Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mùzyka

**Mùzyka** – to je kùńszt ùkłôdanió zwãków w kòmpòzycje i wëkònywanié tich kòmpòzycji na mùzycznëch jinstrumentach abò lëdzczim głosã.

## Mùzyczné instrumentë

* Diôbelsczé skrzëpce
* Mrëczk / Burczybas
* Bazuna
* Ryńczyk
* Rzępiel / Rzepólc
* Knara
* Sznëra
* Kółatka / Klekôtka
* Kôzlô barina

## Òbaczë téż

* Kaszëbsczé nótë
* Spiéwné Towarzëstwò miona Jana Trepczika z Wejrowa
* Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò
* Punk, Skate punk, Rock i Rockabilly
* Telewizja TTM
	+ Cantane Domino Canticum Cassuborum
		- Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka z Wejherowa
		- Chór „Strzelenka” z Tuchomia
		- Chór Kaszubski „Rumianie” z Rumi
		- Chór Mieszany „Pięciolinia” z Linii
		- Zespół Folklorystyczny „Nadolanie” z Nadola
		- Kaszubski Regionalny Chór „Morzanie” z Dębogórza
		- Chór Mieszany „Lutnia” z Luzina
		- Zespół „Kosakowianie” z Kosakowa
		- Zespół Wokalno-Instrumentalny „Kaszubki” z Chwaszczyna
		- Chór Szkoły Podstawowej nr 9 w Wejherowie

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Mùzyka** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

*
*
	+

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Czijew

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Czijew *Київ* |
| --- |
|  Herb |  Fana |
| **Spòdlowé pòdôwczi** |
| Państwò | Ùkrajina |
| Wiéchrzëzna | 835,85 km² |
| Pòłożenié | 50°27'N 30°30'W |
| Lëdztwò (2022) | 2 952 301 |
| Czerënkòwi numer | +380 44 |
| Pòcztowi kòd | 01000-06999 |
| Registracëjné tôfle | AA; KA |
| **Administracjô**  |
| Bùrméster | Wëtôlëj Kłëczkò (mer) |
| **Adresa**  |
| - - |
| Domôcô starna gardu |
| Galeriô gardu na Wikimedia Commons |

 |

**Czijew, Kijów** (ùkr. *Київ*, *Kyjiù*) – stolëca Ùkrajinë, jeden òd nôwiãkszich i nôstarszich gardów Eùropë. Wiéchrzëzna gardu skłôdô 847,66 km², lëdztwò 2,9 mln (stój na lëstopadnik 2015).

## Pòłożenié

Wiãkszi dzél Czijewa leżi na wësoczim (do 196 m n.r.m.) prawim brzegù rzéczi Dniepr. Mniészô czãsc leżi na niżawnym lewim brzegù.

## Historiô

Czijew pòwstôł ju na zôczątkù V stalatégò jakò targòwi pùnkt na szlachù, jaczi łącził Kònstantinopòl ze Skandinawią. W IX-XI stalatim – znóny jakò Kanugård – béł centrum hańdlu Wikingów. W 882 gard òstôł zdobëti wikinsczim włôdcą Òlegiem Mądrim, chtëren przeniósł tuwò swòje sedłowié. W 988 abò 989 w Czijewie òdbił sã chrzest Włodzmierza I Wiôldżégò, symbòliczno ùznôwóny za chrzest Rusje. Na kùńc IX stalatégò Czijew stôł sã stolëcą Czijewsczi Rusje, w 1169 rôwnak pòzbéł na pòliticzny wôżnoce.

W 1240 gard najachalë i zniszczëlë Tatarowie, co bëło przëczëną ùpadkù dôwnégò gardu i pòczątkù móngòlsczi òkùpacje. W 1363 lëtewsczi ksążã Òlgerd dołãcził nen gard do Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãżstwa. Pò lubelsczi unie (w 1569) Czijew òstôł dołãczôny do Pòlsczi Kòrónë. W 1648 zajął gò Bògdón Chmielnicczi. W 1654 Czijew wszedł w skłôd Rusczi. W 1686 do Mòskòwsczégò patrijarchatu trafiła téż prawòsławnô czijewskô metropòliô.

Złotô Bróma; Czijewsczi Ùniwersytet; Peczerskô łôwra; cerczew sw. Andrzeja; kòlumna ze słowiańsczim bóżstwã Berehënią na placu Samòstójnotë; sztatura Bògdóna Chmielnicczégò W XIX stalatim Czijew stôł sã wiôldżim przemësłowim i hańdlowim centrum. W 1870 doprowadzëlë tuwò liniô banu, a w 1892 w gardze òstała wprowadzónô elektriszowô rësznota (Czijew béł drëdżim gardã w Eùropie, w jaczim pòjawił sã tramwaj). W 1917, pò pazdzérznikòwi rewòlucje, w gardze pòwòłóno Ùkrajińską Centralną Radzëznã, a pózni (w tim samim rokù) Ùkrajińską Nôrodną Repùblikã. W 1920 Czijew òstateczno òstôł zajãti Czerwòną Armią i dołãczóny do Ùkrajińsczi Socjalistny Sowiecczi Repùbliczi, chtërnô w 1922 nalôzłô sã w składze Sowiecczégò Związkù. W 1934 Czijew stôł sã stolëcą Ùkrajińsczi SSR.

## Zabëtkòwi òbiektë

Leżącé w Czijewie Sobór Bòsczi Mądroscë i Peczerskô Ławra nôleżą do nôstarszich òstrzódków chrzescëjaństwa w tim dzélu Eùropë i òstałë wpisóné na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO.

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Czijew** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons