# Kanada

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Kanada *Canada* |
| --- |
|  Fana |  Herb |
| *Mòtto: A Mari Usque Ad Mare (Òd mòrza do mòrza)* |
| *Himn: O, Canada (Kanado)*  |
|  |
| Òficjalny jãzëk | anielsczi, francësczi i môlowé jãzëczi |
| Stolëca | Òttawa |
| Fòrma państwa | mònarchiô |
| Kònstitucjô | Kònstitucjô Kanadë |
| Mònarcha | Karól III |
| Gùbernatór | Louise Arbour |
| Premiéra | Mark Carney |
| Data ùsadzeniô | 1 lëpińca 1867 |
| Wiéchrzëzna  | 9.976.140 km²  |
| Lëdztwò (2016) | 35.151.728 |
| Dëtk | Kanadejsczi dolar (CAD) |
| Czasowô cona | UTC -3,5 do -8 |
| Nôrodné swiãto | 1 lëpińca (Canada Day) |
| Kòd ISO 3166 | CA |
| Internet | .ca |
| Aùtowi kòd | CDN |
| Telefón | +1 |

 |

**Kanada** (an. i fr. *Canada*) – państwò w Nordowi Americe. Leżi nad Òceanã Atlanticczim, Pacyficznym i Arkticznym i je pòłożonym nôdali na nordã amerikańsczim państwã. Je drëdżim co do wiôlgòscë państwã na swiece; zamëkô cawny nordowi i pòlarny dzél kòntinentu. Stolëcą Kanadë je Òttawa, a nôwikszima gardama są Toronto, Mòntreal i Vancouver.

Krajówcowie mieszkalë na terenach dzysészi Kanadë przez tësące lat. Pierszé eùropejsczé kòlonie pòjawiłë sã w XVI stalacu, czej britijsczé i francësczé ekspedicje naczãłë òsedlac sã w òkòlim atlanticczégò sztrądu. Pò wielu zwadach, Francëskô òddała wikszosc swòjich kòloniów w Nordowi Americe w 1763[*pòtrzébny przëpis*]. Samòstójnota Kanadë òd Wiôldżi Britanie naczãła sã w 1867 rokù, czej 1 czerwińca trzë britijsczé kòlonie òstałë sparłãczoné w kanadijską Kònfederacjã. 17 łżëkwiata Kanada zwëskała fùlną samòstójnotã, na spòdlim Ùstôwù ò Kanadze z 1982 rokù. Dzys je to dëbeltjãzëkòwi krôj.

W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni *First Nations (Pirszé Nôrodë)* tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich.

W Kanadze mieszkają téż Kaszëbi. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m.jin. kòloniã Wilno i miastkò Barry's Bay w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na Swiatowi Zjôzd Kaszëbów.

## Galeriô

* Galeriô Kanadë
* Òlimpijsczi stadion w Montrealu
* Parliament Hill

* Wòdospadë Niagara
* Klón
* Lëdze Nain

* Wilno, Ontario
* Bòber
* Jezoro Moraine

* Wòdospadë Niagara - krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò

## Òbaczë téż

* Wilno (Ontario)

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Kanada** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

* Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze

| Państwa i teritoria w Nordowi Americe, Strzédni Americe i Pôłniowi Americe |
| --- |
| **Nordowô Amerika** | Kanada | Zjednóné Kraje Americzi | Grenlandzkô | Bermudë (WB) | Saint-Pierre ë Miquelon (Francëjô) |
| **Strzédnô Amerika** | Belize | Gwatemala | Hònduras | Kòstarika | Meksyk | Nikaragua | Panama | Salwadór |
| **Karaibë** | Antigua i Barbuda | Bahamë | Barbadós | Dominika | Dominikańskô Repùblika | Grenada | Haiti | Jamajka | Kùba | Pòrtorikò (USA) | Saint Kitts i Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent i Grenadinë |
| **Pôłniowô Amerika** | Argentina | Bòliwiô | Brazylskô | Chile | Ekwador | Gujana | Kolumbiô | Paragwaj | Perú | Surinam | Trinidad ë Tobago | Urugwaj | Wenezuelskô |
|  **Zanôléżné teritoria:** | Francëjô: Gwadelupa, Martinika, Saint-Martin| Néderlandzkô: Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten | Wiôlgô Britanijô: Anguilla, B. Dzewiczé Òstrowë, Kajmanë, Montserrat | USA: Dzewiczé Òstrowë  |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*