# مەنگۆلیا

| مەنگۆلیا Монгол Улс |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **سروود:**Монгол улсын төрийн дуулал |
| ھەڵکەوتەی  مەنگۆلیا  (green)  ھەڵکەوتەی  مەنگۆلیا  (green) |
| **پایتەخت** | ئولانباتۆر ﻿ / ﻿ |
| گەورەترین شار | پایتەخت |
| مەنگۆلی | مەنگۆلی |
| **گرووپە ڕەگەزییەکان** (2010) | 82% مەنگۆلە خەلخاکان 4% کازاخەکان 14% هی تر |
| ناوی هاووڵاتی | * مەنگۆل
* Mongolian
 |
| دەوڵەت | حکوومەتی یەکپارچە پەرلەمانی کۆماری |
|  -  | سەرۆک کۆمار | ئوخاناگین خورێلسوخ |
|  -  | سەرۆک وەزیران | لوڤسانامسڕاین ئۆیون-ئێردێن |
| یاسادانەر | دادگای باڵای مەنگۆلیا |
| Formation |
|  -  | شانیشینی زیۆنگنیوو | ٢٠٩ی پێش زایین دامەزراوە  |
|  -  | شانیشینی مەنگۆلیا | ١٢٠٦ی زایینی دامەزراوە  |
|  -  | (سەربەخۆیی مەنگۆلیا) لە بنەماڵەی شاهانەی قینگ | ٢٩ی دێسەمبری ١٩١١  |
|  -  | دامەزرانی کۆماری خەڵکی مەنگۆلیا | ٢٦ی نۆڤەمبری ١٩٢٤  |
|  -  | یاسای سەرەکی ئێستا | ١٣ی فێبرواری ١٩٩٢  |
| ڕووبەر |
|  -  | سەرجەم | ١,٥٦٦,٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (19th) ٦٠٣,٩٠٩ مایلی چوارگۆشە  |
|  -  | ئاو (%) | 0.43 |
| ژمارەی دانیشتوان |
|  -  | بەراوردی 2015 | 3,000,000 (138th) |
|  -  | چڕی | 1.92 کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (238th) ٤٫٩٧کەس لە مایلی چوارگۆشە |
| **GDP** (PPP) | بەراوردی 2015 |
|  -  | سەرجەم | $36.6 billion  |
|  -  | سەرانە | $11,024  |
| **GDP** (nominal) | بەراوردی 2015 |
|  -  | سەرجەم | $12.5 billion  |
|  -  | سەرانە | $4,353  |
| **Gini** (2011) | 36.5  |
| **HDI** (2013) | 0.698 (١٠٣rd) |
| دراو | توگرۆگی مەنگۆلی (`MNT`)  |
| ناوچەی کاتی | (UTC+7 to +8) |
|  -  | ھاوین (DST) |  (UTC+8 to +9 ) |
| شێوازەکانی ڕێکەوتنووسین | yyyy.mm.dd (CE) |
| لای لێخوڕین | right |
| پاوانی ئینتەرنێت | .mn, .мон |
| کۆدی تەلەفۆن | +976 |

**مەنگۆلیا** یان **مۆنگۆلیا** وڵاتێکە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی کیشوەری ئاسیا. لەگەڵ وڵاتانی چین و ڕووسیا دراوسێیە. ڕووبەری ئەم وڵاتە ١٫٥٦٤٫١١٦ کیلۆمەتری چوارگۆشەیە و زمانی سەرەکیی ئەم وڵاتە مەنگۆلییە و یاسای بەڕێوەبردنی وڵات کۆمارییە و سەرۆکی وڵات (تساخیا البجدورج) و سەرۆک وەزیران (سوکاباتار باتبولد)ە. مەنگۆلیا يه‌كيكه‌ له‌و وڵاته‌ سه‌ربه‌خۆيانه‌ی كه‌ ده‌كه‌وێته‌ ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی ئاسيا، باشوورى ڕووسيا و، ڕۆژھەڵاتی چين. پایتەختی ئه‌م وڵاته‌ ئۆله‌مباتووره‌و گه‌وره‌ترين شاره‌ له‌ مۆنگۆليا كه‌ له‌%45 دانيشتواني مۆنگۆليا پيك ده‌هينيت وه‌سيسته‌مي ئه‌م وولاته‌ كۆماريه‌ پيشتر مۆنگۆليا فه‌رمانره‌وايي كراوه‌ له‌لايه‌ن چه‌ند ئيمبراتۆره‌ك به‌لام دواتر له‌سالی1206 جه‌نگیزخان ئیمپراتۆریه‌تی مۆنگۆلی دامه‌زراند وه‌ کۆره‌زای یان کچه‌زای که‌ناوی (کوبلای)ه‌ که‌به‌جیگری جه‌نگیزخان داده‌نرا توانی سنووری چین ببه‌زینیت و به‌ره‌ی یوان دابمه‌زرینیت به‌لام له‌دوای ئه‌وه‌ی که‌یوان رووخا مۆنگۆلیه‌کان پاشه‌کشه‌یان کرد دیسات بووه‌ هۆی روودانی جه‌نگ له‌سه‌ر خاکی چین به‌لام دواتر له‌مۆنگۆلیا ئیمپراتۆریه‌تی (بوودی)دامه‌زرا که‌توانی فه‌رمانره‌وایی وولاتی مۆنگۆلیا بکات وه‌له‌ سه‌ده‌ی نۆزده‌هه‌م ناوه‌راستی ئاسیاو باشووریشی گرته‌وه‌,

## دانیشتوان

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی مەنگۆلیا ٢,٨٨١,٤١٥ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٤ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٧.١ ساڵە. ھەروەھا ٧١ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.

## ئایین

| ئایینەکان لە مەنگۆلیا |
| --- |
| **ئایینەکان** |  |  | **ڕێژە** |  |
| بودیزم |    | ٥٠٫٠٪ |
| بێ ئایین  |    | ٤٠٫٠٪ |
| سوننە |    | ٧٫٠٪ |
| ئەوانی تر |    | ٣٫٠٪ |

## ئەمانەش ببینە

* سنووری ڕووسیا-مەنگۆلیا

## سەرچاوەکان

* دەروازەی مەنگۆلیا
* دەروازەی ئاسیا
* دەروازەی وڵاتەکان
* دەروازەی جوگرافیا

ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگەکانی `<ref>` بۆ گرووپێک بەناوی «nb» ھەن، بەڵام ھیچ تاگێکی ھاوتای `<references group="nb"/>` نەدۆزرایەوە