# پێروو

| پێروو |
| --- |
| بە ئیسپانی: República del Perú |
|  |
| بەشێکە لە | ئەمریکای لاتینی |
| دامەزران | ٢٨ی تەممووزی ١٨٢١ |
| ناو | ꠙꠦꠞꠥ |
| ناو بە زمانی فەرمی | República del Perú |
| نەژاد | Peruvians |
| بەشداربووە لە | Paquisha War، Ecuadorian–Peruvian War |
| زمانی فەرمی | زمانی ئیسپانی، زمانی ئەیمارا، زمانەکانی کێچوا |
| سروودی نیشتمانی | National Anthem of Peru |
| Culture | culture of Peru |
| کیشوەر | ئەمریکای باشوور |
| وڵات | پێروو |
| پایتەخت | لیما |
| ناوچەی کاتی | UTC−05:00 |
| ناوچەی جوگرافی | Hispanic America، ئەمریکای باشوور |
| پۆتانی شوێن | ٩°٢٤′٠″S ٧٦°٠′٠″W |
| Coordinates of easternmost point | ١٢°٢٩′٥٣″S ٦٨°٣٩′٩″W |
| Coordinates of northernmost point | ٠°١′٤٨″S ٧٥°١٠′١٢″W |
| Coordinates of southernmost point | ١٨°٢١′٨″S ٧٠°٢٢′٣٩″W |
| Coordinates of westernmost point | ٤°٤٠′٥٨″S ٨١°١٩′٤٣″W |
| بەرزترین خاڵ | Huascarán |
| نزمترین خاڵ | Depresión de Sechura |
| شێوەی بنەڕەتیی حکوومەت | سیستمی سەرۆکایەتی |
| پۆستی سەرۆکی دەوڵەت | President of Peru |
| سەرۆکی حکوومەت | José María Balcázar |
| نووسینگەی بەڕێوەبردن | President of Peru |
| سەرۆک | José María Balcázar |
| دەستەی جێبەجێکردن | Government of Peru |
| ئەنجومەنی یاسادانەر | Congress of the Republic of Peru |
| دەسەڵاتی دادوەری باڵا | Constitutional Court of Peru |
| Central bank | Central Reserve Bank of Peru |
| Public holiday | Fiestas Patrias |
| دانیشتووان | ٣٣٬٧٢٦٬٠٠٠ |
| دراو | Nuevo sol |
| خاکی ھاوشێوە | America/Lima |
| Driving side | right |
| Electrical plug type | NEMA 1-15، NEMA 5-15، Europlug |
| لە پێش | Protectorate of San Martín |
| ڕووداوە بەرچاوەکان | Peruvian War of Independence |
| ڕووبەر | ١٬٢٨٥٬٢١٦ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| وێبگە |  |
| ھاشتاگ | Peru |
| پاوانی ئینتەرنێتی | .pe |
| وەسفی ئاڵا | flag of Peru |
| وەسفی نیشان | coat of arms of Peru |
| جوگرافیای ئەم بابەتە | Geography of Peru |
| ‎most populous urban area | لیما |
| ئابووری بابەت | economy of Peru |
| دیمۆگرافیای بابەت | demographics of Peru |
| Travel advisory category | Level 3: Reconsider Travel |
| کۆدی مۆبایلی وڵات | 716 |
| کۆدی تەلەفۆنی وڵات | +51 |
| Trunk prefix | 0 |
| GS1 country code | 775 |
| کۆدی تابلۆی ئۆتۆمۆبیل | PE |
| Maritime identification digits | 760 |
| Alternative name | Peruvian Republic |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**پێروو** (بە ئیسپانی: *Perú*)یان بە فەرمی **کۆماری پێروو** (بە ئیسپانی: *República del Perú*) وڵاتێکە لە ڕۆژاوای باشووری ئەمریکا. پیروو ھاوسنوورە لەگەڵ ئێکوادۆر لە باکوورییەوە، کۆلۆمبیا لە ڕۆژھەڵاتییەو، بۆلیڤیا لە باشووری ڕۆژھەڵاتییەوە، چیلی لە باشوورییەوە و ئۆقیانووسی ئارام لە ڕۆژاوایەوە. پایتەختی پیروو شاری لیمایە.

## دانیشتووان

ژمارەی دانیشتووانی نزیکەی ٣١٫٥ ملیۆن کەسن، پێروو چوارەمە لە لیستی وڵاتانی ئەمریکای باشوور. ڕێژەی گەشەکردنی دانیشتووانی پێروو کەمی کردووە لە ٢٫٦٪ بۆ ١٫٦٪ لەنێوان ١٩٥٠ بۆ ٢٠٠٠، بەگوێرەی سەرژمێری پیرۆیی کە لە ساڵی ١٩٤٠ کە ئەوکات ٧ ملیۆن کەس نیشتەجێ بوون چاوەڕێیان دەکرد ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ٢٠٥٠ بگاتە ٤٢ ملیۆن.

## سەرچاوەکان

## کتێبنامە

* Bailey, Gauvin Alexander. *Art of colonial Latin America*. London: Phaidon, 2005. ISBN 0714841579.
* *Constitución Política del Perú*. 29 December 1993.
* Custer, Tony. *The Art of Peruvian Cuisine*. Lima: Ediciones Ganesha, 2003. ISBN 9972920305.
* Garland, Gonzalo. "Perú Siglo XXI", series of 11 working papers describing sectorial long-term forecasts, Grade, Lima, Peru, 1986–1987.
* Garland, Gonzalo. Peru in the 21st Century: Challenges and Possibilities in *Futures: the Journal of Forecasting, Planning, and Policy*, Volume 22, No. 4, Butterworth-Heinemann, London, England, May 1990.
* Gootenberg, Paul. (1991) *Between silver and guano: commercial policy and the state in postindependence Peru*. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0691023425.
* Gootenberg, Paul. (1993) *Imagining development: economic ideas in Peru's "fictitious prosperity" of Guano, 1840–1880*. Berkeley: University of California Press. ISBN 0520082907.
* Higgins, James (editor). *The Emancipation of Peru: British Eyewitness Accounts*, 2014. Online at jhemanperu 21 April 2020 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە.
* Instituto de Estudios Histórico–Marítimos del Perú. *El Perú y sus recursos: Atlas geográfico y económico*. Lima: Auge, 1996.
* Instituto Nacional de Estadística e Informática. «*Perú: Compendio Estadístico 2005*» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٧ی ئازاری ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە. (8.31 MB). Lima: INEI, 2005.
* Instituto Nacional de Estadística e Informática. *Perfil sociodemográfico del Perú*. Lima: INEI, 2008.
* Instituto Nacional de Estadística e Informática. *Perú: Estimaciones y Proyecciones de Población, 1950–2050*. Lima: INEI, 2001.
* Ley N° 27867, *Ley Ley Orgánica de Gobiernos Regionales*. 16 November 2002.
* Martin, Gerald. "Literature, music and the visual arts, c. 1820–1870". In: Leslie Bethell (ed.), *A cultural history of Latin America*. Cambridge: University of Cambridge, 1998, pp. 3–45.
* Martin, Gerald. "Narrative since c. 1920". In: Leslie Bethell (ed.), *A cultural history of Latin America*. Cambridge: University of Cambridge, 1998, pp. 133–225.
* Porras Barrenechea, Raúl. *El nombre del Perú*. Lima: Talleres Gráficos P.L. Villanueva, 1968.
* Scheina، Robert (٢٠٠٣)، *Latin America's Wars: The Age of the Caudillo, 1791–1899*، Brassey's، ژپنک ٩٧٨-١-٥٧٤٨٨-٤٥٠-٠
* Thorp, Rosemary, and Geoffrey Bertram. *Peru 1890–1977: growth and policy in an open economy*. New York: Columbia University Press, 1978. ISBN 0231034334
* Akers، Charles Edmond؛ Edmundson، George (1911). «Peru» . *Encyclopædia Britannica* (بە ئینگلیزی). بەرگی 21 (چاپی 11th). لاپەڕە 264–278.

ئابووری
* (ئیسپانی) Banco Central de Reserva. *Cuadros Anuales Históricos* 1 May 2011 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە..
* (ئیسپانی) Instituto Nacional de Estadística e Informática. *Perú: Perfil de la pobreza por departamentos, 2004–2008*. Lima: INEI, 2009.
* Concha, Jaime. "Poetry, c. 1920–1950". In: Leslie Bethell (ed.), *A cultural history of Latin America*. Cambridge: University of Cambridge, 1998, pp. 227–260.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی وڵاتەکان