Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Pakistan

‌

| Pakistan **Pakistan İslâm Cumhuriyeti** |
| --- |
| *پاکستان*
*اسلامی جمہوریۂ پاکستان* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«ایمان ، اتحاد ، تنظیم»* *(İman, Birlik, Nizam)* |
| Gimn: *«Qaumi Tarana»* *(Qavmiy gimn)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1947 avgust 14 (Büyük Britaniyasından) |
| **Resmiy til** | Urdu tili, ingliz tili
 |
| **Laf etilgen başqa tiller** | Puştu tili, Sindhi tili, Beluç tili, Pencab tili
 |
| **Paytaht** | İslamabad |
| **Eñ balaban şeerler** | Karaçi, Lahor, Faysalabad‌
 |
| **Devlet qurumı** | Demokratik İslâm Cumhuriyeti‌
 |
|  • Prezident
 | Asıf Ali Zerdari[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Şahbaz Şerif[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  796 095 km² (36-ncı) 3,1 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 6-ncı ▲223 773 700 kişi (2021) 281,09 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲377 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,544 |
| **Para birlemi** | Pakistan rupisi (PKR)
 |
| **İnternet domeni** | .pk
 |
| **Telefon kodu** | +92
 |
| **Saat quşağı** | UTC+5
 |

**Pakistan**, resmiy adı **Pakistan İslâm Cumhuriyeti** (urduca *پاکستان* – *Pākistān*, اسلامی جمہوریۂ پاکستان – *Islāmī Jumhūrīyah-e-Pākistān*; inglizce *Pakistan, Islamic Republic of Pakistan*) – Asiyada bir memleket. Cenübinde İnd okeanına çıqışı bar, ğarbında İrannen, şarqında İndistannen sıñırdaştır.

Karaçide Mazar-i Qaid
K2, dünyada eñ yüksek ekinci dağı
## Resimler

Pakistannıñ milliy timsalleri (Resmiy)
| **Milliy ayvan** |  |  |
| **Milliy quş** |  |  |
| **Milliy terek** |  |  |
| **Milliy çeçek** |  |  |
| **Milliy miras ayvanı** |  |  |
| **Milliy miras quşu** |  |  |
| **Milliy suv deñiz mahlüqı** |  |  |
| **Milliy süyreklenüvci** |  |  |
| **Milliy amfibiya** |  |  |
| **Milliy meyva** |  |  |
| **Milliy cami** |  |  |
| **Milliy mezarı** |  |  |
| **Milliy özen** |  |  |
| **Milliy dağ** |  |  |

## İhtar
# Qırğızistan

‌

| Qırğızistan **Qırğız Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Кыргызстан*
*Кыргыз Республикасы* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Qırğızistan milliy gimni
 |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 avgust 1 (ŞSCBden) |
| **Resmiy tiller** | Qırğız tili, Rus tili
 |
| **Paytaht** | Bişkek |
| **Eñ balaban şeer** | Bişkek‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Sadır Caparov[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Sooronbay Ceenbekov[d], Sapar İsakov[d], Muhammetqalıy Abılğaziyev[d], Qubatbek Boronov[d], Sadır Caparov[d], Artöm Novikov[d], Uluqbek Maripov[d], Uluqbek Maripov[d], Aqılbek Japarov[d] ve Adılbek Kasımaliyev[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  199 900 km² (86-ncı) 3.6 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 111-inci ▲7 281 800 kişi (2025 yanvar 1) 36,43 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲10,9 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,692 |
| **Para birlemi** | som (KGS)
 |
| **İnternet domeni** | .kg
 |
| **Telefon kodu** | +996
 |
| **Saat quşağı** | UTC+6
 |

**Qırğızistan**, resmiy adı **Qırğız Cumhuriyeti** (qırğızca *Кыргызстан, Кыргыз Республикасы*) – Merkeziy Asiyada bir memleket. Deñizge çıqışı yoqtır.

## İdariy bölünmesi

Qırğızistan 7 vilâyet (qırğızca *облус*) ve iki şeerlerden ibarettir.

| Region | Merkez | Meydanlıq (km²) | Eali
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 - Bişkek şeeri
 | Bişkek | 160 | 1 053 915
 |
| 2 - Oş şeeri
 | Oş | 182 | 312 530
 |
| 3 - Çüy vilâyeti
 | Bişkek | 20 200 | 959 884
 |
| 4 - İssi-Göl vilâyeti
 | Qaraqol　 | 43 100 | 496 050
 |
| 5 - Talas vilâyeti
 | Talas | 11 400 | 267 360
 |
| 6 - Narın vilâyeti
 | Narın | 45 200 | 289 621
 |
| 7 - Celâl-Abad vilâyeti
 | Celâl-Abad | 33 700 | 1 238 750
 |
| 8 - Oş vilâyeti
 | Oş | 29 200 | 1 368 054
 |
| 9 - Batken vilâyeti
 | Batken | 17 000　 | 537 365
 |
# Saudiy Arabistan

‌

| Saudiy Arabistan **Saudiy Arabistan Malikligi** |
| --- |
| *العربية السعودية*
*المملكة العربية السعودية* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«لا إله إلا الله محمد رسول الله»* *(Allahtan başqa ilâh yoqtır ve Muhammed Allahnıñ elçisidir)* |
| Gimn: *«Yaşasın malik»* |
| **Resmiy til** | arap tili
 |
| **Paytaht** | Er-Riyad |
| **Eñ balaban şeerler** | Er-Riyad, Cidda, Mekke, Medine‌
 |
| **Devlet qurumı** | absolüt monarhiya‌
 |
|  • Malik
 | Salman bin Abdulâziz as-Saud |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  2 149 690 km² (12-nci) - %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 40-ıncı ▲33 000 000 kişi (2018) 15,35 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | 14-ünci ▲1,11 trln. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,875 |
| **Para birlemi** | saud rialı
 |
| **İnternet domeni** | .sa, السعودية.
 |
| **Telefon kodu** | +966
 |
| **Saat quşağı** | UTC+3
 |

**Saudiy Arabistan**, resmiy adı **Saud Arap Malikligi** (arapça المملكة العربية السعودية‎ – *Al-Mamlaka al-'Arabiyya as-Sa'ūdiyya*) – ğarbiy Asiyadaki Arap yarımadasında bulunğan bir devlet. Mekke ve Medine şeherleri Saudiy Arabistandadır.

## Atıflar
# Singapur

‌

| Singapur **Singapur Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Singapore*
*Republic of Singapore*
*Singapura* *Republik Singapura*
*新加坡* *新加坡共和国*
*சிங்கப்பூர்* *சிங்கப்பூர் குடியரசு* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Majulah Singapura»* *(Ögge, Singapur)* |
| Gimn: *«Majulah Singapura»* *(Ögge, Singapur)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1965 s. avgust 9 (Malayziyadan) |
| **Resmiy tiller** | ingliz tili, çin tili, malay tili, tamil tili
 |
| **Paytaht** | Singapur |
| **Eñ balaban şeerler** | -‌
 |
| **Devlet qurumı** | parlamentlik cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Tharman Shanmugaratnam[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Lawrence Wong[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  724,2 km² (171-inci) 1,444 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 114-ünci ▲5 866 139 kişi (İyül 2021) 8100,16 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | 37-nci ▲467 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,939 |
| **Para birlemi** | Singapur dolları (SGD)
 |
| **İnternet domeni** | .sg
 |
| **Telefon kodu** | +65
 |
| **Saat quşağı** | UTC+8
 |

**Singapur**, resmiy adı **Singapur Cumhuriyeti** (inglizce *Singapore, Republic of Singapore*; malayca *Singapura, Republik Singapura*; çince 新加坡共和国 - *Xīnjiāpō Gònghéguó*; tamilce *சிங்கப்பூர்* - *Ciŋkappūr*, *சிங்கப்பூர் குடியரசு* - *Ciŋkappūr Kudiyarasu*) - cenüp-şarqiy Asiyada kiçik bir memleket.

## Atıflar
# Suriye

‌

| Suriye **Suriye Arap Cumhuriyeti** |
| --- |
| *سورية‎*
*الجمهورية العربية السورية‎* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Homat el Diyar»* |
| **Resmiy til** | Arap tili
 |
| **Paytaht** | Dimeşq |
| **Eñ balaban şeerler** | Halep, Dimeşq, Humus‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Ahmed Şara[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi
 |  185 180 km² (89-ıncı)
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 53-ünci ▲23 865 423 kişi (2024) 128,88 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,577 |
| **Para birlemi** | Suriye lirası (SYP)
 |
| **İnternet domeni** | .sy
 |
| **Telefon kodu** | +963
 |
| **Saat quşağı** | UTC+2
 |

**Suriye**, resmiy adı **Suriye Arap Cumhuriyeti** (arapça الجمهورية العربية السورية‎ – *Al-Jumhūriyya al-‘Arabiyya as-Sūriyya*) – ğarbiy Asiyada bir memleket.
# Tacikistan

‌

| Tacikistan **Tacikistan Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Тоҷикистон*
*Ҷумҳурии Тоҷикистон* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Tacikistan milliy gimni *( audio)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 s. sentâbr 9 (ŞSCBden) |
| **Resmiy til** | Tacik tili
 |
| **Paytaht** | Duşanbe |
| **Eñ balaban şeerler** | Duşanbe, Hucand‌
 |
| **Devlet qurumı** | prezidentlik cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Emomali Rahmon‌
 |
|  • Baş nazir
 | Qohir Rasulzoda[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  141 400 km² (93-ünci) 0,3 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 95-inci ▲9 504 000 kişi (2021 yanvar 1) 67,21 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲10,5 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,685 |
| **Para birlemi** | somoni (TJS)
 |
| **İnternet domeni** | .tj
 |
| **Telefon kodu** | +992
 |
| **Saat quşağı** | UTC+5
 |

**Tacikistan**, resmiy adı **Tacikistan Cumhuriyeti** (tacikçe *Ҷумҳурии Тоҷикистон, Jumhurii Tojikiston*) – merkeziy Asiyada bir memleket.

## Atıflar
# Tayland

‌

| Tayland **Tayland Qırallığı** |
| --- |
| *ประเทศไทย*
*ราชอาณาจักรไทย* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Phleñ çat»* |
| **Resmiy til** | tay tili
 |
| **Paytaht** | Bañkok |
| **Eñ balaban şeer** | Bañkok‌
 |
| **Devlet qurumı** | esasqanunlı monarhiya‌
 |
|  • Qıral
 | X Rama Vaçiraloñkorn[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Paetongtarn Şinavatra[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  514 000 km² (50-nci) 0,4 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 20-nci ▲66 188 503 kişi (2017 dekabr 31) 128,77 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▼495 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,8 |
| **Para birlemi** | bat (฿, THB)
 |
| **İnternet domeni** | .th
 |
| **Telefon kodu** | +66
 |
| **Saat quşağı** | UTC+7
 |

**Tayland**, resmiy adı **Tayland Qırallığı** (tayca *ราชอาณาจักรไทย* - *Ratcha Anachak Thai*) - cenüp-şarqiy Asiyada bir memleket.

## Atıflar
# Urdun

‌

| Urdun **Urdun Haşemiy Malikligi** |
| --- |
| *الأردن*
*الهاشمية المملكة الأردني* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«As-salam al-malaki al-urdoni»* |
| **Resmiy til** | Arap tili
 |
| **Paytaht** | Amman |
| **Eñ balaban şeer** | Amman‌
 |
| **Devlet qurumı** | konstitutsion monarhiya‌
 |
|  • Qıral
 | II Abdulla[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Cafer Hasan[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi
 |  89 342 km² (112-nci)
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 110-uncı ▲10 428 241 kişi (2019 İyün 19) 116,72 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲47,5 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,72 |
| **Para birlemi** | urdun dinarı (JOD)
 |
| **İnternet domeni** | .jo
 |
| **Telefon kodu** | +962
 |
| **Saat quşağı** | UTC+2
 |

**Urdun**, resmiy adı **Urdun Haşemiy Malikligi** (arapça المملكة الأردنية الهاشمية‎ - *Al-Mamlaka al-Urdunniyya al-Hāshimiyya*) - ğarbiy Asiyada bir memleket.

Vadi Rum (Wadi Rum)
## İhtar
# Vyetnam

‌

| Vyetnam **Vyetnam Sotsialistik Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Việt Nam*
*Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Ðộc lập, tự do, hạnh phúc»* *(Mustaqillik, azatlıq, baht)* |
| Gimn: *«Tiến Quân Ca»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1945 s. sentâbr 3 (Frenkistandan) |
| **Resmiy til** | vyetnam tili
 |
| **Paytaht** | Hanoy |
| **Eñ balaban şeerler** | Ho Şi Min, Hanoy‌
 |
| **Devlet qurumı** | birfırqalı sotsialistik cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Tô Lâm[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Phạm Minh Chính[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  331 210 km² (66-ncı) 1,3 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 13-ünci ▲96 208 984 kişi (2019 aprel 1) 290,48 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | 42-nci ▲409 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,703 |
| **Para birlemi** | dong (VND)
 |
| **İnternet domeni** | .vn
 |
| **Telefon kodu** | +84
 |
| **Saat quşağı** | UTC+7
 |

**Vyetnam**, resmiy adı **Vyetnam Sotsialistik Cumhuriyeti** (vyetnamca *Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam*) - cenüp-şarqiy Asiyada İndo-Çin yarımadasında bir memleket.

## Atıflar
# Yemen

‌

| Yemen **Yemen Cumhuriyeti** |
| --- |
| *اليمن*
*الجمهورية اليمنية‎* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«الله، الوَطَن، الثَورة، الوَحدة»* *(Allah, vatan, inqilâp, birlik)* |
| Gimn: *«نشيد اليمن الوطني‎»* *(Yemenniñ devlet gimni)* |
| **Resmiy til** | Arap tili
 |
| **Paytaht** | Sana |
| **Eñ balaban şeerler** | Sana, Taiz, El Hudeyde‌
 |
| **Devlet qurumı** | Parlament cumhuriyeti‌
 |
|  • Prezident
 | Reşad Uleymi[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Salim Salih bin Brik[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi
 |  527 829 km² (50-nci)
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 96-ncı ▲28 250 420 kişi (2017) 53,52 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,455 |
| **Para birlemi** | Yemen riyalı
 |
| **İnternet domeni** | .ye
 |
| **Telefon kodu** | +967
 |
| **Saat quşağı** | UTC+3
 |

**Yemen**, resmiy adı **Yemen Cumhuriyeti** (arapça الجمهوريّة اليمنية‎ – *al-Jumhūriyya al-Yamaniyya*) – ğarbiy Asiyada Arabistan yarımadasınıñ cenüp-ğarbiy qısmındaki bir memleket.

Hicaz dağlarında bir köy
## İhtar
# Cenübiy Osetiya

‌

| Cenübiy Osetiya **Cenübiy Osetiya Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Хуссар Ирыстон*
*Республикӕ Хуссар Ирыстон*
*Южная Осетия* *Республика Южная Осетия* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Уарзон Ирыстон!»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 noyabr 28 (ilân etilgen) 2008 avgust 26 (bir qaç memleket tarafından tanılğan) (Gürcistandan) |
| **Resmiy til** | Oset tili, Rus tili
 |
| **Laf etilgen başqa tiller** | Gürci tili
 |
| **Paytaht** | Tshinvali |
| **Eñ balaban şeerler** | Tshinvali, Kvaysa‌
 |
| **Devlet qurumı** | Prezident cumhuriyeti‌
 |
|  • Prezident
 | Konstantin Cussoyev[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  3900 km² (-) - %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | ▲56 520 kişi (2022) 14,49 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** |  |
| **Para birlemi** | Rusiye rublesi
 |
| **İnternet domeni** | -
 |
| **Telefon kodu** | ++7 9971, +7 9976, +7 99744, +7 995344
 |
| **Saat quşağı** | UTC+3
 |

**Cenübiy Osetiya**, resmiy adı **Cenübiy Osetiya Cumhuriyeti** (osetçe *Республикӕ Хуссар Ирыстон*, rusça *Республика Южная Осетия*) — cenübiy Kavkazda tanılmağan bir memelekettir. Mustaqilligi tek Rusiye, Venesuela ve daa bir qaç kiçkene devlet tarafından tanıldı. Dünya toplulığınıñ çoqusı o, Gürcistannıñ parçası dep saya.
# Abhaziya Cumhuriyeti

‌

| Abhaziya Cumhuriyeti
 |
| --- |
| *Аҧсны*
*Аҧсны Аҳәынҭқарра* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Аиааира»* *(Ğalebe)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1992 iyül 23
 |
| **Resmiy til** | Abhaz tili, rus tili
 |
| **Paytaht** | Suhum |
| **Eñ balaban şeerler** | Gagra, Gudouta‌
 |
| **Devlet qurumı** | Cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Badr Gunba[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Alexander Ankvab[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  8600 km² (163-ünci) 2,8 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | - ▼244 000 kişi (2025) 28,37 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** |  |
| **Para birlemi** | Rusiye rublesi (RUB)
 |
| **İnternet domeni** | yoq
 |
| **Telefon kodu** | +7 840 ve +7 940 |
| **Saat quşağı** | UTC+3
 |

**Abhaziya Cumhuriyeti** (abhazca *Аҧсны, Аҧсны Аҳәынҭқарра* - Apsnı Ahuıntkarra, rusça *Абхазия, Республика Абхазия*) - ğarbiy Asiyanıñ Kavkaz regionında bir devlet. Mustaqilligi tek Rusiye, Nikaragua, Venesuela, Nauru ve Vanuatu tarafından tanılğan. Dünyanıñ başqa devletleriniñ noqta-i nazarı şu ki, Abhaziya Gürcistannıñ bir parçasıdır. Gürcistan esas qanunına binaen regionnıñ statusı - Abhaziya Muhtar Cumhuriyeti (gürcice *აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა*).
# Tayvan

‌

| Tayvan **Çin Cumhuriyeti** |
| --- |
| *臺灣*
*中華民國* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«San Min Chu-i»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1. Januar 1912
 |
| **Resmiy til** | Çin tili ve Tayvan adasındaki yerli tiller
 |
| **Paytaht** | Taybey |
| **Eñ balaban şeer** | Taybey‌
 |
| **Devlet qurumı** | Cumhuriyet
 |
| **Meydanlıq**   • Cemi
 |  36 179 km²
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | ▼23 262 544 kişi (aprel 2026) 644,49 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,911 |
| **Para birlemi** | Yeñi Tayvan dolları
 |
| **İnternet domeni** | .tw
 |
| **Telefon kodu** | +886
 |
| **Saat quşağı** | UTC+8
 |

**Tayvan**, resmiy adı **Çin Cumhuriyeti** (çince 台灣 ) - şarqiy Asiyada Tayvan adasındaki bir memleket.

Çin Cumhuriyeti
Taybeydeki Taipei-101 degen bina - dünyanıñ eñ yüksek binası
## İhtar
# Dağlıq Qarabağ Cumhuriyeti

Dağlıq Qarabağ
**Dağlıq Qarabağ** (azerbaycanca *Dağlıq Qarabağ*, ermenice *Լեռնային Ղարաբաղ* ya da *Արցախ*) - ğarbiy Asiyada cenübiy Kavkaz regionında bir ülke. Milletlerara qanunlarğa binaen Dağlıq Qarabağ Azerbaycannıñ bir parçasıdır, aslında ise ermeniler tarafından işğal etilgen bir bölge.
# Syerra Leone

‌

| Syerra Leone
 |
| --- |
| *Republic of Sierra Leone Ripɔblik fɔ Siera Liɔn* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Unity, Freedom, Justice»* |
| Gimn: *«High We Exalt Thee, Realm of the Free»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1961 s. aprel 27 (Büyük Britaniyadan) |
| **Resmiy til** | İngliz tili, Krio
 |
| **Paytaht** | Fritaun |
| **Eñ balaban şeerler** | Fritaun‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Julius Maada Bio[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  71 740 km² (117-nci) 1,1 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 100-ünci ▲7 557 212 kişi (2017) 105,34 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▼3,97 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,477 |
| **Para birlemi** | Leone
 |
| **İnternet domeni** | .sl
 |
| **Telefon kodu** | +232
 |
| **Saat quşağı** | UTC+0
 |

**Syerra Leone** – Afrikada bir memleket.
# Matbaacılıq

**Matbaacılıq** - boyanı basma formadan kâğıtqa keçirip, kitap, mecmua, gazeta ve başqa basma mahsulatlarını işlep çıqaruv tehnologiyası.

Bu tarzda elde etilgen eserler büyük miqdarda qullanıla bilir ki, bu da maatbacılıqnıñ maiyeti olğan. Bu icattan evel, elyazma vesiqaları ve kitaplarnıñ yaratıluvı ve ğayrıdan çıqarıluvına pek az mütehassısnıñ (hususan keşişhanedeki tasilli keşişler) inhizarı bar edi. Basım şekli bastırılacaq üzeri ile bitişkende boya (merekep) esabına yerine ketirilir. Em nushalamaq, em de tek sanat eserlerini elde etmek içün qullanılır.

Amelde er angi qattı üzerine basma yapılır. Kâğıt, karton, toquma, maden, cam, mayışkütle ve ölçüonluqlar, taş basma içün keñ tarqalğan malzemelerdir.
# Volgograd vilâyeti

|  |
| --- |
| Federatsiya subyekti |
| Volgograd vilâyeti |
| Волгоградская область |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bayraq | Tuğra[d] |

 |
| Memleket | * Rusiye
 |
| Merkez | Volgograd |
| Eñ balaban şeerler |
Volgograd

 |
| Reber | Andrei Bocharov[d] |
| Meydanlıq | * 113 900 km²
 |
| Eali | 2 545 227 kişi (2016 yanvar 1)

 |
| Eali sıqlığı |
21,37 kişi/km²

 |
| Saat quşağı | MSD[d] |
| ISO 3166-2 kodu | RU-VGG |
| Avtomobil nomera kodu | 34 ve 134 |
| Resmiy saytı |
|  |
|  Wikimedia Commons saytındaki **Multimedia fayllar** |

**Volgograd vilâyeti** (rusça *Волгоградская область*) — Rusiyeniñ bir vilâyeti. Merkezi — Volgograd.

**Şeerler: Volgograd
* Voljskiy
* Dubovka
* Jirnovsk
* Kalaç-na-Donu
* Kamışin
* Kotelnikovo
* Kotovo
* Krasnoslobodsk
* Leninsk
* Mihaylovka
* Nikolayevsk
* Novoanninskiy
* Pallasovka
* Petrov Val
* Serafimoviç
* Surovikino
* Urüpinsk
* Frolovo

**Şeer şeklinde qasabalar: Bıkovo
* Gorodişçe
* Danilovka
* Yelan
* Yerzovka
* İlovlâ
* Krasnıy Yar
* Linövo
* Medveditskiy
* Novonikolayevskiy
* Novıy Rogaçik
* Oktâbrskiy
* Rudnâ
* Svetlıy Yar
* Sebrovo
* Srednâya Ahtuba
* Çernışkovskiy

**Meskün yerler: Alekseyevskaya
* Kletskaya
* Kumıljenskaya
* Nehayevskaya
* Olhovka
* Preobrajenskaya
* Staraya Poltavka

## Eali

Eali| 1926 | 1928 | 1959 | 1970 | 1979 | 1987 | 1989 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.408.419 | ↗1.432.700 | ↗1.853.928 | ↗2.322.910 | ↗2.475.245 | ↗2.564.000 | ↗2.593.944 |
| 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 |
| ↗2.620.147 | ↗2.641.862 | ↗2.656.164 | ↗2.676.779 | ↗2.693.887 | ↗2.717.867 | ↗2.738.015 |
| 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 |
| ↗2.746.454 | ↗2.751.385 | ↘2.750.443 | ↘2.738.531 | ↘2.725.433 | ↘2.699.223 | ↘2.694.232 |
| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| ↘2.673.071 | ↘2.655.180 | ↘2.635.640 | ↘2.619.955 | ↘2.608.762 | ↘2.598.933 | ↗2.610.161 |
| 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 |
| ↘2.607.505 | ↘2.594.825 | ↘2.583.002 | ↘2.569.126 | ↘2.557.397 | ↘2.545.937 | ↘2.535.202 |
| 2018 |  |  |  |  |  |  |
| ↘2.520.516 |  |  |  |  |  |  |

## İhtar