Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gòdë

**Gòdë** abò **Swiãta Bòżégò Narodzeniô** – w tradicji chrzescëjańszczi to swiãto upamiãtniwô narodzenié Jezësa w Betlejem. To je liturgiczné swiãto, przëpôdającé na 25 gòdnika. Przed Gòdama je kòl trzëtidzéniowi czas czekaniô - sztërë niedzelë, jinaczi adwent.

## Symbolë Gòdów

**Gòdowé drzéwkò**

Gòdowé drzéwkò abò danka to je przëstrojoné drzéwkò danë pòstawioné we Wilëjã Gòdów, a wëniosłé colemało na Gromiczną. Zwëk strojeniô danczi przëwãdrowôł na pòlsczé zemie w XIX stolecym z Miemców. Wszëtczi òbstrojënczi na tim drzëwkù bëłë czedës do jedzeniô: kùszczi, jabka, òrzechë i wiele jinszich. Dzysô to drzewkò stroji sã w kùgle, pazłotka, lińcuchë i swiécczi, a pòd nim kładze sã rozmajité darënczi.

**Òpłôtk**

Òpłôtk béł ju znóny np. Inkóm. Òn je znóny w Pòlsce òd XVIII stolecégò. Je to znanka jednotë i miru, òsoblëwie w rodzëznie. Òn je ǜżiwóny w òbrządkach i znóny we wiele religiach swiata.
Je to pòdługòwati lëst wëpiekłégò, pszénégò casta, chtëren je wëzwëskiwóny we wiliowëch òbrządkach (dzelenié sã òpłatkã). Do 1920 rokù nen zwëk nie béł na Kaszëbach znóny.

Narodzénié Jezësa, malôrz - Gerrit van Honthorst (1592–1656)
## Òbaczë téż

* Kòlãda (Bernata Zëchtë)
* Skłôdanié żëczbów
* Wilëjô Gòdów
* Adwańt
* Swiãti Mikòłôj
* Gwiôzdór

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Gòdë** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

* Czej snôżô Panna na YouTube
* Królowie jadą na YouTube
* Gwiôzdka na YouTube
* Kòlãdë

### Szëkba

„**Gòdë**”:

 mòjestronë.com;
 **C**hwaszczyno;
ckgminapuck;
**D**ziennikbaltycki;
dziennikpucki;
**E**xpresskaszebe;
expresskaszubski;
**G**ok.luzino.eu;
gp24;
**K**artuzy;
kaszubi;
kurierkaszubski.eu;
**N**admorski24;
naszemiasto;
nowepomorze;
**O**dkryjpomorze;
**P**owiat.puck;
**R**adabanino;
radiogdansk;
radiokaszebe;
rynek-kolejowy;
**S**karbnicakaszubska;
**Z**awszepomorze;
zkaszub.info;
zukowo;
**+**: kaszebi.rastko.net;
pomorskie.travel;
szwajcariakaszubska.com;
szwajcaria-kaszubska.pl;
naszekaszuby.pl;
kaszebsko.com;
gdansk.pl;
pomorskie.eu;
kartuzy.info;
sp-lubno.pl;
tubawejherowa.pl;
culture.pl;

**Rãczno**: kaszuby24 API;
chmielno.naszgok;
*gazetakaszubska.*
 telewizjabaltycka;
telewizjattm;
gdansk.tvp;
truso.tv

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Algieriô

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Algeriô *al-Jazāʼir* |
| --- |
|  Fana |  Herb |
| *Mòtto: بالشّعب وللشّعب (Z ludu i dlô ludu)* |
| *Himn: Kassaman (Przësëgamë)*  |
|  |
| Òficjalny jãzëk | arabsczi, berbersczi, francësczi |
| Stolëca | Algierë |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Abd al-Madżid Tabbun |
| Premiéra | Sifi Ghrieb﻿ |
| Data ùsadzeniô | 5 lëpińca 1962 |
| Wiéchrzëzna  | 2 381 740 km²  |
| Lëdztwò (2025) | 47,735,685 |
| Dëtk | Algiersczi dënar (DZD) |
| Czasowô cona | UTC +1 |
| Kòd ISO 3166 | DZA, DZ |
| Internet | .dz |
| Aùtowi kòd | DZ |
| Telefón | 213 |

 |

**Algieriô** abò **Algierskô** – to je stolemne państwò w nordowi Africe, ze stolecznym gardã Algiers. Algerio je nôwikszim wedle wiéchrzëznë panstwã Afriki.

## Òbaczë téż

* Algierë

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Algieriô** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa w Africe |
| --- |
| Algieriô | Angòlô | Benin | Bòtswanô | Bùrkina Faso | Bùrundi | Centralnô Afrika | Czad | DR Kòngo | Dżibùti | Egipt | Eritrejô | Eswatini | Etiopiô | Gabón | Gambiô | Ghanô | Gwineja | Gwinejô Bissau | Kamerùn | Keniô | Kòmòrë | Kòngo | Lesòthò | Liberiô | Libiô | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokò | Maùretaniô | Maùritjùs | Mòzambik | Namibia | Niger | Nigeriô | Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô | Pôłniowô Afrika | Pôłniowi Sùdan | Zeloni Przilądk | Równikòwô Gwinejô | Rwandô | Senegal | Seszele | Sierra Leone | Somaliô | Sùdan | Tanzaniô | Togo | Tunezjô | Ùgandô | Zambiô | Zimbabwe | Ùbrzég Słoniowëch Kłów |
| **Zanôléżné teritoria:** Ceuta \* Kanarejscze Òstrowë \* Madera \* Melilla \* Òstrów Sw. Helenë \* Pelagijscze Òstrowë \* Réunion \* Sokotra |
| **Teritoria z ògrańczoném ùznaniém:** Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi) |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Pòrtugalskô

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Pòrtugalskô Repùblika *República Portuguesa* |
| --- |
|  Fana |  Herb |
| *Himn: A Portuguesa* |
|  |
| Òficjalny jãzëk | pòrtugalsczi |
| Stolëca | Lisabón |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Marcelo Rebelo de Sousa |
| Premiéra | Luís Montenegro |
| Wiéchrzëzna % wòdë | 92 389 km² 0,48% |
| Lëdztwò (2004) | 10 566 212 |
| Dëtk | Euro (EUR) |
| Czasowô cona | UTC +0 |
| Kòd ISO 3166 | PT |
| Internet | .pt |
| Aùtowi kòd | P |
| Telefón | 351 |

 |

**Pòrtugalskô** je państwã w Zôpadny Eùropie, krôj Eùropejsczi Ùniji.

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Pòrtugalskô** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa w Eùropie |
| --- |
| Albańskô | Andorra | Aùstriô | Belgijskô | Biôłorus | Bòsnijô ë Hercegòwina | Bùlgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Dëńskô | Estóńskô | Fińskô | Francëjô | Greckô | Irlandëjô | Islandëjô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Néderlandzkô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Sloweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcarskô | Szwedzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britanijô |
| **Zanôléżné teritoria:** Alandsczé òstrowë | Farersczé òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard |
| **Ògrańczoné ùznanié:** Kòsowò | Pòdniéstrze |

| Państwa z Eùro |
| --- |
| **Państwa Gòspòdarczi i Walutowi Ùniji**
Aùstriô | Belgijskô | Bùłgariô | Chòrwackô | Cyper | Estóńskô | Fińskô | Francëjô | Greckô | Irlandëjô | Italskô | Lëtewskô | Luksembùrskô | Łotewskô | Malta | Miemieckô | Néderlandzkô | Pòrtugalskô | Słowackô | Sloweńskô | Szpańskô |  |
| **jine państwa:** Andorra | Czôrnogóra | Kòsowò | Mònakò | San Marino | Watikan |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# 24 czerwińca

### Swiãta ë ùroczëznë

* Mionowi dzéń swiãtëją: Danuta, Émila, Jón, Rómùôld, Rómùalda

### Wëdarzenia

### Ùrodzëlë sã

### Ùmarlë

---

**Kalãdarium**:
Stëcznik - Gromicznik - Strëmiannik - Łżëkwiat - Môj - Czerwińc
 Lëpińc - Zélnik - Séwnik - Pazdzérznik - Lëstopadnik - Gòdnik