Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Saat

Saat 12'den 1'ge
Saat 00'dan (yada 24'ten) 1'ge dijital saatta
**Saat** - künniñ 1/24-ne teñ olğan zaman birlemidir. Saat 60 daqqadan ibaret, 24 saat bir künni teşkil ete.

| **Zaman birlemleri** |
| --- |
| saniye | daqqa | saat | kün | afta | ay | yıl | asır
 |
| qısqa  uzun |
# Afta

**Afta** - 7 künden ibaret olğan zaman birlemi. Farsça "yedi" manasına kelen haft/heft (هفت) sözünden türetilgen.

## Tüpbilgiler

| **Zaman birlemleri** |
| --- |
| saniye | daqqa | saat | kün | afta | ay | yıl | asır
 |
| qısqa  uzun |
# Saniye

Bir saatta bir saniyeniñ qanday işledigi kösterile.
**Saniye** - 1 daqqanıñ 1/60-ine teñ olğan zaman birlemidir (60 Saniye = 1 Daqqa).

| **Zaman birlemleri** |
| --- |
| saniye | daqqa | saat | kün | afta | ay | yıl | asır
 |
| qısqa  uzun |
# Daqqa

Daqqa
**Daqqa** - bir saatnıñ 1/60-ine ve 60 saniyege teñ olğan zaman birlemidir (60 Saniye = 1 Daqqa, 60 Daqqa = 1 Saat).

Aynı zamanda 1 dereceniñ 1/60-ini de ifade ete.

Qısqaca **dq**-tır. " ' " işaretinen de kösterilir.

| **Zaman birlemleri** |
| --- |
| saniye | daqqa | saat | kün | afta | ay | yıl | asır
 |
| qısqa  uzun |
# Film

Oleksandr Dovjenko film çıqarmasında, 1932 senesi
**Film** – aynı zamanda **Kinofilm**, **Kino**, icadiy bir fikir ve ifade vastalarınen birleşilgen ve yazıcılarnıñ, icra etkenlerniñ ve istisalcılarnıñ ortaq faaliyetleriniñ neticesi olğan parçalardan ibaret audio vizual kinematografiya eseridir . Tehnologik ceetten film ortaq bir süjetnen bağlı areketli bir tasvirler (montaj kadrları) toplulığıdır. Er montaj, üzerine ayrı-ayrı areket devirleri qayd etilgen fotosüretli ya da raqamlı areketsiz tasvirler ardı-sıralığından teşkil etile. Film, adetinde, muzıka ozğarmasına saiptir.

Filmlerniñ yaratılması ve ğayrıdan yaratmasınen bağlı insan faaliyeti saasına kinematograf denilir.

Filmlerni seyir etmesi zemaneviy medeniyetniñ bir qısmıdır. Mot filmlerniñ ve aktörlarnıñ qaramanları sıq meşur ola. Filmni mahsus kütleviy seyir etmesi içün kinoteatrlarnı quralar. Adetince filmniñ devamlığı 90-120 daqqadır (1,5 - 2 saat).
# Koreya Cumhuriyeti

‌

| Koreya Cumhuriyeti
 |
| --- |
| *대한민국* |
|  |  |
| bayraq
 | tuğra
 |
|  |
| Milliy şiar: *«홍익인간»* |
| Gimn: *«Aegukga»* |
| **Mustaqillik tarihı** | 1945 (Yaponiyadan) |
| **Resmiy til** | Kore tili
 |
| **Paytaht** | Seul |
| **Eñ balaban şeer** | Seul‌
 |
| **Devlet qurumı** | prezidentli cumhuriyet‌
 |
|  • Prezident
 | Li Çje Möñ[d] |
| **Meydanlıq**   • Cemi   • Suv (%)
 |  99 646 km² (108-inci) 0,3 %
 |
| **Eali**   • Cemi   • Eali sıqlığı
 | 25-inci ▲51 628 117 kişi (2022) 516,49 kişi/km²
 |
| **UİM** (nominal)   • Cemi   • Can başına
 | ▼1,67 trln. $ (2022)
 |
| **UİM** (SAQP)   • Cemi   • Can başına
 |  |
| **İİİ** | 0,925 |
| **Para birlemi** | von (KRW)
 |
| **İnternet domeni** | .kr
 |
| **Telefon kodu** | +82
 |
| **Saat quşağı** | UTC+9
 |

**Cenübiy Koreya**, resmiy adı **Koreya Cumhuriyeti** (korece *대한민국*, hanja:大韓民國 - *Teğanminguk*) - Asiyada Koreya yarımadasınıñ cenübiy qısmındaki bir memleket.

## İhtar
# Kore tili

| Kore tili 한국어 (Cenübiy Koreya), 조선말 (Şimaliy Koreya)
 |
| --- |
| Telâffuz:
 | Hangugeo (Cenübiy Koreya) Chosŏnmal (Şimaliy Koreya)
 |
| Memleketler:
 | Cenübiy Koreya, Şimaliy Koreya, Çin, Rusiye
 |
| Resmiy status:
 | Cenübiy Koreya, Şimaliy Koreya
 |
| Laf etken sayısı:
 | 80.4 Million (2020)
 |
| Sınıflaştırma
 |
| Kategoriya:
 | Asiya tilleri
 |
| Kore tilleri
* **Kore tili**
 |
| Elifbe:
 | Hangul
Tarihce: Hanja

 |
| Til kodları
 |
| ISO 639-1:
 | ko
 |
| ISO 639-2:
 | kor
 |
| ISO 639-3:
 | kor
 |
|  **Vikipediyanıñ Korece bölügi bar** |

**Kore tili**, **Korey tili** yada **Koreya tili** (öz adı Cenübiy Koreyada: 한국어, hangugeo; Şimaliy Koreyada: 조선말, chosŏnmal) - Şimaliy ve Cenübiy Kore Cumuhriyetleriniñ resmiy tilidir. Kore tilinde laf etkenler daa Çin ve Rusiyede tapıla.

## Menbalar
# Hangul

**Hangul** (korece *: 한글*), koreyalı fonematik elifbedir. Elifbedeki arifler tahminen ecalarğa ait gruppalarğa birleşkeni, onıñ has-hususiyetidir.

1. Zemaneviy ‘Hangul’ adı Chu Sigyon tarafından 1912 senesi kirsetilgen. O, burunğı koreyceden 'büyük yazı' ve zemaneviy koreyceden 'koreyalı yazı' manasında kele. Bu adnı han tilinde yazmaq mümkün olmasa da, 'koreyce' manasında kelgen birinci han (한) ecasını 韓 dep yazmaq mümkün. 글 ecası bir vaqıtları 契 iyeroglifinden asıl olğan, lâkin şimdi şu şekilde yazılmaz, çünki korey tilinde tabiiyleşken.
2. Şimaliy Koreyada ‘çosongil’ (kor. 조선글) adı kenişlep, memleketniñ diger adına aittir.
3. Bazı alimler elifbeniñ ilklemci adı ‘hunmin çonim’ (kor. 훈민정음, 訓民正音) edi, dep sayalar.

## Koreya aqqında maqaleler

* Kore tili
* Cenübiy Koreya
* Şimaliy Koreya

## Menbalar