# ئاڵای فەڕەنسا

| ئاڵای فەڕەنسا |
| --- |
|  |
| بەشێکە لە | symbols of France |
| دامەزران | ١٧ی ئایاری ١٨٥٣ |
| وڵات | فەڕەنسا |
| دەسەڵاتی دادوەری دەگرێتەوە | فەڕەنسا |
| لەسەر بنچینەی | States Flag |
| چەشن | tricolor، vertical triband |
| ڕێژەی ڕووبەر | 3:2 |
| ڕەنگ | شین، سپی، سوور |
| وێنا دەکات | کێڵگە |
| شێوەساز | ژاک لویی داڤید |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئاڵای فەڕەنسا** لە سێ ڕەنگی شین، سپی و سوور کە لە باری ڕاوەستاو و بە یەک ئەندازە لە پاڵ یەکدان، پێکھاتووە. لە ١٥ی شوباتی ١٧٩٤وە ئاڵای فەرمیی کۆماری فەڕەنسایە.

حکوومەتی پاشایەتی ئاماژەی زۆری بەکاردەھێنا، دیارترینیان قەڵغانی شین و زەردی «فلۆر دی لی» بوو لەسەر پاشبنەمایەکی سپی، یان ئاڵای دەوڵەت. لە سەرەتای شۆڕشی فەڕەنسادا، میلیشیای پاریس کە ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبوو لە گرتنی قەڵای باستیلدا، نیشانەیەکی (کۆکارد) لە ھەردوو ڕەنگی شین و سووری شارەکە پۆشی کە ڕەنگە نەریتییەکان بوون. بەپێی وتەی مۆتیێ دوو جێلبێرت و لافایێت، ڕەنگی سپی کە «ڕەنگی فەڕەنسای کۆن» بوو، بۆ نیشانەی سەر کڵاوەکە زیادکرا بۆ دروستکردنی نیشانەی سێ ڕەنگی میلیشیا، یان نیشانەی نیشتمانی. ئەم نیشانەیە بەشێک بوو لە جلی فەرمی پاسەوانی نیشتمانی کە جێگرەوەی میلیشیاکان بوو و لەلایەن لافایێتەوە فەرماندەیی دەکرا. ڕەنگەکان و دیزاینی ئەم نیشانەیە بوونە بنەمای ئاڵای فەڕەنسا کە لە ساڵی ١٧٩٠دا پەسەندکرا. دیزاینێکی دەستکاریکراو لەلایەن جاک لویس دەیڤد لە ساڵی ١٧٩٤دا پەسەندکرا. ئاڵای سپی بێ وێنە لە سەردەمی گەڕانەوەی بۆربۆنەکان لە ساڵانی ١٨١٥–١٨٣٠ بەکارھات، بەڵام لەو کاتەوە ئاڵای سێ ڕەنگی بەکاردەھێنرێت.

## دیزاین

ماددەی ٢ی دەستووری فەڕەنسا لە ساڵی ١٩٥٨دا دەڵێت: «دروشمی نیشتمانی بریتییە لە ئاڵای سێ ڕەنگی شین، سپی و سوور». ھیچ یاسایەک تۆخی و کاڵیی ئەم ڕەنگە فەرمییانەی دیاری نەکردووە.

شریتی شینەکە بەزۆری شینی تۆخ بوو؛ بەڵام سەرۆک ڤالێری جیسکار دیستان لە ساڵی ١٩٧٦دا وەشانێکی بە شینی کاڵ (و سوورێکی کەمێک کاڵتر) ناساند. لەو کاتەوە ھەردوو وەشانەکە بەکاردەھێنرێن. بەزۆری شارەوانییەکان، باڵەخانە گشتییەکان و سەربازگەکان وەشانی تۆخی ئاڵاکە ھەڵدەدەن، بەڵام وەشانی کاڵتر ھەندێک جار تەنانەت لە باڵەخانە فەرمییەکانی دەوڵەتیشدا بەکارھاتووە.

لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٠، سەرۆک ئیمانوێل ماکرۆن، بێ ھیچ لێدوانێک و بێ ئەوەی فەرمان بە دامەزراوەکانی دیکە بکات بۆ بەکارھێنانی وەشانێکی دیاریکراو، گەڕایەوە بۆ ڕەنگە تۆخەکە بۆ کۆشکی سەرۆکایەتی ئەلیزێ، وەک ھێمایەک بۆ شۆڕشی فەڕەنسا. ئەم ھەنگاوە لەگەڵ کۆمێنت و ڕای جیاوازی لایەنگر و دژبەری گۆڕانکارییەکە بەرەوڕوو بووەوە، بەڵام تێبینی کرا کە ھەردوو ئاڵا تۆخ و کاڵەکە بۆ چەندین دەیەیە لە بەکارھێناندا بوون.

ئێستا ئاڵاکە پانییەکەی یەک جار و نیو ھێندەی بەرزییەکەیەتی (واتە بە ڕێژەی ٢:٣)، و جگە لە ھێزی دەریایی فەڕەنسا، شریتەکانی پانییان یەکسانە. لە سەرەتادا سێ شریتەکەی ئاڵاکە پانییان یەکسان نەبوو، بە شێوەیەک کە بە ڕێژەی ٣٠ (شین)، ٣٣ (سپی) و ٣٧ (سوور) بوون. لە سەردەمی ناپۆلیۆنی یەکەمدا، ڕێژەکان گۆڕدران بۆ ئەوەی پانی شریتەکان یەکسان بن، بەڵام بەپێی بڕیارێکی ڕێککەوتی ١٧ی ئایاری ١٨٥٣، ھێزی دەریایی گەڕایەوە سەر بەکارھێنانی ڕێژەی ٣٠:٣٣:٣٧، کە ئێستاش بەردەوامە لە بەکارھێنانی، چونکە شەکایەوەی ئاڵاکە لەسەر کەشتییەکان وادەکات بەشە دوورەکانی ئاڵاکە بچووکتر دەربکەون.

ئاڵاکە وەک پاشبنەمایەک بۆ وێنەگرتن بەکاردێت کاتێک چاوەڕوان دەکرێت سەرۆکی فەڕەنسا لە بۆنەیەکی فەرمی یان تەلەڤیزیۆنیدا دەربکەوێت، زۆرجار ئەو ئاڵایەی کە شریتە سپییەکەی تەسکترە وەک پاشبنەما بەکاردێت؛ چونکە لە وێنەی نزیکدا، ئاڵا ستانداردەکە تەنھا بە ڕەنگی سپی دەردەکەوێت.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی فەڕەنسا
* دەروازەی سیاسەت