# ھاربین

| ھاربین |
| --- |
| بە Chinese (China): 哈尔滨市 |
|  |
| بەشێکە لە | ھێیلۆنگجیانگ |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٨٩٨ |
| ناو بە زمانی فەرمی | 哈尔滨 |
| ناسناوی خەڵک | Harbinite |
| دامەزرێنەر | Nikolay Sviyagin |
| وڵات | چین |
| پایتەختی | ھێیلۆنگجیانگ، Pinkiang |
| پایتەخت | Songbei District |
| دابەشکاریی کارگێڕی | ھێیلۆنگجیانگ |
| ناوچەی کاتی | یوو تی سی+٠٨:٠٠ |
| پۆتانی شوێن | ٤٥°٤٥′٠″N ١٢٦°٣٨′٠″E |
| Party chief representative | Q16905839 |
| سەرۆک | Wang Hesheng |
| ئەنجومەنی یاسادانەر | Q106967276 |
| ئەندامی | فیدراسیۆنی شارە گەشتیارییەکانی جیھان، Wetland City Network |
| دانیشتووان | ١٠٬٠٠٩٬٨٥٤ |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ١٥٠±١ مەتر، ١١٨ مەتر |
| خاوەنی | Line 3، Line 1، Line 2 |
| ڕووبەر | ٥٣٬٠٧٦٫٤٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| کۆدی پۆستە | 150000 |
| وێبگە |  |
| بەستەری وەسفکراو |  |
| ھاشتاگ | Harbin |
| Köppen climate classification | dry-winter continental climate |
| Time of earliest written record | ١ی کانوونی دووەمی ١٨٩٨ |
| کۆدی تەلەفۆن | 0451 |
| کۆدی تابلۆی ئۆتۆمۆبیل | 黑A |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ھاربین** پایتەختی ھێیلۆنگجیانگی چینە، و گەورەترین شاری پارێزگاکەیە—وەک چۆن دووەم گەورەترین دانیشتووانی شارنشین (لە دوای شێنیانگ، پارێزگای لیاوۆنینگ) و گەورەترین دانیشتووانی کۆمەڵەشاری (ناوچە شاری و گوندییەکان پێکەوە) لە باکوور و ڕۆژھەڵاتی چیندا ھەیە. ھاربین دەسەڵاتی کارگێڕیی ڕاستەوخۆی بەسەر نۆ ناوچەی کۆمەڵەشار، دوو شاری ئاستی شارستان، و حەوت شارستاندا ھەیە. بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٠، ھەشتەم پڕدانیشتووترین شاری چینە. ناوچەی ئاوەدانکراوەی ھاربین (کە پێکھاتووە لە سەرجەم ناوچەکان جگە لە شوانگچێنگ و ئاچێنگ) ٥٬٨٤١٬٩٢٩ دانیشتووی ھەیە، لەکاتێکدا تێکڕای دانیشتووانی کۆمەڵەشارەکەی دەگاتە ١٠٬٠٠٩٬٨٥٤ کەس، ئەمەش دەیکاتە یەکێک لە ١٠٠ گەورەترین ناوچە شارنشینەکانی جیھان. ھاربین ڕۆڵی ناوەندێکی سەرەکیی سیاسی، ئابووری، زانستی، کولتووری، و پەیوەندییەکان لە باکوور و ڕۆژھەڵاتی چین دەگێڕێت، و ھەروەھا بنکەیەکی پیشەسازیی گرنگی وڵاتەکەیە.

چەندین ڕیشەناسیی جیاواز بۆ ناوی شارەکە پێشنیار کراون. حکوومەتی شارەکە دەڵێت کە ناوەکە بە زمانی جورچێن بە واتای «قو» دێت، و سەرچاوەکانی دیکە دەڵێن کە لە وشەیەکی مانچووەوە ھاتووە بە واتای «شوێنێک بۆ وشککردنەوەی تۆڕی ماسیگرتن». ئاوەدانییەکە لە گوندێکی ماسیگرتنی گوندنشینی بچووکەوە لەسەر ڕووباری سۆنگخوا گەشەی کرد بۆ ئەوەی ببێتە یەکێک لە گەورەترین شارەکانی باکوور و ڕۆژھەڵاتی چین. لە ساڵی ١٨٩٨ بە ھاتنی ھێڵی ئاسنی چینیی ڕۆژھەڵات کە لەلایەن ڕووسیاوە دروست کرابوو دامەزرا، و شارەکە سەرەتا وەک ئاوەدانییەک گەشەی کرد کە زۆربەی ھەرە زۆری دانیشتووانەکەی کۆچبەرانی ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی بوون. لە ساڵانی ١٩٢٠دا، شارەکە وەک پایتەختی مۆدەی چین دادەنرا، چونکە دیزاینە نوێیەکانی پاریس و مۆسکۆ پێش ئەوەی بگەنە شانگھای، یەکەمجار دەگەیشتنە ئێرە. لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٤٥، ھاربین گەورەترین شاری دەوڵەتی بووکەڵەی مانچوکووی سەر بە ژاپۆن بوو. بەھۆی میرات و تەلارسازیی مێژوویی ڕووسییەوە ناسراوە، شارەکە بە کاریگەرییە ئەورووپییەکەی بەناوبانگە و ئەمڕۆ وەک دەروازەیەکی گرنگ لە بازرگانیی چینی-ڕووسیدا خزمەت دەکات.

ھاربین یەکێکە لە ٥٠ یەکەمین شار و ناوچە کۆمەڵەشارەکانی جیھان لەسەر بنەمای دەرھاتی توێژینەوەی زانستی. شارەکە چەندین زانکۆی سەرەکی لە خۆ دەگرێت لە باکوور و ڕۆژھەڵاتی چیندا، لەوانەش: زانکۆی ئەندازیاریی ھاربین، زانکۆی پزیشکیی ھاربین، زانکۆی کشتوکاڵیی باکووری ڕۆژھەڵات، زانکۆی زانست و تەکنۆلۆژیای ھاربین، زانکۆی پەروەردەی ھاربین، زانکۆی دارستانیی باکووری ڕۆژھەڵات، و زانکۆی ھێیلۆنگجیانگ. بەتایبەتی، پەیمانگای تەکنۆلۆژیای ھاربین بەردەوام وەک یەکێک لە باشترین زانکۆکانی جیھان لە بواری ئەندازیاریدا ڕیزبەند دەکرێت.

ھاربین لە ساڵی ٢٠٠٤دا، لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی نیشتمانیی گەشتوگوزاری چینەوە وەک «باشترین شاری گەشتیاریی چین» ھەڵبژێردرا. سەرەڕای ئەوەی بە وەرزە یەکجار ساردەکانی ناسراوە، ھاربین بەھۆی گەشتوگوزار و کات بەسەربردنی زستانەیەوە بە «شاری سەھۆڵین» (冰城) ناوزەد دەکرێت، بەتایبەتی بەھۆی فێستیڤاڵی پەیکەرسازیی سەر سەھۆڵەوە. شارەکە میوانداریی یارییەکانی زستانەی ئاسیاییی ١٩٩٦، یونیڤەرسیادی زستانەی ٢٠٠٩، و یارییەکانی زستانەی ئاسیاییی ٢٠٢٥ی کردووە.

## سەرچاوەکان