Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bosna ve Hersek

‌

| Bosna ve Hersek
 |
| --- |
| *Bosna i Hercegovina* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Intermeco»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1992 mart 1 (Yugoslaviyadan) |
| **Resmiy til** | Bosnak tili, Hırvat tili, Sırb tili
 |
| **Paytaht** | Sarayevo |
| **Eñ balaban şeerler** | Sarayevo, Banâ Luka‌
 |
| **Devlet qurumı** | parlamenli cumhuriyet‌
 |
|  • Prezidium
 | Jelko Komşiç[d], Denis Berçiroviç[d] ve Jelka Tsviyanoviç[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Borâna Krişto[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi
 |  51 197 km² (127-nci)
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 130-ıncı ▲3 816 459 kişi (2022) 74,54 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲27,5 mlrd. (2023)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,78 |
| **Para birlemi** | bosna markası (BAM)
 |
| **İnternet domeni** | .ba
 |
| **Telefon kodu** | +387
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**Bosna ve Hersek** (bosnakça, sırbca, hırvatça: *Bosna i Hercegovina*) – Avropada bir memleket. Paytahtı Sarayevo şeeridir.
# Ermenistan

‌

| Ermenistan **Ermenistan Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Հայաստան*
*Հայաստանի Հանրապետություն* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Մեկ Ազգ , Մեկ Մշակույթ (Mek Azg, Mek Mshakowyt)»* *(Bir Millet, Bir Medeniyet)* |
| Gimn: *«Mer Hayrenik»* *(Bizim Ana Yurtumız)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 (ŞSCBden) |
| **Resmiy til** | Ermeni tili
 |
| **Paytaht** | Yerevan |
| **Eñ balaban şeer** | Yerevan‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Vaagn Haçaturân[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Nikol Paşinân[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  29 800 km² (141-inci) 4,71 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 134-ünci ▼2 930 450 kişi (2017) 98,34 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲24,1 mlrd. (2023)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,759 |
| **Para birlemi** | dram (AMD)
 |
| **İnternet domeni** | .am
 |
| **Telefon kodu** | +374
 |
| **Saat quşağı** | UTC+4
 |

**Ermenistan**, resmiy adı **Ermenistan Cumhuriyeti** (ermenice *Հայաստան* - *Hayastan*, *Հայաստանի Հանրապետություն* - *Hayastani Hanrapetutyun*) - ğarbiy Asiyada cenübiy Kavkaz regionındaki bir memleket.
# Gürcistan

‌

| Gürcistan
 |
| --- |
| *საქართველო* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«ძალა ერთობაშია /Dzala ertobaşia/»* *(Quvet birliktedir)* |
| Gimn: *«Tavisupleba»* *(Azatlıq)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 aprel 9 (ŞSCBden) |
| **Resmiy til** | Gürci tili
 |
| **Paytaht** | Tiflis |
| **Eñ balaban şeer** | Tiflis‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Salome Zurabişvili[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | İrakliy Kobahidze[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  69 700 km² (121-inci) - %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 131-inci ▼3 694 600 kişi (2024 yanvar 1) 53,01 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲24,6 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,802 |
| **Para birlemi** | lari (GEL)
 |
| **İnternet domeni** | .ge
 |
| **Telefon kodu** | +995
 |
| **Saat quşağı** | UTC+3
 |

Gürcistanıñ harita
**Gürcistan** (gürcice *საქართველო* - *Sakartvelo*  sɑkʰɑrtʰvɛlɔ) – ğarbiy Asiyada bir memleket. Qara deñizge çıqışı bardır. Paytahtı Tiflis şeeridir.

## Resim sergisi

* Dağlar manzarası
* Gremi Kilsesi
* X asırdan qalğan Ananuri Kilsesi
* Kahetide yüzüm bağları
* Gudauri
* Şimaliy Gürcistan
* IX asırdan qalğan Bagrat Kilsesi
* Şiomgvime Manastırı
* Kahetide VIII asırdan qalğan Davidgareja Manastırı
* Gremi Kaheti
* Soli, Svaneti
* Siğnaği, Kaheti

