Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# لینوس تۆرڤاڵدس

| Linus Torvalds لینوس تۆرڤاڵدس  |
| --- |
| تۆرڤاڵدس لە لێنکس‌کۆن لە ئەورووپا ٢٠١٤ |
| لەدایکبوون | لینوس بێنێدیکت تۆرڤاڵدس  (١٩٦٩-١٢-٢٨) ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٩ ھێلسنکی، فینلاند |
| نیشتەجێی | دەنتۆرپ، ئۆرگان، ویلایەتە یەکگرتووەکان |
| نەتەوە | فینلاندی، ئەمریکی (ھاووڵاتیکراو لە ٢٠١٠) |
| خوێندنگە | زانکۆی ھێلسنکی (M.S.) |
| پیشە | ئەندازیاری پڕۆگرامساز |
| خاوەنکار | دامەزراوەی لینوکس |
| ناسراوە بە | ناووکی لینوکس، گێت |
| ھاوسەر | تۆڤە تۆرڤاڵدس |
| مناڵ(ەکان) | ٣ |
| باوان(ەکان) | نیلس تۆرڤاڵدس (باوک) ئانا تۆرڤاڵدس (دایک) |
| خزمەکان | لێۆ تۆرنگوێست (باپیر) ئۆڵێ تۆرڤاڵدس (باپیر) |

**لینوس بێنێدیکت تۆرڤاڵدس** (بە سویدی: Linus Benedict Torvalds) لەدایکبووی ٢٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٩، ئەندازیارێکی فینلاندی-ئەمریکیـیە. کە دروستکەری ناووکی لینوکس وە بۆ ماوەیەکی درێژ، گەشەپێدەری سەرەکی ئەمەش بوو بە ناووک بۆ سیستەمی بەکارخەری وە چەندین دابەشکراوەی تر وەک گنۆ، و چەند ساڵێک دواتر ئەندرۆید وە کڕۆم ئۆئێس دروست بوون.

## ژیاننامە

### ساڵانی زوو

تۆرڤاڵدس لەدایکبووی ھێلسنکی، فینلاندـە. کوڕی ھەریەکە لە (ئانا) و (نیلس تۆرڤاڵدس)ـە. وە کوڕەزای شاعیر ئۆڵێ تۆرڤاڵدس و لێۆ تۆرنگوێستـی ئامارزانە. وە ھەردووک باوانەکەشی لە ناو کەمپی زانکۆی ھێلسنکی بوون لە ساڵی ١٩٦٠ـەکان.

تۆرڤاڵدس قوتابی زانکۆی ھێلسنکی بوو لە نێوان ساڵانی ١٩٨٨ و ١٩٩٦، تۆرڤاڵدس لە ساڵی ١٩٩٦ زانکۆی تەواو کرد بە بەدەست ھێنانی بڕوانامەی ماستەر لە زانستی کۆمپیوتەر لەلایەن گروپی توێژینەوەی (NODES)، پیشە ئەکادیمیاکەی پچڕا ساڵێک دوای خوێندنەکەی کاتێک پەیوەندی کرد بە سوپای فینلاندـی ھێزی سەربازی ئوسیما. لە ھاوینی ساڵی ١٩٨٩، ١١ مانگ دیاریکرا بۆ ئەنجامدانی پڕۆگرامی مەشقی ئەفسەری لە خزمەتگوزاریی سەربازیی زۆرەملێی فینلاند. لە سوپا پلەی بەرزکراوە بۆ ئەفسەری پلە دوو، لەگەڵ ڕۆلی ئەفسەری ژمێرەری مووشەکەکان.

### لینوکس

دوای سەردانیکردنی بۆ ترانزمێتا لە کۆتاییەکانی ساڵی ١٩٩٦، تۆرڤاڵدس پەسەندی کرد کە کار بکات لە شوێنێکی کۆمپانیاکە، ئەو شوێنەی کاری تێدا ئەکرد لە نێوان (فێبرواریی ساڵی ١٩٩٧ تا جوونی ٢٠٠٣) پاشان ڕۆشت بۆ (Open Source Development Labs) کە لەو کاتەی تێکەڵ بوو لەگەڵ (Free Standards Group) بۆ ئەوەی ببێتە (دامەزراوەی لینوکس).

لە ١٩٩٧ تا ١٩٩٩، بەشدار بوو لە (86open) بۆ یارمەتی دان لە ھەڵبژرادنی (standard binary format) بۆ لینوکس و یونێکس. لە ١٩٩٩ ناوی ھات لەلایەن (MIT Technology Review TR100) وەک یەکێکە لە ١٠٠ داھێنەرانی خوار تەمەن ٣٥ ساڵی دوونیا

## دەسەڵات و بازرگانی

لە ٢٠٠٦ـدا، بەنزیکەیی لەسەدا دووی ناووکی لینوکس لەلایەن تۆرڤاڵدس خۆیەوە نووسرابوو. چونکە ھەزاران بەشداربووی تێدابوو بۆ ناووکی لینوکس، وە ئەم ڕێژەی سەدییە یەکێک بوو لە گەورەترین بەشداری بۆ ئەو.

## خەڵاتەکان و دەستکەوتەکان

| خەڵاتەکان و دەستکەوتەکان |
| --- |
| ساڵ | خەڵات |
| ٢٠١٤ | IEEE Computer Pioneer Award |
| ٢٠١٢ | Internet Hall of Fame |
| ٢٠١٢ | Millennium Technology Prize |
| ٢٠١٠ | C&C Prize |
| ٢٠٠٨ | Hall of Fellows |
| ٢٠٠٥ | Vollum Award |
| ٢٠٠٢ | World Technology Award |
| ٢٠٠١ | Takeda Award |
| ٢٠٠٠ | Lovelace Medal |
| ١٩٩٨ | EFF Pioneer Award |
| ١٩٩٧ | Academic Honors |
| ١٩٩٦ | 9793 Torvalds (Asteroid) |

## پەڕاوێزەکان

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Linus Torvalds

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی کۆمپیوتەر
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی جاڤا
* ھێمای دەروازەدەروازەی زانستی کۆمپیوتەر
* دەروازەی نووسین
* دەروازەی ئەندازیاری
# کەنداوی مەکسیک

| کەنداوی مەکسیک |
| --- |
| بە ئینگلیزی: Gulf of Mexico |
|  |
| بەشێکە لە | American Mediterranean Sea |
| ناو | Golfo de México، Golfe du Mexique، Gulf of Mexico، Murascaill Mheicsiceo |
| Basin country | مەکسیک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کووبا |
| ناونراوە لەدوای | مەکسیک |
| وڵات | مەکسیک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کووبا |
| پۆتانی شوێن | ٢٥°٠′٠″N ٩٠°٠′٠″W |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ٠ مەتر |
| ڕووبەر | ١٬٥٥٠٬٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

کەنداوی مەکسیک
Cantarell
**کەنداوی مەکسیک** (بە ئیسپانی: *Golfo de México*) کەنداوێکی گەورەیە لە ئوقیانووسی ئاتلانتیک، لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەمریکای باکووروە بە ڕووبەری نزیکەی ١/٦ ملیۆن کم٢. ئەم کەنداوە لە باکوور و باکووری ڕۆژاواوە لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکان (ویلایەتەکانی فلۆریدا، ئالاباما، میسیسیپی، لویزیانا، تێکساس)، لە باشوور و باشووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ مەکسیک و لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ کووبا ھاوسنوورە. ھەروەھا ئوقیانووسی ئاتلانتیک و دەریای کاری بییش دەگرێتەوە. لە باکوور و ڕۆژاوای کنارێنی ئەم کەنداوە نەوت ھەیە. تۆفانیش بە فراوانی لەم ناوچەیەدا ھەیە، بۆ نموونە تۆفانی کاترینا و تۆفانی ڕیتا لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان. پیشەی ماسیگری لەم کەنداوەدا زۆرە ئەگەرچی ٦، ٤٠٠ کیلۆمەتر لەم کەنداوە ئۆکسجینی پێویست بۆ ژیانی ناو دەریایەی نییە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی جوگرافیا
# لاری سانگر

لاری سانگەر
**لاری سانگر** ناوی تەواوی **لورانس مارک**، لەدایکبووی ١٦ی تەممووزی ١٩٦٨ لە بالیفۆ-واشینگتن. گەشەپێدەری پڕۆژەی ئینتەرنێتییە. لەگەڵ جیمی وەیڵز لەساڵی ٢٠٠١ ویکیپیدیای دامەزراند ھاوکات پێشتر لەگەڵ جیمی ئینسایکلۆپێدیای Nupedia دامەزراندبوو بەڵام ئەویان کە لە ٢٠٠٠ دەستی پێکرد بەڵام تا ٢٠٠٣ بەردەوام بوو چونکە پڕۆژەی ویکیپیدیا لەو سەرکەوتوو تر بوو. لاری دامەزرێنەری ماڵپەڕی (Citizendium)ە. لاری ھەڵگری سێ بڕواننامەیە بەکالۆریۆس و ماستەر و دوکتۆرایە لە فەلسەفە. لاری لەچەندەھا ئینسایکلۆپێدیا کاری کردووە. لاری ستاریژییشی بۆ ماڵپەڕی ئینسایکلۆپێدیای زەوی داناوە (Encyclopedia of Earth). لاری سانگەر لە پڕۆژەی پەروەردەیی (watchknowlearn)یشدا بەشداربوو. لاری دیزاینی ماڵپەڕێکی سادەشی کردووە بەناوی Reading Bear کە منداڵان فێری چۆنییەتی خوێندنەوە دەکات.

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ئینتەرنێت
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی فەلسەفە