# Szwédzkô

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Królestwò Szwédzczi *Kongeriget Sverige* |
| --- |
|  Fana |  Herb |
| *Mòtto: För Sverige i tiden* |
| *Himn: Du gamla, du fria, Kungssången* |
|  |
| Òficjalny jãzëk | szwédzczi, lapońsczi |
| Stolëca | Sztokhòlm |
| Fòrma państwa | Kònstitucëjnô mònarchijô |
| Mònarcha | Karól XVI Gùstôw |
| Premiéra | Ulf Kristersson |
| Wiéchrzëzna  | 449.964 km²  |
| Lëdztwò (2025) | 10,610,485 |
| Dëtk | szwédzkô krona (SEK) |
| Czasowô cona | UTC +1 – zëma
UTC +2 – lato |
| Nôrodné swiãto | 6 czerwińca |
| Kòd ISO 3166 | SE |
| Internet | .se |
| Aùtowi kòd | S |
| Telefón | 46 |

 |

**Szwédzkô** (*Sverige*) je państwã w Nordowi Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji. Greńczë z Norweską, Fińską a téż z Dëńską przez mòst nad cesniną Öresund. Stolecznym garda je Sztokhòlm.

## Geògrafiô

### Wiéchrzëzna

* całownô: 450,295
* wiéchrzëzna lądu: 410,335
* wiéchrzëzna wòdów: 39,960

### Lądowé grańce

* òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,211 km
* państwa, z jaczima mô grańce: Fińskô 545 km; Norweskô 1,666 km

### Brzegòwô liniô

3,218 km

### Klimat

Ùmiarkowany na pôłniu, z zëmną, chmùrzëstą zëmą, chmùrzëstim dzélowo chłodnym latã, subartkiczny na nordze.

### Ùsztôłcenié terenu

Przédno plasczi lub łagódnie grzëpowe nizënë; na pòrénku góry.

### Wësokòsc terenu

* strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m.
* nôniższô wësokòsc: -2,4 m. n.r.m. (Roztoka jezera Hammarsjon, òbòk Kristianstad)
* nôwëższi czëp: 2,100 m. n.r.m. (Kebnekaise)

### Gruńtë wedle ùżiwaniô

* rolné gruńtë 7.3% (w tim 6.2% òrnëch gruńtów)
* lasë 68.6%

## Demografiô

### Pòpùlacjô

* wielëna lëdztwa: 10,610,485 (wôrtoscë szacowóné na pazdzérznik 2025)

### Etniczné karna

Szwédë 79.6%, Syrëjczëcë 1.9%, Irakijczicë 1.4%, Finowie 1.3%, jinni 15.8%

Òficjalne nôrôdné mniejszosci: Żëdzë, Cëgónie, Samowie, Finowie, Tornedalianie.

### Jãzëczi

Òficjalny jãzëk je szwédzczi, ùznawane sã też jãzëczi mniejszosci: Jidisz, cëgóńsczi, lapońsczi, fińsczi, meänkieli.

### Religijné karna

53% - lëteranie, mni niż 6% - zaòstałë chrzescëjańscze wëznania, 8,1% - mùzułmónie.

### Ùrbanizacjô

* mieskô pòpùlacjô: 88.7% (2023)
* wikszé miesczé westrzódczi: Sztokhòlm – 995,574 mieszkańców w 2025

## Pòliticzny system

Szwédzkô je kònstitucyjną mònarchią, przédnikã kraju òd 1973 je król Karól XVI Gùstôw. Szefem rządu je premiéra Ulf Kristersson. Parlameńt - Rikgsdag ma 349 członków, sã wëbierani na 4 lata. Òd 1 stëcznika 1995 Szwédzkô je krôjem Eùropejsczi Ùniji, a òd 25 strëmiannika 2001 je członkiem cony Schengen.

## Òbaczë téż

* Sztokhòlm

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Szwédzkô** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa w Eùropie |
| --- |
| Albańskô | Andorra | Aùstriô | Belgijskô | Biôłorus | Bòsnijô ë Hercegòwina | Bùlgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Dëńskô | Estóńskô | Fińskô | Francëjô | Greckô | Irlandëjô | Islandëjô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Néderlandzkô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Sloweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcarskô | Szwédzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britanijô |
| **Zanôléżné teritoria:** Alandsczé òstrowë | Farersczé òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard |
| **Ògrańczoné ùznanié:** Kòsowò | Pòdniéstrze |