Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# زمانی ئوکراینی

نەخشەی بڵاوەی زمانی ئوکراینی لە جێھاندا بەپێی وڵات
**زمانی ئوکراینی** (بە ئوکراینی: українська мова، بە لاتینی: ukrayins'ka mova) زمانێکی سلاڤییە لە بنەماڵەی زمانە ھیندوئەورووپایییەکان و زمانی فەرمیی وڵاتی ئوکراینایە. ژمارەی ئاخێوەرانی ئوکراینی لە جیھاندا، ٤٠ بۆ ٤٥ ملیۆن کەس بەراورد دەکرێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

ویکیپیدیا
ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد بە  **زمانی ئوکراینی دەروازەی زمان
* دەروازەی ئوکراینا
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی پۆڵەندا
* دەروازەی ڕووسیا
* دەروازەی بیلاڕووس
* دەروازەی کەنەدا
# چێرنیھێڤس ئۆبلاست

**چێرنیھێڤس ئۆبلاست** (بە ئوکراینی: Черні́гівська о́бласть، خوێندنەوە: چێرنیھێڤسکا ئۆبلاست) ئۆبلاستێکە (پارێزگا) لە باکووری ئوکراینا، بەپێی سەرژمێری ٢٠٢١ ژمارەی دانیشتووانی بە ٩٧٦٬٧٠١ و ڕووبەرەکەی بە ٣١٬٨٦٥ کیلۆمەتر دووجا خەمڵینراوە.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Chernihiv Oblast»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی ئوکراینا
# جیۆدیزیا

کۆڵەکەیێکی کۆنی جیۆدیزیا لە بەلجیکا
**جیۆدیزیا** (بە ئینگلیزی: *Geodesy* یان *Geodetics*) لقێک لە بیرکاری و زانستە زەوینییەکانە کە سەبارەت بە پێوان و نیشاندانی زەوی و بە تایبەت مەیدانی کێشکردنی لە بۆشایییەکی سێ ڕەھەندیی شوێن لە درێڕایی کاتدا. جیۆدیزیا ئەو بەشانەی جیۆداینامیکیش کە لەسەر جموجووڵی پەڕەیەکانی زەوی و ھەڵکشان و داکشانی ئاوی دەریاکان و حەرەکەتی مانگ لێکۆڵینەوە دەکەن، لەبەر دەگرێتەوە. جیۆدیزیازانەکان بۆ کارەکانیان بە ئامرازی ئاسمانی و زەوینی تۆڕی کۆنترۆڵیی ناوچەیی یان جیھانی دادەمزرێنن.

* دەروازەی زانستی زەوی
* دەروازەی فیزیک
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی گەردوون
# جیۆداینامیک

| جیۆداینامیک |
| --- |
|  |
| لقی | geophysics، زەویناسی |
| جێبەجێکار | geodynamicist |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**جیۆداینامیک** لقێکی جیۆفیزیکە کە مامەڵە لەگەڵ داینامیکی زەویدا دەکات. ئەم زانستە فیزیک، کیمیا، و بیرکاری بەکاردەھێنێت بۆ تێگەیشتن لەوەی کە چۆن کۆنڤێکشنی مانتڵ دەبێتە ھۆی تەکتۆنیکی پەڕەیی و دیاردە جیۆلۆجییەکانی وەک فراوانبوونی بنی دەریا، کێوسازی، گڕکانەکان، بوومەلەرزەکان، یان درزبردن. ھەروەھا ھەوڵ دەدات لە ڕێگەی پێوانەکردنی بوارە موگناتیسییەکان، ھێزی کێشکردن، و شەپۆلە لەرەلەرییەکان، شانبەشانی کانیزاییی بەردەکان و پێکھاتەی ئایزۆتۆپییان، بەدواداچوون بۆ چالاکییە ناوەکییەکان بکات. ڕێگاکانی جیۆداینامیک بۆ گەڕان و توێژینەوە لە ھەسارەکانی تریش بەکاردەھێنرێن.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیزیک