# نۆکەندی ئینگلیز

دیمەنێکی دۆڤر ڕووبەڕوو بە فەڕەنسا.
**نۆکەندی ئینگلیز** یان **نۆکەندی فەڕەنسی** یان **نۆکەندی مانش** (بە فەڕەنسی: *La Manche*، بە ئینگلیزی: English Channel) بریتییە لە بەشێک لە زەریای ئەتلەسی کە بەری فەڕەنسا و بەریتانیا لێک دەکاتەوە و دەریای باکوور بە زەریای ئەتلەسی دەبەستێتەوە. درێژییەکەی ٥٦٣ کم بە پانی ٢٤٠ کم ە، لە کەندەڵانی دۆڤر بەرتەسکترین شوێنی نۆکەندەکەیە. لەسەردەمی فەرمان ڕەوایی ڕۆمانییەکان پێیان دەگووت بریتانیکۆس، تاوەکو ساڵی ١٥٤٩ ناوی “دەریای بەریتانیاً بوو.

کەناڵەکە پێچاوپێچە بە بەرز و نزمی جیاوازەوە، قوڵترین شوێنی ١٢٠ مەترە و تەنکترین شوێنیشی ٤٥ مەترە کە کەوتۆتە ناوچەی دۆڤر و کالیێ. ھەروەھا چەندین دوورگەی ھەیە وەک دوورگەکانی جێرزی و جێرنزی و وایلفوایت، تونێلی مانش کە ھەردوو وڵاتی فەڕەنسا و بەریتانیا بەیەک دەبەستێتەوە کەوتۆتەژێڕ ئەم نۆکەندە کە لە ١٩٩٤ درووستکراوە. ھەروەھا ناوەندێکی بەناوبانگی کێبرکێی مەلەوانییە.

## سەرچاوەکان

* Carpentier A, Martin CS, Vaz S (Eds.), *Channel Habitat Atlas for marine Resource Management, final report / Atlas des habitats des ressources marines de la Manche orientale, rapport final (CHARM phase II).* INTERREG 3a Programme, IFREMER, Boulogne-sur-mer, France, 2009
* Charles Joseph Dumas-Vence, *Notice sur les ports de la Manche et de la mer du Nord*, Revue maritime et coloniale, Ministère de la Marine et des Colonies, 1869 et 1886;
* Charles Joseph Dumas-Vence, *Atlas des cartes, plans et vues. Notice sur les côtes de la Manche et de la mer du Nord*, Revue maritime et coloniale, Ministère de la Marine et des Colonies, 1876.
* Claude Larsonneur, Robert Horn, Jean Paul Auffret, Pierre Hommeril and Andre Moal, " *Géologie de la Partie Meridionale de la Manche Centrale* ", Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series A, Mathematical and Physical Sciences, Vol. 279, No. 1288, A Discussion on the Geology of the English Channel (Jul. 24, 1975), داڕێژە:ص.
* Observatoire national de la mer et du littoral ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. (2015), *Synthèse statistique de la façade Nord Atlantique - Manche Ouest* ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., publié ١٠ تەممووز ٢٠١٥
* Mer côtière à forte pression anthropique propice au développement d'une gestion intégrée : exemple du bassin oriental de la Manche (Atlantique Nord-est) - Vertigo, décembre 2006
* Vers une politique maritime de l’Union : une vision européenne des océans et des mers - Livre vert de l'Union européenne, 2006
* Outil de cartographie de l'Observatoire du littoral: données terrestres (occupation du sol, limites administratives…) et maritimes (bathymétrie, nature des fonds, infrastructures de transport…)
* Biodiversité des algues marines et de la faune marine des côtes françaises: Manche et Atlantique - Marevita

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Full Channel swim lists and swimmer information ٦ی ئازاری ٢٠١١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
* Oceanus Britannicus or British Sea
* Channel swimmers website
* Archives of long distance swimming
* Channel Swimming and Piloting Federation ٣٠ی نیسانی ٢٠١١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
* Channel Swimming Association
* World War II Eye Witness Account – Audio Recording Air Battle over the English Channel (1940)
* Projet PANACHE, Site officiel ٢٧ی ئازاری ٢٠١٤ لە Archive.is، ئەرشیڤ کراوە et *PANACHE sur facebook*
* (ئینگلیزی) Projet Nostra ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
* Initiative VALMER
* Atlas-transmanche
* Programme CHARM
* Channelcoast
* Observatoire du littoral ٢٣ی نیسانی ٢٠١١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
* Programme ESPON
* projet CAMIS : Sous l’eau Morphologie sous-marine et ressources halieutiques de l'espace transmanche

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* دەروازەی ئەورووپا
* دەروازەی فەڕەنسا