Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# سیستمی مانگی دەستکردی گەشتیاریی جیھانی

| سیستمی مانگی دەستکردی گەشتیاریی جیھانی |
| --- |
|  |
| لقی | navigation system، radionavigation-satellite service |
| بەکارھێنان | سیستمی شوێندۆزیی جیھانی |
| کورتەناو | GNSS، GNSS |
| بەکارهێنەر | personal navigation assistant |
| بەکاردەھێنێت | navigation satellite |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سیستەمی مانگی دەستکردی گەشتیاری جیھانی** (بە ئینگلیزی: Satellite navigation) سیستەمێکە کە مانگە دەستکردەکان بەکاردەھێنێت بۆ دابینکردنی جیۆپۆزیشنی سەربەخۆ. سیستەمێکی گەشتیاری مانگی دەستکرد کە ڕووماڵی جیھانی ھەیە پێی دەوترێت **سیستەمی مانگی دەستکردی گەشتیاری جیھانی** (**GNSS**). ھەتا ڕێکەوتی ٢٠٢٣ , چوار سیستەمی جیھانی کاردەکەن: سیستەمی جیھانی پێگەیشتن (GPS) ی ئەمریکا، سیستەمی مانگی دەستکردی گەشتیاری جیھانی ڕووسیا (GLONASS)، سیستەمی مانگی دەستکردی گەشتیاری بیدۆی چین، و گالیلۆی یەکێتی ئەورووپا.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Satellite navigation»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣.

* دەروازەی زانست
* دەروازەی فیزیک
* پەڕگە:Picture for kurdish wiki.662.pngدەروازەی کۆمەڵەی خۆر
* دەروازەی گەردوون
* دەروازەی کۆمپانیا
* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی چین
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی ڕووسیا
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی فڕینی بۆشایی
* دەروازەی فڕین
# سیستمی شوێندۆزیی جیھانی

**سیستمی شوێندۆزیی جیھانی** (بە ئینگلیزی: Global Positioning System بە کورتکراوی: GPS؛ **جی پی ئێس**) سیستمێکی ئاسمانیی ڕێدۆزیی سەتەلایتییە. جی پی ئێس لە ھەمووی ڕەوشێکە کەشوھەوا و لە ھەموو شوێنێک لە سەر یان نزیکی زەوی کە لەبەرچاوی لانی کەم چوار سەتەلایتی سیستمەکەدا بێت زانیاریی شوێن و کات دەدات. جی پی ئێس لە لایەن دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بەڕێوە دەچێت.
تۆڕێکە و لە ٣٠ مانگی دەستکرد پێکدێت و بەردەوام بەدەوری گۆی زەویدا و لە بەرزی ٢٠٠٠٠ کم دەخولێنەوە.

## مێژوو

ئەم سیستمە سەرەتا لەلایەن حوکمەتی ئەمریکاوە پەرەی پێدرا بۆ ئامرازی سەربازی ، بەڵام ئێستا ھەموو کەسێک ئامێرێکی ھەیە و پاڵپشتی ئەو تەکتیکە دەکات ، ئیتر ساتناڤ بێت - SatNav ، یان مۆبایل یان یەکەی دیاریکردنی شوێن ھەڵگرتنەوە بێت.

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی فڕینی بۆشایی
* دەروازەی ئۆتۆمۆبیل
* دەروازەی فڕین
* دەروازەی ئەندازیاری
# بەرزی لە ئاستی دەریا

| بەرزی لە ئاستی دەریا |
| --- |
|  |
| لقی | درێژی |
| بابەتی لاوەکی | جیۆدیزیا |
| ڕەھەند |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

ھیستوگرامی (مێڵگرافێک کە بەرفراوانیی بەربڵاوی نیشان دەدات) بەرزایی زەوی
**بەرزی لە ئاستی دەریا** یان دەشکرێ بوترێ **بەرزی و نزمی لە ئاستی دەریاوھ** (بە ئینگلیزی: AMSL) دەستە واژەیەکە، بە کار دێت بۆ دیار کردنی بەرزایی شوێنێک یان خاڵێک لە وشکایی یا ئاسمان و ھەوا دا لە ئاستی مامناوەندی ئاوە ئازادەکان.

