Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Panama kanalı

**Panama kanalı** — Panama devletiniñ territoriyasında Panama boğazında bulunğan, Tınç okeannıñ Panama körfezi ile Atlantik okeanınıñ Karib deñizini birleştirgen gemi kanalıdır.

Miraflores qapısından keçken gemi
Panamada qurğaqlıq ve Panama kanalınıñ quruyatqanı sebebinden 2023 senesi arman ayında kanal yanında büyük gemi sıraları peyda oldı, ve Panama kanalınıñ memuriyeti bir yıl devamında gemilerniñ keçüvini sıñırladı.

## Edebiyat

* *V.S. Rzevska.* Panama kanalı // Ukraina diplomatik ensiklopediyası. — K.: Ukraina ilimleri, 2004. — T.2. — 812 s.    İSBN 92-78-04251

## İhtar
# Mışıq

| Mışıqlar
 |
| --- |
|   |
| İlmiy sınıflaştırma
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Alem:
 | Animalia (Ayvanat)  |
| Çeşit:
 | Chordata (Hordalılar)  |
| Sınıf:
 | Mammalia (Memeliler)  |
| Taqım:
 | Carnivora (Yırtıcılar)  |
| Aile:
 | Felidae (Mışıq piçimliler)  |
| Soy:
 | Felis (Mışıqlar)  |
| Tür:
 | **Felis catus** (**Mışıq**) Linnaeus, 1758 |

 |

**Mışıq** (bazı qırımtatar şivelerinde: **muşuq**, **pisik**, **pisiy**, **pişik**, **pışıq**, **kedi**, ilmiy adı latince *Felis catus*) – mışıqlar gruppasındaki bir ayvan. Şirin bir körünişi bardır ama qızğanda tırmıqlay bilir. Evde qaralğan mışıqlarğa ev mışığı (çöl şivesinde: üy mışığı) denile ve birde soqaq mışıqları bardır.

14 aftalık yavru mışıqlar arasında dövüş oyunı
Bir mışıqnıñ termografiyası
## Resimler

*
* Pirinç samanına yatqan bir mışıq
*
* Siyam mışığı
* Çiftlik mışığı
* Bir ev mışığı, saibiniñ quşağına yatqan
# Tsin Şi Huañ

**Tsin Şi Huañ** – tsin sülâlesiniñ qurucusıdır. Bugünki *Çin* sözi onıñ adından kele.

| Tsin Şi Huañ |
| --- |
| esas çince *趙政* |
|  |
| Doğğan künü | 259 (m.e.) yanvar 27 evel degil ve 259 (m.e.) fevral 24 soñ degil |
| Doğğan yeri | * Handan[d], Qin[d], Zhao (devlet)[d]
 |
| Ölgen künü | 210 (m.e.) İyül 10 evel degil ve 210 (m.e.) avgust 10 soñ degil |
| Ölgen yeri | * Guangzong County[d], Tsin sülâlesi[d]
 |
| Memleketi | * Tsin sülâlesi[d]
* Qin[d]
 |
| Zenaatı | siyasetçi, İmparator, idareci, monarh |
| Baba | Zhuangxiang (Çin)[d] |
| Ana | Queen Dowager Zhao[d] |
| Balalar | Prince Jianglü[d], Prince Gao[d], Ziying[d], Qin Er Shi[d], Fusu[d] ve Princess Yangzi[d] |
|  Wikimedia Commons saytındaki **Multimedia fayllar** |

## Tüpbilgiler
# Ögüz

| Ögüz
 |
| --- |
| Fars tilinde:Ceyhun, Arap tilinde:Amudarya, İngliz: Amudarya
 |
| [[Resim:|288px|Ögüz özeniniñ obrazı]] Ögüz özeniniñ obrazı
 |
| **Baş** | Afğanistan, Pamir dağları
 |
| **Havuz memleketleri** | Aral Göl
 |
| **Uzunlıq** | 2400 km
 |

**Ögüz** ya da **Ceyhun** (Turkmence: *Ceyhun*, *Amyderya*, Özbekçe: *Amudaryo*, Fars Tilinde: **آمودریا**; *Âmudaryâ*), Orta Asiyadaki eñ uzun özenlerden biridir. Türkmenistan, Afğanistan, Özbekistan ve Tacikistan memleketlerinden keçe. Özen üstündeki eñ müim regionlardan biri Harezm regionudur ve bu özenniñ sayesinde bereketli regiondır.

## Menba
# Konfutsiy

**Konfutsiy** – çinli bir felsefeci ve Konfutsiycilik dininiñ temelini qoyğan kişidir.

| Konfutsiy |
| --- |
| çince 孔夫子  |
|  |
| Doğma adı | çince 孔丘  |
| Doğğan künü | 551 (m.e.) yaqın |
| Doğğan yeri | * Qufu[d], Lu[d]
 |
| Ölgen künü | 479 (m.e.) yaqın |
| Ölgen yeri | * Si River[d], Lu[d]
 |
| Memleketi | * Lu[d]
 |
| Zenaatı | felsefeci, oca, yazıcı |
| Baba | 孔紇[d] |
| Ana | Yan Zhengzai[d] |
| Ömür arqadaşı | 亓官氏[d] |
| Balalar | Kong Li[d] ve 孔姣[d] |
|  Wikimedia Commons saytındaki **Multimedia fayllar** |

## Tüpbilgiler
# Üsnühat

**Üsnühat** (farsça حسن خط‎ – *husn-i xat*, arapça حسن الخط‎ – *ḥusnu l-xatt* - *yahşı sızıq*; **hattatlıq**, **kalligrafiya** olaraq da belli) - oqunaqlı, güzel ve açıq-aydın yazısınen yazmaq sanatı, qadimiy kitaplarnıñ, resmiy vesiqalarnıñ elyazma urufatınıñ kemalatlı şekli.

Kitaplar matbaalarda basılıp başlanmazdan evel üsnühat büyük bir inkişafına yetip, bir çoq medeniyetlerniñ müim qısmı olıp qala.

## Tarih

### Umumiy añlam

Yazınıñ tarihı - tehnikiy alışqanlıqlar, malümatnı paylaşuv suratı ve insan, vaqıt ve fezanıñ maddiy sıñırlar çerçivesinde inkişaf etken bediyat añlamları inqqiyatınıñ tarihı. Adette urufat, eli ya da elifbe kibi tasvir etilgen mektüp üslübi.

Zemaneviy üsnühat çeşit-türlüdir - varaqalardaki elyazma turmuş yazılardan yüksek sanatqa qadar. Soñkisinde elnen yazılğan işaretniñ ifade quveti, er vaqıt açıq-aydın arif şekillerini doğurmaz. Nümüneviy kalligrafiya, urufat işlerinden ve standart olmağan elyazma şekillerden pek farq ete, hattat ekisini yapmaq ve bilmek kerek olsa da; arifler, böyle şekillerge tarih boyu teşkil olunğan, lâkin bunen beraber olar çoqusı allarda daima öz başına ve yazğan ande doğa.