Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢

| یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ |
| --- |
| بەشێکە لە | 2002 FIFA World Cup knockout stage |
| پۆلی پێشبڕکێ | تۆپی پێی پیاوان |
| وەرزش | تۆپی پێ |
| وڵات | ژاپۆن |
| جێ | International Stadium Yokohama |
| بەشێک لە زنجیرەی | جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢، list of Germany international football games |
| لە پێش | یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ١٩٩٨ |
| لە دوای | یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٦ |
| کاتی ڕوودان | ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٢ |
| ڕێکخەر | فیفا |
| یانە بەشداربووەکان | ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا، ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل |
| براوە | ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل |
| Statistical leader | ڕۆناڵدۆ |
| ناوبژیوان | پیرلویجی کۆلینا، Leif Lindberg، Philip Sharp، Hugh Dallas |
| تۆمارکردنی گۆڵەکان | ڕۆناڵدۆ، ڕۆناڵدۆ |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**یاریی کۆتاییی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢** کۆتا یاری جامی جیھانیی فیفای ٢٠٠٢ بوو کە لە نێوان ئەڵمانیا و بەرازیل یاریگای نیسان کە پێشتر ناوی یاریگای نێودەوڵەتی یۆکۆھاما لە شاری یۆکۆھامای ژاپۆن لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٢ بەڕێوەچوو. پاڵەوانێتییەکە پێکھاتبوو لە ژاپۆن و کۆریای باشوور میواندار و ھەڵبژاردەی فەرەنسا ھەڵگری نازناوی پێشوو لەگەڵ ٢٩ ھەڵبژاردەی دیکە کە لە قۆناغی پاڵاوتنەکان سەرکەوتنیان بۆ پاڵەوانێتییەکە بەدەستھێنابوو. لە ڕێگای گەیشتن بە یاریی کۆتاییی، ئەڵمانیا پلەی یەکەمی لە کۆمەڵەی پێنجەم بەدەستھێنا، بە دوو بردنەوە و یەکسانبوون، دوای ئەوە لە قۆناغی ١٦دا لە پاراگوای و لە قۆناغی چارەکی کۆتایی لە ئەمریکا و لە قۆناغی پێش کۆتاییدا لە کۆریای باشووری بردەوە. بەڕازیل بە سێ بردنەوە پلەی یەکەمی کۆمەڵەی سێیەمی بەدەستھێنا، لە قۆناغی ١٦ لە بەلجیکا و لە قۆناغی چارەکی کۆتایی لە ئینگلتەرا و لە قۆناغی پێش کۆتاییدا لە ھەڵبژاردەی تورکیا بردەوە. یاری کۆتایی لەبەردەم ٦٩ ھەزار و ٢٩ ھاندەر بەڕێوەچوو، لەلایەن پیرلۆیجی کۆلینا لە ئیتاڵیا ناوبژیوانی کرا. گێمی یەکەم بەبێ گۆڵ تەواو بوو، لە گێمی دووەمدا بەڕازیل لە خولەکی ٦٧دا لە ڕێگەی ڕۆناڵدۆوە گۆڵی پێشکەوتنی بەدەستھێنا. دوای دوازدە خولەک ڕۆناڵدۆ گۆڵی دووەمی خۆی و بەڕازیلی تۆمارکرد و بەم ئەنجامی یارییەکە کۆتایی ھات.بەڕازیل بۆ پێنجەم جار لە مێژووی خۆیدا نازناوەکەی بەرزکردەوە و تا ئێستاش ژمارەیەکی پێوانییە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی بەڕازیل
* دەروازەی تۆپی پێ
* دەروازەی ئەڵمانیا
* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی ژاپۆن
* دەروازەی دەیەی ٢٠٠٠
# ١٣٧٤

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٣ – **سەدەی ١٤** – سەدەی ١٥ |
| ساڵەکان: | ١٣٧١ ١٣٧٢ ١٣٧٣ – **١٣٧٤** – ١٣٧٥ ١٣٧٦ ١٣٧٧ |

١٣٧٤ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٠٧٣–٢٠٧٤ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ٧٥٢–٧٥٣ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٣٧٤ *MCCCLXXIV* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٣٦٦–١٣٦٧ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ٨٢٣ ԹՎ ՊԻԳ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ٧٧٥–٧٧٦ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٣٧٤–٣٧٥ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦١٢٤ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٣٢٤ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ٧٨١ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −٤٧٠ – −٤٦٩ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ١٩١٨ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٦٨٨٢–٦٨٨٣ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 癸丑年 (ئاو گا) ٤٠٧٠ یان ٤٠١٠     *— تا —* 甲寅年 (دار پڵنگ) ٤٠٧١ یان ٤٠١١ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ١٩١٧ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٢٥٤٠ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Ōan ٧ (応安７年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | ١٣٧٤ *MCCCLXXIV* |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ٧٣٦ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥١٣٤–٥١٣٥ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٠٩٠–١٠٩١ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٣٧٠٧ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٥٣٨ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٥٣٨年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٣٧٤ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٤٣٠–١٤٣١ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٢٩٦–١٢٩٧ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٤٧٥–٤٤٧٦ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢١٢٧ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی ئینگلیزی | ٤٧ ئێدواردی سێیەم – ٤٨ ئێدواردی سێیەم |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

**١٣٧٤** (MCCCLXXIV) ساڵێکی ئاسایی بوو کە لە ڕۆژی یەکشەممە لە ڕۆژژمێری جولیانی دەست پێ دەکات، ١٣٧٤ەمین ساڵی دەستنیشانکردنی سەردەمی مەسیحی (CE) و *ئانۆ دۆمینی* (AD)، ٣٧٤ەمین ساڵی ھەزارەی ٢ەم، ٧٤ەمین ساڵی سەدەی ١٤یەم، و ٥ەمین ساڵی دەیەی ١٣٧٠ بوو. لە سەرەتای ساڵی ١٣٧٤، ڕۆژژمێری زایینی ١٣ ڕۆژ لەپێش ڕۆژژمێری جولیانی بوو، کە ڕۆژژمێرێکی باوی کات بوو.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
* دەروازەی مێژوو
# ١٨٦٢

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٨ – **سەدەی ١٩** – سەدەی ٢٠ |
| ساڵەکان: | ١٨٥٩ ١٨٦٠ ١٨٦١ – **١٨٦٢** – ١٨٦٣ ١٨٦٤ ١٨٦٥ |

١٨٦٢ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٥٦١–٢٥٦٢ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٢٤٠–١٢٤١ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٨٦٢ *MDCCCLXII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٨٥٤–١٨٥٥ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٣١١ ԹՎ ՌՅԺԱ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٢٧٨–١٢٧٩ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٨٦٢–٨٦٣ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٦١٢ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٨١٢ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٢٦٩ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ١٨–١٩ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٤٠٦ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٣٧٠–٧٣٧١ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 辛酉年 (ئاسن کەڵەشێر) ٤٥٥٨ یان ٤٤٩٨     *— تا —* 壬戌年 (ئاو سەگ) ٤٥٥٩ یان ٤٤٩٩ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٤٠٥ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣٠٢٨ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Bunkyū ٢ (文久２年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٢ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٢٢٤ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٦٢٢–٥٦٢٣ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٥٧٨–١٥٧٩ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤١٩٥ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٥٠ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٥٠年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٨٦٢ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٩١٨–١٩١٩ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٧٨٤–١٧٨٥ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٩٦٣–٤٩٦٤ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٦١٥ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٢٥ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) – ٢٦ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٨٦٢** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# ئارنۆڵد ڤۆسلۆ

| ئارنۆڵد ڤۆسلۆ |
| --- |
| بە ئەفریکانس: Arnold Vosloo |
|  |
| لەدایکبوون |  (١٩٦٢-٠٦-١٦) ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٢ پرێتۆریا، ئەفریقای باشوور |
| باوک | Johannes Daniel Vosloo |
| دایک | Johanna Petronella Vorster Vosloo |
| زمانی زگماکی | ئەفریقایی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | ئەفریقایی، زمانی ئینگلیزی |
| پیشە | ئەکتەری فیلم، ئەکتەری شانۆ، ئەکتەری تەلەڤیزیۆن، ئەکتەر، بەرھەمھێنەری فیلم |
| بواری کار | نواندن |
| پەروەردە | Tshwane University of Technology |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩٨٤ |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئارنۆڵد ڤۆسلۆ** ئەکتەرێکی ئەفریقای باشوورە و ئەمریکایە.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Arnold Vosloo»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣.

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی کۆمەڵگا
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی ھۆڵیوود
* ھێمای دەروازەدەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ژیاننامە
# ٨٩٨

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ١ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ٨ – **سەدەی ٩** – سەدەی ١٠ |
| ساڵەکان: | ٨٩٥ ٨٩٦ ٨٩٧ – **٨٩٨** – ٨٩٩ ٩٠٠ ٩٠١ |

٨٩٨ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ١٥٩٧–١٥٩٨ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ٢٧٦–٢٧٧ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ٨٩٨ *DCCCXCVIII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ٨٩٠–٨٩١ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ٣٤٧ ԹՎ ՅԽԷ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ٢٨٤–٢٨٥ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | −١٠٢ – −١٠١ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٥٦٤٨ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ١٨٤٨ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ٣٠٥ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −٩٤٦ – −٩٤٥ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ١٤٤٢ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٦٤٠٦–٦٤٠٧ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 丁巳年 (ئاگر مار) ٣٥٩٤ یان ٣٥٣٤     *— تا —* 戊午年 (زەوی ئەسپ) ٣٥٩٥ یان ٣٥٣٥ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ١٤٤١ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٢٠٦٤ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Kanpyō ١٠ / Shōtai ١ (昌泰元年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | ٨٩٨ *DCCCXCVIII* |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ٢٦٠ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٤٦٥٨–٤٦٥٩ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ٦١٤–٦١٥ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٣٢٣١ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ١٠١٤ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前١٠١٤年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١٠٨٩٨ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٩٥٤–٩٥٥ |
|  - *شاکا سامڤات* | ٨٢٠–٨٢١ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٣٩٩٩–٤٠٠٠ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ١٦٥١ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی ئینگلیزی | *نەزانراو* |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

**٨٩٨** (DCCCXCVIII) ساڵێکی ئاسایی بوو کە لە ڕۆژی یەکشەممە لە ڕۆژژمێری جولیانی دەست پێ دەکات، ٨٩٨ەمین ساڵی دەستنیشانکردنی سەردەمی مەسیحی (CE) و *ئانۆ دۆمینی* (AD)، ٨٩٨ەمین ساڵی ھەزارەی ١ەم، ٩٨ەمین ساڵی سەدەی ٩یەم، و ٩یەمین ساڵی دەیەی ٨٩٠ بوو. لە سەرەتای ساڵی ٨٩٨، ڕۆژژمێری زایینی ١٣ ڕۆژ لەپێش ڕۆژژمێری جولیانی بوو، کە ڕۆژژمێرێکی باوی کات بوو.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
* دەروازەی مێژوو
# ٢٥٧

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ١ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ٢ – **سەدەی ٣** – سەدەی ٤ |
| ساڵەکان: | ٢٥٤ ٢٥٥ ٢٥٦ – **٢٥٧** – ٢٥٨ ٢٥٩ ٢٦٠ |

٢٥٧ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٩٥٦–٩٥٧ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ٣٦٥ پێش کۆچی – ٣٦٤ پێش کۆچی |
| ڕۆژژمێری زایینی | ٢٥٧ *CCLVII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ٢٤٩–٢٥٠ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ٣٧٦ پێش کۆچی – ٣٧٥ پێش کۆچی |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | −٧٤٣ – −٧٤٢ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٥٠٠٧ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ١٢٠٧ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | −٣٣٦ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −١٥٨٧ – −١٥٨٦ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٨٠١ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٥٧٦٥–٥٧٦٦ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 丙子年 (ئاگر جرج) ٢٩٥٣ یان ٢٨٩٣     *— تا —* 丁丑年 (ئاگر گا) ٢٩٥٤ یان ٢٨٩٤ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٨٠٠ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ١٤٢٣ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری جولیانی | ٢٥٧ *CCLVII* |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | −٣٨١ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٤٠١٧–٤٠١٨ |
| ڕۆژژمێری قبتی | −٢٧ – −٢٦ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٢٥٩٠ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ١٦٥٥ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前١٦٥٥年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١٠٢٥٧ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٣١٣–٣١٤ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٧٩–١٨٠ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٣٣٥٨–٣٣٥٩ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ١٠١٠ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی ئینگلیزی | *نەزانراو* |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

**٢٥٧** (CCLVII) ساڵێکی ئاسایی بوو کە لە ڕۆژی پێنجشەممە لە ڕۆژژمێری جولیانی دەست پێ دەکات، ٢٥٧ەمین ساڵی دەستنیشانکردنی سەردەمی مەسیحی (CE) و *ئانۆ دۆمینی* (AD)، ٢٥٧ەمین ساڵی ھەزارەی ١ەم، ٥٧ەمین ساڵی سەدەی ٣یەم، و ٨ەمین ساڵی دەیەی ٢٥٠ بوو. لە سەرەتای ساڵی ٢٥٧، ڕۆژژمێری زایینی ١٣ ڕۆژ لەپێش ڕۆژژمێری جولیانی بوو، کە ڕۆژژمێرێکی باوی کات بوو.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# کی

**کی** یان **چی** بوارێکی وزەی ناوەیە یان سەرچاوەیەکی ھێزە لە کلتووری چینیدا. پێی وایە کە بەشێکی ھێزی ژیانی ھەموو بوونەوەرێکی زیندوو بێت. ئەم وشەیە لە زمانی کۆریدا بە **gi** و لە زمانی ژاپۆنیدا بە **ki** دەخوێندرێتەوە. *چی* بەزۆری وەک وزەی ژیان یان بە سادەیی بە «وزە» وەرگێڕدراوە و وەرگێڕانی وشەیی وەک *ھەوا* و *ھەناسە و ھەڵم* بۆ کراوە. *چی* بنەمای بنەڕەتییە لە پزیشکیی نەریتی چینی و لە ھونەرە جەنگییەکانی چینیدا. پراکتیزەکردنی و ھاوسەنگکردنی چی پێی دەوترێت چی گۆنگ.

باوەڕدارانی چی وەک ھێزێکی ژیانی وەسفی دەکەن کە دەبێت ڕەوتی بێ بەربەست بێت بۆ تەندروستی. چی چەمکێکی ساختەی زانستی پشتڕاستنەکراوە و پەیوەندی بە چەمکی وزەی بەکارھێنراو لە زانستدا نییە (وزە خۆی چەمکێکی زانستی جێھێڵدراو). مێژوونووسی پزیشکی لە چین، پاوڵ یو. ئۆنسکۆڵد دەشڵێت «ھیچ بەڵگەیەک نییە بۆ چەمکی 'وزە'- چ بە مانای فیزیکی توند یان تەنانەت بە مانایەکی ئاخاوتنیتر- لە ھیچ شوێنێکی تیۆری پزیشکی چینیدا.»

## سەرچاوەکان

* دەروازەی چین
* دەروازەی زمان
# فۆلکە بێرنادۆت

فۆلکە بێرنادۆت لە ساڵی ١٩٤٥
**فۆلکە بێرنادۆت** (بە سوێدی: *Folke Bernadotte*)، (کانوونی دووەمی ١٨٩٥ - ١٧ی ئەیلوولی ١٩٤٨)، دیپلۆماتێکی پایەبەرزی سویدی، ئەفسەری ئەرتەشی ئەو وڵاتە بوو، ھەروەھا سەرۆکی ڕێکخراوی خاچی سووری سوید بووە.

فۆلکە بێرنادۆت بە ھۆی تێکۆشانەکانی بۆ ڕزگارکردنی گیانی نزیک بە ١٥ ھەزار زیندانی لە ئوردووگاکانی کاری ئیجباریی ئاڵمانیای نازی ئەنجامی دا بەناوباگ بووە. لە ساڵی ١٩٩٥ زایینی ئەو پێشنیارێکی مەحرەمانەی لە ھاینریش ھیملێرەوە بۆ ھات سەبارەت بەوە کە ئەڵمانیای نازی دەیەوێ بێ ھیچ مەرجێک خۆی تەسلیم ئینگلیز و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بکات. کە ئەم پێشنیارە لە لایەن وینستۆن چرچیل و دوایت ئایزنھاوێرەوە ڕەد کرا.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی فەڕەنسا
# فریتز زۆکێل

| فریتز زۆکێل |
| --- |
| بە ئەڵمانی: Fritz Sauckel |
|  |
| لەدایکبوون | ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٤ ھاسفورت، ئەڵمانیا |
| مردن | ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٦(١٩٤٦-١٠-١٦) (٥١ ساڵ ژیاوە) زیندانی دادگای نورنبێرگ، ئەڵمانیا |
| دڵسۆزی | ئەڵمانیای نازی |
| ھۆی مەرگ | ھەڵواسین |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئەڵمانی |
| شوێنی دەستبەسەرکردن | کەمپی لۆنگ ئایلەند، زیندانی دادگای نورنبێرگ |
| تاوانبار بە | تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی |
| پیشە | سیاسەتوان |
| پۆستەکان | کۆمسیاری گشتی بۆ بڵاوکردنەوەی کرێکار |
| تاقیکردنەوە | تاقیکردنەوەی زیرەکی |
| دانیشتووی | ڤێلا زۆکێل |
| ئەندامی حیزبی | پارتی نازی |
| Facial hair | سمێڵی ھیتلەر |
| بەشداربووە لە | دادگای سەربازی نێونەتەوەیی |
| پلەی سەربازی | Obergruppenführer |
| ئەرشیڤەکان لە | German Federal Archives |
| ئەندامی | ئێس ئێس، Deutschvölkischer Schutz und Trutzbund |
| خەڵاتەکان | Golden Party Badge، Nazi Party Long Service Award |
| Represented by | Robert Servatius |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

فریتز زۆکێل لەکاتی دادگایی نورنبێرگ
ڤێلا زۆکێل لە وایمار
بانگھێشتنامە بۆ فەرماندە زۆکێل بۆ سڵاوکردن لە ھیتلەر وەک نیشانەی سوپاسگوزاری (نزیکەی ساڵی ١٩٣٤)
**ئێرنست فرێدریش کریستۆف فریتز زۆکێل** (بە ئەڵمانی: *Ernst Friedrich Christoph "Fritz" Sauckel*) (٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٨٩٤ لە ھاسفورت، فرانکۆنیای خوارەوە – ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٦ لە نورنبێرگ)، سیاسەتمەدارێکی نازی ئەڵمانی بووە، گۆلیتەری تویرینگن و کۆمیساری گشتی کاری زۆرەملێ بووە لە ئازاری ١٩٤٢ تا کۆتایی جەنگی جیھانیی دووەم. زۆکێل یەکێک بوو لە ٢٤ تۆمەتبار لە دادگایی نۆرنبێرگ تاوانبارانی سەرەکی جەنگ لەبەردەم دادگای سەربازی نێونەتەوەیی و لە ١ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٦ بە دوو تۆمەت لە چوار تۆمەت سزا درا و بە ھەڵواسینی سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا.

## سەرچاوەکان

بەشداربووانی ویکیپیدیا، «فريتز زاوكل»، ویکیپیدیای عەرەبی. سەردان لە ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٥\٨ی خەرمانانی ٢٧٢٥.

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ئەڵمانیا
* دەروازەی سیاسەت
# گۆرانی

**گۆرانی** یان **ستران** (بە ئینگلیزی: Song) بە شیعر و ئاھەنگێک دەڵێن کە بۆ یەک ساز کرابێت و گۆرانیبێژێک لەڕێگەی ئامێرەکانی مۆسیقا دا بیڵێت یان بەبێ ئەو ئامێرانە. وشەی **گۆرانی** لە وشەی گۆرانەوە گیراوە.

## جۆرەکانی گۆرانی کوردی

لە مۆسیقای کوردیدا، **گۆرانی** بە شێوازەکانی جۆراوجۆرێک دەبێژرێت.

* بەستە
* ھۆرە
* دەنگبێژی
* سیاوچەمانە
* چەمەری
* حەیران
* لاوک
* بەیت
* موور
* بەند

## سەرچاوەکان

* دەروازەی مۆسیقا
* دەروازەی ھونەرەکان
# ھەژاری

| ھەژاری |
| --- |
|  |
| لقی | حاڵەت، پرسی کۆمەڵایەتی |
| ھۆکار | خراپبوونی شارستانی |
| دەبێتە ھۆکاری | خەڵک لە ھەژاری، برسێتی |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | کۆمەڵناسی ھەژاری |
| ھۆکاری بەشداربوو بۆ | بێ ماڵ و حاڵ بوون |
| بەستراوە بە |  |
| Relates to sustainable development goal, target or indicator | Sustainable Development Goal 1 |
| مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت، کەم دەکرێنەوە، یان بەڕێوەدەبرێن | کەمکردنەوەی ھەژاری |
| ICPC 2 ID | Z01 |
| بەرامبەر | سامان |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

نموونەی ھەژاری لە ناوچە ھەژارەکانی جاکارتای ئەندەنوسیا.
فرۆشیارێکی سەر شەقام لە چوارڕێیانێکی شاری نیشاپور لە ئێران.
**ھەژاری** بانکی نێونەتەوەیی وڵاتانی کەم داھات بەو وڵاتانە پێناسە دەکات کە داھاتی سەرتاسەرییان کەمترە لە ٦٠٠ دۆلار لە ساڵێکدا. ٤٥ وڵات ھەن، زۆربەیان لە ئەفریقان، لەنێویاندا ١٥ وڵات داھاتی سەرتاسەرییان کەمترە لە ٣٠٠ دۆلار لە ساڵێکدا. بەرنامەی گەشەپێدانی نەتەوە یەکگرتووەکان پێوەرەکانی دیکە زیاد دەکات کە ڕاستەوخۆ ئاستی خۆشگوزەرانی و بژێوی مرۆڤەکان دەردەبڕن. ئەم ڕێنماییە بازنەی ھەژاری لە چەمکی کوالیتی ژیاندا فراوانتر کردووە بۆ ئەوەی ٧٠ وڵاتی جیھان بگرێتەوە، واتە نزیکەی ٤٥٪ی ھەژاران لە کۆمەڵگای نا داھات نزم دەژین، واتە لە وڵاتانی دەوڵەمەندەکاندا خەڵکی ھەژار ھەن. لێرەدا بەسە ئاماژە بەوە بکەین کە ٣٠ ملیۆن کەس لە ژێر ھێڵی ھەژاریدا دەژین لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (١٥٪ی دانیشتووان).

لە ماوەی نیوەی دووەمی سەدەی بیستەمدا، لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا زۆر باس لە ھەژاری و ھەژاران دەکرا، لە دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی لە یەک کۆمەڵگەدا بۆ دیاردەیەکی جیھانی، بە پۆلێنکردنی وڵاتان بۆ دەوڵەمەند و ھەژار، ھەروەھا بە دیاریکردنی پێوەر و نیشاندەری ھەژاری لەسەر ئاستی وڵاتان و ھەروەھا تاکەکان، بە لەبەرچاوگرتنی ڕێژەیی. ھەژارانی یەمەن بە ھەمان پێوەرەکانی ھەژارانی ئەمریکای باکوور ناپێورێت.

١٧-١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک ڕۆژی نێودەوڵەتی بۆ نەھێشتنی ھەژاری دەستنیشانکرا. بەڵام ژمارەی خەڵکی ھەژار لە ساڵانی ٢٠٠٥-٢٠٠٨ لە ھیندستان و چین کەمیکردووە، ئەمەش بەھۆی ئەو ڕێژەیە بەرزەی گەشەکردنە کە ئەم دوو وڵاتە لە ساڵانی ڕابردوودا بەدەستیان ھێناوە.

* پێوەرەکەی ھەژاری توانا ھاوتای پێوەرەکانی گەشەپێدانی مرۆییە، چونکە تێکڕای قورسایی سێ پێوەرە کە ھەوڵدەدەن ئەو بەشەی دانیشتووان دەستنیشان بکەن کە دەستیان بەم خزمەتگوزارییە سەرەتاییانە ناگات: خۆراکی باش، تەندروستی و پەروەردە.

ڕێژەی سەدی دانیشتووان کە بەدەست برسێتیەوە دەناڵێنن، بەرنامەی جیھانیی خۆراک، ٢٠٠٦
تەمەنی چاوەڕوانکراو .
وە پێوەرەکانی گەشەسەندنی مرۆیی .
ڕێژەی جینی، پێوەرێکە بۆ نایەکسانی داھات.
## سەرچاوەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی کۆمەڵگا
* دەروازەی ئابووری
# پەنک ڕۆک

**پەنک ڕۆک** یان ھەر بە سادەیی **پەنک** (ئینگلیزی: Punk rock) سەرچەشنێکی مۆسیقای ڕۆکە کە لە بەینی ١٩٧٤ بۆ ١٩٧٦ دامەزراوە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، شانشینی یەکگرتوو و ئوسترالیا. گرووپە پەنکەکان بە گشتی تێمپۆیەکی خێرا بەکاردێنن، لەگەڵ مێلۆدی و گۆرانیوتنێکی تیژ و گڕ. ئەوان بە گشتی گیتاری کارەبایی بەکاردێنن.

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیای ئینگلیزی

* دەروازەی مۆسیقا
* ھێمای دەروازەدەروازەی ویلایەتی نیویۆرک
* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا