Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ھەڵبژاردنی گشتیی پێروو، ١٩٨٠

| ھەڵبژاردنی گشتیی پێروو، ١٩٨٠ |
| --- |
| وڵات | پێروو |
| دەسەڵاتی دادوەری دەگرێتەوە | پێروو |
| لە پێش | 1963 Peruvian general election |
| لە دوای | ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٨٥، پێروو |
| کاتی ڕوودان | ١٨ی ئایاری ١٩٨٠ |
| نووسینگەی ململانێکراو | member of the Congress of the Republic of Peru |
| کاندیدی براوە | Fernando Belaúnde Terry |
| کاندید | Fernando Belaúnde Terry |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ھەڵبژاردنی گشتیی ١٩٨٠ی پێروو** ھەڵبژاردنی گشتی لە پێروو لە ١٨ی ئایاری ١٩٨٠ بۆ یەکەمجار لە دوای ساڵی ١٩٦٣ەوە بۆ ھەڵبژاردنی سەرۆک و ھەردوو ژووری کۆنگرێس بەڕێوەچوو. سەرۆکی پێشوو فێرناندۆ بێلاوندێ تێری لە کارپێکردنی گەلی ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی بە ڕێژەی ٤٤٫٩٪ی دەنگەکان بردەوە، لەکاتێکدا پارتەکەی وەک گەورەترین پارت لە ھەردوو ژووری کۆنگرێس دەرکەوت.

## سەرچاوەکان
# پاپا جۆن پۆلی دووەم

پاپ جۆن پۆلی دووەم
**یووحەنا پولسی دووەم** (بە لاتینی: Ioannes Paulus PP. II)؛ (١٨ی ئایاری ١٩٢٠ - ٢ی ئازاری ٢٠٠٥) ٢٦٤ەمین پاپا و سەرۆک کڵێسای کاتۆلیک و دەوڵەتی شاری ڤاتیکان بووە لە ساڵانی نێوان ١٩٧٨ و ٢٠٠٥، و بە پاپای ئاشتی ناوئەبرا. ناوی کارۆڵ جۆزێف فویتیالا بە (پۆڵەندی: **Karol Józef Wojtyła**) پێش ئەوەی ببێتە پاپای ڤاتیکان.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی مێژوو
* ھێمای دەروازەدەروازەی شەڕی سارد
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی پۆڵەندا
* دەروازەی فەلسەفە
# جۆرج مایکل

| جۆرج مایکڵ |
| --- |
| مایکل لەسەر ستەیجی شانۆی *Faith World Tour* لە ساڵی ١٩٨٨ |
| زانیارییەکان |
| ناوی لەدایکبوون | جۆرجس کیریاکۆس پانایۆتو |
| لەدایکبووی |  (١٩٦٣-0٦-٢٥) ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣ ڕۆژهەڵاتی فینچلی باکووری لەندەن،  ئینگلتەرا |
| مردووی | ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦(٢٠١٦-١٢-٢٥) (٥٣ ساڵ ژیاوە) جۆرجینگ ئۆن تاماس,ئۆکسفۆردشایر, ئینگلتەرا |
| چەشنەکان | * میوزیکی پۆپ
* دیسکل
* پۆپی دانس
* blue-eyed soul
 |
| پیشە(کان) | گۆرانیبێژ گۆرانینووس بەرھەمھێنی دەنگی |
| ساڵانی چالاکبوون | ١٩٨١–٢٠١٦ |
| کۆمپانیاکان | * Columbia Records
* Columbia
* Sony
 |
| وێبگە | georgemichael.com |

**جۆرجس کیریاکۆس پانایۆتو** (٢٥ی حوزەیرانی ١٩٦٣ – ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦) ناسراوە بە **جۆرج مایکڵ** گۆرانیبێژ و گۆرانینووس و تۆمارکەری دەنگی بەناوبانگی وڵاتی ئینگلتەرا و جیھان بوو.
ناوبانگێکی زۆۆری بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بەدەست ھێناوە و ھاوکات لەشەوی کریسمسدا کۆچی دوایی کردووە.
جۆرج بەھۆی گۆرانی کریسمسەوە بووە خاوەن ھەوادارێکی زۆۆر کە تەنانەت ھەندێکجار نازناوی گۆرانیێژی کریسمسیان لێنابوو و لە وڵاتانی ڕۆژھەڵات لەکاتی کریسمسدا پڕفرۆشترین گۆرانی بووە.
لە تەواوی ژیانیدا توانیویەتی زیاد لە ١٠ ملیۆن کاسێت لەگۆرانییەکانی بفرۆشێت.

## کارە ھونەرییەکان

یەکەم ئانگی خۆی *مایکل* لەنزیک ئەو قوتابخانەیە ئەنجامداوە کە پێشتر لێی خوێندبوو کە تێیدا چەند سەد کەسێک ئامادەی ئاھەنگەکە بوون.
لەو ڕۆژەوە تاکو کۆتا ئاھەنگی گشتیان نە ئاھەنگی زۆۆر سەرکەوت و دانراوون و لەگشتیان ناوبانگێکی نوێی بەدەست ھێناوە.
یەکەم دەستپێکی گۆرانی وتنی لەگەڵ گۆرانی بێژی ھاوڕێی *ئەندرێ ڕیچڵی* بووە. لە ساڵی ١٩٨١ تاکو ١٩٨٦ بەردەوام بوون.
لەدرێژایی ٣٠ ساڵی تەمەنیدا ٥ ئەلبوومی نێو ستۆدیۆ و ٣٨ گۆرانی جۆری کلیپ و ٤٠ گۆرانی بەشێوەی تاک وتوەتەوە و لەگەڵ کۆمەڵێک ھونەرمەندی بەناوبانگ گۆرانی وتوە وەک ھونەرمەندان (ڕیھام فڕانکلین، ئاڵتن جۆنز، ماری جێپڵێی، مۆتیا(.

## خەڵاتەکان

*جۆرج* خاوەن کۆمەڵێک خەڵاتە ئەوانیش
٣ خەڵاتی *برێد*
٢ خەڵاتی باشترین گۆرانیبێژی پیاوی بەریتانیا.
٤ خەڵاتی *ئێم تی ڤی*
٤ خەڵاتی *ئیڤڵ نۆڤێڵۆ*
٣ خەڵاتی *ئەمەریکان میوزیک*
٨ جار کاندیدکراو بۆ خەڵاتی *گرامی* کە توانیویەتی ٢ جار بیباتەوە.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیزی.

* دەروازەی مۆسیقا
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی لەندەن
# کلک

| کلک |
| --- |
|  |
| لقی | appendage، animal structure |
| بەکارھێنان | movement |
| MCN code | 0206.29.10 |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**کلک** ئەندامێکە کە لە زۆرێک لە گیانلەبەرەکاندا بوونی ھەیە. کلکەکە دەکەوێتە کۆتایی پشتەوەی گیانلەبەرەکان.

## بەکارھێنانی کلک

گیانلەبەران کلک بۆ مەبەستی جۆراوجۆر کەڵک لێ وەردەگرن. لە بڕێک لە گیانلەبەراندا وەک ماسی یان گیانلەبەرانی دەریایی ڕەنگە کلک بۆ جووڵان و مەلە بەکاربێت. لە بڕێک گیانلەبەری تردا وەک گوانداران، بۆ نموونە سەگ، ڕەنگە جووڵەی حاڵەتی دەروونیی گیانلەبەرەکە دەربخات.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی پزیشکی
* ھێمای دەروازەدەروازەی گیانلەبەران
# کەی-پۆپ

وێنەی گروپێکی کەی پۆپی کۆری بە ناوی بی تی ئێس.پۆپی کۆری یان کەی پۆپ(بە کۆری؛ 케이팝) (بە ئینگلیزی؛K-pop) یەکێکە لە مۆسیقایەکانی پۆپ کە لە کۆریای باشوورەوە سەرچاوەی گرتووە مانای [K] لە وشەی K-pop بە مانای مۆسیقای بەربڵاوی کۆری بە گشتی مانای کۆری دەدات.

## پێڕستى هەندێ له گروپەكانى كەى پۆپ

| ناو | ناو بە كۆرى | ساڵى
دامەزراندن | ژمارەى
ئەندامەكانى گروپ | وێنەی گروپ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| بى تى ئێس | 방탄소년단 | ٢٠١٣ | حەوت ئەندام |  |
| بلاك پينك | 블랙핑크 | ٢٠١٦ | چوار ئەندام |  |
| توايس | 두 배 | ٢٠١٥ | نۆ ئەندام |  |
| ستراى كيدس | 스트레이 키즈 | ٢٠١٧ | هەشت ئەندام |  |

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی مۆسیقا
* دەروازەی کۆریای باشوور
# نازداک

| نازداک |
| --- |
|  |
| چەشن | بۆرسە |
| شوێن | نیویۆرک ستی، نیویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکان |
| دامەزران | ٤ی شوباتی ١٩٧١ (١٩٧١-٠٢-04) |
| خاوەن | NASDAQ OMX Group |
| دراو | دۆلاری ویلایەتە یەکگرتووەکان |
| No. of listings | 3,059 (July 2015) |
| Market cap |  ١٠ تریلیۆن دۆلار |
| ماڵپەڕ | www.nasdaqomx.com |

**نازداک** (بە ئینگلیزی: NASDAQ) بۆرسەیەکی *(بازاڕی ئاڵوگۆڕی سەرمایە)* ئەمەریکییە. وشە ئینگلیزییەکە کورتکراوەی (National Association of Securities Dealers Automated Quotations)ە. دووەم گەورەترین بازاڕی ئاڵوگۆڕی سەرمایەیە لە جیھاندا. لە ساڵی ١٩٧١ دامەزراوە و بارەگاکەی لە نیویۆرکە. نزیکەی ٣٢٠٠ کۆمپانیا لە نازداک پشکدارن.

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ ئەیلوولی ٢٠١٥.

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
# مانگا (کۆمیک)

ئەم وتارە سەبارەت بە **چیرۆکە نەخشێندراوەکانی مانگا** نووسراوە. بۆ بینینی وتارە هاوشێوەکان بڕوانە **مانگا (ڕوونکردنەوە)**.
**مانگا** (بە ژاپۆنی:Manga 漫画) نووسینی نەخشێندراوی ژاپۆنین، کە پەیوەندیان بە ستایلێکی بە ناوبانگی سەدەی نۆزدەھەمی ژاپۆنەوە ھەیە. مێژوویەکی درێژ و ئاڵۆزیان لە تابلۆی کۆنی ژاپۆنیشدا ھەیە. لە ژاپۆن، خەڵکی ھەموو جۆرە تەمەنێک **مانگا** دەخوێننەوە. نموونەیەکی ئەم جۆرە زنجیرەیە، زنجیرەی تێنووسی مەرگە، یاخود گینتاما. جۆرەکانی مانگا پێکھاتوون لە (ئەکشن، خەیاڵی زانستی، بیزنس، کۆمیدیا، درامای مێژوویی، سامناک، خۆشەویستی، فەنتازیا، زانستی دروستکراو، وەرزشی، یاری، سێکسواڵیتی، و کۆمەڵایەتی.

وشەی «مانگا» نووسراو بە زمانی ژاپۆنی (کانجی)
کۆمەڵێک پەرتووکی زۆر لە مانگا لەسەر ڕەفەی پەرتووکخانە
## جۆرەکانی مانگا

مانگا لە چەند جۆرێک دیموراگرافیا پێک دێت وەک:

* شۆنن مانگا
* سێینن مانگا
* شۆجۆ مانگا

## سەرچاوەکان

* - لە ویکی ئینگلیزیەوە

* دەروازەی ئەنیمێ و مانگا
* دەروازەی کۆمیک
* دەروازەی ژاپۆن
# پرد

پردێک لە ژاپۆن
**پرد** یان **پێڵ** (بە ئینگلیزی: bridge) پێکھاتەیەکە کە بۆ تێپەڕین لە کۆسپ یان بەربەستێکی فیزیکی وەکوو چۆم یان شیو دروست دەکرێ. داڕشتن و دروست کردنی پرد کاری ئەندازیاریی شارستانی و بە تایبەت ئەندازیاریی پێکھاتەییە. لەبەر ئەوەی کە تەمەنی پردەکان لە پێکھاتە ئاساییەکان زیاترە و باری سەریشیان زۆرتر و مەترسیدارترە پردەکان پێویستیان بە بەڕێوەبەرایەتی و پاراستنێکی تایبەت ھەیە کە ناوەرۆک و باسی بەڕێوەبەرایەتیی سامان و بە وردیی زیاترەوە بەڕێوەبەرایەتیی پردە. یەکێ لە شێوازە ھەرە نوێکانی چاودێری و بەڕێوەبەرایەتیی پرد کە لە سەدەی بیست و یەکەمدا بە کار دێت تەکنیکی چاودێریی ساخیی پێکھاتەیە.

## جۆرەکانی پرد

بە پێی جۆری بنیات نان پردەکان دابەش دەکرێن بە چەن جۆری جیاوازەوە وەکوو:

* پردی تیری
* پردی ھەڵواسراو
* پردی یەکسەر جێگر یان کۆنسوول
* پردی کەوانی
* پردی کابلی

## سەرچاوەکان

* Sandak, Cass R. Bridges. An Easy-read modern wonders book. New York: F. Watts, 1983.
* Wenzel, H. (2009), Health monitoring of bridges, 1st Ed, John Wiley and Sons, Ltd, New York.

* دەروازەی ئەندازیاریی شارستانی
* دەروازەی نژیاروانی
* دەروازەی ئەندازیاری
# داڕشتە

**داڕشتە** پێک دێت لە تێکەڵێک لە کانزاکان یاخود کانزایەک کارلێک دەکات لەگەل توخمێکیتر یان زیاتر، بۆ نموونە تێکەڵاو کردنی توخمە کانزای زێڕ لەگەل مسدا زێڕی سوور دروست دەکات، و ھەروەھا زێڕ و زیو دەبێتە ھۆی دروستبوونی زێڕی سپی، بەھەمانشێوە توخمی ئاسن یەکدەگرێت لەگەڵ توخمە ناکانزای کاربۆن و سلیکۆن تێکەڵەیەک دروست دەکات پێیدەگوترێت ستیل یان ستیڵی سلیکۆن، ئەمەش بەمەبەستی زیادکردنی ڕەقی و کشانی ماددەکە دەکرێت، ئەمەش بە پێچەوانەی توخمەکامیتری کە ماددەی کانزاییان تێدایە و بەڵام وەکو کانزاکان ڕەفتارناکەن، بۆنمونە ئۆکسیدی ئەلەمنیۆم و کلۆریدی سۆدیۆم.. تێکەڵکردنی کانزاکان دەبێتە ھۆی گەڕاندنەوەی ھەموو تایبەتمەندییەکانی ماددە وەکو توانای گەیاندنی کارەبا و گەرمی و توانای نوشتاندنەوە و توانای کارلێکی موگناتیسی و زۆرێکی تر.

داڕشتەکان بە شێوەیەکی فراوان و بەربڵاو لە زۆر ڕوەوە بەکار دەھێنێن بۆ نموونە ستیل لە زۆربەی پارچەکانی ئۆتۆمبێل و کەلوپەلە پزیشکییەکاندا بەکاردەھێنرێت. لە ھەندێک باردا تێکەڵکردنی کانزاکان دەبێتە ھۆکارێک بۆ کەمکردنەوەی نرخەکەیان لەکاتێکدا پارێزگاریش لەو تایبەتمەندییە باشانەی خۆی ھەردەکات. لە کەیسێکیتردا تێکەڵکردنی ماددە کانزاکان بە ماددەیەکیتری کانزا یان ناکانزا یان توخمێکیتر وادەکات ئەو ماددە تازە دروسبووە تایبەتمەندییە میکانیکییەکانی زۆر باشترببێت وەکو توانای ڕاکێشان و پیاکێشان و توانای بەرگەگرتینی زیاتری ھەیە دژی داخوران.

داڕشتە دەکرێت گیراوەی کانزای ڕەق بێت یانیش کانزایەک لەگەل نیمچە کانزایەک یانیش لەگەل توخمێکیترا کاریلێک کردبێت.

داڕشتەکان بە تایبەتمەندییەتی بەندی کانزایی پێناسە دەکرێن. ھەندێکیان دەناسرێنەوە بەھۆی ڕێکخستنی شێوازی ئەتۆمەکان بەشێکیان پێیان دەگوترێت لەیەکچوو بەشێکیشیان لەیەکنەچوون برۆنز مادەیەکی داڕشتەیە.

* دەروازەی زانستی ماددە
* دەروازەی فیزیک
* دەروازەی کیمیا
* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
# کڵێسای کاتۆلیک

**کڵێسای کاتۆلیک** (بە ئینگلیزی: Catholic Church). گەورەترین تایفەی مەسیحییەتە، باوەڕداران، دامەزراوە و بیروباوەڕەکانی کڵێسای کاتۆلیک دەگرێتەوە؛ ناوەندەکەی دەکەوێتە شاری ڤاتیکان، بارەگای پاپای کاتۆلیک. شوێنکەوتووەکانی لە زۆربەی وڵاتەکانی جیھاندا ھەن بە تایبەت لە باشووری ئەورووپا و ئەمریکای لاتینی.

## هەروەها ببینی

* دەستدرێژیکردن لە کڵێسای کاتۆلیک

* دەروازەی مەسیحییەت
* دەروازەی کڵێسا
# نۆکچرن

**نۆکچرن** (بە ئینگلیزی: Nocturne) زۆرجار بە پارچە مۆسیقایەک دەوترێت کە کاریگەریی شەوی لەسەرە. لە کۆندا، ئەمە بە ئۆفیسی شەوانە دەوترا، بەڵام دواتر ئەم دەستەواژەیەش بۆ ناساندنی مۆسیقای کلاسیک بەکارھات.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Nocturne»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨.

* دەروازەی مۆسیقا
# فرانسیسکۆ تارێگا

| Francisco Tárrega  |
| --- |
|  |
| لەدایکبوون | ٢١/١١/١٨٥٢ ڤیاریاڵ، کاستێلۆن، ئیسپانیا |
| مەرگ | ١٥/١٢/١٩٠٩ بەرشەلۆنە, ئیسپانیا |
| پیشە | گیتارژەن، ئاوازدانەر ، مامۆستا |

**فرانسیسکۆ تارێگا** (بەئیسپانی: Francisco de Asís Tárrega y Eixea، ٢١ ی تشرینی دووەم ١٨٥٢- ١٥ ی کانوونی یەکەم ١٩٠٩)، یەکێک بوو لە ئاوازدانەر و گیتارژەنە ئیسپانییە کارتێکەرەکان.

## ژیاننامە

تارێگا لە ٢١ ی تشرینی دووەمی ساڵی ١٨٥٢ لەدایک بووە، لە فیاریاڵ، کاستێلۆن، ئیسپانیا. ھەندێک دەڵێن گوایە باوکی تارێگا ففلامێنکۆی ژەنیوە لەگەڵ ژمارەیەکی تر لە شێوازە جۆراوجۆرەکانی تری گیتار، کاتێک باوکی رۆیشتووە بۆ کارەکەی، کە لەوکاتەدا پاسەوان/چاودێر بــووە لە شوێنێک لە San Pascual، تارێگا منداڵبووە و ویستوییەتی گیتارەکەی باوکی بگرێت/دەستلێبدات و ھەوڵبدات کۆمەڵێک دەنگی خۆشی لێوە دەستبکەوێت. نازناوی تارێگا بە منداڵی بریتی بووە لە "Quiquet".

تارێگا بۆ ھەمیشەیی تووشی چاوکزی و تێکچوونی ھەستی بینین بو و کاتێک لەگەڵ خێزانەکەی جوڵان بۆ شاری کاستێلۆن، ھەر بەو منداڵییە ناوییان تۆمارکرد بۆ پۆلی مۆسیک تا فێری مۆسیک بێت. ھەردوو یەکەمین مامۆستایانی مۆسیکی تارێگا کە Eugeni Ruiz و Manuel González بوون، نابینابوون!

لە ساڵی ١٨٦٢، Julián Arcas ی کۆنسێرت گیتار، لەئاھەنگێکدا لە کاستێلۆن بینیی فرانسێسکۆ(کەلەوکاتەدا گەنج بوو) گیتار دەژەنێت، بۆیە داوای لە باوکی فرانسێسکۆ کرد کە رێگەی پێبدات کە فرانسێسکۆ لەگەڵ خۆی ببات بۆ بەرشەلۆنە و لەوێ پێکەوە گیتار بخوێنن. باوکی فرانسێسکۆ تارێگا رازی بوو، بەڵام سوور بوو لەسەر ئەوەی کە پێویستە کوڕەکەی وانەی پیانۆش وەربگرێت و بخوێنێت. لەوکاتەدا گیتار وەک ئامێرێک دانرابوو کە دەبوو بەدوای گۆرانیبێژدا بھاتەیە و بڕۆیشایە، لەکاتێکدا کە پیانۆ مەبەستی ھەموو ئەوروپا بوو و زۆر گرنگ بوو. لەگەڵ ئەوەشدا، تارێگا وانەکانی زوو راوەستان لەدوای ئەوەی کە Arcas بۆ گەشتێکی مۆسیکی رۆیشت و تارێگای بەجێھێشت. لەکاتێکدا کە تارێگا ھێشتا تەمەنی تەنھا ١٠ ساڵ دەبوو، رای دەکرد و ھەوڵیدەدا کە ژیانی مۆسیکی خۆی دەستپێبکات و بخاتەگەڕ بەدەستکردن بە ژەنین لە کافێکان و خواردنگەکانی بەرشەلۆنە. ئەویش بەخێرایی بەئامانجی دەگەیشت و بەرەبەرەش گەشەی دەکرد و گەورەتر دەبوو پاشان گەڕایەوە بۆ لای ئەو باوکەی کە قوربانییەکی زۆریدا لەپێناو ئەوەی کوڕەکەی بگەیەنێتە پەروەردەیەکی مۆسیکی درووست و پێشکەوتوو.

پاش سێ ساڵ، لە ١٨٥٦، دووبارە رایکردەوە، ئەمجارەیان بۆ ڤالێنسیا کە لەگەڵ کۆمەڵێک گەنجی قەرەجدا لەوێ بەشداری کرد. باوکی بۆی دەگەڕا و توانی بیدۆزێتەوە و بیگەڕێنێتەوە لەگەڵ خۆی، بەڵام تارێگا بۆ جاری سێیەم، رایکردەوە/ھەڵھات، دووبارە بۆ ڤالێنسیا، لەسەرەتای ھەرزەکارییدا تارێگا تەواو شارەزا و لێھاتوو بوو لەھەردوو پیانۆ و گیتار.

## کارە باوەکان

* ڕیکۆردۆس دێ لا ئەلامبرا

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی مۆسیقا
* دەروازەی ئیسپانیا
# فڕۆکەوانی

| فڕۆکەوانی |
| --- |
|  |
| لقی | vehicle operation، human aerial activity |
| پیشەسازی | aircraft industry، transport industry |
| بەکارھێنان | گواستنەوە، کۆڵینەوە، recreation |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | فڕینناسی |
| ھاشتاگ | aviation |
| جێبەجێکار | فڕۆکەوان، airship pilot، aerospace engineer، aviation pioneer، aviation writer |
| ناوی گرووپی ھەوادار | aviation fan |
| بەستەری "ستاک ئێکسچەینج" |  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

فڕۆکەی بۆینگ ٧٤٧
**فڕۆکەوانی** یان **فڕینەوانی** (بە ئینگلیزی: Aviation) ئەو کاروبار و چالاکییانە دەگرێتەوە کە پەیوەندیدارن بە فڕین و پیشەسازیی فڕۆکە. فڕۆکەوانی لە سەدەی ١٨یەمەوە دەستی پێ کرد لەگەڵ پەرەپێدانی باڵۆنی ھەوای گەرم. ھەندێک لە دیارترین پێشچوونەکانی فڕۆکەوانی دەرکەوتن لەگەڵ فڕینی کۆنترۆڵکراوی باڵدار (گلایدینگ) لەلایەن ئۆتۆ لیلینتاڵ لە ساڵی ١٨٩٦، دواتر ھەنگاوێکی گەورە چووە پێش لەگەڵ دروستکردنی یەکەم فڕۆکەی بە وزە کارکردوو لەلایەن ڕایت برەزەرس لە سەرەتای ١٩٠٠ەکان. لەو کاتەوە، فڕۆکەوانی لەڕێی تەکنۆلۆژیاوە بە پیشەسازی کراوە بۆ دروستکردنی جێت کە بووەتە ھۆیەکی گواستنەوەی سەرەکی لە جیھان.

## مێژوو

## ئەمانەش ببینە

* فڕینناسی
* کاریگەریی ژینگەییی فڕۆکەوانی

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فڕین
# ٩ی تشرینی یەکەم

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | تشرینی یەکەم | >> |
| ی | د | س | چ | پ | ھ | ش |
|  |  |  |  | 0١ | 0٢ | 0٣ |
| 0٤ | 0٥ | 0٦ | 0٧ | 0٨ | 0٩ | ١٠ |
| ١١ | ١٢ | ١٣ | ١٤ | ١٥ | ١٦ | ١٧ |
| ١٨ | ١٩ | ٢٠ | ٢١ | ٢٢ | ٢٣ | ٢٤ |
| ٢٥ | ٢٦ | ٢٧ | ٢٨ | ٢٩ | ٣٠ | ٣١ |
| **٢٠٢٦** |

**٩ی تشرینی یەکەم** ٢٨٢ەم ڕۆژی ساڵە (٢٨٣یەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری زایینی؛  ٨٣ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.

## ڕووداوەکان

## لە دایکبوونەکان

## مردنەکان

* ١٩٩٠ : کاکەی فەلاح ، شاعیری کوردی
* ٢٠٢١ : ئەبولحەسەن بەنیسەدر، ٨٨، سیاسەتوان و یەکەمین سەرۆککۆماری ئێران،.

## بۆنەکان

## بەستەری دەرەکی

## سەرچاوەکان

---

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی گەردوون
* دەروازەی کات
# ڕێکخراوەی خۆراک و کشتوکاڵ

لۆگۆی فاو
**ڕێکخراوەی خۆراک و کشتوکاڵ** یان **فاو** (بە ئینگلیزی: Food and Agriculture Organization، کورت دەکرێتەوە بۆ FAO) ڕێکخراوەیەکی نەتەوە یەکگرتووەکانە. ھەوڵ دەدات برسیەتی ببەزێنێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی خۆراک
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان
# ڕێکخراوەی دانوستانی جیھانی

ھێمای ڕێکخراوی دانوستانی جیھانی
**ڕێکخراوی دانوستانی جیھانی** ڕێکخراوێکی نێونەتەوەییە کە یاسا جیهانییەکانی بازرگانی ڕێکدەخات و کێشەی نێو ئەندامەکانی چارەسەر دەکات. ئەندامانی ڕێکخراوەی بازرگانیی جیهانی ئەو وڵاتانەن کە ڕێکەوتنامەکانی (نزیک بە ٣٠ ڕێکەوتنامە) ئەم ڕێکخراوەیان واژۆ کردووە. پێگەی سەرەکی ڕێکخراوەی بازرگانیی جیهانی لە جنێڤ ، سویسە. تا مانگی ئازار(مارس)ی 2013، ١٥٩ وڵات ئەندامی ئەم ڕێکخراوە بوون. لە ئێستادا تاجیکستان تازەترین ئەندامی ئەم ڕێکخراوەیە.

## ئامانجەکانی ڕێکخراوەی بازرگانیی جیهانی

ئەو ئامانجانەی ڕێکخراوەی بازرگانیی جیهانی ڕووی تێ کردوون، بریتین لە:

* بەرز کردنەوەی ئاستی ژیان
* دابین کردنی کاری تەواو لە وڵاتانی ئەندام
* پەرەپێدانی بەرهەم هێنان و بازرگانی و بەهرەدەری باشینە لە سەرچاوە جیهانییەکان
* گەیشتن بە گەشەی جێگیر بە کەڵک وەرگرتن لە سەرچاوەکان
* پاراستنی ژینگە
* بەرز کردنەوەی بەشداری وڵاتانی بەرەوپێشکەوت و کەم پێشکەوتوو لە گەشەی بازرگانیی نێونەتەوەیی.

## پەراوێزەکان
# ھەواڵگریی سەربازی

**ھەواڵگریی سەربازی** دیسیپلینێکی سەربازییە کە ڕێبازەکانی کۆکردنەوە و شیکردنەوەی زانیاری بەکاردەھێنێت بۆ دابینکردنی ڕێنمایی و ئاراستەکردن بۆ یارمەتیدانی فەرماندەکان لە بڕیارەکانیاندا. ئەم ئامانجە لە ڕێگەی دابینکردنی ھەڵسەنگاندنێکی داتا لە چەندین سەرچاوەی جیاوازەوە بەدی دێت، کە ئاراستەکراوە بەرەو پێداویستییەکانی ئەرکی فەرماندەکان یان وەڵامدانەوەی پرسیارەکان وەک بەشێک لە پلاندانانی ئۆپەراسیۆنی یان ھەڵمەت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی شەڕ
# ئەنجومەنی ڕاگوزەری باشوور

| ئەنجومەنی ڕاگوزەری باشوور |
| --- |
| بە عەرەبی: الْمَجْلِسُ الْاِنْتِقَالِي الْجَنُوبِيُّ |
|  |
| دامەزران | ٤ی ئایاری ٢٠١٧ |
| ناو | Συμβούλιο Μετάβασης του Νότου |
| ناو بە زمانی فەرمی | الْمَجْلِسُ الْاِنْتِقَالِي الْجَنُوبِيُّ |
| ناکۆکی | Camp Takeover Operation |
| وڵات | یەمەن |
| شوێنی بارەگاکان | عەدەن |
| کۆتاییھاتن | ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ |
| وێبگە |  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئەنجومەنی ڕاگوزەری باشوور** ھەییە و ڕێکخراوێکی سیاسی و سەربازی بوو لە یەمەن کە لە ١١ی ئایاری ٢٠١٧ەوە بوونی ھەبووە تا لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا، وەک فراکسیۆنێکی بزووتنەوەی باشوور پێکھێنرا و بانگەشە بۆ جیابوونەوەی دەوڵەتێکی فیدراڵی پێشنیازکراو لە باقی وڵاتەکە دەکرد بەدرێژایی سنوورەکانی پێشووی باشووری یەمەن، ناوەکەی لە فیدراسیۆنی باشووری عەرەبستان وەرگرتبوو لەلایەن بەریتانیاوە دامەزرابوو. ئەنجومەنەکە پشتگیری لە ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی وەرگرت.

ئەنجومەنەکە لەلایەن عیدرۆس ئەلزوبەیدی پارێزگاری پێشووی عەدەن سەرۆکایەتی دەکرا وەک سەرۆک، لەگەڵ وەزیری پێشووی دەوڵەت ھانی بن برێک وەک جێگری سەرۆک کۆمار. پێکھێنانی ئەنجومەنەکە هەفتەیەک پێشتر بە "بەیاننامەیەکی مێژوویی" لە گردبوونەوەیەکدا ڕاگەیەندرا بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە دوورخستنەوەی ئەلزوبەیدی لە پۆستی پارێزگار. ئەنجومەنی ڕاگوزەری باشوور یاریزانێکی سەرەکی شەڕی ناوخۆی یەمەن بوو تا سەرەتای مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی سیاسەت
* ھێمای دەروازەدەروازەی زانستی سیاسەت