# Kazachstan

Repùblika Kazachstanu
Қазақстан Республикасы|  |
|  Fana

 Herb

 |
| Himn: *Менің Қазақстаным (Mój Kazachstan)* |
|  |
| Òficjalny jãzëk | kazachsczi, rusczi |
| Stolëca | Astana |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Kasym-Żomart Tokajew |
| Premiéra | Ołżas Biektienow |
| Data ùsadzeniô | 11 gòdnika 1991 |
| Wiéchrzëzna | 2 724 902 km²  |
| Lëdztwò (2025) | 20 843 754 |
| Dëtk | tenge (KZT) |
| Czasowô cona | UTC +5 |
| Kòd ISO 3166 | KZ |
| Internet | .kz |
| Aùtowi kòd | KZ |
| Telefón | +7 |

**Kazachstan** (kaz. Қазақстан) je państwã w Azëji ë Eùropie. Stolëcą Kazachstanu je gard Astana. Greńczë z Chinama, Kirgistanã, Turkmenistanã ë Ruską. Ni mô przëstãpù do mòrza, blós do Kaspijsczégò mòrza. W latach 1922–1991 bëł dzélã Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików.

## Geògrafiô

### Pòłożenié

Leżë w westrzédny Azëji, na nordowim pòrënkù Chin, môłô òbéńda na zôpôd rzéczi Ùralu w pòrénkowi Eùropie.

### Wiéchrzëzna

* całownô: 2,724,900 km²
* wiéchrzëzna lądu: 2,699,700 km²
* wiéchrzëzna wòdów: 25,200 km²

### Lądowé grańce

* òglowô długòsc wszëtczich grańców: 13,364 km
* państwa, z jaczima mô grańce: Chinë 1,765 km; Kirgistan 1,212 km; Ruskô 7,644 km; Turkmenistan 413 km; Ùzbekistan 2,330 km

### Brzegòwô liniô

0 km, brak przëstãpù do mòrza.

### Klimat

Kòntinentalni, zëmne zëmë ë gòrące lata, sëchi ë półsëchi

### Ùsztôłcenié terenu

Wiôgô, płaskô stepa rozcygającô sã òd Wołgù na zôpadze do Alajsczich Gór na pòrénku i òd nizinów zôpadny Syberëji na nordze do oazów ë pustkòwiów Strzédny Azëji na pôłniù.

### Wësokòsc terenu

* strzédnô wësokòsc: 387 m. n.r.m.
* nôniższô wësokòsc: 132 m. n.r.m. (Qauyndy Oyysy)
* nôwëższi czëp: 7,010 m. n.r.m. (Chan Tengri)

### Gruńtë wedle ùżiwaniô

* rolné gruńtë 79.4% (w tim 11% òrnëch gruńtów)
* lasë 1,3% (w 2023)

## Lëdze i spòlëzna

### Pòpùlacjô

* wielëna lëdztwa: 20 843 754 (2025)

### Etniczné karna

Kazachowié 71%, Ruskòwie 14.9%, Uzbecë 3.3%, Ukrainińcë 1.9%, Ujgurzë 1.5%, Niemcë 1.1%, Tatarzë 1.1%, jinsze 4.9%, niesprecyzowône 0.3% (szacënk na 2023)

### Jãzëczi

Kazachsczi (państwòwi) 80.1%, Rusczi 83.7%, Anielszczi 35.1% (2021)

### Religijné karna

* Islam 70,4%
* Prawòsławié 24,5%
* Katolëcyzm 1,7%
* religie lëdowé (neo-pògónizm, tengryzm, szamanizm, animizm) 0,3%
* jinszé (w tim protestantizm, bùddizm, hindujizm, judajizm, bahajizm) ë atejizm 3,1%

### Ùrbanizacjô

* mieskô pòpùlacjô: 58.2%
* wikszé miesczé westrzódczi: Ałmaty – 1,987 milionów mieszkańców; Astana (stolëca) – 1,291 milionów mieszkańców; Szymkent – 1,155 milionów (pòdôwczi spisënkù z 2023)

## Pòliticzny system

* òficjalnô pòzwa: Repùblika Kazachstanu
* pòliticzny ùstôw:
* stolëca: Astana
* czasowô cona: UTC +5

### Wëkònôwczô władza

* prezydeńt Kasym-Żomart Tokajew (òd 20 strëmiannika 2019)
* premiér Ołżas Biektienow (òd 6 gromicznika 2024)

### Ùstawòdôwczô władza

Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Mażylis (98 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Senat (50 nôleżników).

## Òbaczë téż

* Ruskô
* Ùzbekistan

## Przëpisë

## Bibliografiô

* Kazachstan w „The World Factbook”

|  |  |
| --- | --- |
| **Zrzesznica Samòstójnëch Państw** |  |
| Armeniô | Azerbejdżan | Biôłorëskô | Kazachstan | Kirgistan | Ruskô | Tadżikistan | Turkmenistan | Ùzbekistan |

| Państwa w Azji |
| --- |
| Afganistan | Armeniô | Azerbejdżan | Bahrajn | Bangladesz | Bhutan | Brunejô | Chinë | Cyper | Filipinë | Grëzóńskô | Indie | Iran | Irak | Izrael | Japóńskô | Jemen | Indonezjô | Jordaniô | Kambòdżô | Katar | Kazachstan | Kirgistan | Kùwejt | Laòs | Liban | Malediwë | Malezjô | Mòngòlskô | Mianma | Nepal | Nordowô Kòreja | Òman | Pakistan | Palestina | Pòrénczny Timór | Pôłniowô Kòreja | Ruskô | Saudijskô Arabiô | Sri Lanka | Syngapùr | Syriô | Tadżikistan | Tajlandiô | Tajwan | Tëreckô | Turkmenistan | Ùzbekistan | Wietnam | Zjednóné Arabsczé Emiratë |
| **Zanôléżné teritoria:** Makaù | Tibet |
| **Nieùznôwóné teritoria:** Kùrdistan | Nordowi Cyper |
| **Teritoria państwów bùten Azje:** Aùstraliô: Gòdowi Òstrów ë Kòkòsowé Òstrowë | Egipt: Synaj | Greckô: òstrowë Spòradë, Chijos ë Lesbòs |

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Kazachstan** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons