òd 2023 Ram Chandra Poudel, przédnikã rządu je premier (òd 2026 Balen Shah).

Na pògrańczim Nepalu z Chinama je nôwëższi czëp na swiece – góra Mount Everest.

## Galeriô

* Kathmandu
* Pashupatinath
* Bhaktapur
* Changu Narayan
* Patan
* Himalaya
* Mustang
* Transport

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Nepal** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa w Azji |
| --- |
| Afganistan | Armeniô | Azerbejdżan | Bahrajn | Bangladesz | Bhutan | Brunejô | Chinë | Cyper | Filipinë | Grëzóńskô | Indie | Iran | Irak | Izrael | Japóńskô | Jemen | Indonezjô | Jordaniô | Kambòdżô | Katar | Kazachstan | Kirgistan | Kùwejt | Laòs | Liban | Malediwë | Malezjô | Mòngòlskô | Mianma | Nepal | Nordowô Kòreja | Òman | Pakistan | Palestina | Pòrénczny Timór | Pôłniowô Kòreja | Ruskô | Saudijskô Arabiô | Sri Lanka | Syngapùr | Syriô | Tadżikistan | Tajlandiô | Tajwan | Tëreckô | Turkmenistan | Ùzbekistan | Wietnam | Zjednóné Arabsczé Emiratë |
| **Zanôléżné teritoria:** Makaù | Tibet |
| **Nieùznôwóné teritoria:** Kùrdistan | Nordowi Cyper |
| **Teritoria państwów bùten Azje:** Aùstraliô: Gòdowi Òstrów ë Kòkòsowé Òstrowë | Egipt: Synaj | Greckô: òstrowë Spòradë, Chijos ë Lesbòs |
# Eùro

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Eùro *euro, евро, ευρώ* |
| --- |
| Państwò |  eùrocona, a téż:
* Andorra
* Mònakò
* San Marino
* Watikan

Bez ùgòdë z EÙ:* Czôrnogóra
* Kòsowò
 |
| Kòd ISO | EUR |
| Céch | € |
| Banknotë | 5, 10, 20, 50, 100, 200 €, 500 € |
| Mònetë | 1, 2, 5, 10, 20 i 50 centów, 1 i 2 € |
| Pòdzelenié | 1 € = 100 centów |
| Jinflacëjô | 2,6% (strëmiannik 2026) |

 |

**Eùro(EUR, €)** – eùropejsczi dëtk, wprowadzóny w wikszoscë państw Eùropejsczi Ùnie, w plac môlowëch dëtków. 1 stëcznika 2002 rokù eùro zastãpiło dëtk w 12 krajach EÙ, wchôdającë do normalnégò òbrotu. Rëchli, òd 1 stëcznika 1999 fùnksnérowało leno elektroniczno.

Eùro je òficjalnym dëtkã w 21 krajach EÙ i òbjimô swòją òbéńdą wiãcy jak 350 mln Eùropejczików:

* Aùstriô
* Belgijskô
* Bùłgariô
* Chòrwackô
* Cyper
* Estóńskô
* Fińskô
* Francëjô
* Greckô
* Irlandëjô
* Italskô
* Lëtewskô
* Luksembùrskô
* Łotewskô     Państwa eùroconë

     Państwa Eùropejsczi Ùnie, jaczé nie dołãczëłë do eùroconë

     Państwa, jaczé przëjãłë eùro bez ùgòdë z Eùropejską Ùnią
* Malta
* Miemieckô
* Néderlandzkô
* Pòrtugalskô
* Słowackô
* Słoweniô
* Szpańskô

Eùro je òficjalnym dëtkã téż w krajach, jaczé nie są partã Eùropejsczi Ùnie. W Andorze, Watikanie, San Marino i Mònakò eùro zastãpiło môlowi dëtk na spòdlim ùgòdë z EÙ, a Czôrnogóra i Kòsowò przëjãłë eùro jednostronowò[*pòtrzébny przëpis*].

## Òbaczë téż

* Talôr
* Wëdôwkòwi dëtk

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Eùro** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

* Eùro (miemiecczi) (anielsczi)

| Państwa z Eùro |
| --- |
| **Państwa Gòspòdarczi i Walutowi Ùnie**
Aùstriô | Belgiô | Bùłgariô | Chòrwackô | Cyper | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Italskô | Lëtewskô | Luksembùrskô | Łotewskô | Malta | Miemieckô | Holandiô | Pòrtugaliô | Słowackô | Słoweniô | Szpańskô |  |
| **jiné państwa:** Andora | Czôrnogóra | Kòsowò | Mònakò | San Marino | Watikan |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# 2 séwnika

**2 séwnika** je 245. (246.) dzéń w gregorijansczim kalãdôrzu. Do kùńca roku je 120 dniów.

### Swiãta ë ùroczëznë

* Mionowi dzéń swiãtëją: Tédór

### Wëdarzenia

### Ùrodzëlë sã

### Ùmarlë

---

**Kalãdarium**:
Stëcznik - Gromicznik - Strëmiannik - Łżëkwiat - Môj - Czerwińc
 Lëpińc - Zélnik - Séwnik - Pazdzérznik - Lëstopadnik - Gòdnik
# Tajwan

Chińskô Repùblika
中華民國
Zhōnghuá Mínguó|  Fana

 Herb

 |
| Mòtto: *- Sanmin Zhuyi* |
| Himn: *Sanmin Zhuyi Trzë lëdowe prawidła* |
|  |
| Òficjalny jãzëk | chińsczi |
| Stolëca | Taipei |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Lai Ching-te |
| Premiéra | Cho Jung-tai﻿ |
| Wiéchrzëzna % wòdë | 35 980 km² 10,33% |
| Lëdztwò (2026) | 23,011,292 |
| Dëtk | nowi dolar tajwańsczi (TWD) |
| Czasowô cona | UTC +8 |
| Kòd ISO 3166 | TW |
| Internet | .tw |
| Aùtowi kòd | RC |
| Telefón | 886 |

**Tajwan** (chiń. upr. 台湾; chiń. trad. 臺灣 lub 台灣; pinyin *Táiwān*), **Chińskô Repùblika** (chiń. upr. 中华民国; chiń. trad. 中華民國; pinyin *Zhōnghuá Mínguó*) je państwã w pòrénkòwi Azëji, na òstrówie o tim samim mionie (przódë Fòrmòzô).

## Historiô

W XIX stalata bëła tuwò Repùblika Tajwanu (Fòrmòzë), chtërna òderwała sã ôd Chińsczégò Césarstwa, òstała pòdbita bez Japóńskô, bëła w ich òwładze do 1945, czedë òstała zwarcëna Chinom. W 1949 wiornął tuwò rząd Czang-Kaj Szeka, z przëczënë wòjnë domôcej naczãtô bez kòmùnistów.

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Tajwan** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa w Azji |
| --- |
| Afganistan | Armeniô | Azerbejdżan | Bahrajn | Bangladesz | Bhutan | Brunejô | Chinë | Cyper | Filipinë | Grëzóńskô | Indie | Iran | Irak | Izrael | Japóńskô | Jemen | Indonezjô | Jordaniô | Kambòdżô | Katar | Kazachstan | Kirgistan | Kùwejt | Laòs | Liban | Malediwë | Malezjô | Mòngòlskô | Mianma | Nepal | Nordowô Kòreja | Òman | Pakistan | Palestina | Pòrénczny Timór | Pôłniowô Kòreja | Ruskô | Saudijskô Arabiô | Sri Lanka | Syngapùr | Syriô | Tadżikistan | Tajlandiô | Tajwan | Tëreckô | Turkmenistan | Ùzbekistan | Wietnam | Zjednóné Arabsczé Emiratë |
| **Zanôléżné teritoria:** Makaù | Tibet |
| **Nieùznôwóné teritoria:** Kùrdistan | Nordowi Cyper |
| **Teritoria państwów bùten Azje:** Aùstraliô: Gòdowi Òstrów ë Kòkòsowé Òstrowë | Egipt: Synaj | Greckô: òstrowë Spòradë, Chijos ë Lesbòs |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*