## Istinadlar
# İslandiya

‌

| İslandiya **İslandiya Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Ísland*
*Lýðveldið Ísland* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Lofsöngur»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1904 fevral 1 (Danimarkadan) |
| **Resmiy til** | İsland tili
 |
| **Paytaht** | Reykyavik |
| **Eñ balaban şeerler** | Reykyavik‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Halla Tómasdóttir[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Kristrún Frostadóttir[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  103 000 km² (107-nci) 2,7 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 172-nci ▲376 248 kişi (2022 yanvar 1) 3,54 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲27,8 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,959 |
| **Para birlemi** | island kronası (ISK)
 |
| **İnternet domeni** | .is
 |
| **Telefon kodu** | +354
 |
| **Saat quşağı** | UTC+0
 |

**İslandiya**, resmiy adı **İslandiya Cumhuriyeti** (islandca *Ísland, Lýðveldið Ísland*) - Atlantik okeannıñ şimaliy qısmında İslandiya adasında bulunğan bir memleket.
# İsviçre

‌

| İsviçre **İsviçre Konfederatsiyası** |
| --- |
| *Confoederatio Helvetica*
*Schweiz* *Schweizerische Eidgenossenschaft*
*Suisse* *Confédération suisse*
*Svizzera* *Confederazione Svizzera*
*Svizra* *Confederaziun svizra* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Unus pro omnibus, omnes pro uno»* *(One for all, all for one)* |
| Gimn: *«İsviçre Psalmı»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1291 avgustos 1
 |
| **Resmiy til** | Alman tili, Frenk tili, İtalyan tili, Romanş tili
 |
| **Paytaht** | Bern |
| **Eñ balaban şeerler** | Tsürih, Bern, Jenev‌
 |
| **Devlet qurumı** | federativ cumhuriyet‌
 |
|  • Federal şurası
 | **Karin Keller-Sutter - Prez.** Guy Parmelin Ignazio Cassis Albert Rösti Élisabeth Baume-Schneider Beat Jans Martin Pfister
 |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  41 285 km² (136-ncı) 4,2 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 99-ıncı ▲9 104 063 kişi (2025 sentâbr 30) 220,52 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲808 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,962 |
| **Para birlemi** | İsviçre frankı (CHF)
 |
| **İnternet domeni** | .ch
 |
| **Telefon kodu** | +41
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**İsviçre** (almanca *Schweiz*; frenkçe *Suisse*; italyanca *Svizzera*; romanşça *Svizra*), resmiy adı **İsviçre Konfederatsiyası** (almanca almanca *Schweizerische Eidgenossenschaft*; frenkçe *Confédération suisse*; italyanca *Confederazione Svizzera*; romanşça *Confederaziun svizra*) – ğarbiy Avropada Alp dağlarında bulunğan bir memleket.
# Lihtenşteyn

‌

| Lihtenşteyn **Lihtenşteyn Prinsligi** |
| --- |
| *Liechtenstein*
*Fürstentum Liechtenstein* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Für Gott, Fürst und Vaterland»* |
| Gimn: *«Oben am jungen Rhein»* *(Yaş Reyn üstünde)* |
| **Resmiy til** | Alman tili
 |
| **Paytaht** | Vaduts |
| **Eñ balaban şeerler** | Şaan, Vaduts‌
 |
| **Devlet qurumı** | konstitutsion moharhiya‌
 |
|  • Prins
 | II Hans-Adam[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Daniel Riş[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi
 |  160,4 km² (214-ünci)
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 211-inci ▲38 020 kişi (2019) 236,42 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | 7,19 mlrd. $ (2021)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,935 |
| **Para birlemi** | isviçriya frankı (CHF)
 |
| **İnternet domeni** | .li
 |
| **Telefon kodu** | +423
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**Lihtenşteyn**, resmiy adı **Lihtenşteyn Prinsligi** (almanca *Liechtenstein, Fürstentum Liechtenstein*) - ğarbiy Avropada İsviçre ve Avstriya arasında bulunğan kiçik bir memleket. 1719 senesi Muqaddes Roma imperiyası içinde meydanğa keldi. 1866 senesi Alman birliginden mustaqil oldı. İsviçre ile gümrük birligi bar.

Vaduts qalesi, Lihtenşteyn prinsiniñ evi
## Menbalar
# Moldova Cumhuriyeti

‌

| Moldova **Moldova Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Moldova*
*Republica Moldova* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Limba noastră»* *(Bizim tilimiz)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 avgust 27 (ŞSCBden) |
| **Resmiy til** | Romen tili
 |
| **Paytaht** | Kişineu |
| **Eñ balaban şeerler** | Kişineu, Tiraspol, Belts, Bender, Soroka, Kahul‌
 |
| **Devlet qurumı** | parlamentli cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Maya Sandu[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Alexandru Munteanu[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  33 843 km² (139-ıncı) 1,4 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 121-inci ▼2 409 207 kişi (2024 aprel 8) 71,19 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲14,4 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,767 |
| **Para birlemi** | moldova leyi (MDL)
 |
| **İnternet domeni** | .md
 |
| **Telefon kodu** | +373
 |
| **Saat quşağı** | UTC+2
 |

**Moldova**, resmiy adı **Moldova Cumhuriyeti** (romence *Moldova, Republica Moldova*) – şarqiy Avropada bir memleket.

## Menbalar
# Monako

‌

| Monako **Monako Prinsligi** |
| --- |
| *Monaco*
*Principauté de Monaco*
*Múnegu* *Principatu de Múnegu* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Deo Juvante»* *(Allanıñ yardımı ile)* |
| Gimn: *«Hymne Monégasque»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1297
 |
| **Resmiy til** | Frenk tili
 |
| **Paytaht** | Monaco |
| **Eñ balaban şeerler** | Monte Karlo‌
 |
| **Devlet qurumı** | esasqanuniy mutlaqiyet‌
 |
|  • Prins
 | II Alber[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Philippe Mettoux[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  1,95 km² (231-inci) 0,0 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 210-uncı ▲38 857 kişi (2025) 19 926,67 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | 8,6 mlrd. $ (2021)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** |  |
| **Para birlemi** | avro (EUR, €)
 |
| **İnternet domeni** | .mc
 |
| **Telefon kodu** | +377
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**Monako**, resmiy adı **Monako Prinsligi** (frenkçe *Monaco, Principauté de Monaco*; monegaskça *Múnegu, Principatu de Múnegu*) - ğarbiy Avropada Aq deñiz şimaliy yalısında kiçik bir memleket.
# Qazahistan

‌

| Qazahistan **Qazahistan Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Қазақстан*
*Қазақстан Республикасы*
*Казахстан* *Республика Казахстан* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Менің Қазақстаным»* *(Menim Qazahistanım)* *( audio)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 (ŞSCBden) |
| **Resmiy til** | Qazah tili, Rus tili
 |
| **Paytaht** | Astana |
| **Eñ balaban şeerler** | Almatı, Nur-Sultan‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Qasım-Jomart Toqayev‌
 |
|  • Baş nazir
 | Alihan İsmailov[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  2 724 900 km² (9-ıncı) 1,7 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 62-nci ▲20 139 914 kişi (2024 İyün 1) 7,39 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲221 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,811 |
| **Para birlemi** | teñge (KZT)
 |
| **İnternet domeni** | .kz
 |
| **Telefon kodu** | +7
 |
| **Saat quşaqları** | UTC +5
 |

**Qazahistan**, resmiy adı **Qazahistan Cumhuriyeti** (qazahça *Қазақстан, Қазақстан Республикасы - Qazaqstan Respublikası*; rusça *Казахстан, Республика Казахстан*) – merkeziy Asiyada bir memleket. Hazar (Kaspiy) deñizine çıqışı bardır.

## Memuriy bölünmesi

|  №  | Region | Merkezi | Meydanlıq | Eali
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  1  | Abay vilâyeti | Semey | 185 500 km² | 610 100
 |
|  1  | Almatı vilâyeti | Qonayev | 105 263 km² | 2 077 656
 |
|  2  | Aqmola vilâyeti | Kökşetav | 121 400 km² | 835 700
 |
|  3  | Aqtöbe vilâyeti | Aqtöbe | 300 600 km² | 681 800
 |
|  4  | Atırav vilâyeti | Atırav | 118 600 km² | 439 900
 |
|  5  | Ğarp Qazahistan vilâyeti | Oral | 151 300 km² | 609 100
 |
|  6  | Jambıl vilâyeti | Taraz | 144 000 km² | 983 900
 |
|  6  | Cedisuv vilâyeti | Taldıqorğan | 118 500 km² | 699 000
 |
|  7  | Mañğıstav vilâyeti | Aqtav | 118 600 km² | 316 847
 |
|  8  | Pavlodar vilâyeti | Pavlodar | 124 800 km² | 743 800
 |
|  9  | Qarağandı vilâyeti | Qarağandı | 239 045 km² | 1 134 000
 |
|  10  | Qızılorda vilâyeti | Qızılorda | 226 000 km² | 596 300
 |
|  11  | Qostanay vilâyeti | Qostanay | 196 000 km² | 1 019 600
 |
|  12  | Şarq Qazahistan vilâyeti | Öskemen | 97 800 km² | 717 000
 |
|  13  | Şimal Qazahistan vilâyeti | Petropavl (Qızılyar) | 123 200 km² | 725 900
 |
|  14  | Türkistan vilâyeti | Türkistan | 118 600 km² | 1 976 700
 |
|  14  | Ulıtav vilâyeti | Cezqazğan | 188 936 km² | 230 100
 |
|  15  | Almatı şeeri | Almatı |  |  |
|  16  | Astana şeeri | Astana |  |  |
|  17  | Şımkent şeeri | Şımkent |  |  |
|  18  | Bayqoñır şeeri | Bayqoñır |  |  |
# Montenegro

‌

| Montenegro **Montenegro Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Црна Гора*
*Република Црна Гора* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Чойство и Јунаштво»* *(Humanity and Bravery)* |
| Gimn: *«Oj, svijetla majska zoro»* *(Oh, the bright dawn of May)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 2006 iyün 3 (Sırbistan ve Montenegrodan) |
| **Resmiy til** | Montenegro tili
 |
| **Paytaht** | Podgoritsa |
| **Eñ balaban şeerler** | Podgoritsa‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Yakov Milatoviç[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Miloyko Spayiç[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  13 812 km² (159-ıncı) 1,5 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 165-inci ▼617 213 kişi (2022) 44,69 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲6,1 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,832 |
| **Para birlemi** | avro (EUR, €)
 |
| **İnternet domeni** | .me
 |
| **Telefon kodu** | +382
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**Montenegro**, resmiy adı **Montenegro Cumhuriyeti** ya da **Qaradağ Cumhuriyeti** (sırbca *Црна Гора - Crna Gora, Република Црна Гора - Republika Crna Gora*) - cenübiy Avropada Adriatik deñiz yalısında bir memleket.

## Tüpyazılar
# Rusiye

‌

| Rusiye **Rusiye Federatsiyası** |
| --- |
| *Россия*
*Российская Федерация* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Rusiye gimni»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1990 İyün 12 (ŞSCBden) |
| **Resmiy til** | Rus tili
 |
| **Laf etilgen başqa tiller** | Qazantatar tili, Ukrain tili ve başqa
 |
| **Paytaht** | Moskva |
| **Eñ balaban şeerler** | Moskva, Sankt Peterburg‌
 |
| **Devlet qurumı** | Federativ cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Vladimir Putin‌
 |
|  • Baş nazir
 | Mihail Mişustin[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  17 098 246 km² (1-inci) 0,5 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 8-inci ▼146 119 928 kişi (2025 yanvar 1) 8,55 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲2,24 trln. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,822 |
| **Para birlemi** | Rusiye rublesi, ₽ (**RUB**, 1991—1998 seneleri. — RUR)
 |
| **İnternet domeni** | .ru .su .рф
 |
| **Telefon kodu** | +7
 |
| **Saat quşaqları** | UTC +2 ... +12
 |

**Rusiye**, resmiy adı **Rusiye Federatsiyası** (rusça *Росси́я, Росси́йская Федера́ция*) – şarqiy Avropa ve şimaliy Asiyada bulunğan bir memleket. Paytahtı Moskva şeeridir. Meydanlığı 17 098 246 km² ile dünyanıñ eñ büyük memleketidir.

## Tarih

Rusiye tarihı başlay 862 yıl
"Kiyevde Rus"

Rusie Devlet 1478 - 1721
Rusiye İmperiyası 1721 - 1917

Rusiye bayrağı
Şuralar Sotsialistik Cumhuriyetleri Birligi 1917(1922) - 1991

ŞSCB bayrağı
Rusiye Federatsiyası 1991 - ?

Rusiye bayrağı
## İhtar
# San Marino

‌

| San Marino **San Marino Parlaq Cumhuriyeti** |
| --- |
| *San Marino*
*Serenissima Repubblica di San Marino* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Libertas»* *(Azatlıq)* |
| San Marino milliy gimni
 |
| **Mustaqillik tarihı** | 301 sentâbr 3
 |
| **Resmiy til** | İtalyan tili
 |
| **Paytaht** | San Marino |
| **Eñ balaban şeerler** | Serravalle‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Kapitanlar
 | Denise Bronzetti[d] ve Italo Righi[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  61 km² (223-ünci) - %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 212-nci ▼33 600 kişi (2021) 550,82 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | 1,86 mlrd. $ (2021)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,853 |
| **Para birlemi** | avro (EUR, €)
 |
| **İnternet domeni** | .sm
 |
| **Telefon kodu** | +378 (İtaliyadan - 0549)
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**San Marino**, resmiy adı **San Marino Parlaq Cumhuriyeti** (italyanca *San Marino, Serenissima Repubblica di San Marino*) – cenübiy Avropada Appenin yarımadasında kiçik bir devlet.
# Sırbistan

‌

| Sırbistan **Sırbistan Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Србија*
*Република Србија* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Bože pravde»* *(God of Justice)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 2006 (Sırbistan ve Montenegrodan) |
| **Resmiy til** | Sırb tili
 |
| **Paytaht** | Belgrad |
| **Eñ balaban şeerler** | Belgrad‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Aleksandar Vuçiç[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Đuro Macut[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  88 361 km² (113-ünci) 0,13 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 83-ünci ▼6 605 168 kişi (2024 yanvar 1) 74,75 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲63,5 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,802 |
| **Para birlemi** | sırb dinarı (RSD)
 |
| **İnternet domeni** | .rs
 |
| **Telefon kodu** | +381
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**Sırbistan**, resmiy adı **Sırbistan Cumhuriyeti** (sırbca *Србија - Srbija, Република Србија - Republika Srbija*) - cenübiy Avropada Balqan yarımadasınıñ ğarbiy qısmındaki bir memleket.
# Şimaliy Makedoniya

‌

| Şimaliy Makedoniya **Şimaliy Makedoniya Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Северна Македонија*
*Република Северна Македонија* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«Слобода или смрт»* *(Azatlıq ya da ölüm)* |
| Gimn: *«Денес над Македонија»* *(Bugün Makedoniya üstünde)* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1991 sentâbr 8 (Yugoslaviyadan) |
| **Resmiy til** | Makedon tili
 |
| **Paytaht** | Üsküp |
| **Eñ balaban şeerler** | Üsküp‌
 |
| **Devlet qurumı** | parlamentli cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Gordana Silânovska-Davkova[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Hristian Mitskoski[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  25 333 km² (148-inci) 1,9 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 143-ünci ▼1 836 713 kişi (2021) 72,5 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▼13,6 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,77 |
| **Para birlemi** | denar (MKD)
 |
| **İnternet domeni** | .mk
 |
| **Telefon kodu** | +389
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**Şimaliy Makedoniya**, resmiy adı **Şimaliy Makedoniya Cumhuriyeti** (makedonca *Северна Македонија, Република Северна Македонија*) - cenübiy Avropada Balqan yarımadasında bir memleket. Paytahtı Üsküp şeeridir.
# Kosovo

‌

| Kosovo **Kosovo Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Kosova*
*Republika e Kosovës*
*Косово* *Република Косово* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Kosovo milliy gimni
 |
| **Mustaqillik tarihı** | 2008 fevral 17 (Sırbistandan) |
| **Resmiy til** | Arnavut tili, Sırb tili
 |
| **Paytaht** | Priştina |
| **Eñ balaban şeerler** | Priştina‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Albulena Haxhiu[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Albin Kurti[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  10 908 km² (-) ? %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | - 1 586 659 kişi (2024) 145,46 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▲9,43 mlrd. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** |  |
| **Para birlemi** | Avro (EUR)
 |
| **İnternet domeni** | ?
 |
| **Telefon kodu** | +381
 |
| **Saat quşağı** | UTC+1
 |

**Kosovo** (arnavutça *Kosova*; sırbca *Косово*) – cenübiy Avropada bir memleket. 2008 senesi Sırbistandan mustaqillgini ilân etti, faqat mustaqilligi bir çoq memleket tarafından (bu cümleden Rusiye ve Çin) tanılmağan.
# Pridnestrovye Moldovan Cumhuriyeti

‌

| Pridnestrovye **Pridnestrovye Moldovan Cumhuriyeti** |
| --- |
| *Приднестровье*
*Приднестровская Молдавская Республика*
*Нистрения* *Република Молдовеняскэ Нистрянэ*
*Придністров'я* *Придністровська Молдавська Республіка* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *yoq* |
| Gimn: *«Мы славим тебя, Приднестровье»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1990 sentâbr 2 (tanılmağan) (Moldovadan) |
| **Resmiy til** | Rus tili, Ukrain tili, Moldovan tili (kiril elifbesi)
 |
| **Paytaht** | Tiraspol |
| **Eñ balaban şeerler** | Tiraspol, Bender (Tigina), Rıbnitsa‌
 |
| **Devlet qurumı** | Prezident cumhuriyeti‌
 |
|  • Prezident
 | Vadim Krasnoselskiy[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Aleksandr Rozenberg[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  4163 km² (-) - %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | - ▼367 776 kişi (2024 mart 31) 88,34 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** |  |
| **Para birlemi** | Pridnestrovye rublesi
 |
| **İnternet domeni** | -
 |
| **Telefon kodu** | +373 5xx xxxxx +373 21x xxxxx +373 77x xxxxx
 |
| **Saat quşağı** | UTC+2
 |

**Pridnestrovye**, **Dnestr boyu** ya da **Transnistriya**, resmiy adı **Pridnestrovye Moldovan Cumhuriyeti** (rusça *Приднестровская Молдавская Республика*, moldovca *Република Молдовеняскэ Нистрянэ*, ukraince *Придністровська Молдавська Республіка*) – Turla özeni boyunda Ukraina ve Moldova arasındaki bir tanılmağan memlekettir. Resmen Moldovanıñ parçası, ama aslında mustaqil. Mustaqilligi tek Cenübiy Osetiya, Abhaziya ve Dağlıq Qarabağ (özü tanılmağan ya da qısmen tanılğan devletler) tarafından tanıldı.
# Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyeti

‌

| Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyeti
 |
| --- |
| *Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«İstiklâl Marşı»* |
| Gimn: *«İstiklâl Marşı»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1983 noyabr 15 (Qıbrızdan - tanılmağan) |
| **Resmiy til** | Türk tili
 |
| **Paytaht** | Lefkoşa |
| **Eñ balaban şeerler** | Lefkoşa‌
 |
| **Devlet qurumı** | cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Tufan Erhürman[d]‌
 |
|  • Baş nazir
 | Ünal Üstel[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  3355 km² (179-ıncı) 2,7 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 183-ünci ▲476 214 kişi (2023) 141,94 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** |  |
| **Para birlemi** | Türk Lirası (TL)
 |
| **İnternet domeni** | .nc.tr
 |
| **Telefon kodu** | +90
 |
| **Saat quşağı** | UTC+2
 |

**Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyeti**, **ŞQTC** (türkçe *Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, KKTC*) - ğarbiy Asiyada, Qıbrız adasınıñ şimaliy parçasındaki bir memleket. Tek Türkiye tarafından tanılğan. Başqa memleketler o, Qıbrız Cumhuriyetiniñ bir parçası dep saya. Aq deñizge çıqışı bardır.

Cumhuriyetiniñ presidenti qırımtatardır — Tufan Erhürman.

## Linkler

* Zypern Times 28 oktâbrniñ 2011 s. arhivlengen.
* KKTC presidency 4 aprelniñ 2012 s. arhivlengen.
# Asiya

Dünya haritasında Asiya

**Asiya** – dünyada eñ büyük bir kontinenttir, Avropanen beraber Avrasiya qıtası terkip ete. Tınç, Arktik ve İnd okeanlarına çıqışı bardır.

**Qıtalar**

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Afrika
 |  Antarktida
 |  Asiya
 |  Avropa
 |  Avstraliya ve Okeaniya
 |  Şimaliy Amerika
 |  Cenübiy Amerika
 |
# Macar tili

| Macar tili magyar nyelv
 |
| --- |
| Memleketler:
 | Avropa Birligi, Macaristan, Slovakiya, Romaniya, Sırbistan
 |
| Resmiy status:
 | Macaristan, Romaniyanıñ Erdel regionı, AB
 |
| Laf etken sayısı:
 | 14,5 million
 |
| Sıralama:
 | 52
 |
| Sınıflaştırma
 |
| Kategoriya:
 | Avrasiya tilleri
 |
| Ural tilleri
Fin-Ugor tilleri
Ugor tilleri |
| Elifbe:
 | latin elifbesi
 |
| Til kodları
 |
| ISO 639-1:
 | hu
 |
| ISO 639-2:
 | hun
 |
| ISO 639-3:
 | hun
 |
|  **Vikipediyanıñ Macarca bölügi bar** |

**Macar tili** (macarca: *magyar nyelv*) – Ural til ailesinden bir tildir, Macaristannıñ resmiy tili.