Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ژێجیانگ

**ژێجیانگ** پارێزگایەکی سەر کەناردەریایە لە ڕۆژھەڵاتی کۆماری گەلی چین. پایتەختەکەی ھانگژۆوە. ھاوسنوورە لەگەل جیانگسو و شانگھای بەرەو باکوور، ئانھوی بەرەو ڕۆژاوای باکوور، جیانگسی بەرەو ڕۆژاوا و فوجیانیش بەرەو باشوور. گەر بەرەو ڕۆژھەڵات برۆی دەگەیت بە ڕۆژھەڵاتی دەریای چین، کەلە سەرەوە دوورگەکانی ڕیووکیوو درێژ بۆتەوە. ڕێژەی دانیشتووانی ژێجیانگ ٦٤،٦ ملیۆن کەس خەملێنراوە، ھەشتەم بەرزترینە لە چین. شارە بەناوبانگەکانی تری بریتین لە نینگبۆ و وێنژۆو. پێی دەوترێت "بڕبڕەی پشتی چین" بەھۆی ئەو کاریگەرییە ئابوورییەی و شوێنی لەدایکبوونی چەندین کەسی بەناوبانگ.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Zhejiang»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٢.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی چین
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی سیاسەت
# ئابووری ھۆنگ کۆنگ

| ئابووری ھۆنگ کۆنگ |
| --- |
|  |
| جێ | ھۆنگ کۆنگ |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

بە یەکێک لە دیارترین ناوەندە دارایییەکانی جیھان دادەنرێت چونکە **ئابووری ھۆنگ کۆنگ** بە ئابوورییەکی بازاڕی ئازادی زۆر پێشکەوتووی لەسەر بنەمای خزمەتگوزاری دادەنرێت، کە بە باجی نزم، بازرگانیی بەندەری نزیکەی بێباج، و بازاڕی داراییی نێونەتەوەییی چەسپاو دەناسرێتەوە. دراوەکەی ناوی دۆلاری ھۆنگ کۆنگە کە بەپێی یاسا لەلایەن سێ بانکی بازرگانیی نێونەتەوەییی گەورەوە دەردەچێت، و بە دۆلاری ئەمریکییەوە بەستراوەتەوە. ڕێژەی سوود لەلایەن بانکە تاکەکەسییەکانی ھۆنگ کۆنگەوە دیاری دەکرێت بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بەتەواوی لەژێر کاریگەریی ھێزەکانی بازاڕدایە. سیستەمی بانکە ناوەندییەکان لە ھۆنگ کۆنگدا بوونی نییە. کاتێک فاکتەرەکانی تێکدانی سەقامگیری لە بازاڕە دارایییەکانی ھۆنگ کۆنگ دەدەن، لەلایەن دەسەڵاتی نەقدیی ھۆنگ کۆنگ و بانکی ناوەندیی ھەڵکەوتوو لە ھۆنگ کۆنگ چاودێری و پشکنینیان بۆ دەکرێت. ئابووری ھۆنگ کۆنگ وەک ئازادترین ئابووریی جیھان بەپێی پێوەرەکانی ئازادیی ئابووری لە ساڵی ١٩٩٥ەوە تاوەکوو ئێستا دادەنرێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی چین
# کۆماری سۆڤیەتی چین

| کۆماری سۆڤیەتی چین |
| --- |
|  |
| دامەزران | ٧ی تشرینی دووەمی ١٩٣١ |
| ناو بە زمانی فەرمی | 中华苏维埃共和国 |
| ئایین | بێدینی دەوڵەت |
| زمانی فەرمی | زمانی چینی |
| سروودی نیشتمانی | ئەنترناسیۆنال |
| کیشوەر | ئاسیا |
| پایتەخت | Ruijin |
| دەکەوێتە ناو قەوارەی خاکی ئیداری ئێستا | چین |
| شێوەی بنەڕەتیی حکوومەت | کۆماری سۆڤیەت، ڕژێمی تاک حیزبی، دەوڵەتی سۆسیالیستی |
| دراو | renminbi |
| گۆڕدراوە لەلایەن | یانان سۆڤیەت |
| کۆتاییھاتن | ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٣٧ |
| ڕووبەر | ١٥٠٬٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| دەقی سەرەکی ڕێکخراوەیی | Outline of the Constitution of the Chinese Soviet Republic |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**کۆماری سۆڤیەتی چین** و لە سەرچاوە مێژووییەکاندا بە **سۆڤیەتی جیانگشی** (دوای گەورەترین پارێزگای پێکھێنەرەکەی، جیانگشی-فوجیانی سۆڤیەتی) ناسراوە. کۆمارەکە لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٣١ لەلایەن سەرۆکی داھاتووی پارتی کۆمۆنیستی چینی ماو تسی تۆنگ و ژەنەڕاڵ ژو دی و کەسانی دیکە دامەزراوە و تا ساڵی ١٩٣٧ بەردەوام بوو. پارێزگا پەرش و بڵاوەکانی بریتی بوون لە سۆڤیەتی باکووری ڕۆژھەڵاتی جیانگشی، سۆڤیەتی ھونان جیانگشی، سۆڤیەتی ھونان ھوبێی جیانگشی، سۆڤیەتی ھونان ھوبی ڕۆژاوا، سۆڤیەتی ھونان و ھوبی سیچوان گویژۆ، سۆڤیەتی شانشی گانسو، سۆڤیەتی سیچوان شێنسی، سۆڤیەتی ھوبی ھێنان ئەنھوی، سۆڤیەتی ھۆنگھو و سۆڤیەتی ھێفێنگ لوفێنگ. ماو تسی تۆنگ ھەم سەرۆکی دەوڵەت و ھەم سەرۆک وەزیران بوو؛ کە سەرکردایەتی دەوڵەت و حکوومەتەکەی کرد. ماوەی ماو وەک سەرۆکی «دەوڵەتێکی بچووک لەناو دەوڵەتێکدا» ئەزموونی لە شەڕی گواستبووەوە و کشتوکاڵی دا پێبەخشی؛ ئەم ئەزموونە یارمەتی کۆمۆنیستەکانی دا لە کۆتاییەکانی چلەکاندا چین یەکبخەنەوە. لە کۆتاییدا کۆمارەکە لەلایەن سوپای شۆڕشی نیشتمانی کوومیتانگەوە لە زنجیرەیەک ھەڵمەتی گەمارۆدان لە ساڵی ١٩٣٤دا لەناوبرا. دوای ڕووداوی شیان لە کانوونی یەکەمی ١٩٣٦، کۆمۆنیستەکان و کوۆمینتانگ «بەرەی یەکگرتوو»یان پێکھێنا بۆ بەرەنگاربوونەوەی فشارەکانی ژاپۆن، ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کۆمۆنیستەکان لایەنی کەم بۆ ئەو کاتە چیانگ کای شێک وەک سەرۆکی چین بناسن. ھەڵوەشاندنەوەی فەرمی کۆمارە سۆڤیەتەکە لە ٢٢ی ئەیلوولی ١٩٣٧ بوو.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی چین
* دەروازەی وڵاتەکان
* ھێمای دەروازەدەروازەی زانستی سیاسەت
# بازدانی گەورە بۆ پێشەوە

| بازدانی گەورە بۆ پێشەوە |
| --- |
|  |
| ناو بە زمانی فەرمی | 大跃进، 大跃进 |
| وڵات | چین |
| ئافرێنەر | ماو تسی تۆنگ |
| کاتی ڕوودان | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٨ |
| ڕێکەوتی دەستپێکردن | ١ی شوباتی ١٩٥٨ |
| ڕێکەوتی کۆتاییھاتن | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٢ |
| دەبێتە ھۆکاری | برسێتی گەورەی چین |
| ئامانجی ھەیە | industrialisation |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**بازدانی گەورە بۆ پێشەوە** (بە چینی: 大跃进) لە کۆماری گەلی چین، ھەڵمەتێکی ئابووری و کۆمەڵایەتی بوو لەلایەن حیزبی شیووعیی چینییەوە، کە ڕەنگدانەوەی دەرکردنی فەرمانی پلاندانان بوو لە ساڵی ١٩٥٨ تا ١٩٦١، کە ئامانجی بەکارھێنانی دانیشتووانی زۆری وڵات بوو بۆ گەشەپێدانی خێرای وڵات لە ئابوورییەکی کشتوکاڵییەوە بۆ کۆمەڵگایەکی کۆمۆنیستی مۆدێرن لە ڕێگەی پیشەسازی و بەکۆمەڵکردنی خێرا. ماو تسی تۆنگ سەرکردایەتی ھەڵمەتەکەی کرد لەسەر بنەمای تیۆری ھێزە بەرھەمھێنەرەکان، و چڕتر کردەوە دوای ئەوەی ئاگادارکرایەوە لە کارەساتێکی نزیک کە پەیوەندی بە کەمیی دانەوێڵە ھەبوو، کە نوێنەرایەتی بەربەستێکی گەورەی دەکرد.

گۆڕانکارییە سەرەکییەکانی ژیانی چینی گوندنشینەکان بریتی بوون لە ھێنانەکایەی پرۆسەی بەکۆمەڵکردنی کشتوکاڵی ناچاری، کە تادێت پەسەندکرا. کشتوکاڵی تایبەت قەدەغە کرا و ئەوانەی بەشداربوون بە دژە شۆڕشگێڕ ناوزەد کران و دادگایی کران. لە ڕێگەی خولگە خەبات و فشارە کۆمەڵایەتییەکانەوە سنووردارکردن بەسەر دانیشتووانی گوندەکاندا سەپێندرا، ھەرچەندە مرۆڤەکان بەدەست کاری زۆرەملێشەوە دەیانناڵاند. پیشەسازیی گوندنشین کە پێشتر ئەولەوییەتێکی فەرمی ھەڵمەتەکە بووە، گەشەسەندنی خۆی «بەھۆی ھەڵەکانی بازدانی گەورە بۆ پێشەوە» وەستا.

بازدانی گەورە بە کارەسات کۆتایی ھات و لە ئەنجامدا دەیان ملیۆن کەس گیانیان لەدەستدا. خەمڵاندنەکانی ژمارەی مردووان لە نێوان ١٨ ملیۆن بۆ ٤٥ ملیۆن دایە، لەکاتێکدا ئامارەکانی دیمۆگرافیناسان لە نێوان ١٨ ملیۆن بۆ ٣٢٫٥ ملیۆن کەسە. مێژوونووس فرانک دیکووەتەر جەخت لەوە دەکاتەوە کە «زۆر و تیرۆر و توندوتیژیی ڕێکخراو بنەمای سەرەکی بازدانی گەورە بوون بۆ پێشەوە» و بووە ھۆی «دراماتیکترین کوشتنی بەکۆمەڵ لە مێژووی مرۆڤایەتیدا».

لە ڕاستیدا ساڵانی بازدانی گەورە بۆ پێشەوە شایەتی داڕمانی ئابووری بوو، ساڵانی ١٩٥٨ تا ١٩٦١ تاکە ساڵ بوون لە نێوان ساڵانی ١٩٥٣ بۆ ١٩٨٣ کە گەشەی نەرێنی بۆ ئابووری چین بەخۆیەوە بینی. دووایت پێرکنز زانای ئابوری سیاسی دەڵێت، «بڕێکی زۆر وەبەرھێنان زیادبوونی کەمی بەرھەمھێناوە یان ھیچ زیادبوونێکی بەرھەمھێنانیان نەبووە و بەکورتی بازدانی گەورە بۆ پێشەوە کارەساتێکی زۆر تێچوو بوو».

## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی سۆشیالیزم
* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی چین
* دەروازەی مافەکانی مرۆڤ
# ڕاھێنانی سەربازی

**ڕاھێنانی سەربازی**، **ڕاھێنانی مەشقی**، **مانۆڕ** (ئینگلیزیی ئەمریکی)**, مانۆڤەر** (ئینگلیزیی کۆمۆنوێڵس)**, یان** یاریی جەنگ **بریتییە لە بەکارھێنانی سەرچاوە سەربازییەکان لە مەشقکردندا بۆ ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان. ڕاھێنانە سەربازییەکان ئەنجام دەدرێن بۆ لێکۆڵینەوە لە کاریگەرییەکانی شەڕ یان تاقیکردنەوەی تاکتیک و ستراتیژییەکان بەبێ ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەقینە. ھەروەھا دڵنیایی دەدەن لە ئامادەیی شەڕی ھێزە جێگیرکراوەکان یان ھێزە شایستەی بڵاوەپێکردن پێش بڵاوەپێکردنیان لە بنکەی سەرەکی.**

## سەرچاوەکان
# قرغیزستان

| کۆماری قرغیزستانKyrgyz Republic
Кыргыз Республикасы |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
|   |
| **پایتەخت** | بیشکێک
 |
| ژمارەی دانیشتوان |
|  -  | بەراوردی  | ٧٬٢٨١٬٨٠٠   |
| لای لێخوڕین | ڕاست |

**قرغیزستان** یان **قرغزستان** (بە زمانی قرغیزی: *Кыргызстан*) بە فەرمی **کۆماری قرغیزستان** وڵاتێکە لە کیشوەری ئاسیادا پایتەختەکەی شاری بیشکێکە. عەسکەر ئاکایێڤ یەکەم سەرۆکی قرقیزستان بوو.

## جوگرافیا

قرغیزستان یەکێکە لەو وڵاتانەی دەکەوێتە ناوەڕاستی کیشوەری ئاسیا. قرغیزستان سنووری ھابەشی ھەیە لەگەڵ وڵاتانی کازاخستان لە باکوور، ھەروەھا لەڕۆژئاوای وڵاتەکەش ھاوسنوورە لەگەڵ ئۆزبەکستان. لە بەشی باشووری ڕۆژھەڵاتیش ھاوسنووری وڵاتی چینە.

## دانیشتووان

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی قرغیزستان ٥,٦٢٥,٠١٥ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٨ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٤.٩ ساڵە. ھەروەھا ٣٦ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.

## ئایین

| ئایینەکان لە قرغیزستان |
| --- |
| **ئایینەکان** |  |  | **ڕێژە** |  |
| سوننە |    | ٩٠٫٠٪ |
| کریستیان |    | ٧٫٠٪ |
| ئەوانی تر |    | ٣٫٠٪ |

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* قرقیزستان وڵاتێکی‌ فرەنەتەوە- ڕادیۆ نەوا

* دەروازەی ئاسیا
* دەروازەی قرغیزستان
* دەروازەی ڕۆژھەڵاتی ناوین
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی وڵاتەکان
* دەروازەی دەیەی ١٩٩٠
# پارێزگا

**پارێزگە** (بە ئینگلیزی: Province) بەش یا پارچەیەک لە وڵاتە کە پارێزگار بە سەری ڕادەگا. ھەر وڵات لە چەند پارێزگا پێکدێت.

## پارێزگە لە ئێراندا

لە دابەشکاریی وڵاتیی ئێران دا، پارێزگە یەکەمین و گەورەترین یەکەیە. ھەر پارێزگە پێکھاتووە لە چەند شارستان. زۆربەی جاران گەورەترین شاری پارێزگەیەک ناوەندی ئەو پارێزگەیەیە. وڵاتی ئێران لە سی و یەک پارێزگە پێک دێت کە نۆ ژمارە لە پارێزگەکانی ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەگرێتە بەر.

## پارێزگەکانی کوردستان

### پارێزگەکانی باکور کوردستان

* پارێزگای دیاربەکر
* پارێزگای وان
* پارێزگای بینگۆل
* پارێزگای ئادیامان
* پارێزگای خارپێت
* پارێزگای باتمان
* پارێزگای دێرسم
* پارێزگای مێردین
* پارێزگای ھەکاری
* پارێزگای ئاگری
* پارێزگای سێرت
* پارێزگای بدلیس
* پارێزگای ئەرزنگان
* پارێزگای ئەرزڕوم
* پارێزگای قەرس
* پارێزگای ماڵاتیا
* پارێزگای ئورفا
* پارێزگای شرنەخ
* پارێزگای ئیدر

### پارێزگەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان

* پارێزگای کرماشان
* پارێزگای کوردستان
* پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
* پارێزگای لوڕستان
* پارێزگای ئیلام
* پارێزگای خووزستان
* پارێزگای هەمەدان
* پارێزگای کەهگوویلە و بۆیر ئەحمەد
* پارێزگای چاهار مەحال بەختیاری

### پارێزگاکانی باشور کوردستان

* پارێزگای ھەولێر
* پارێزگای سلێمانی
* پارێزگای دھۆک
* پارێزگای ھەڵەبجە
* پارێزگای کەرکووک

### پارێزگاکانی ڕۆژاوا کوردستان

* پارێزگای حەسیچە
* پارێزگای ڕەققە
* پارێزگای حەلەب
* پارێزگای دەیرەلزۆر

## ئەمانەش ببینە

* پارێزگاکانی کوردستان

* دەروازەی وڵاتەکان
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی سیاسەت
# ھێزی یەدەگی سەربازی

ھێزەکانی بەرگریی خاکیی بێلاڕووس
**ھێزی یەدەگی سەربازی** ڕێکخراوێکی سەربازییە کە ئەندامەکانی (یەدەگەکان) پیشەی سەربازی و مەدەنییان ھەیە. ئەوان بە شێوەیەکی ئاسایی لەژێر چەکدا نین، و ڕۆڵی سەرەکییان ئەوەیە کە بەردەست بن کاتێک سوپاکەیان پێویستی بە ھێزی کاری زیاتر دەبێت. ھێزە یەدەگەکان بە گشتی بە بەشێک لە دەستەیەکی ھەمیشەیی ھێزە چەکدارەکان دادەنرێن، و ڕێگە بە نەتەوەیەک دەدەن کە خەرجییە سەربازییەکانی کاتی ئاشتی کەم بکاتەوە و ھێزێک بۆ شەڕ ئامادە ڕابگرێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی شەڕ
# چۆنگچینگ

**چۆنگچینگ** پێشووتر وەک چونگ کینگ دەخوێنرایەوە، دەکەوێتە باشوور و ڕۆژاوای چین، بەشێوەیەکی بەڕێوەبەری یەکێکە لە چوار شارەوانیەکە کە دەکەوێتە ژێر بەرێوەبەرایەتی ڕاستەوخۆی حکومەتی ناوەندی کۆماری گەلی چین سێ شارەوانییەکەی تر بریتین لە پەکین، شانگھای، تیانجین) شارەوانی چۆنگچینگ فراوانی خاکەکەی بەنزیکەیی یان بە تەواوی ڕووبەری نەمسای ھەیە، وە لەسەر بەڕێوەبەری و شارەوانییەتی چۆنگچینگیش ڕاستەوخۆ بەڕێوەبەری چۆنگچینگ و شوێنە نزیکەکانی خۆشی ئەکات، ھەروەک شارەکانی تریش کە پەیوەندیدار نین بە چۆنگچینگەوە لە سەردەمی بەڕێوەبەری کۆماری چین (ROC) چۆنگچینگ دەکەوتە ناو پارێزگای سیچوان وەکوو یەکێک لە ناوەندەکانی دژە فاشیست لە جیھان.

## مێژوو

##### مێژووی دێرین

چۆنگچینگ بە شێوەیەکی مێژوویی پەیوەندیدارە بە ویلایەتی با، کە پایتەختە نوێیەکەی ب ۆیەکەمجار پیی ئەوترا جیانگژۆو (江州)

##### سەردەمی شاھانە

جیانگژۆو پێشوو تر لەژێر فەرمانرەوایی ئیمپراتۆر چین شی ئیمپراتۆریەتی چین بوو، چین شی ھوانگ کە ویلایەتی چینی کرد بە ئیمپراتۆریەتی چین، ھەروەھاش لەژێر فەرمانرەوایی ئیمپراتۆرەکانی ھان بوو، چیانگژو پێشووتر لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتەکانی باکوور و باشوور ناوی لێنرابوو پارێزگای چوو (楚州) دواتر دوبارە لە ٥٨١ی زایینی لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی سوی ناوی گۆردرا بۆ پارێزگای یوو (渝州) دواتر دوبارە لە سەردەمی باکووری سۆنگ ناوی گۆردرا بۆ پارێزگای گۆنگ (恭州) ھەرچۆنێک بێت ناوی یوو تا ئەمرۆش وەک ناوی پێشووی چۆنگچینگ ماوەتەوە

## eh

جیانگ بێی زویی, ٢٠١٨ (لەژێر چۆنگچینگ)
پردی چاوۆتیان مێن کە بەشی جیانگ بێی و نانان دەبەستێتەوە بە چۆنگچینگ لە ٢٠١٨ گیراوە.

شاری Raffles ی چۆنگچینگ
## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «مێژووی چین»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ماڵپەری حکومی چۆنگچینگ ٣ی ئازاری ٢٠٠٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.

* دەروازەی چین
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی جوگرافیا
* ھێمای دەروازەدەروازەی شارەکان
* دەروازەی سیاسەت
# بینگ

| بینگ |
| --- |
|  |
| دامەزران | ٣ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ |
| ناونراوە لەدوای | Richard Bing |
| بەڕێوەبەر | Mikhail Parakhin |
| وڵات | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| خاوەن | مایکرۆسۆفت |
| جێگەی دەگرێتەوە | MSN Search، Live Search |
| ئافرێنەر | مایکرۆسۆفت |
| بەرھەمەکان و ماددەکان | بزوێنەری گەڕانی وێب |
| زمانی بەرنامەسازی | ASP.NET |
| ئەپی ڕەسمی | Bing Search |
| وێبگە |  |
| وێبگەی فەرمی |  |
| بەستەری وەسفکراو |  |
| بەکارهێنەر | Microsoft Academic Graph |
| بەکاردەھێنێت | Microsoft Academic Graph |
| بەستەری گەران |  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**بینگ** مەکینەیەکی گەڕۆکی ئینتەرنێتە وە یەکێکە لە بەرهەمەکانی کۆمپانیای مایکرۆسۆفت تایبەتە بە گەڕان لە ئینتەرنێت ، بینگ بە ٤٠ زمان داڕێژراوە , لە حوزەیرانی ٢٠٠٩ وە تاوەکوو ئێستا بەکارهێنەرانی دەتوانن سوودی لێوەی ببینن.

## بەستەری دەرەکی

* ماڵپەڕی بینگ

* دەروازەی مایکرۆسۆفت
* دەروازەی کۆمپیوتەر
* دەروازەی ئینتەرنێت
* دەروازەی کۆمپانیا
* دەروازەی دەیەی ٢٠٠٠
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
# نیویۆرک تایمز

لاپەڕی پێشەوەی ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز لە ژمارەکانی ساڵی ١٩١٤
**نیویۆرک تایمز** (بە ئینگلیزی: The New York Times) ڕۆژنامەیەکی ڕۆژانەیە لە نیویۆرک دەردەچێت و لە زۆربەی وڵاتانی جیهاندا بڵاو دەکرێتەوە. کۆمپانیای نیویۆرک تایمز خاوەنی ئەم ڕۆژنامەیەیە و هاوکاتیش پازدە ڕۆژنامەی تریش لە چاپ دەدات. هێنری جارڤیس و جۆرج جۆنیس دامەزرێنەرانی ڕۆژنامەکەن و دەزگای ڕۆژنامەکە لە ١٨ی ئەیلوولی ١٨٥١ دامەزراوە.

## بەستەر بۆ دەرەوە

* ماڵپەڕی فەرمی نیویۆرک تایمز

* دەروازەی ڕۆژنامەوانی
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
# لۆس ئانجلەس تایمز

| لۆس ئانجلەس تایمز |
| --- |
|  |
| پیشەسازی | terrestrial television، میدیای بەکۆمەڵ |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٨٨١ |
| ناو بە زمانی فەرمی | Los Angeles Times |
| ناسناو | Butch's paper |
| سەرناو | Los Angeles Times |
| ئەرشیڤەکان لە | UCLA Library Special Collections |
| کارە کۆکراوەکان | Collection Sports Heritage NOC\*NSF، Anne Frank House |
| وڵات | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| دابەشکاریی کارگێڕی | ئێل سێگۆند |
| ئەندامی | California News Publishers Association |
| لایەنگیریی سیاسی | ناوەڕاست-چەپ |
| خاوەن | Patrick Soon-Shiong |
| شوێنی بارەگاکان | ئێل سێگۆند |
| شوێنی بڵاوکردنەوە | ئێل سێگۆند |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمان | زمانی ئینگلیزی |
| چاپی ڕۆژنامە | پەڕەپان |
| خەڵاتەکان | Pulitzer Prize for Public Service، Philip Meyer Journalism Award، Pulitzer Prize for Breaking News Reporting، ئەستێرە لەسەر ڕێڕەوی ناوبانگ لە ھۆلیوود |
| بەرھەمەکان و ماددەکان | terrestrial television |
| ناونیشانی شەقام | 2300 E. Imperial Highway, El Segundo, CA 90245 |
| وێبگە |  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**لۆس ئانجلەس تایمز** (بە ئینگلیزی: Los Angeles Times) ڕۆژنامەیەکی ڕۆژانەیە کە لە لۆس ئەنجلس، کالیفۆرنیا بڵاو دەکرێتەوە. یەکێکە لە گەورەترین و بەناوبانگترین ڕۆژنامەکانی ئەمریکا.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژنامەوانی
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
# ئابووری مەجارستان

| ئابووریی مەجارستان |
| --- |
|  |
| لقی | ئابووریی ئەوروپا |
| وڵات | مەجارستان |
| جێ | مەجارستان |
| دراو | forint |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئابووریی مەجارستان** ئابوورییەکی تێکەڵی داھات-بەرز و پەرەئەستێنە، کە ٥٣یەمین گەورەترین ئابووریی جیھانە (لە نێوان ١٨٨ وڵات کە لەلایەن ئای ئێم ئێفەوە پێوراون) بە ٢٦٥٫٠٣٧ ملیار دۆلار بەرھەمی ساڵانە، و لە پلەی ٤١ەمی جیھاندایە بۆ تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بۆ ھەر تاکێک بەپێی یەکسانیی ھێزی کڕین. مەجارستان خاوەنی پێوەرێکی زۆر بەرزی گەشەپێدانی مرۆیی و ھێزێکی کاری لێھاتووە، لەگەڵ ٢٢یەمین نزمترین نایەکسانیی داھاتی بەپێی پێوەری جینی لە جیھاندا. مەجارستان ئابوورییەکی بازاڕی ناردن-تەوەرەی ھەیە کە جەختێکی زۆری لەسەر بازرگانیی دەرەکی ھەیە؛ ھەر بۆیە وڵاتەکە ٣٥یەمین گەورەترین ئابووریی ناردنە لە جیھاندا.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
* دەروازەی وزە
# ٩٠٧

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ١ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ٩ – **سەدەی ١٠** – سەدەی ١١ |
| ساڵەکان: | ٩٠٤ ٩٠٥ ٩٠٦ – **٩٠٧** – ٩٠٨ ٩٠٩ ٩١٠ |

٩٠٧ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ١٦٠٦–١٦٠٧ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ٢٨٥–٢٨٦ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ٩٠٧ *CMVII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ٨٩٩–٩٠٠ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ٣٥٦ ԹՎ ՅԾԶ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ٢٩٤–٢٩٥ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | −٩٣ – −٩٢ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٥٦٥٧ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ١٨٥٧ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ٣١٤ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −٩٣٧ – −٩٣٦ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ١٤٥١ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٦٤١٥–٦٤١٦ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 丙寅年 (ئاگر پڵنگ) ٣٦٠٣ یان ٣٥٤٣     *— تا —* 丁卯年 (ئاگر کەروێشک) ٣٦٠٤ یان ٣٥٤٤ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ١٤٥٠ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٢٠٧٣ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Engi ٧ (延喜７年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | ٩٠٧ *CMVII* |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ٢٦٩ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٤٦٦٧–٤٦٦٨ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ٦٢٣–٦٢٤ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٣٢٤٠ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ١٠٠٥ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前١٠٠٥年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١٠٩٠٧ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٩٦٣–٩٦٤ |
|  - *شاکا سامڤات* | ٨٢٩–٨٣٠ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٠٠٨–٤٠٠٩ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ١٦٦٠ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی ئینگلیزی | *نەزانراو* |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

**٩٠٧** (CMVII) ساڵێکی ئاسایی بوو کە لە ڕۆژی پێنجشەممە لە ڕۆژژمێری جولیانی دەست پێ دەکات، ٩٠٧ەمین ساڵی دەستنیشانکردنی سەردەمی مەسیحی (CE) و *ئانۆ دۆمینی* (AD)، ٩٠٧ەمین ساڵی ھەزارەی ١ەم، ٧ەمین ساڵی سەدەی ١٠یەم، و ٨ەمین ساڵی دەیەی ٩٠٠ بوو. لە سەرەتای ساڵی ٩٠٧، ڕۆژژمێری زایینی ١٣ ڕۆژ لەپێش ڕۆژژمێری جولیانی بوو، کە ڕۆژژمێرێکی باوی کات بوو.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
* دەروازەی مێژوو
# ١٩٤٩

سەدەی ١٩یەم | **سەدەی ٢٠ەم** | سەدەی ٢١ەم

١٩٤٣ | ١٩٤٤ | ١٩٤٥ | ١٩٤٦ | ١٩٤٧ | ١٩٤٨ | ١٩٤٩ | ١٩٥٠ | ١٩٥١ | ١٩٥٢ | ١٩٥٣ | ١٩٥٤ | ١٩٥٥

## ڕووداوەکان

### تشرینی یەکەم

* ٧ی تشرینی یەکەم - کۆماری دیموکراتی ئەڵمانیا (ئەڵمانیای ڕۆژھەڵات) دامەزرا.

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* ١٨ی ئایار - جەیمس تروسلۆو ئادامز نوسەر

* ھێمای دەروازەدەروازەی شەڕی سارد
* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# شوو ھان

**ھان** (漢، ٢٢١ بۆ ٢٦٣) بەشێوەیەکی مێژوویی وەک شوو ھان (蜀漢) ناسراوە بە زۆری کورتکراوەتەوە بۆ شوو 蜀، یاخوود جی ھان (季漢) بۆ ئەوەی جیابکرێتەوە لە ئیمپراتۆریەتی ھان کە یەکێک بوو لە سێ ویلایەتە سەرەکییەکەی ئەوسا کە فەرمانڕەوایی چینی دەکرد لە سەردەمی سێ شانشینەکە (٢٢٠ بۆ ٢٨٠ی زایینی)، ویلایەتی شوو ھان لە ئەمڕۆدا بریتیە لە ھانژۆنگ، سیچوان، چۆنچینگ، یونان، گویژۆو، و باکوری گوانگسی، کە چەن ناوچەیەکە بە لە مێژوودا وەک شوو ناوی ھێنراوە کە لە پێشوودا بریتی بووە لە ویلایەتی شوو، ناوچەی سەرەکی شوو ھان ھاوکات بوو لەگەڵ ئیمپراتۆریەتی ئیمپراتۆر گاوزۆوی دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتی ھان

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Shu Han»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١.

* دەروازەی چین
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی جوگرافیا