Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ٢٠٠١

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٣ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ٢٠ – **سەدەی ٢١** – سەدەی ٢٢ |
| ساڵەکان: | ١٩٩٨ ١٩٩٩ ٢٠٠٠ – **٢٠٠١** – ٢٠٠٢ ٢٠٠٣ ٢٠٠٤ |

٢٠٠١ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٧٠٠–٢٧٠١ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٣٧٩–١٣٨٠ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ٢٠٠١ *MMI* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٩٩٣–١٩٩٤ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٤٥٠ ԹՎ ՌՆԾ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٤٢١–١٤٢٢ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ١٠٠١–١٠٠٢ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٧٥١ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٩٥١ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٤٠٨ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ١٥٧–١٥٨ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٥٤٥ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٥٠٩–٧٥١٠ |
| ڕۆژژمێری شیوش | ٩٠ |
| ڕۆژژمێری چینی | 庚辰年 (ئاسن ئەژدیھا) ٤٦٩٧ یان ٤٦٣٧     *— تا —* 辛巳年 (ئاسن مار) ٤٦٩٨ یان ٤٦٣٨ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٥٤٤ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣١٦٧ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Heisei ١٣ (平成１３年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٣ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٣٦٣ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٧٦١–٥٧٦٢ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٧١٧–١٧١٨ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٣٣٤ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ڕۆژژمێری کۆماری چین ٩٠ 民國٩٠年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١٢٠٠١ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٢٠٥٧–٢٠٥٨ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٩٢٣–١٩٢٤ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٥١٠٢–٥١٠٣ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٧٥٤ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٤٩ ئێلیزابێتی\_دووەم – ٥٠ ئێلیزابێتی\_دووەم |
| سەعاتی یونیکس | ٩٧٨٣٠٧٢٠٠–١٠٠٩٨٤٣١٩٩ |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **٢٠٠١** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

### تشرینی یەکەم

* ٢٥ی تشرینی یەکەم: کۆمپانیای مایکرۆسۆفت بەرھەمھێنانی ویندۆز ئێکس پی ڕاگەیاند.

### ئەیلوول

۱۱ی ئەیلوول - ھێرشەکانی ۱۱ی ئەیلوول

٢٣ی ئەیلوول - پەلاماری خێڵی حەمە: کۆمەڵێک چەکداری گرووپی تیرۆریستی ئەنسارولئیسلام هێرشیان کردە سەر گوندی خێڵی حەمە و ٤٢ پێشمەرگەی هێزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیان شەهید کرد و تەرمەکانیان شێواندن.

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* دەروازەی دەیەی ٢٠٢٠
* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی دەیەی ٢٠٠٠
* دەروازەی کات
# ئیتنۆگرافی

**ئینتۆگرافی** یان **پێناسەکردنی ڕەگەزی مرۆڤ** (بە ئینگلیزی: Ethnography) لێکۆڵینەوەی سیستماتیکی مرۆڤ و کولتوورەکانە. توێژەر بۆ لێکۆڵینەوە لە دیاردەی کولتووریی دایناوە، لە ڕوانگەی بابەتی توێژینەوەکەوە چاودێری کۆمەڵگا دەکات. ئێتنۆگرافی ئامرازێکە بۆ نوێنەرایەتیکردنی گرافیکی و نووسراوی کولتوری گروپێک. بەم شێوەیە دەتوانرێت بڵێین وشەکە دوو مانای ھەڵگرتووە، بەشێکیش بەندە بەوەوە کە ئایا وەک ناوێکی ھەژمارکراو یان نەژمارکراو بەکاردەھێنرێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی دەروونناسی
* دەروازەی چاند
# ١٨١٦

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٨ – **سەدەی ١٩** – سەدەی ٢٠ |
| ساڵەکان: | ١٨١٣ ١٨١٤ ١٨١٥ – **١٨١٦** – ١٨١٧ ١٨١٨ ١٨١٩ |

١٨١٦ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٥١٥–٢٥١٦ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١١٩٤–١١٩٥ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٨١٦ *MDCCCXVI* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٨٠٨–١٨٠٩ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٢٦٥ ԹՎ ՌՄԿԵ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٢٣١–١٢٣٢ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٨١٦–٨١٧ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٥٦٦ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٧٦٦ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٢٢٣ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −٢٨ – −٢٧ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٣٦٠ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٣٢٤–٧٣٢٥ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 乙亥年 (دار بەراز) ٤٥١٢ یان ٤٤٥٢     *— تا —* 丙子年 (ئاگر جرج) ٤٥١٣ یان ٤٤٥٣ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٣٥٩ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٢٩٨٢ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Bunka ١٣ (文化１３年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٢ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١١٧٨ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٥٧٦–٥٥٧٧ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٥٣٢–١٥٣٣ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤١٤٩ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٩٦ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٩٦年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٨١٦ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٨٧٢–١٨٧٣ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٧٣٨–١٧٣٩ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٩١٧–٤٩١٨ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٥٦٩ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٥٦ جۆرجی\_سێیەم – ٥٧ جۆرجی\_سێیەم |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٨١٦** لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.

## ڕووداوەکان

* ٩ی تەمموز  : سەربەخۆیی ئارجەنتین

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# ١٩٠٠

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٨ – **سەدەی ١٩** – سەدەی ٢٠ |
| ساڵەکان: | ١٨٩٧ ١٨٩٨ ١٨٩٩ – **١٩٠٠** – ١٩٠١ ١٩٠٢ ١٩٠٣ |

١٩٠٠ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٥٩٩–٢٦٠٠ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٢٧٨–١٢٧٩ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٩٠٠ *MCM* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٨٩٢–١٨٩٣ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٣٤٩ ԹՎ ՌՅԽԹ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٣١٧–١٣١٨ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٩٠٠–٩٠١ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٦٥٠ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٨٥٠ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٣٠٧ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ٥٦–٥٧ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٤٤٤ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٤٠٨–٧٤٠٩ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 己亥年 (زەوی بەراز) ٤٥٩٦ یان ٤٥٣٦     *— تا —* 庚子年 (ئاسن جرج) ٤٥٩٧ یان ٤٥٣٧ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٤٤٣ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣٠٦٦ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Meiji ٣٣ (明治３３年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٢ یان ١٣ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٢٦٢ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٦٦٠–٥٦٦١ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٦١٦–١٦١٧ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٢٣٣ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ١٢ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前١٢年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٩٠٠ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٩٥٦–١٩٥٧ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٨٢٢–١٨٢٣ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٥٠٠١–٥٠٠٢ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٦٥٣ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٦٣ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) – ٦٤ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٩٠٠** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

### ئایار

* ١ی ئایار: سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەمی عوسمانی بەدەرکردنی فەرمانێک بڕیاریدا ھێڵی ئاسنی حیجاز دروست بکرێت بۆ خزمەتکردنی حاجیانی ماڵی خوا.

### تەمموز

* ١٩ی تەمموز: کردنەوەی یەکەم ھێڵی میترۆ لە پاریس.

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* ٣٠ی تشرینی دووەم : ئۆسکار ویڵد ، نوسەر و شاعیر و شانۆنوسی ئیرلەندی

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# ١٣ی تەممووز

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | تەممووز | >> |
| ی | د | س | چ | پ | ھ | ش |
|  |  |  | 0١ | 0٢ | 0٣ | 0٤ |
| 0٥ | 0٦ | 0٧ | 0٨ | 0٩ | ١٠ | ١١ |
| ١٢ | ١٣ | ١٤ | ١٥ | ١٦ | ١٧ | ١٨ |
| ١٩ | ٢٠ | ٢١ | ٢٢ | ٢٣ | ٢٤ | ٢٥ |
| ٢٦ | ٢٧ | ٢٨ | ٢٩ | ٣٠ | ٣١ |   |
| **٢٠٢٦** |

**١٣ی تەممووز** ١٩٤ەم ڕۆژی ساڵە (١٩٥ەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری زایینی؛  ١٧١ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.

## رووداوەکان

* ١٨٥٩ - تیرۆرکردنی والی میسر عەباس حلمی لەکۆشکەکیدا
* ١٩٣٠ - دەست پێکردنی یەکەم پاڵەوانێتی جامی جیھانی لە ئۆرۆگوای
* ١٩٨٩ - دەزگای زانیاریی کۆماری ئیسلامیی ئێران عبدالرحمن قاسملۆیان لە شاری ڤییەنا تیرۆر کرد
* ١٩٩٢ - ئیسحاق رابین، بۆ دووەم جار بوو بە سەرۆک وەزیرای ئیسرائیل
* ٢٠١١ - سێ‌ تەقینەوە لە شاری بۆمبای روویدا کە بەھۆییەوە ٢١ کەس کوژران و ١٤٣ ی تریش برینداربوون.

## لە دایکبوون

* ١٠٠ پێش زایین - یولیوسی قەیصەر، یەکێک لە کەسە سەربازییە ناودارەکانی مێژوو.
* ١٦٠٨ - فردیناندی سێ‌ یەم، ئیمبراتۆری ئیمبراتۆریەتی رۆمان
* ١٩٢٢ - ئەنکار یورگنسن، سەرۆک وەزیرانی دانیمارک
* ١٩٥٠ - ما یینگ جیو، سەرۆک کۆماری چیین

## مردنەکان

* ٦٧٨ - عائیشەی کچی ئەبوو بەکر، خێزانی پێغەمبەری ئیسلام
* ١٩٨٩ - عەبدولڕەحمان قاسملوو، سکرتێری گشتیی پێشووی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران
* ٢٠٠٩ - ئەمین حافز، سەرۆک وەزیرانی لوبنان

## بۆنەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات