Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# شەڕی ڤیێتنام

دیمەنێک لە جەنگی ڤێتنام
**جەنگی ڤێتنام** (بە ئینگلیزی: *Vietnam War*) ساڵی‌ ١٩٥٤ز و ، شکستی‌ سەربازی‌ فەڕانسە لە شەڕی‌ ھیندۆچینی‌ (١٩٤٦-١٩٥٤) بۆ گێرانەوەی‌ ڤیەتنام ، زلھێزەکان لە جنێڤ لەگەڵ نوێنەرانی‌ ھەریەک لە ڤیێتنام و لاوس و کەمبۆدیا کۆبوونەوە بۆ وتوێژکرن بۆ کۆتایی‌ ھێنان بەم ململانێیە. لە ناو بەندەکانی‌ تردا، ڕێکەوتنامەکە کە بە ڕێکەتننامەی‌ جنێڤ ناسرا دابەشبوونێکی‌ کاتی‌ ڤیێتنام بۆ دوو بەشی‌ باکوور و باشوور دابین دەکات: لەبەشی‌ باکوری‌ دا ڤیت مین کە گروپیێکی‌ کۆمۆنیستی‌ بوون و داوای‌ سەربەخۆیی‌ ڤیێتنامیان دەکرد ھەبوون و لەبەشی‌ باشوریشیدا فەڕانسییەکان و ڤیێتنامی یە لایەنگرەکانیانی‌ تێدابوون.
بۆ ڕێگەگرتن لە دابەشبوونی‌ ھەمیشەیی‌ ئەو وڵاتە ڕێکەوتنەکە پێشنیازی‌ ئەنجامدانی‌ ھەڵبژاردنی‌ نیشتمانی‌ دەکرد لەساڵی‌ ١٩٥٩ز بە مەبەستی‌ یەکخستنەوەی‌ وڵاتەکە‌. کاتێکیش ڤیێتنامییەکانی‌ باشوور ئەنجامدانی‌ وەھا ھەڵبژاردنێکیان ڕەتکردەوە چونکە ھەر لەسەرەتاوە دەزانرا کە گروپی‌ ڤیت مینە ئەیباتەوە، ڤیێتنامییەکانی‌ باکوور دەستیان کرد بە لە کارخستنی‌ ڤیێتنامی‌ باشوور.ساڵی‌ ١٩٥٩ز جەنگی‌ ڤیێتنام ، ڤیێتنامی‌ باکووری‌ کۆمۆنیست و بەرەی‌ ڕزگاریخوازی‌ ڤیێتنامی‌ -کە گروپێکی‌ ناسیۆنالیستی‌ بوون و بنکەکەیان لە باشوری‌ ڤیێتنام بوو-خستە یەکبەرەوە دژبە ڤیێتنامی‌ باشوور. ساڵی‌ ١٩٦٥ز ئەمریکا ھێزی‌ سەربازی‌ ڕەوانەی‌ ڤیێتنام کرد بۆ یارمەتیدانی‌ باشوورە ڤیێتنامی‌ باشوور. ململانێیەکی‌ درێژ خایەن و خوێناوی‌ کە بە جەنگی‌ ڤیێتنام ناسرا ڕوویدا و تا ساڵی‌ ١٩٧٥ی‌ خایاند. پێش کۆتایی‌ ھاتنی‌ بە وڵاتانی‌ دراوسێ (لاوس و کەمبۆجیا)دا بڵاو بووەوە و تا درەنگانێک دوای‌ ١٩٧٥ز درێژەی‌ کێشا. لە کەمبۆدیا جەنگەکە بزووتنەوەی‌ کۆمۆنیستی‌ ناسراو بە "خمێر رۆگ" بە سەرکردایەتی‌ پۆل پۆتی‌ گەیاندە دەسەڵات کە ڕژێمەکەی‌ ڕەشە کوژی‌ (جینۆساید)ێکی‌ بەسەر گەلەکەی‌ ھێنا. لەم کاتانەدا ، لەناوەڕاستی‌ شەستەکان جیھانی‌ کۆمۆنیزم دووبارە خۆی‌ بەشێوەیەکی‌ کاریگەر تەشکیلە کردەوە لە ئەنجامی‌ دابەشبوونی‌ تاڵ و ئاشکرای‌ بەرەو زیادچووی‌ نێوان یەکێتیی سۆڤیەت و چین.

نەخشەی ڤێتنامی باشوور-ناوچە سەربازیەکان لە ١٩٦٧ز دا
## ئەمانەش ببینە

مێژووی ڤیێتنام

ڤیێتنام

## سەرچاوەکان

*
*

* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی شەڕ
* ھێمای دەروازەدەروازەی شەڕی سارد
* دەروازەی فلیپین
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ڤیێتنام
* دەروازەی کۆمۆنیزم
* دەروازەی دەیەی ١٩٥٠
* دەروازەی دەیەی ١٩٦٠
* دەروازەی دەیەی ١٩٧٠
# تۆپھاوێژ

**تۆپھاوێژ** لە مێژوودا بە ھەموو ئامێرێک پێناسە دەکرێت کە لە جەنگدا بەکاردەھێنرێت بۆ تەقاندنی موشەکی گەورە، جۆر و بەکارھێنانی تۆپەکان جیاوازن و چەندین بەش لەخۆدەگرن، لەوانە تۆپخانەی دژە فڕۆکە، تۆپخانەی دژە زرێپۆش، تۆپخانەی ھاویتزەر، ھاوەن، تۆپخانەی شاخ، تۆپخانەی کەنار دەریا، تۆپخانەی مەیدان تۆپخانەی خۆبزوێنەر، مووشەکی تاکتیکی و موشەکھاوێژ.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی شەڕ
# نیشانەشکێن

سەربازێکی قەناس بەدەست و چاودێرێک لە ئەفغانستان
**نیشانەشکێن** یان **قەناس بەدەست** کەسێکە کە ڕاھێنراوە بە وردی تەقە لە ئامانجە زۆر بچووکەکان یان دوورەکان بکات و زۆرتر ئامانجی قەناس بەدەستەکە دووژمنێکی مرۆڤە. لە ناوچە سەربازییەکاندا خولی ڕاھێنانی سەربازی ھەیە بۆ قەناسێتی، بە تایبەتی بەکارھێنانی تفەنگی قەناس، کە جۆرێکی تایبەتە لە تفەنگ. سکۆپێکی ڕاوکردن دۆزراوەتەوە کە پێی دەوترێت سکۆپی ڕاوکردن، کە یارمەتیدەرە لە ڕاوکردندا. قەناس بەدەستەکە لەسەر توانای خۆشاردنەوە ڕاھێنان دەکات، بۆ ئەوەی دووژمن بە قورسی بتوانێت بیبینێت.

## سەرچاوەکان

بەشداربووانی ویکیپیدیا، «قناص»، ویکیپیدیای عەرەبی. سەردان لە ٢٦ی ١٠ی ٢٠٢٣.

* دەروازەی شەڕ
# ئەندازیاری شەڕ

بوفالۆ ئێم ئاڕ ئەی پی (ئۆتۆمبێلی پارێزراو لە مین و بۆسە)، ئۆتۆمبێلێکی باوە کە لەلایەن یەکەکانی ئەندازیارانی شەڕەوە بۆ دۆزینەوەی بۆمبی چێندراوی داھێنراو (ئای ئی دی) بەکاردێت
**ئەندازیاری شەڕ** (ھەروەھا پێی دەوترێت **پێشەنگ** یان *ساپەر*) جۆرێکە لە سەرباز کە ئەرکی ئەندازیاریی سەربازی جێبەجێ دەکات بۆ پشتیوانیکردنی ئۆپەراسیۆنە شەڕکەرەکانی ھێزە وشکانییەکان. ئەندازیارانی شەڕ جۆرەھا ئەرکی ئەندازیاریی سەربازی، تونێل و شەڕی مین، ھەروەھا ئەرکی دروستکردن و ڕووخاندن لەناو و دەرەوەی ناوچە شەڕکەرییەکان ئەنجام دەدەن.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی شەڕ
* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
* دەروازەی ئەندازیاری
# پەناگە

