Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# مانگەکانی ھورمز

٦٧ جۆر مانگ و پارچە کە لە شێوەی مەیزەک وایە بە دەوری ھورمزدا دەسووڕێنەوە. چوار دانەیان لە شێوەی مانگی تەواو (گۆیی) دان. گەورەترینیان گانیمیدە کە بە گەورەترین مانگ دادەنرێت لە سەر ھەموو کۆمەڵەی خۆردا، پاشان کالیستۆ، ئایۆ و ھەروەھا ئەورووپا یەکێکی ترە لە مانگەکانی ھورمز.

* دەروازەی گەردوون
* پەڕگە:Picture for kurdish wiki.662.pngدەروازەی کۆمەڵەی خۆر
# نیویۆرک (ویلایەت)

| NewYorkویلایەتی نیویۆرک |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| ژمارەی دانیشتوان |
|  -  | بەراوردی  | ٢٠٬٢٠١٬٢٤٩   |

ویلایەتی نیویۆرک لەسەر نەخشە
**نیویۆرک** (بە ئینگلیزی:New York) یەکێک لە ویلایەتەکانی ئامریکا‌یە کە کەوتۆتە باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتە.

ناوەندی ئەم ویلایەتە شاری ئالبانییە. هەروەها گەورەترین شاری ئەم ویلایەتە شاری نیویۆرکە کە گەورەترین شاری وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە.

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* ھێمای دەروازەدەروازەی ویلایەتی نیویۆرک
* دەروازەی جوگرافیا
# سەرۆکی دەوڵەت

| سەرۆکی دەوڵەت |
| --- |
|  |
| لقی | کەسایەتی دەوڵەت، سەرکردە |
| بەشێکە لە | دەوڵەت |
| فۆڕمی ناونیشانی نێر | chef d'État، jefe de Estado، valstybės vadovas، xefe de estado |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سەرۆکی دەوڵەت** کەسایەتی گشتی دەوڵەت یان دەوڵەتێکی سەروەرە. ناونانی تایبەتی سەرۆکی دەوڵەت بەندە بە شێوەی حکومەتی وڵات و جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان؛ سەرۆکی دەوڵەت لەوانەیە کەسایەتییەکی ڕێوڕەسمی بێت یان ھاوکات سەرۆکی حکوومەت و زۆر شتی تر.

لە سیستەمی پەرلەمانیدا، وەک ھیندستان یان شانشینی یەکگرتوو، سەرۆکی دەوڵەت بەزۆری دەسەڵاتی ڕێوڕەسمی ھەیە، لەگەڵ سەرۆکێکی حکوومەتی جیاواز. بەڵام لە ھەندێک سیستەمی پەرلەمانیدا، وەک باشووری ئەفریقا، سەرۆکێکی جێبەجێکار ھەیە کە ھەم سەرۆکی دەوڵەتە و ھەم سەرۆکی حکوومەت. بە ھەمان شێوە لە ھەندێک سیستەمی پەرلەمانیدا سەرۆکی دەوڵەت سەرۆکی حکوومەت نییە، بەڵام ھێشتا دەسەڵاتی بەرچاوی ھەیە، بۆ نموونە مەغریب.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی سیاسەت
# ئێلێکترۆفۆرێزیسی جەلاتینی

**ئێلێکترۆفۆرێزیسی جەلاتینی** یان **جیاکردنەوەی کارەباییی جەلاتینی** (ئینگلیزی: Gel electrophoresis) تەکنیککارییە بۆ جیاکردنەوەی ناوکەترشەکان یان پڕۆتینەکان بەکاردەھێنرێت، بەپێی درێژی و بارگەکانیان لە جەلاتینی ئەگارۆز یان ئەکریلامیددا.

## سەرچاوە

* پەرتووکی زیندەزانی ١٢، چاپی دووەم - ٢٠١١.

* دەروازەی پزیشکی
# ١٤ی حوزەیران

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | حوزەیران | >> |
| ی | د | س | چ | پ | ھ | ش |
|  | 0١ | 0٢ | 0٣ | 0٤ | 0٥ | 0٦ |
| 0٧ | 0٨ | 0٩ | ١٠ | ١١ | ١٢ | ١٣ |
| ١٤ | ١٥ | ١٦ | ١٧ | ١٨ | ١٩ | ٢٠ |
| ٢١ | ٢٢ | ٢٣ | ٢٤ | ٢٥ | ٢٦ | ٢٧ |
| ٢٨ | ٢٩ | ٣٠ |  |   |
| **٢٠٢٦** |

**١٤ی حوزەیران** ١٦٥ەم ڕۆژی ساڵە (١٦٦ەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری زایینی؛  ٢٠٠ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.

## ڕووداوەکان

## لە دایکبوونەکان

* ١٩٢٢ - کێڤین رۆشێ، تەلارسازی ئیرلەندی-ئەمریکایی سەدەی بیستەم و ھەڵگری خەڵاتی تەلارسازیی پریتزکێر.

## مردنەکان

## بۆنەکان

## بەستەری دەرەکی

---

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# کێوی نوور

| کێوی نوور |
| --- |
|  |
| زنجیرەچیا | زنجیرەچیای حیجاز |
| وڵات | عەرەبستانی سعوودی |
| دابەشکاریی کارگێڕی | مەککە، پارێزگای مەککە |
| پۆتانی شوێن | ٢١°٢٧′٢٩″N ٣٩°٥١′٤١″E |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ٦٤٢ مەتر |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**چیای نوور**، **چیای ئیسلام** (بە عەرەبی: جبل النور) یەکێکە لەشوێنە مێژوویەکانی شاری مەککە، دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی مەککە و باکووری ڕۆژھەڵاتی مزگەوتی حەڕام، ئەشکەوتی حیڕا دەکەوێتە لووتکەی ئەو چیایە کە پێغەمبەر محەممەد بۆیەکەم جار قورئانی بۆ دابەزی. بەرزی شاخەکە ٦٤٢ مەترە و ڕووبەرەکەی ٥٢٥٠ مەتر دووجایە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ئیسلام
* دەروازەی محەممەد
* دەروازەی قورئان
* دەروازەی مێژژوی ئیسلام
* دەروازەی عەرەبستانی سعوودی
* دەروازەی مەککە
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی چیاکان
* دەروازەی مێژووی ئیسلام
# سیرۆسیس

باکردنی زگ لە کەسێکی تووشبوو بە سیرۆسیس
**سیرۆسیس** (لە وشەی یۆنانی: κίρρωσις کە بە واتای حاڵەتی زەردبوونە) ئاکامی نەخۆشی پێشکەوتووی جەرگە. لەم حاڵەتەدا شانەی سروشتی جەرگ لەگەڵ شانەیەکی فایبرۆزی و ناوەندگەلێکی تازەی خانەەکانی جەرگ، جێگۆڕ دەبێت کە ئەم شانە فایبرۆزییە و خانە نوێکان توانایی کار کردنی نۆرماڵیان نییە. و لەبەر ئەمەیش جەرگ کارکردی خۆی لە دەست دەدات. سیرۆسیس چەندین هۆکاری هەیە وەکوو خوارنەوەی زۆری ئەلکول یان تووشبوون بە هێپاتایتیس، جاری وایش هەیە کە هیچ هۆکارێک بۆ سیرۆسیس نادۆزرێتەوە.

## بەربڵاوبوون

زانایان مەزەندەی ئەوە دەکەن کە سیرۆسیسی جگەر کاریگەری لەسەر نزیکەی ١/٤٠٠ کەس هەیە لە ئەمریکا، ئەو کارتێکردنانە نزیکەی ١ لە ٢٠٠ کەسیان تەمەنیان لە نێوان ٤٥ بۆ ٥٤ ساڵاندا بووە، هەربۆیە ئەوکەسانەی لە پۆلینی ئەو تەمەنەدان ئەوا ئەگەری تووشبوونیان بەرزە. سیرۆهۆیس ساڵانە دەبێتە هۆی مردنی نزیکەی ٢٦ هەزار کەس لە ئەمریکا، ئەمەش حەوتەمەین گەورە هۆکار بۆ مردنی خەڵکی تەمەن ٢٦ بۆ ٦٤ ساڵان لە ئەمریکا.

## نیشانەکان

سیرۆسیس کۆمەڵێک نیشانەی هەیە لەوانە:

* تامانی هەستی تامکردن و چێژ
* هەست بە لاوازی یان ماندووبوون
* تا
* دابەزاندنی کێش چاوەڕوان نەکراو.

لەگەڵ خراپتربوونی فرمان و چالاکییەکانی جگەر، نیشانەکانی تر بەدیاردەکەون لەوانە:

* ڕووشان و خوێن بەربوون
* زەرد هەڵگەڕانی پێست و سپی بوونی چاو
* خورانی پێست
* ڕەنگی میز دەبێتە قاوەیی یان پرتەقالی
* سەرلێشێواوی، بیرکردنەوەی دژوار، لە دەستدانی بیرەوەری وە گۆڕانکاری کەسایەتی
* سووربوون لە ناو لەپی دەستەکانتدا
* ئەو خوێنبەرانەی کە دەوری پەڵەی بچوک، سووری سەر پێستت (telangiectasias) دەدن.
* لە پیاواندا : لەدەستدانی توانای سێکس، گەورەبوونی مەمک و بچووکبوونەوەی گون
* لە ئافرەتدا: وەستانی سووڕی مانگانەی پێشوەختە (چیتر ماوەی مانگانەت نیە).

## پەڕاوێزەکان

* دەروازەی پزیشکی
* دەروازەی خۆراک
# توێکڵی دار

توێکڵی *Pinus thunbergii* لە چەندین چینی بریقەدار پێکدێت.
**توێکڵ** چینی هەرە دەرەوەی قەد و ڕەگی ڕووەکە دارینەکانە. ئەو ڕووەکانەی کە توێکڵیان هەیە بریتین لە دار، مێوە دارینەکان، و دەوەنەکان. توێکڵ ئاماژەیە بۆ هەموو ئەو شانانەی دەکەونە دەرەوەی کامبیۆمی لوولەیی (Vascular cambium) و زاراوەیەکی ناتەکنیکییە. ئەم چینە دارەکە دادەپۆشێت، و لە توێکڵی ناوەوە و توێکڵی دەرەوە پێکدێت. توێکڵی ناوەوە، کە لە قەدە بەتەمەنەکاندا شانەیەکی زیندووە، چینی هەرە ناوەوەی پێریدێرم (Periderm) لەخۆ دەگرێت. توێکڵی دەرەوەی قەدە بەتەمەنەکان ئەو شانە مردووانەی سەر ڕووی قەدەکان دەگرێتەوە، لەگەڵ بەشگەلێک لە چینی هەرە دەرەوەی پێریدێرم و هەموو ئەو شانانەی دەکەونە لای دەرەوەی پێریدێرم. هەروەها بە توێکڵی دەرەوەی دارەکان کە دەکەوێتە دەرەوەی پێریدێرمە زیندووەکە دەگوترێت ڕیتیدۆم (Rhytidome).

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕوەک