Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Zambiô

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Zambiô *Zambia* |
| --- |
|  Fana |  Herb |
| *Mòtto: One Zambia, One Nation (Jednô Zambiô, Jedén Nôród)* |
| *Himn: Stand and Sing of Zambia, Proud and Free* |
|  |
| Òficjalny jãzëk | anielsczi, bemba, nyanja, tonga, lozi |
| Stolëca | Lusaka |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Hakainde Hichilema |
| Wiéchrzëzna  | 752 618 km²  |
| Lëdztwò (2024) | 20,799,116 |
| Dëtk | Zambijsko kwacha (ZMW) |
| Czasowô cona | UTC +2 |
| Kòd ISO 3166 | ZM |
| Internet | .zm |
| Telefón | 260 |

 |

**Zambiô** – to je państwò w pòłniowi Africe. Stolëca i nôwikszi gard to je Lusaka. W Zambie są stolemné kataraktë i wodospadë Mosi-o-Tunya (Wiktoriô) na rzece Zambezi.

## Galeriô

* Galeriô Zambie
* Kataraktë Mosi-o-Tunya (Wiktoriô)
* Kataraktë Mosi-o-Tunya (Wiktoriô)
* Zambijskô białka
* Zambijsczi *libius*
* Zambijsczi parlament
* Swiãto Kumboka lëdu Lozi
* Stolemnô figa
* Bagna Bangweulu

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Zambiô** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa w Africe |
| --- |
| Algieriô | Angòlô | Benin | Bòtswanô | Bùrkina Faso | Bùrundi | Centralnô Afrika | Czad | DR Kòngo | Dżibùti | Egipt | Eritrejô | Eswatini | Etiopiô | Gabón | Gambiô | Ghanô | Gwineja | Gwinejô Bissau | Kamerùn | Keniô | Kòmòrë | Kòngo | Lesòthò | Liberiô | Libiô | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokò | Maùretaniô | Maùritjùs | Mòzambik | Namibia | Niger | Nigeriô | Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô | Pôłniowô Afrika | Pôłniowi Sùdan | Zeloni Przilądk | Równikòwô Gwinejô | Rwandô | Senegal | Seszele | Sierra Leone | Somaliô | Sùdan | Tanzaniô | Togo | Tunezjô | Ùgandô | Zambiô | Zimbabwe | Ùbrzég Słoniowëch Kłów |
| **Zanôléżné teritoria:** Ceuta \* Kanarejscze Òstrowë \* Madera \* Melilla \* Òstrów Sw. Helenë \* Pelagijscze Òstrowë \* Réunion \* Sokotra |
| **Teritoria z ògrańczoném ùznaniém:** Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi) |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Macerzónka

*Thymus* - kwiatë
**Macerzónka** (*Thymus* L.) – to je szlach roscënów z rodzëznë głëszkòwatëch (*Lamiaceae*). Na Kaszëbach rosce dosc wiele macerzónków.

## Lëteratura

Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s. 176

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Zamość

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Zamość  |
| --- |
|  Herb |  Fana |
|  |
| **Spòdlowé pòdôwczi** |
| Wòjewództwò | lubelsczé |
| Wiéchrzëzna | 30,5 km² |
| Pòłożenié | 50°43'N 23°15'W |
| Lëdztwò (2005) | 66778 |
| Czerënkòwi numer | (+48) 84 |
| Pòcztowi kòd | òd 22-400 do 22-410 |
| Registracëjné tôfle | LZ |
| **Administracjô**  |
| Bùrméster | Marcin Zamoyski |
| **Adresa**  |
| Rynek Wielki 13 22-400 |
| Domôcô starna gardu |

 |

**Zamość** – gard na prawach krezu w lubelsczim wòjewództwie.

## Òbaczë téż

* Lubelsczé wòjewództwò

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Zamość** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Punk

**Punk**, téż *Punk rock*, je rockòwim czérënkã mùzyczi, jaczi pòwstôł we westrzódkù 70-tëch lat w Nowim Yorkù ë Londónie w sparłączeniém z subkùlturą Punk.

W wielu punk-rockòwich dokôzach pòdôwô sã rok 1977 jakno zôczątk mùzyczi **Punk**. W tim to rokù karna Sex Pistols ë Ramones przedostałë sã na kòmercëjny rënk, równak ju rëchli gróny bëł nen czérënk przez amatorsczé "garażowé" karna jakno n.p. Stooges w Nowim Yorkù. Mùzykã Punk céchùje minimalisticzny brëkùnk mùzycznëch instrumentów ë prostota kòmpòzycëjów *(tzw. trzë akòrdë ë na tim kùńc)*. Zwãk céchùje przesterowónô gitara, chùtczi takt ë sërowi głos. Tesktë są w wikszosce pòliticzno angażowóné, a tipicznym dlô punkòwich kòncertów je tuńc Pogo.

Programòwô prostota òpanowa mùzykã Punk ë nadała ji na zôczątkù wiôldżi môch, doprowadzëła òna równak z czasã do wiôldżégò rozrostu lëczbë grôjącëch, w tim téż ò karna z môłim kreatiwnëm pòtencjałã, ë do kòmercjalizacëji ti mùzyczi, sprowôdzając Punk z czasã do mòdë. Wiele karnów, chtërné trzëmałë sã spòdlowich mùzycznych dejów Punka, jakno n.p. pòliticzno angażowónëch tesktach, wëtwòrzëłë pòzdze czérënk Hardcore punk.
Z Punk rocka są téż wëszłé nowé mùzyczné czérënczi òpiarté na kùlturze protestu, jakno New Wave czë Independent.

## Òbaczë téż

* Hardcore punk
* Skate punk

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Punk** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

* "Punkòwi manifest" Grega Graffina -
* punk77.co.uk - anielskô starna sparłączonô z historëją mùzyczi punk.