تاوەرەکانی فلاک کە لەلایەن ئەڵمانیای نازییەوە ھەم وەکو پەناگەی سەر زەوی و ھەم وەکو سەنگەری دژە فڕۆکە بەکاردەھێنران.
**پەناگە** قەڵایەکی سەربازیی بەرگرییە کە بۆ پاراستنی مرۆڤ و کەرەستەی بەنرخ لە کەوتنی بۆمب، تۆپھاوێژ، یان ھێرشی دیکە دروست کراوە. بە نزیکەیی ھەمیشە پەناگەکان لەژێر زەویدان، بە پێچەوانەی سەنگەرەکانەوە کە زۆربەیان لەسەر زەوییەوەن. لە جەنگی جیھانیی یەکەم و جەنگی جیھانیی دووەم و شەڕی سارددا بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکارھێنران بۆ دامەزراوەی چەک و ناوەندەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردن و شوێنی ھەڵگرتن. ھەروەھا دەتوانرێت پەناگەکان وەک پاراستن لە گەردەلوولەکان بەکاربھێنرێن.

دەرگای پەناگەیەک دەبێت لانیکەم بەقەد دیوارەکان بەھێز بێت. لەو پەناگانەی کە بۆ ماوەیەکی درێژ دروستکراون، دەبێت بڕێکی زۆر ھەواگۆڕکێ یان فێنککەرەوە دابین بکرێت. دەتوانرێت پەناگەکان بە تەقەمەنی بەھێز و سەری جەنگی شکێنی بنکەرەکان لەناوببرێن.

## ئەمانەش ببینە

* نیمچە سەربازی

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* BunkerBlog: ھەموو شتێک دەربارەی قەڵاکانی ئەڵمانیا ١٩٣٣–١٩٤٥

* دەروازەی شەڕ
* دەروازەی سیاسەت
* ھێمای دەروازەدەروازەی زانستی سیاسەت
* دەروازەی وڵاتەکان
* دەروازەی جەنگی جیھانیی یەکەم
* دەروازەی جەنگی جیھانیی دووەم
* دەروازەی نژیاروانی
# تانک

| تانک |
| --- |
|  |
| لقی | پێڕاگوێزی زرێپۆشی شەڕکەر |
| ناونراوە لەدوای | cistern |
| کاتی دۆزینەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩١٥ |
| بەکارهێنەر | tankman |
| پێڕست | list of tank |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

تانکێک
**تانک** زرێپۆشێکە کە لە جەنگدا بەکاردێت. تانک تۆپێکی لە سەرە و توانایی ھات و چووی ھەیە و ئامێرێکی زۆر ستراتێجیکی مەیدانی شەڕە.یەکەم تانک لە سەرەتایی سەدەی بیستەمدا لە سەردەمی جەنگی جیھانی یەکەمدا دەرکەوت، کاتێک سوپای بەریتانیا تانکەکانی ماڕک١ی بۆ شکاندنی توندیی بەرەی شەڕ لە دژی ئەڵمانییەکان ئامادە کرد، بۆیە ڕۆڵی تانکەکان وەک چەکێک گەشەی کردووە، پاشان بەکاری بھێنن بۆ پەرەپێدان و چوونە ناو قووڵایی شەڕەوە بۆ ھێرشکردنە سەر دوژمن، ھەروەھا تانک لە ڕووی ئۆپەراسیۆنەوە زۆر گرانە پێویستیان بە پشتگیری و چاودێرییەکی زۆر ھەیە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی شەڕ
* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
# ڕێژنگ

**ڕێژنگ** یان **موسەلسەل** چەکێکە کە توانایی تەقاندنی چەندین فیشەکی یەک لە دوای یەک هەیە.

## پەڕاوێز

* دەروازەی شەڕ
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا