Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کۆمپانیای پەخشی مانھوا

کۆمپانیای پەخشی مانھوا| ناوی خۆماڵی |  |
| ھانگۆل | 주식회사문화방송  |
| هانجا | 株式會社文化放送  |
| لاتینیی پوختەکراو | **Jusikhoesa Munhwa Bangsong** |
| میکیوون ڕایشاور | **Chushikhoesa Munhwa Pangsong** |
|  |
| چەشن | Public |
| مامەڵە وەک | KRX: 052220 |
| پیشەسازی | Broadcast ڕادیۆ and تەلەڤیزیۆن |
| دامەزرا | ٢١ی شوباتی ١٩٦١ (١٩٦١-٠٢-21) |
| بارەگا | 267, Sangam-dong, Mapo District, Seoul, کۆریای باشوور |
| ژمارەی شوێنەکان | 9 cities (Tokyo, Beijing, Bangkok, Paris, London, Los Angeles, Washington, and New York) (٢٠١٥) |
| بەردەستە لە | * South Korea
* United States (satellite, certain metropolitan areas over-the-air)
 |
| کەسایەتییە سەرەکییەکان | پارک سونگ-جای: سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئۆفیس, CEO & -President، ٢٠٢٠ بۆ ئێستا |
| داھات | 1,500,941,912,398 won (2015) |
| Operating income | 59,272,035,738 won (٢٠١٥) |
| Net income | 82,403,520,805 won (٢٠١٥) |
| Total assets | 2,557,227,645,206 won (کانوونی یەکەمی ٢٠١٥) |
| Total equity | 1,000,000,000 won (کانوونی یەکەمی ٢٠١٥) |
| خاوەن | * Government of South Korea through The Foundation of Broadcast Culture : 70%
* Jeong-Su Scholarship Foundation: 30%
 |
| ژمارەی کارمەندان | ١،٧١٢ (کانوونی یەکەمی ٢٠١٥) |
| ناسەرەکی | * MBC Plus
* MBC C&I
* iMBC
* MBC Arts
* MBC Play Fee
* MBC Academy
* MBC America
* MBC Nanum
 |
| وێبگە | IMBC.com |

**کۆمپانیای پەخشی مانھوا** (بە ئینگلیزی:Manhwa BroadCasting Corporation) (ئێم بی سی، بە کۆری:주식회사문화방송، بە ھانجا:株式會社文化放送; خوێندنەوە:جوسیک ھۆیسا مانھوا بانگسۆنگ بە مانای: کۆمپانیای پەخشی کلتوری) یەکێکە لە کۆمپانیا پێشڕەوەکانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور کە بە شێوەی ڕادیۆ و تۆڕ پەخشەکانی خۆی ئەکات.

## بنکەی سەرەکی

* سەنتەری ئێم بی سی دریم ئەکەوێتە شاری گۆیانگ، پارێزگای گیۆنگگی (لە ٣٠ تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بۆ ئێستا)
* بنکەی سەرەکی ئێم بی (بنکەی کۆن) کە ئەکەوێتە (Yeouido) (لە ١٧ی شوباتی ١٩٨٢ بۆ ٣ی ئابی ٢٠١٤)
* باڵەخانەی بنکەی سەرەکی ئێم بی سی (بنکە کۆنەکەی) ئەکەوتە جیۆنگ-دۆنگ (لە ٨ی ئابی ١٩٦٩ بۆ ١٦ی شوباتی ١٩٨٢) کە ئێستا لەلایەن کۆمپانیای ڕۆژنامەوانی کیونگھیانگ شینمون بەکاردێت.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Munhwa Broadcasting Corporation»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Official Homepage
* Live Stream (Chuncheon MBC)
* Live Stream (Wonnju MBC)
* MBC Global Media English language homepage
* MBC in Brief ٣ی ئازاری ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
* MBC History Logos
* Oh!K Southeast Asia ١ی تەممووزی ٢٠٢١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. SEA Version of MBC Joint Venture with Turner Broadcasting System Asia Pacific

* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی ئینتەرنێت
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی کۆمپانیا
* دەروازەی ڕادیۆ
# ٢٠١٨

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٣ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ٢٠ – **سەدەی ٢١** – سەدەی ٢٢ |
| ساڵەکان: | ٢٠١٥ ٢٠١٦ ٢٠١٧ – **٢٠١٨** – ٢٠١٩ ٢٠٢٠ ٢٠٢١ |

٢٠١٨ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٧١٧–٢٧١٨ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٣٩٦–١٣٩٧ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ٢٠١٨ *MMXVIII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ٢٠١٠–٢٠١١ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٤٦٧ ԹՎ ՌՆԿԷ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٤٣٩–١٤٤٠ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ١٠١٨–١٠١٩ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٧٦٨ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٩٦٨ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٤٢٥ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ١٧٤–١٧٥ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٥٦٢ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٥٢٦–٧٥٢٧ |
| ڕۆژژمێری شیوش | ١٠٧ |
| ڕۆژژمێری چینی | 丁酉年 (ئاگر کەڵەشێر) ٤٧١٤ یان ٤٦٥٤     *— تا —* 戊戌年 (زەوی سەگ) ٤٧١٥ یان ٤٦٥٥ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٥٦١ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣١٨٤ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Heisei ٣٠ (平成３０年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٣ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٣٨٠ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٧٧٨–٥٧٧٩ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٧٣٤–١٧٣٥ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٣٥١ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ڕۆژژمێری کۆماری چین ١٠٧ 民國١٠٧年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١٢٠١٨ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٢٠٧٤–٢٠٧٥ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٩٤٠–١٩٤١ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٥١١٩–٥١٢٠ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٧٧١ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٦٦ ئێلیزابێتی\_دووەم – ٦٧ ئێلیزابێتی\_دووەم |
| سەعاتی یونیکس | ١٥١٤٧٦٤٨٠٠–١٥٤٦٣٠٠٧٩٩ |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **٢٠١٨** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

## حوزەیران

* جامی جیھانی تۆپی پێی پیاوان ١٤ی٦ لە روسیا ئەنجامدرا.

## تەممووز

١٥ی٧ فەڕەنسا بوە پاڵەوانی جامی جیھانی تۆپی پێی پیاوان.

## ئەیلوول

* لە ٣٠ی٩ ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان بەڕێوەچوو.
* ٢٤ی٩ لۆکا مۆدریچ بە باشترین یاریزانی پیاو بۆ ٢٠١٨ دیاریکرا لەلایەن فیفا.
* ٢٤ی٩ مارتا بە باشترین یاریزانی ئافرەت بۆ ٢٠١٨ دیاریکرا لە لایەن فیفا.

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## تشرینی دووەم

٣٠ی١١ جۆرج ئێچ دەبلییو بۆش ٤١ەمین سەرۆک کۆماری ئەمریکا کۆچی دوایی کرد.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* ھێمای دەروازەدەروازەی دەیەی ٢٠١٠
# سیاسەتوانی سەربەخۆ

سیاسەتوانی **سەربەخۆ**، **بێلایەن** یان **سیاسەتوانی بێ حیزب** سیاسەتمەدارێکە کە پەیوەندی بە ھیچ حیزبێکی سیاسی یان کۆمەڵەیەکی بیرۆکراتیەوە نییە. ھەندێک ھۆکاریش ھەیە کە ڕەنگە کەسێک وەک سەربەخۆیەک چالاکی سیاسی بکات، دوور لە حیزبێکی سیاسی.

ھەندێک جار سەربەخۆکان پارتێک، ھاوپەیمانییەک، یان گرووپێک لەگەڵ سەربەخۆکانی تر پێکدەھێنن و لەوانەیە بە فەرمی ئەو ڕێکخراوە تۆمار بکەن. تەنانەت لەو شوێنانەی کە وشەی "سەربەخۆ" بەکاردەھێنرێت، ئەم جۆرە ھاوپەیمانیانە دەتوانن ھاوبەشی زۆریان لەگەڵ پارتێکی سیاسیدا ھەبێت، بە تایبەت ئەگەر ڕێکخراوێک ھەبێت کە پێویستی بە پەسەندکردنی کاندیدە «سەربەخۆکان» ھەبێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

فەرھەنگی کاندیدە سەربەخۆکان

* دەروازەی سیاسەت
# بووم بیچ

| بووم بییچ |
| --- |
|  |
| پەرەپێدەر | سوپەرسێڵ |
| بڵاوکەرەوە | سوپەرسێڵ |
| سەکۆ | ئای‌ئۆئێس ئەندرۆید |
| بڵاوبوونەوە | **کەنەدا** ١١ی نۆڤەمبەری ٢٠١٣ **جیهان** ٢٦ی مارچی ٢٠١٤ |
| چەشن | کایەی ڤیدیۆییی ستراتیژی یاری فرە یاریزانی بە شێوەی ئۆنڵاین  |
| شێواز | فرە یاریزان  |

**بووم بییچ** (بە کوردی: ھاژەھاژی کەنار دەریا؛ بە ئینگلیزی: Boom Beach)، یارییەکی ستراتیجییە بۆ هەردوو سیستەمی ئای‌ئۆئێس و ئەندرۆید لە گەشەپێدانی سوپەرسێڵـە، کە کۆمپانیایەکی یاری ڤیدیۆییە لە ھێلسینکی، فینلاند. سەرەتا لە کەنەدا ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ دەرچوو پاشان بە فراوانی وەشێنرا لە ٢٦ی ئازاری ٢٠١٤.

## سەربازەکان

1. ریفەیلمان >>> بەرزکردنەوە تا ٢٠ ئاست
2. ھێڤی >>> بەرزکردنەوە تا ٢٠ ئاست
3. زووکا >>> بەرزکردنەوە تا ٢٠ ئاست
4. وۆریە >>> بەرزکردنەوە تا ١٨ ئاست
5. تانک >>> بەرزکردنەوە تا ١٥ ئاست
6. مێدیک >>> بەرزکردنەوە تا ١١ ئاست
7. گرەنادیەر >>> بەرزکردنەوە تا ١٠ ئاست
8. سکۆرچەر >>> بەرزکردنەوە تا ٨ ئاست

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Boom Beach
* ویکیاـی Boom Beach

* ھێمای دەروازەدەروازەی دەیەی ٢٠١٠
* دەروازەی کایەی ڤیدیۆیی
# دیسکۆرد

دیسکۆرد|  |
| سکرینشۆتی دوای کردنەوەی پلاتفۆڕمی دیسکۆرد |
| پەرەپێدەر(ان) | Discord Inc. (Originally *Hammer & Chisel, Inc.*) |
| یەکەم وەشان | ١٣ی ئایاری ٢٠١٥ (٢٠١٥-٠٥-13) |
| وەشانی جێگیر | 74432 |
| وەشانی پێشبینین | 93654 / ١٤ی ئابی ٢٠٢١ (٢٠٢١-٠٨-14) |
| نووسراوە بە | * JavaScript (with React)
* Elixir
* Python
* Rust
* C++
 |
| سیستەمی بەکارخەری | * مایکرۆسۆفت ویندۆز
* ماک ئۆ ئێس
* لینوکس
* ئای ئۆ ئێس
* ئایپاد ئۆ ئێس
* Android
* Web browsers
 |
| زمانەکان | 28 زمان |
| ►لیستی زمانەکانئینگلیزی (بەریتانی/ئەمریکی), بولگاری, چینی (سادەکراو/دێرین), کرواتی, چیکی, دانمارکی, ھۆڵەندی, فینلاندی, فەڕەنسی, ئەڵمانی, یۆنانی, ھیندی, ھەنگاری, ئیتاڵی, ژاپۆنی, کۆری, لیتوانی, نەرویجی, پۆڵەندی, پورتوگالی (بەڕازیل), ڕۆمانی, رووسی, ئیسپانی, سوێدی, تایلەندی, تورکی, ئۆکرانی, و ڤێتنامی |
| جۆر | VoIP communications, instant messaging, videoconferences, content delivery, and social media |
| مۆڵەتنامە | Proprietary |
| وێبگە | discord.com |

**دیسکۆرد**، پلاتفۆرمێکی دیجیتاڵی و نامەناردن و قسەکردنە، پەیوەندیکردن بەکاردەبات لە ڕێگەی تەلەفۆنی نامەی دەنگی، ڤیدیۆی تەلەفۆنی (کامێرا)، ناردنی نامە، و چاتکردن و قسەکردن و بەرزکردنەوەی میدیا و فایل لە چاتە تایبەتەکان یان لە کۆمەڵگاکانی دیسکۆرد کە پێی دەوترێت "سێرڤەر" سێرڤەرەکان پێکھاتوون لە ژوورەکانی چاتکردن و کەناڵەکانی قسەکردن بە دەنگ، کە دەتوانرێت لە ڕێگەی بەستەری بانگھێشتکردنەوە بچیتە ناو سێرڤەرەکان، دیسکۆرد لەسەر ویندۆز، ماک ئۆ ئێس، ئەندرۆید، ئای ئۆ ئێس، ئایپاد ئۆئێس، لینوکس کاردەکات، وە لەسەر براوزەرەکانی وێب کاردەکات، لەوەتەی ٢٠٢١وە، دیسکۆرد گەیشتووەتە زیاتر لە ٣٥٠ ملیۆن بەشداربووی تۆمارکراو و زیاتر لە ١٥٠ بەکارھێنەری چالاکی مانگانە.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Discord»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢.

* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
* دەروازەی کایەی ڤیدیۆیی
# پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی

| پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی |
| --- |
| لقی | game industry |
| بەرھەمەکان و ماددەکان | کایەی ڤیدیۆیی |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**پیشەسازی کایەی ڤیدیۆیی** (بە ئینگلیزی: Industry of Video Game) پیشەسازییەکە کە بەشدارە لە پەرەپێدان و بەبازاڕکردن و بە پارەکردنی یارییە ڤیدیۆیییەکان. ئەم پیشەسازییە دەیان ھەلی کاری جیاواز دەگرێتەوە و ھەزاران کەسی لە سەرانسەری جیھاندا لەم کەرتەدا دامەزراندووە. لە ساڵی ٢٠١٨ یارییە ڤیدیۆیییەکان ١٣٤٫٩ ملیار دۆلاری لە فرۆشی جیھاندا بەدەستھێناوە.

## گشتی

پیشەسازی یارییە ڤیدیۆیییەکان لە بازاڕە تایبەتەکانەوە بۆ بازاڕە سەرەکییەکان گۆڕاوە. بەپێی ڕاپۆرتی ساڵانەی کۆمپانیای ESA، پیشەسازی یارییە ڤیدیۆیییەکان لە ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٧دا نزیکەی ٩٫٥ ملیار دۆلار و لە ساڵی ٢٠٠٨دا ١١٫٧ ملیار دۆلار و لە ساڵی ٢٠١٠دا ٢٥٫١ ملیار دۆلار داھاتیان بەدەستھێناوە.

کۆمپیوتەرە مۆدێرنەکان قەرزاری چەندین پێشکەوتن و داھێنانن بە پیشەسازی یاریکردن: کارتی دەنگ، کارتی گرافیک و خێراکەری وێنەی سێ ڕەھەندی, یەکەی ناوەندیی پێوەئاژۆیی خێراتر، و ھاوپڕۆسێسەرە تایبەتەکانی وەک فایس ئێکس ھەندێک لە پێشکەوتنە دیارەکانن.

 کۆمپانیای یوبیسۆفت مۆنتریال
پیشەسازی یاریکردن کەسانێک دامەزراندووە کە ئەزموونیان لە کارە لاساییەکانی تردا ھەیە، بەڵام ھەندێکیان ئەزموونی خۆیان لەگەڵ پیشەسازی یاریکردندا گونجاندووە. ھەندێک لە شێوە تایبەتەکانی پیشەسازی یارییەکان بریتین لە: بەرنامەسازی کایەی ڤیدیۆیی، دیزاینەری یاری، دیزاینەری شانۆ, بەرھەمھێنەری کایەی ڤیدیۆیی، ھونەرمەندی یاری و تاقیکەرەوەی یاری. زۆربەی ئەم پیشەگەرانە لەلایەن گەشەپێدەرانی یارییە ڤیدیۆیییەکان یان بڵاوکەرەوەی یارییە ڤیدیۆیییەکانەوە دامەزراون؛ بەڵام زۆر کەس بۆ خۆشی یارییە ڤیدیۆیییەکان دروست دەکەن و بە شێوەیەکی بازرگانی دەیفرۆشن. گەشەپێدەران و بڵاوکەرەوەکانی یارییەکان ھەندێک جار کەسانێک دامەزرێنن کە ئەزموونی بەرز یان درێژخایەنیان لە کۆمەڵگەی مۆدکردندا ھەیە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی کایەی ڤیدیۆیی
* دەروازەی کۆمپانیا
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی ئابووری
# شینجیانگ

| شینجیانگ |
| --- |
| بە Chinese (China): 新疆维吾尔自治区 |
|  |
| دامەزران | ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٥ |
| ناو بە زمانی فەرمی | Шинжаң-Уйгур автоном району، Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданы، ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། |
| وڵات | چین |
| پایتەخت | ئورومچی |
| دابەشکاریی کارگێڕی | چین |
| ناوچەی کاتی | یوو تی سی+٠٨:٠٠ |
| پۆتانی شوێن | ٤٣°٤٩′٣١″N ٨٧°٣٦′٥٠″E |
| بەرزترین خاڵ | K2 |
| Party chief representative | Chen Quanguo |
| سەرۆک | Shohrat Zakir، Erkin Tuniyaz |
| ئەنجومەنی یاسادانەر | Xinjiang Uyghur Autonomous Regional People's Congress |
| دانیشتووان | ٢١٬٨١٣٬٣٣٤، ٢٥٬٨٥٢٬٣٤٥ |
| جێگەی دەگرێتەوە | Xinjiang Province |
| ڕووبەر | ١٬٦٦٤٬٨٩٧٫١٧ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| وێبگە |  |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**شینجیانگ** (بە Uyghur: شىنجاڭ، بە چینی: 新疆) بە فەرمی **ھەرێمی خۆبەڕێوەبەری ئۆیغووری شینجیانگ** ھەرێمێکی خۆبەڕێوەبەری دەورگیراو بە وشکانی لە کۆماری گەلی چینە، کە لە باکووری ڕۆژاوای ئەو وڵاتە و نزیک بە ئاسیای ناوەندی ھەڵکەوتووە، شینجیانگ بەپێی گەورەیی یەکەم ھەرێمی چین و ھەشتەم ھەرێمی جیھانە، ژمارەی دانیشتووانی ئەو ھەرێمە نزیکەی ٢٥،٠٠٠،٠٠٠ کەس بەراورد دەکرێت، شینجیانگ لەگەڵ وڵاتەکانی مەنگۆلیا، ڕووسیا، کازاخستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ئەفغانستان، پاکستان و ھیندستان ھاوسنوورە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی چین
# ھا ھی-را

| ھا ھی را  |
| --- |
| 하희라 |
| لەدایکبوون |  (١٩٦٩-١٠-٣٠) ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٩ سێئول, کۆریای باشوور |
| نەتەوە | * تایوانی (1969–1993)
* کۆریای باشوور (1993–present)
 |
| پەروەردە | * Bachelor of Education
* ماستەر لە خۆشبژیوی
 |
| خوێندنگە | * زانکۆی دۆنگگوک
* زانکۆی یۆنسێی
 |
| پیشە | خانمەکتەر |
| چالاکبوون | ١٩٨١ بۆ ئێستا |
| وەکیل | GH Entertainment |
| ھاوسەر | Choi Soo-jong (ھاوسەرگیری ١٩٩٣) |
| مناڵ(ەکان) | 2 |

**ھا ھی-را** (ڵەدایکبووی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٦٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە دەستی بە کاری ڕۆلگێران کردووە لە ١٩٨١، کاتێک لە پۆلیی شەشەم بووە، بە زۆری لە فیلمی تایبەت بە ھەرزەکارەکان دەردەکەوت لە ١٩٩٠کان، دواتر بووبە یەکێک لە ناسراوترین خانمەکتەران لە تەلەڤیزیۆنی کۆریا، بەیەکەوە لەگەڵ خانمەکتەران چای شی-ڕا و کیم ھی-ئای

|  |
| --- |
| ھا ھی-را |
| Hangul | 하희라  |
| Hanja | 夏希羅  |
| Revised Romanization | ھا ھی-را |
| McCune–Reischauer | ھا ھی-را |

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Ha Hee-ra at GH Entertainment (کۆری)
* Ha Hee-ra Fan Cafe at Daum (کۆری)
* Ha Hee-ra لە بنکەدراوەی فیلمی کۆری
* Ha Hee-ra لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* ھا ھی-را لە ھانسینەما

* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ژن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
# کیم ھی-سون

| کیم ھی-سون  |
| --- |
| کیم ھی-سون لە ٢٠١٩ |
| لەدایکبوون |  (١٩٧٧-٠٦-١١) ١١ی حوزەیرانی ١٩٧٧ دایگو، کۆریای باشوور |
| ناوەکانی تر | Kim Hee-seon |
| خوێندنگە | Chung-Ang University |
| پیشە | خانمەکتەر، television host |
| چالاکبوون | ١٩٩٣ بۆ ئێستا |
| وەکیل | Hinge Entertainment |
| ھاوسەر | پارک جو-یۆنگ (ھاوسەرگیری ٢٠٠٧) |
|  |
| Korean name |
| Hangul | 김희선  |
| Hanja | 金喜善  |
| Revised Romanization | گیم ھوی-سیۆن |
| McCune–Reischauer | کیم ھویسۆن |
|  |

**کیم ھی-سون** (لەدایکبووی ١١ تەممووزی ١٩٧٧) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە، کە لە ساڵی ١٩٩٠کان لە ڕۆلەکانی لە زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان ناسرا.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Kim Hee-sun»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Kim Hee-sun on Daum (کۆری)
* کیم ھی-سون لە ھانسینەما
* Kim Hee-sun لە بنکەدراوەی فیلمی کۆری
* Kim Hee-sun لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* Kim Hee-sun on Naver

* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ژن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
# ئیم یون-ئا

| ئیم یون ئا  |
| --- |
| یونا لە ٢٠١٩ |
| لەدایکبوون |  (١٩٩٠-٠٥-٣٠) ٣٠ی ئایاری ١٩٩٠ Yeongdeungpo District, سێئول, کۆریای باشوور |
| خوێندنگە | زانکۆی دۆنگوک |
| پیشە | * گۆرانیبێژ
* خانمەکتەر
 |
| **پیشەی مۆسیقی** |
| چەشنەکان | K-pop |
| ئامێرەکان | Vocals |
| ساڵانی چالاکبوون | ٢٠٠٧ بۆ ئێستا |
| کۆمپانیاکان | SM |
| بابەتە پەیوەندیدارەکان | * Girls' Generation
* Girls' Generation-Oh!GG
* SM Town
 |
| وێبگە | Official website |
|
Musical artistداڕێژە:SHORTDESC:Musical artist |
|  |
| Korean name |
| Hangul | 임윤아  |
| Hanja | 林潤妸  |
| Revised Romanization | Im Yun-a |
| McCune–Reischauer | Im Yuna |
| Stage name |
| Hangul | 윤아  |
| Hanja | 潤娥  |
| Revised Romanization | Yun-a |
| McCune–Reischauer | Yuna |
|  |

**ئیم یون ئا** (بە کۆری:임윤아; لەدایکبووی ٣٠ی ئایاری ١٩٩٠) خانمەکتەر و گۆرانیبێژێکی کۆریای باشوورە، دوای پێنج ساڵ لە مەشق کردن یەکێکە لە ئەندامی (گروپی کەی-پۆپی (Girls Generation)

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «ئیم یون ئا»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ‏٠٧:٤٩، ھەینی، ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١ (UTC).

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Official website ١٤ی نیسانی ٢٠٢١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. (کۆری)
* ئیم یون-ئا لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* ئیم یون-ئا لە ھانسینەما

* دەروازەی ژن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی مۆسیقا
* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ھونەرەکان
# لی مین ھۆ

| Lee Min-ho لی مین ھۆ  |
| --- |
| لە ئابی ٢٠٢٢ |
| لەدایکبوون |  (١٩٨٧-٠٦-٢٢) ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٨٧ سێئول،  کۆریای باشوور |
| پەروەردە | زانکۆی کۆنکوک (کارناسی فیلم) |
| پیشە | ئەکتەر، گۆرانیبێژ |
| چالاکبوون | ٢٠٠٣- ئێستا |
| وەکیل | ئێم وای ئێم ئینتەرتێیمێنت(کۆریا) ئای ئێم ئێکس(ژاپۆن) ھوایی برازەرس (چین) |
| وێبگە | www.leeminho.kr |

**لی مین ھۆ** (بە ھانگۆل: 이민호؛ بە ھانجا: 李敏鎬)، لەدایکبووی ٢٢ی جوونی ١٩٨٧ لە سێئول. گۆرانیبێژ و ئەکتەرێکی کۆریای باشوورە، بۆ یەکەم جار ناوبانگێکی گەورەی بەدەستھێنا لە کۆریا وە بەشێک لە ئاسیا لە ڕۆڵەکەی وەک **کو جون پایۆ** لە کوڕەکان دوای گوڵەکان لە ٢٠٠٩. لە ڕۆڵەکەیدا خەڵاتی باشترین ئەکتەری بەدەستھێنا

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ (Lee Min-ho (actor, born 1987

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی مۆسیقا
* ھێمای دەروازەدەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی شانۆ
# خێرخوازی

**خێرخوازی** یان **کاری خێرخوازی** بریتییە لە چالاکی بەخشین و ھاوکاری لەلایەن تاک یان ڕیکخراوێک یان ھەر لایەنێکی تر، بۆ کەسان و لایەنێک کە پێویست و ئاتاجن بەو ھاوکارییە، ئەو ھاوکارییەش بێ بەرامبەر دەکرێت کە ئەوە کاری خێرخوازی جیا دەکاتەوە لە کاری بازرگانی، ھاوکارییەکانیش ھەمە چەشنن وەکوو: ھاوکاری خؤراکی، ھاوکاری پزیشکی، ھاوکاری پارە، ھاوکاری جلوبەرک.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی کۆمەڵگا
* دەروازەی فەلسەفە
* دەروازەی ئایین
# مالی

| République du Mali |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **پایتەخت** و گەورەترین شار
  | باماکۆ
 |
| زمانە فەرمییەکان | فەڕەنسی |
| ژمارەی دانیشتوان |
|  -  | بەراوردی  | ٢٢٬٣٩٥٬٤٨٩   |
| دراو | West African CFA franc (XOF)  |
| کۆدی تەلەفۆن | +٢٢٣ |

ئاڵای مالی
**کۆماری مالی** (بە فەڕەنسی: *République du Mali*)یان مالی وڵاتێکە لە ڕۆژاوای ئەفریقا. مالی ھاوسنوورە لەگەڵ جەزائیر لە باکوورییەوە، نیجەر لە ڕۆژھەڵاتەوە، بورکینۆفاسۆ، کۆتدیڤوار و گینێ لە باشوورییەوە و مۆریتانیا لە ڕۆژاوایەوە. ڕووبەری مالی دەکاتە ١، ٢٤٠، ١٩٢کم دووجا. دانیشتووانی وڵاتەکە دەکاتە٢١٬٩ ملیۆن کەس و پایتەختی وڵاتەکە شاری باماکۆیە. ٦٧٪ی دانیشتووانی وڵاتەکە تەمەنییان لەژێر ٢٥ ساڵانە.

## خەڵک

کچێکی ھۆزی بۆزۆ
بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٩، دانیستوانی مالی ١٤٬٥ ملیۆن کەسە. زۆربەی ئەم خەڵکە (٦٨٪) دانیشتووی گوندەکانن. ٥–١٠٪ی خەڵکی مالیش ھێشتا نیشتەجێ نەبوون و ھەر لە ناو دەشتەکاندا و بە شێوەی نۆمادیک دەژین. زۆربەی دانیشتووانی مالی لە بەشی باشووری ئەم وڵاتەدا دەژین، بە تایبەت لە شاری باماکۆی پایتەخت.

## ئایین

٩٥٪ خەڵکی مالی موسوڵمانی سوننەن، ٢٪ مەسیحی و ٣٪ دیکەیش پەیڕەوی ئایینە کۆنەکانی ئەم وڵاتە وەکوو بتپەرستی و ئانیمیزمن.

| ئایینەکان لە مالی |
| --- |
| **ئایینەکان** |  |  | **ڕێژە** |  |
| سوننە |    | ٩٥٫٠٪ |
| مەسیحی |    | ٢٫٠٪ |
| ئەوانی تر |    | ٣٫٠٪ |

## ناکۆکییە سیاسییەکان

بەھۆی لاوازبوونی حکوومەتی ناوەندی لە مالی، بەشێکی گەورە لە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتە کەوتوونەتە ژێر دەستەڵاتی ھێزە چەکدارەکانی سەر بە ڕێکخراوی ئەلقاعیدە. لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٣، لەگەڵ بڕیاری سەرۆککۆماری فەڕەنسا فرانسوا ئۆلاند ھەندێک لە وڵاتە ئەورووپاییەکان وەکوو فەڕەنسا، بەلجیکا و بەریتانیا دەستیان کرد بە ھەناردە کردنی سەربازەکانی خۆیان بۆ مالی، تا لە ڕووخانی حکوومەتی ئەم وڵاتە لەلایەن ئەلقاعیدەوە بەرگری بکەن.

## سەرچاوەکان

* ماڵپەڕی یوورۆنیووز
* CIA World Fact Book ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.

* دەروازەی ئەفریقا
* دەروازەی وڵاتەکان
# بەڵێن

**بەڵێن** وشەیەکی کوردییە، بەرامبەر وشەی (وعد)ە لە زمانی عەرەبیدا و (Promise) لە زمانی ئینگلیزیدا.

## پێناسە

وشەی بەڵێن لە زمانی کوردیدا وەک ناو و ھاوەڵناو و کار بەکاردێت.

وەک ناو: بەڵێن. ئەم ناوە لە وشەیەکی سادەی واتادار پێکھاتووە و ھیچ زیادەیەک (پێشگر یان پاشگر)ی پێوەنییە.
نموونە: بەڵێن زۆر زیرەکە.

وەک ھاوەڵناو: بەبەڵێن. ئەم ھاوەڵناوە پێی دەوترێت ھاوەڵناوی داڕژاوبەپێشگر، کە لە پێشگرێک و ناوێک پێکھاتووە (بە+بەڵێن) نموونە: ئەو کەسێکی بەبەڵێنە.

وەک کار: بەڵێندەدەم. ئەم کارە لە چاوگی (بەڵێندان)ەوە دروست بووە، کە لە (بەڵێن+دان) دروست بووە.
نموونە: بەڵێندەدەم دڵسۆزبم لە کارەکەمدا.

وشەی بەڵێن وەک ناو بەکاردەھێنرێت و زۆرینەی ئەو کەسانەی ناویان بەڵێنە، کوڕن؛ بۆیە دەتوانین بڵێین ئەم ناوە ناوێکی کوڕانەیە.

## سەرچاوەکان

## بەستەەرە دەرەکیییەکان
# کۆ شو-چین

| سامانسا کۆ شو چین  |
| --- |
| لەدایکبوون |  (١٩٦٧-١١-٠٤) ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٦٧ تایوان |
| خوێندنگە | قوتابخانەی ئامدەیی یو دا بۆ کاری بانگەشە و ئابووریزانی |
| پیشە | خانمەکتەر |
| چالاکبوون | 1990—present |

**کۆ شو-چین** (بە چینی: لەدایکبووی ٤ی ئەیلوولی ١٩٦٧) خانمەکتەرێکی تایوانییە بەھۆی کارەکانی پاڵێورا بۆ ٥٦مین خەڵاتی گۆڵدن ھۆرس بۆ باشترین خانمەکتەر

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Ko Shu-chin»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٨ی تەممووزی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* کۆ شو-چین لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی تایوان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ژن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
# لوو (ویلایەت)

| ویلایەتی لوو魯國 |
| --- |
| شوێنی ویلایەتی لوو   |
| **پایتەخت** | چوفوو
 |
| دەوڵەت | پاشایەتی |

**لوو** (بە چینی، لە ١٠٤٢ی پێش زاین تا ٢٤٩ی پێش زاین) ویلایەتێکی فەرمانڕەوایی بوو لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ژۆو لە مێژووی دێرینی چین، لە سەردەمی مۆدێرنی ئەمرۆدا دەکەوێتە پارێزگای شاندۆنگ، دامەزراوە لە سەدەی ١١ی پێش زاین، فەرمانڕەوایەکانی ویلایەتەکە لقێک بوون لە خانەدانی جی (姬)، کە پێشوو تر فەرمانڕەوایی ئیمپراتۆریەتی ژۆویان  دەکرد، یەکەم دووکی ویلایەتەکە بۆچین بوو کوڕی دووک دان، و برای پاشا وو بوو، وە نوێنەری پاشا چێنگ بوو.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* میدیای پەیوەندیدار بە Lu (state) لە ویکیمیدیا کۆمنز

## سەرچاوەکان

* دەروازەی چین
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی پاشایەتی
# ھان سین

| هان سين *韓信* (traditional Chinese) |
| --- |
|  |
| مارکیی ھوایین (淮陰侯) |
| ماوە | 201–196 پێش زایین |
| پاشایی ویلایەتی چوو (楚王) |
| ماوە | 202–201 پێش زایین |
| پێش خۆی | سیانگ یوو |
| دوای خۆی | Liu Jiao |
| پاشای ولایەتی چی (齊王) |
| ماوە | 203–202 پێش زایین |
| پێش خۆی | Tian Guang |
| دوای خۆی | لیو فێی |
| زانیاریی کەسی |
| لەدایکبوون | نةزانراو هواىىن |
| مەرگ | 196 پێش زایین کۆشکی چانگل, چانگان (سەردەمی مۆدێرن پێی دەوترێت سیئان, شێنسی) |
| ھاوپەیمانی | سیانگ لیانگ سیانگ یوو لیو بێی |
| پێگە | کاپتنی پاسەوانەکانی کۆشک (郎中) 208-206 پێش زایین كاپتنی بەشەخۆراک (治粟都尉) 206 پێش زایین فەرماندەی گشتی (大將軍) 206-202 پێش زایین ڕاوێژکاری مەزن بەشی چەپ (左丞相) 205 پێش زایین ڕاوێژکاری شانشینی ژاوۆ (相國) 204 پێش زایین |
| جەنگە بەناوبانگەکان | جەنگی ئاننی جەنگی جینگسینگ جەنگی ڕووباری وێی جەنگی گایسیا |

**ھان سین** (چینییی سادەکراو:韩信، چینی دێرین:韓信) ژەنەڕاڵێکی سەربازی و سیاسەتمەدارێکی چینی بوو کە لە کاتی ململانێی نێوان زنجیرە فەرمانڕەوای چوو و هاندا خزمەتێکی زۆری بە لیو بانگ کردووە و بەشدارییەکی زۆری لە دامەزراندنی شانشینی هاندا کردووە. هان سین وەک یەکێک لە "سێ پاڵەوانی سەرەتای شانشینی هان" دادەنرێت (بە چینی: 漢初三傑)، لەگەڵ ژانگ لیانگ و سیاوۆ هێ.

هان سین بە یەکێک لە باشترین سەرکردەی سەربازی دادەنرێت بەهۆی ئەو ستراتیژی و تاکتیکانەی کە لە شەڕدا بەکاری هێنابوو، هەندێکیان بوونە سەرچاوەی هەندێک ئیدیۆمی چینی، لە شەڕدا نەدۆڕاو بوو و بەهۆی دەستکەوتەکانی بە "خودای جەنگ" دادەنرا. وەک ڕێزلێنانێک بۆ بەشدارییەکانی هان سین، لیو بانگ لە ساڵی ٢٠٣ پێش زایین نازناوی "پاشای چی" و لە ساڵی دواتردا نازناوی "پاشا چو"ی پێبەخشی. بەڵام لیو بانگ ترسی لە گەشەسەندنی کاریگەری هان سین هەبوو و وردە وردە دەسەڵاتەکەی کەمکردەوە و لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢ پێش زایین دایبەزاند بۆ "مارکی هوایین". لە سەرەتای ساڵی ١٩٦ پێش زایین، هان سین تۆمەتبار کرا بە بەشداریکردن لە یاخیبوونێکدا، بۆ ناو تەڵەیەک ڕاکێشرا و کەوتە ناویەوە و بە فەرمانی ئیمپراتۆرە لو ژی لەسێدارەدرا.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی چین
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی مێژوو
# دووک

**دووک** کەسێکی خانەدانە، و بە پێی مێژوو لە پاشا یان شاژن پلەی کەمترە، و فەرمانڕەوایی میرکچ دەکات. نازناوەکە لە Dux Bellorumی زمانی لاتینییەوە ھاتووە، و واتە "فەرماندەی سەربازی" ھەروەھا وشەکە لە لایەن گەلە جێرمانییەکانەوە بەکارھێنراوە. بە گشتی نووسەرە ڕۆمانەکان بۆ ئاماژەدان بۆ سەرکردەی شەڕەکانیان بەکاریان ھێناوە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* دەروازەی پاشایەتی
* دەروازەی شەڕ