Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Wenezuelskô

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Wenezuelskô *Venezuela* |
| --- |
|  Fana |  Herb |
| *Himn: Gloria al Bravo Pueblo* |
|  |
| Òficjalny jãzëk | Szpańsczi |
| Stolëca | Caracas |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Delcy Rodríguez (p.ò.) |
| Wiéchrzëzna  | 912,050 km²  |
| Lëdztwò (2024) | 31,250,306 |
| Dëtk | Wenezuelsczi bolivar (VES) |
| Nôrodné swiãto | 5 lëpińca |
| Kòd ISO 3166 | VEN, VE |
| Internet | .ve |
| Telefón | 58 |

 |

**Wenezuelskô** abò **Wenezuelô** (szp: *República Bolivariana de Venezuela*) je państwã w Pôłniowi Americe. Greńczë z Kolumbią (długosc grańcy 2341 km), Brazylską (2137 km) i Gujaną (789 km). Stolëca i nôwikszi gard to Caracas. W Caracas ùrodzył sã Simón Bolívar, *El Libertador*, stolemni jenerôł i pôłniowò-amerikańsczi bòhater, od chtërnégò mô miono wenezuelsczi dëtk, bolivar. Nôrodné swiãto je 5 lëpińca, je to dzéń samòstójnoty. W Wenezueli żëją kapibarë.

Wiéchrzëzna to 912,050 km², Lëdztwò: 31,250,306 w 2024.

* Galeriô Wenezueli
* Simón Bolívar
* Pico Bolivar
* Tuńc Guanaguanare

*
* Kapibarë

* Sejm
* Puertas del cielo

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Wenezuelskô** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa i teritoria w Nordowi Americe, Strzédni Americe i Pôłniowi Americe |
| --- |
| **Nordowô Amerika** | Kanada | Zjednóné Kraje Americzi | Grenlandzkô | Bermudë (WB) | Saint-Pierre ë Miquelon (Francëjô) |
| **Strzédnô Amerika** | Belize | Gwatemala | Hònduras | Kòstarika | Meksyk | Nikaragua | Panama | Salwadór |
| **Karaibë** | Antigua i Barbuda | Bahamë | Barbadós | Dominika | Dominikańskô Repùblika | Grenada | Haiti | Jamajka | Kùba | Pòrtorikò (USA) | Saint Kitts i Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent i Grenadinë |
| **Pôłniowô Amerika** | Argentina | Bòliwiô | Brazylskô | Chile | Ekwador | Gujana | Kolumbiô | Paragwaj | Perú | Surinam | Trinidad ë Tobago | Urugwaj | Wenezuelskô |
|  **Zanôléżné teritoria:** | Francëjô: Gwadelupa, Martinika, Saint-Martin| Néderlandzkô: Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten | Wiôlgô Britanijô: Anguilla, B. Dzewiczé Òstrowë, Kajmanë, Montserrat | USA: Dzewiczé Òstrowë  |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Azjacczi tigris

Azjacczi tigris
Azjacczi tigris
**Azjacczi tigris** (*Panthera tigris*) – to je ôrt wiôldżégò suska z rodzëznë kòtowatëch (*Felidae*). Ten zwiérz żëje w Azje i je niebezpieczny dlô lëdzy Do tegò ôrtu tigrisów słéchô m. jin. pòdôrt sybirsczi tigris, a np. pòdôrt kaspijsczi tigris wëdżinął.

## Òbaczë téż

 Azjacczi tigris Gepard Kaspijsczi tigris Kòt Lew Pùma Serwal Sybirsczi tigris
## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Azjacczi tigris** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

*

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Lësati toczk

Lësati toczk
**Lësati toczk** (*Myodes glareolus*, téż *Clethrionomys glareolus*) – to je susk i grëzôk z rodzëznë skrzeczkòwatëch. Òn mòże wôżëc wicy jak 30 g. Kaszëbi mògą na niegò gadac toczk.

Òn je zwëkòwò aktiwny òb noc i òb wieczórk, le jegò mòże czãstò widzec i òb dzéń.

## Lëteratura

Bernard Zëchta. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 365

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*
# Filipinë

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Repùblika Filipinów *Republika ng Pilipinas*
Republic of the Philippines |
| --- |
|  Fana |  Herb |
| *Mòtto: Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa (Dlô Bòga, lëdzy, nôtërë ë kraju)* |
| *Himn: Lupang Hinirang (Wëbrany krôj)*  |
|  |
| Òficjalny jãzëk | filipińsczi, anielsczi |
| Stolëca | Manila |
| Fòrma państwa | repùblika |
| Prezydeńt | Ferdinand Marcos Jr. |
| Data ùsadzeniô | 4 lëpińca 1946 |
| Wiéchrzëzna  | 300 000 km²  |
| Lëdztwò (2026) | 117,724,471 |
| Dëtk | filipińsczé peso (PHP) |
| Czasowô cona | UTC +8 |
| Kòd ISO 3166 | PH |
| Internet | .ph |
| Aùtowi kòd | RP |
| Telefón | +63 |

 |

**Filipinë** są państwã na òstrowach w pôłniowo-pòrénkowy Azëji. Stolëcznym gardã je Manila. Filipinë dlô Eùropë òdkrëł Ferdinônd Magellan, dze òstał zabity przez panownika òstrowu Mactan.

## Przëpisë

## Bùtnowé lënczi

 **Commons: Filipinë** – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

| Państwa w Azëji |
| --- |
| Afganistón | Armenijô | Azerbejdżan | Bahrajn | Bangladesz | Bhutan | Brunejô | Chinë | Cyper | Filipinë | Grëzóńskô | Indie | Iran | Irak | Izrael | Japòńskô | Jemen | Jindonezjô | Jordaniô | Kambòdżô | Katar | Kazachstan | Kirgistan | Półniowò Kòreja | Nordowô Kòreja | Kùwejt | Laòs | Liban | Malediwë | Malezjô | Mòngolskô | Myanmar (dôwni Birma) | Nepal | Òman | Pakistan | Ruskô | Saudëjskô Arabijô | Singapùr | Sri Lanka | Syrëjô | Tadżikistan | Tajlandiô | Tajwan | Pòrënkòwi Timor | Tëreckô | Turkmenistan | Ùzbekistan | Wietnam | Zjednóné Arabsczé Emiratë |
| **Zanôléżné teritoria:** Palestinskô | Makaù | Tibet |
| **Nëuznoné teritoria:** Kurdistón | Nordowy Cyper |
| **Teritoria państwów butén Azëji:** Austr: Òstrów Gòdów ë Kòkòsowe Òstrowë | Egipt: Synaj | Greckô: òstrowë Sporadë, Chijos ë Lesbos |

 *To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.*