Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ڕۆژھەڵاتی نزیک

نەخشەی تۆپۆگرافیای بەشێک لە ڕۆژھەڵاتی نزیک
**ڕۆژھەڵاتی نزیک** (بە عەرەبی: الشرق الأدنی) ھەرێمێکی نیمچەکیشوەرییە لە دەوروبەری ڕۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاست بە شێوەیەکی بەرفراوان ھاوواتای ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی مۆدێرن و کەوانەی بەپیتی مێژوویی و شام، ئەنادۆڵ، میسر، مێزۆپۆتامیا، پلێتی ئێران و ناوچە کەنارییەکانی نیمچەدوورگەی عەرەبی لەخۆدەگرێت. ئەم زاراوەیە لەلایەن جوگرافیناسانی مۆدێرن و ڕۆژاواوە داھێنراوە و لە سەرەتادا بۆ ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بەکارھاتووە، بەڵام ئەمڕۆ پێناسەی جیاوازی ھەیە لەناو بازنەی ئەکادیمی جیاوازدا.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی ڕۆژھەڵاتی ناوین
# تیشکدانی خۆر

| تیشکدانی خۆر |
| --- |
| لقی | irradiance |
| ڕەھەند |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

دابەشبوونی جیھانیی تیشکدانی کورتە-شەپۆلی خۆری ھاتوو بە تێکڕای ساڵانی ١٩٨١–٢٠١٠ لە کۆمەڵە داتای CHELSA-BIOCLIM+
کاریگەریی قەڵغانی بەرگەھەوای زەوی لەسەر تیشکدانی خۆر. وێنەی سەرەوە تێکڕای ساڵانەی تیشکدانی خۆرە (یان ئینسۆلەیشن) لە سەرەوەی بەرگەھەوای زەوی (تی ئۆ ئەی)؛ وێنەی خوارەوە نیشاندەری ئەو ئینسۆلەیشنە ساڵانەیەیە کە دەگاتە سەر ڕووی زەوی دوای تێپەڕین بەناو بەرگەھەوادا. ھەردوو وێنەکە ھەمان پێوەرە ڕەنگی بەکاردەھێنن.
**تیشکدانی خۆر** بریتییە لە توان بۆ ھەر یەکەیەکی ڕووبەر (چڕیی توانای ڕووبەر) کە لە خۆرەوە وەردەگیرێت بە شێوەی تیشکدانی کارۆموگناتیسی لە مەودای درێژیی شەپۆلی ئامێری پێوانەکردنەکەدا.
تیشکدانی خۆر بە وات بۆ ھەر مەتری چوارگۆشەیەک (W/m2) بە یەکە نێودەوڵەتییەکان (ئەس ئای) دەپێورێت.

تیشکدانی خۆر زۆرجار بەدرێژایی ماوەیەکی دیاریکراو تەواوکاریی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی وزەی تیشکدەری دەرچوو بۆ ژینگەی دەوروبەر (جووڵ بۆ ھەر مەتری چوارگۆشەیەک، J/m2) لەو ماوەیەدا ڕاپۆرت بکرێت. ئەم تیشکدانە خۆرە تەواوکاریکراوە پێی دەوترێت **تیشکدانی خۆر**، **تیشکدانی خۆر**، **بەرکەوتنی خۆر**، **ئینسۆلەیشنی خۆر**، یان **ئینسۆلەیشن**.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیزیک
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی وزە
* دەروازەی گەردوون
# خۆروەگەڕ

خۆروەگەڕ لە خولگەی خۆردا
**خۆروەگەڕ** یان **خۆروەستان** (بە ئینگلیزی: Solstice) لە ساڵدا دووجار زەوی لە خولگەی خۆیدا لە کاتی سوڕانەوەی بە دەوری خۆردا ئەکەوێتە نزمترین یان بەرزترین پلە و پێچەوانە ئەبێتەوە. وشە ئینگلیزیەکە پێکهاتوە لە sol بە لاتینـی واتە خۆر، وە sistere واتە وەستان.

## کاریگەری لەسەر زەوی

لە وەرزی هاویندا ئەبێتە هۆی ئەوەی درێژترین ماوە ڕووناکی بەر بەشی سەرەوەی گۆی زەوی بکەوێت و ئەبێتە هۆی دروستبوونی درێژترین ڕۆژ لەبەشەکانی نیوەگۆی باکوری زەوی. لە زستانیشدا بەپێچەوانەوە بۆیە درێژترین شەو دروست ئەکات لە نیوەگۆی باکوری زەوی، وە درێژترین شەویش بە شەوی یەڵدا ناسراوە. بۆ هەر جێگایەکی سەر زەویش کاتی ڕوودانی "خۆروەگەڕ"جیاوازە، بۆیە ئەکرێ بەپێی هێڵەکانی پانی و درێژی دیاری بکرێت لە چ کاتێکدایە.

## پەیوەندی لەگەڵ وەرزەکان

لە هەندێ کەلتوردا ناوەڕاستی وەرزەکانی زستان و هاوین دیاری ئەکات، لە ناو کوردەواری و ڕۆژژمێری کوردیـدا سەرەتای ئەو دوو وەرزەیە.

## پەراوێزەکان

* ویکی ئینگلیزی
* خۆروەگەڕی سەرماوەز، ماڵپەڕی timeanddate، دوا سەردان ٢٠/١٢/٢٠١٤
* ویکی کرمانجی

* پەڕگە:Picture for kurdish wiki.662.pngدەروازەی کۆمەڵەی خۆر
* دەروازەی فیزیک
* دەروازەی گەردوون