ئەو واژەیە لە زانستە ئاسمانییەکان، پیشەسازی فڕین، پەیوەندی لە ڕێی دوورەوە، ھتد کەڵکی لێ وەردەگیرێ.

وێنەیەکی دەماخەی پەنسیلڤانیا کە مانگی دەستکرد گرتوویەتی
## سەرچاوەکان

* ویکی ئینگلیزی en:Above mean sea level

* دەروازەی چیاکان
* دەروازەی جوگرافیا
# ئاستی دەریا

| ئاستی دەریا |
| --- |
|  |
| لقی | vertical datum، water level |
| وڵات | Internationality |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

 ئەم نیشانەیە کە ئاماژەیە بۆ ئاستی دەریا لە نێوان قودس و دەریای مردوو دایە .
**مامناوەندی ئاستی دەریا** (**MSL**، زۆرجار کورت دەکرێتەوە بۆ **ئاستی دەریا**) تێکڕای ئاستی ڕووکاری یەکێک یان زیاترە لە نێوان ئاوە کەنارییەکانی زەوی کە بەرزییەکانی وەک بەرزی لە ئاستی دەریا لێیەوە دەپێورێت. MSL جیھانی جۆرێکە لە داتای ڕاست – داتایەکی جیۆدێتیکی ستاندارد – کە بۆ نموونە وەک داتایەکی ھێڵکاری لە نەخشەسازی و گەشتیاری دەریاییدا بەکاردەھێنرێت، یان لە فڕۆکەوانیدا وەک ئاستی دەریای ستاندارد کە پەستانی بەرگەھەوای تێدا دەپێورێت بۆ قەبارەدانانی بەرزی و لە ئەنجامدا ئاستی فڕینی فڕۆکە.

زاراوەی *سەرووی ئاستی دەریا* بەگشتی ئاماژەیە بۆ بەرزی سەرووی ئاستی دەریای مامناوەند (AMSL). زاراوەی **APSL** بە واتای سەرووی ئاستی دەریای ئێستا دێت، بەراوردکردنی ئاستی دەریا لە ڕابردوودا لەگەڵ ئاستی ئەمڕۆ.

تیرەی زەوی لە ئاستی دەریادا ٦٣٧٨٫١٣٧ یە کم (٣٬٩٦٣٫١٩١ mi) لە ھێڵی ئیستوایی. ٦٣٥٦٫٧٥٢ دۆلارە کم (٣٬٩٤٩٫٩٠٣). میل) لە جەمسەرەکان و ٦٬٣٧١٫٠٠١ کم (٣٬٩٥٨٫٧٥٦ mi) بە تێکڕا. ئەم گۆییە تەختە، لەگەڵ ناتەواوییەکانی کێشکردنی ناوخۆییدا تێکەڵکراوە، جیۆیدی زەوی پێناسە دەکات، کە نزیکەی مامناوەندی ئاستی دەریای ناوخۆیی بۆ شوێنەکانی ناو زەریای کراوە نزیک دەکاتەوە. جیۆیدەکە خەمۆکییەکی بەرچاو لە زەریای ھیندی لەخۆدەگرێت، کە ڕووی زەوییەکەی ١٠٦ مەتر (٣٤٨ پێ) نزم دەبێتەوە لە خوار ئاستی جیھانی مامناوەندی دەریا (بەدەر لە کاریگەرییە بچووکەکانی وەکو مەل و با و جەریانی).

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا:تێگەیشتن لە ڕابردوو – باشترکردنی پێشبینییەکان بۆ داھاتوو
* خزمەتگوزاری ھەمیشەیی بۆ مامناوەندی ئاستی دەریا
* گۆڕانی ئاستی دەریای جیھانی: دیاریکردن و لێکدانەوە
* دەزگای پاراستنی ژینگە ڕاپۆرتی بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا
* تایبەتمەندیەکانی ئایزۆستازی و ئیوستازی
* پێوانی ئاستی دەریا لە بۆشایی ئاسمانەوە
* ڤیدیۆی ڕیزینگ تاید: دامەزراوەی سکریپس بۆ ئۆقیانووسناسی
* ئاستی دەریا بە شێوەی ئۆنلاین: خزمەتگوزاری نیشتمانی ئۆقیانوس (CO-OPS)
* سیستەمی چاودێری دوو نیڤۆ دی ئۆس لیتۆرالێس (SONEL)
* بەرزبوونەوەی ئاستی دەریا – ئاستی دەریا لە سەدەکانی داھاتوودا تا چەند و چەند خێرا بەرز دەبێتەوە؟

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی فڕین
* دەروازەی ئاو
# سیستمی پۆتانەکان

**سیستمی پۆتان** یان **سیستمی پۆتانەکان** (بە ئینگلیزی: Coordinate system) لە ئەندازەدا بریتیە لە چەند دانە تەوەرە بۆ دیاری کردنی جێگای خاڵێک، یان ھەر تەنێکی تری ئەندازەیی لە بۆشاییەکدا بۆ نموونە لە بۆشاییی ئیقلیدسیدا. ڕیزبەندی تەوەرەکان گرنگە بۆ نمونە ئەگەر پۆتانەکان تەنھا دوو ڕەھەندی بن ئەوا بزانرێت ئایا تەوەرەی س ستوونیە یان ئاسۆیی وە ھەروەھا تەوەرەی دووەم.

## سیستمی کارتیزیان

سیستمی پۆتانەکانی کارتیزیان
لە پۆتانەکانی کارتیزیاندا پۆتانەکان بریتین لە دوو تەوەرەی لەسەریەک ستوون (گۆشەی ڕاست) بۆ دیاری کردنی جێگای خاڵێک یان تەنێکی تری دوو ڕەھەندی.

## سەرچاوەکان

* ویکیی ئینگلیزی

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی ماتماتیک
* دەروازەی فیزیک
* دەروازەی ئەندازە
# نەخشە

نەخشەی جیھان
**نەخشە** بریتییە لە نواندنی دیاردە جوگرافییەکانی ناوچەیەک یان بەشێکی گۆی زەوی لەڕێی ھێمای تایبەتەوە لەسەر پارچەیەکی ڕووتەخت.

## پێوەری نەخشە و جۆرەکانی

پێوەر بە یەکێک لە گرنگترین ڕەگەزە بنەرەتییەکانی نەخشە دەژمێردرێت و، ئەگەر ھەر نەخشەیەک پێوەری نەبێت ناتوانرێت کردارەکانی پێوانەکردنی لەسەر ئەنجام بدرێت وەک (درێژی، ڕووبەر، لێژی و… ھتد) و کرداری پێوانەکردن بە دوو جۆر سیستەم ئەنجام دەدرێت:

1. سیستەمی فەڕەنسی: یەکەکانی پێوانە کردنی (مللیمەتر، سانتیمەتر و مەتر و کیلۆمەتر.. ھتد)
2. سیستەمی بەریتانی: یەکەکانی پێوانەکردنی (ئینج (بۆسە)، پێ، یاردە و میل .. ھتد)

* لە کوردستان سیستەمی فەڕەنسی پەیڕەو دەکرێت.

پێوەر پێناسەی جۆراوجۆری ھەیە، بەڵام سادەترین پێناسەی پێوەر بەم شێوەیە: بریتییە لە ڕێژەی دووری نێوان دوو دیاردەی جوگرافی لەسەر نەخشە، بۆ دووری نێوان ھەمان دوو دیاردەکە لەسەر زەوی.

## کلیلی نەخشە

ڕەگەزێکی بنەڕەتی نەخشەیە لە ڕووی کارتۆگرافیەوە لە بەشی خوارەوەی لای چەپی نەخشە دادەنرێت. سوود و تایبەتمەندی زۆری ھەیە چونکە لە ڕێگەی کلیلی نەخشەوە دەتوانرێت ناوەرۆکی نەخشەکە بخوێنرێتەوە. لە ھەمان کاتدا دەکرێت جۆری نەخشە دەستنیشان بکرێت لە ڕێگەی ئەو ھێمایانەی لە کلیلەکەدا بەکارھاتووە بۆ نواندنی دیاردە جوگرافییەکان.

## ئاراستەکان

قیبلەنمایەکی گیرفانی
ئەگەر بڕوانینە دەرزیلەی قیبلەنمایەک دەبینین ڕوو ناکاتە باکووری ڕاستەقینە بەڵکو ڕوو دەکاتە باکووری موگناتیسی، ئەمەش بەندە بە کاریگەری ھێزی لادانی زەوی (بواری موگناتیسی زەوی) و، بەو جیاوازییەی لە نێوان ئەم دوو ئاڕاستەیە دروست دەبێت دەوترێت (گۆشەی گۆڕان) کە بڕەکەی (٢٣٫٣٠)یە. بەڵام ئاڕاستەکان بەپێی ئاڕاستەی باکووری ڕاستەقینە دابەش کراون، بۆ ئاڕاستەکانی بنەڕەتی و لاوەکی.

بنەڕەتییەکان ئەمانەن:

* باکوور
* باشوور
* ڕۆژھەڵات
* ڕۆژاوا

## سەرچاوەکان

* کتێبی: ئەتڵەسی (ھەرێمی کوردستانی عێراق - عێراق و جیھان) ئامادەکردن و دانانی: (د. ھاشم یاسین حداد و سەردار محمد عبدالرحمن)
* ویکیپیدیای ئینگلیزی
* طراحی سایت ٣١ی ئازاری ٢٠٢٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
* diseño web benidorm ٧ی نیسانی ٢٠٢٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.

* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
* دەروازەی جوگرافیا
# گۆ

گۆ
**گۆ** شێوەیەکی بازنەییی ئەندازەیییە لە بۆشاییی سێ ڕەھەندیدا، بریتییە لە سەرجەمی ڕووی تۆپێکی تەواو خڕ. ھەروەکوو بازنە کە ئەندازەیییانە تەنێکی دوو ڕەھەندییە، گۆش بیرکارییانە پێناسەکراوە وەکوو کۆمەڵە خاڵێک کە ھەموویان ھەمان دووریان ( WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ) ھەیە لە خاڵێکی دیاری کراو، بەڵام لە بۆشاییی سێ ڕەھەندیدا. ئەم دوورییە ( WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 ) بریتییە لە نیوەتیرەی گۆیەکە، و خاڵە دیاریکراوەکە بریتییە لە چەق *(ناوەڕاست)*ی گۆیە بیرکارییەکە. بە درێژترین ڕاستەھێڵی ناو گۆیەکە، کە دوو خاڵی بەرانبەر یەکی گۆیەکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە و بە چەقی گۆیەکەش تێپەڕدەبێت و درێژییەکەشی دوو ئەوەندەی درێژیی نیوەتیرەی گۆیەکەیە، دەوترێت تیرەی گۆیەکە.

## قەبارە

قەبارەی گۆیەک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 نەگۆڕێکە و بە نزیکی یەکسانە بە (٣.١٤١٦).
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 نیوەتیرەی گۆیەکەیە.

r - نیوەتیرەی گۆ
## ڕووبەری ڕوو

ڕووبەری ڕووی گۆیێک لەڕێی ئەم ھاوکێشەیەوە دەدۆزرێتەوە:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_10

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ماتماتیک
# سیستمی پۆتانی دێکارتی

نواندنی سێ خاڵی:(٢٬٣) بە ڕەنگی سەوز. (٣٬١-) بە ڕەنگی سوور. (٢٫٥-،١٫٥-) بە ڕەنگی شین و خاڵی بنەڕەت (٠٬٠) بە ڕەنگی بنەوش لەسەر ڕووتەختی پۆتان.
**سیستمی پۆتانی دێکارتی** یان **سیستمی پۆتانی کارتێزیەن** (بە ئینگلیزی: Cartesian coordinate system) سیستمێکی پۆتانە بۆ نواندنی خاڵەکان لەسەر ڕووتەختی پۆتان بە شێوەی جووتەڕێکخراوێک (دوو ژمارە) بەکار دێت. جووتەڕێکخراو پێکدێت لە دوو ژمارە، ژمارەی یەکەم X و ژمارەی دووھەم Y. لە سیستمی پۆتانی دێکارتیدا دوو تەوەرەکان ئەستوونن لەسەر یەک، ھەر بۆیە بە **سیستمی ستوون لەسەر یەکەکان**یش ناسراوە. ناوی ئەم سیستمە لە ناوی ماتماتیکزان و فەیلەسووفی فەڕانسەوی ڕێنێ دێکارت (١٥٩٦-١٦٥٠) وەرگیراوە کە ئەم شێوازەی داھێنا بۆ نواندنی خاڵەکان لەسەر ڕووتەختێک. ئەم سیستمە بۆ کێشانی گرافی هاوکێشە جەبرییەکان بە شێوەی هێڵ یان چەماوە یان ئەژمێرکردنی گۆشە و دوورییەکان لەسەر ڕووتەختێک گرینگی و جێبەجێکردنی زۆری هەیە.

## پەراوێزەکان

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «دستگاە مختصات دکارتی»، ویکیپیدیای فارسی. سەردان لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨.

* دەروازەی ماتماتیک
* دەروازەی ئەندازە
* دەروازەی فیزیک
# لەندەن

| لەندەن |
| --- |
| شار |
| London |
| وێنەی چەند شوێنی شاری لەندەن |
| وڵات | ئینگلەند و شانشینی یەکگرتوو |
| ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٧) |
|  • سەرجەم | ٧٥٥٦٩٠٠ |
| وێبگە | london.gov.uk |

**لەندەن** پایتەختی ئینگلەند و شانشینی یەکگرتوویە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٧ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٧,٥٥٦,٩٠٠ کەس بووە. شاری لەندەنی سەر ئاوی تایمزی خوارووی شانشینی بەریتانیا، یەکێکە لە شارە گەورەکانی ئەورووپا و جیھان، ئەو شارە کە مێژوویەکی کۆن و دێرینی ھەیە، لەساڵی (١١٠٠)دا نزیکەی (١٨٠٠٠) کەسی تێدا ژیاوە، (٢٠٠) نەتەوە و کەلتووری جیاواز تێدایە. بەریتانیا کە لەماوەی (١٥٠) ساڵی رابردوودا ناوەندێکی گرنگی بواری (سیاسی و ئابووری و رۆشنبیریی) جیھان و ئەوروپا بووە، ژمارەیەکی زۆر زانکۆو پەیمانگەو شانۆو مۆزەخانەو یاریگای جۆراوجۆر لەخۆدەگرێت، ھەروەھا بنکەی زۆرێک لەڕێکخراو و ئۆفیسە جیھانییەکانی تێدایە، جگە لەوەش وڵاتەکە شوێن و مەنزڵی زۆرینەی پاشا و سەرکردە و زانا و فەیلەسوف و نووسەر و ھونەرمەندە جیھانییەکان و نموونەی جیھانی کۆن و نوێیە لە شارستانییەتی ئەم سەردەمەدا.

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی

## پەراوێزەکان

* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* ھێمای دەروازەدەروازەی شارەکان
* دەروازەی ئۆڵۆمپیاد
* دەروازەی ئەورووپا
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی لەندەن
# خوڵگەی ڕێکەوتی نێونەتەوەیی

سوڕانی ھێڵی ڕێکەوتی نێونەتەوەیی بە ١٨٠پلە.
**خوڵگەی ڕێکەوتی نێونەتەوەیی** (بە ئینگلیزی: International Date Line) بریتییە لە ھێڵێک یان خوڵگەیەکی گریمانەیی زانستی کە لەسەر ڕووی زەوی کێشراوە، لەوھێڵەوە ڕۆژ دەست پێدەکات، لەو ھێڵەش کۆتایی پێ دێت، ھێڵەکە لە سەر ھێڵی درێژی ١٨٠ لە شاری گرینچ دەست پێدەکات، بەرەو دەستە ڕاست و دەستە چەپ؛ زەریای ھێمنی لەت کردووە بۆ دوو بەر: بەری خۆڕھەڵات و بەری خۆڕئاوا بەگوێرەی ڕەچاوکردنی دوورگەکانی (دوورگە چۆڵەکان و دوورگە ئاوەدانەکان)، ھەرکەسێک ئەم ھێڵە ببڕێت بە بەری خۆڕھەڵات و خۆڕئاوای ھەموو جارێک ڕێکەوت و ڕۆژی بۆ ماوەی ٢٤ کاژێر دەگۆڕدرێت کە دەکاتە ڕۆژێکی تەواو.

ڕوونکردنەوەیەکی ئاسایی پەیوەندی نێوان خوڵگەی ڕێکەوت و ڕێکەوت و کاتی ئەمڕۆمان، ھەر ڕەنگەو ڕێکەوتێکی نوێ دەنوێنێت .
نەخشەی کاتی ناوچەکان (دوایین دەستکاری مارچی ٢٠١٣).
+ ١٤ ھێڵی سەرەکی درێژی .
## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «خط التاريخ الدولي»، ویکیپیدیای عەرەبی. سەردان لە ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٠.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ڕووسیا
* دەروازەی کات
# تایپێ

| تایپێ
臺北 |
| --- |
| شار |
| ئاڵادروشمی خانەدانی |
|  |
| وڵات |  تایوان |
| ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٠) |
|  • سەرجەم | ٢٦١٨٧٧٢ |
| وێبگە | english.taipei.gov.tw |

**تایپێ** (بە چینی:臺北)، پایتەختی تایوان یان کۆماری چینە‌. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ٢,٦١٨,٧٧٢ کەس بووە.

‏

* دەروازەی ئاسیا
* دەروازەی جوگرافیا
# گووگڵ ماپس

گووگڵ مەپس - Google Maps| چەشنی وێبگە | نەخشەی وێب |
| بەردەستە بە | زمانی سەرەکی ئینگلیزییە، |
| خاوەن | گووگڵ |
| دروستکراو لەلایەن | جێنس ئیلسترۆپ ڕاسموسێن |
| تۆمارکردن | ئازاد |
| خستنەکار | ٨ی شوباتی ٢٠٠٥ (٢٠٠٥-٠٢-٠٨) |
| ڕەوشی ھەنووکەیی | چالاکە |

بینای گووگڵ مەپس لەگەڵ ئۆتۆمۆبێلی تایبەت به وێنه کێشانی ستریت ڤیوو
**گووگڵ ماپس** (بە کوردی:**نەخشەکانی گووگڵ**) (بە ئینگلیزی: Google Maps) یەکێکە لە خزمەتگوزارییەکانی کۆمپانیای گووگڵ، لە ٨ی شووباتی ٢٠٠٥ خرایە بەردەست بەکارهێنەران.

بەکارهێنەران دەتوانن بەبێ بوونی هەژماری گووگڵ سوودی لێ ببینن و سەیری گشت نەخشەی جیهان بکەن. بەکارهێنەرانی ئەم خزمەتگوزارییە زیاتر چینی گەشتیاران دەگرێتەوە بەهۆکاری ئەوەی لەو خزمەتگوزاییەدا زۆرینەی شوێنە گەشتیارییەکان وەک هوتێل و چێشتخانە و شوێنە جیهانییەکانی بەردەست کراوە و بەکارهێنەرانی دەتوانن لەڕێگای کۆمپیوتەر یان تاتەبژمێر یان مۆبایلە هۆشمەندەکان سوودی لێببینن و بەکاری بهێنن و ئەوانەی خاوەن هەژماری گووگڵن دەتوانن شوێنەکان لەسەر نەخشە زۆر بکەن لەڕێی گووگڵ مەپ مەیکەرەوە، لە نەخشەی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەشێکیش لە ئەورووپا بۆ زۆرێ لە مۆبایلە هۆشمەندەکان و تاتەبژمێرەکان بەشێوازی سێ ڕەهەندی (سێ دووری) وەشان کراوە، جگە لەوەش بەکارهێنەران دەتوانن ڕاستەوخۆ سەیری هەندێ شوێن بکەن لە جیهان و دەتوانن سوود لە شێوازی بینینی سەتەلایتی ببینن.

## وتاره پەیوەندی دارەکان

* گووگڵ مەپ مەیکەر
* گووگڵ ئێرز
* گووگڵ
* گووگڵ+
* گووگڵ نێکسوس
* گووگڵ پلەی
* گووگڵ کرۆم
* گووگڵ کیبۆرد

پینی ڕاستەقینەی گووگڵ مەپس له وێستگەی ئێبیسو، ٢٠٠٩
## بەستەری دەرەکی

* نەخشەکانی گووگڵ

* دەروازەی ئینتەرنێت
* پەڕگە:Picture for kurdish wiki.662.pngدەروازەی کۆمەڵەی خۆر
* دەروازەی کۆمپیوتەر
* ھێمای دەروازەدەروازەی زانستی کۆمپیوتەر
# دەریای نەرویژ

| دەریای نەرویژ، دەریای نەرویج |
| --- |
|  |
|  |
| پۆتانەکان | ﻿ / ﻿ |
| جۆری | دەریا |
| وڵاتەکەی | نەرویژ، ئایسلەند |
|  |
| ڕووی ئاوەکە | ١٬٣٨٣٬٠٠٠ km2 (٥٣٤٬٠٠٠ sq mi) |
| مامناوەندی قووڵیەکەی | ٢٬٠٠٠ m (٦٬٦٠٠ پێ) |
| ئەوپەڕی قووڵی | ٣٬٩٧٠ m (١٣٬٠٢٠ پێ) |
| چڕی ئاوەکە | ٢٬٠٠٠٬٠٠٠ km3 (١٫٦×١٠١٢ acre·ft) |
|  |
| سەرچاوەکان |  |

**دەریای نەرویژ** یان **دەریای نەرویج** (بە نەرویژی: *Norskehavet*) ناوی بەشێک لە ئۆقیانووسی ئاتلانتیک
باکوورە. ئەم پانتایییە ئاوییە لە باکووری ڕۆژاوای نەرویژ، لە نێوان دەریای باکوور و دەریای گرینلەند ھەڵکەوتووە.

دەریای نۆروێژ لە باکووری ڕۆژھەڵات بە دەریای بارێنتز کۆتایی دێت. لە لای باشووری ڕۆژاوا بەھۆی زنجرەچیایەکی ژێرئاوەوە کە لە نێوان ئایسلەند و دوورگەکانی فارۆ بووةیان ھەیە لە ئۆقیانۆسی ئەتڵەنتیک جیا دەبێتەوە.

گەورەترین شارێک کە لە کەنارەکانی ئەم دەریایە بوونی ھەیە شاری ترۆندھەیم لە وڵاتی نۆروێژە.

ئەم دەریایە بەر لە ٢٥٠ ملیۆن ساڵ دروست بووە.

## پێشانگا

*
*
*
*

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «دریای نروژ»، ویکیپیدیای فارسی. سەردان لە ٧ی تەممووزی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* دەروازەی نەرویژ
* دەروازەی ئایسلەند
# تەنگاوی برینگ

دوورگەکانی دایمیدی گەورە و بچووک لە تەنگاوی برینگ دا
**تەنگاوی برینگ** (بە ئینگلیزی: Bering Strait) بە تەنگاوێک دەوترێ کە ئالاسکا لە کۆتاییترین بەشێ ڕۆژھەڵاتی سایبێریا جیا دەکاتەوە. بەرینی ئەم تەنگاوە ٥٦ کیلۆمەترە. دوورگەکانی دایمید لەم تەنگاوە دا ھەڵکەوتوون کە بریتین لە دوورگەی دایمیدی گەورە کە ھی ڕووسیایە و دوورگەی دایمیدی بچووک کە ھی ئالاسکای ویلایەتە یەکگرتووەکانە.

نێوی ئەم تەنگاوە وەکوو شانازییەک بۆ دەریاپێوی دانمارکی (برینگ) کە ژێردەستی ڕووسیای تێزاری دابوو و ئالاسکای دۆزیەوە دانرا. دەماخەی دێژنۆ لە لای سایبێریا و دەماخەی پڕێینس ئۆف وێڵز لە لای ئالاسکای ئەم تەنگاوە دایە.

ئەم تەنگاوە دەریای چووکچی (بەشێک لە ئۆقیانووسی بەستەڵەکی باکوور) لە باکوری خۆی دا تێکەڵی دەریای برینگ (بەشێک لە ئۆقیانووسی ئارام) لە باشووری خۆی دا دەکات.

## وتارە پەیوەندی دارەکان

* دوورگەکانی دایمید

## سەرچاوەکان

* ویکی فارسی

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی ڕووسیا