Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# خێراییی با

ئامێری ئەنیمۆمەتر کە بە شێوەیەکی باو بۆ پێوانەکردنی خێرایی با بەکاردێت.
لە کەشناسیدا، **خێراییی با**، یان خێراییی لێشاوی با، بڕێکی بنەڕەتیی بەرگەھەواییە کە بەھۆی جووڵەی ھەوا لە پەستانی بەرزەوە بۆ پەستانی نزم دروست دەبێت، کە بەزۆری بەھۆی گۆڕانە لە پلەی گەرمییەوە. ئێستا خێراییی با بە شێوەیەکی باو بە ئامێری ئەنیمۆمەتر دەپێورێت.

خێراییی با کاریگەری لەسەر پێشبینیکردنی کەشوھەوا، فڕۆکەوانی و کارەکانی دەریایی، و پڕۆژەکانی بیناسازی، گەشەکردن و ڕێژەی میتابۆلیزمی زۆرێک لە جۆرەکانی ڕوەک ھەیە و کاریگەرییە بێشوومارەکانی دیکەی ھەیە.

## یەکەکان

پێوەری مەتر لەسەر چرکەیەکدا (m/s)یەکێکە لە یەکەکانی سیستمی نێودەوڵەتی، کە بۆ خێرایی و ئەو یەکەکە لەلایەن ڕێکخراوی کەشناسی جیھانی پێشنیاری بۆ کراوە بۆ ڕاپۆرتکردنی خێرایی با و لەنێو ئەوانی تردا زیاتر بەکاردەھێنرێت لە پێشبینییەکانی کەشوھەوای وڵاتانی باکووردا. ھەروەھا لە ساڵی ٢٠١٠ەوە ڕێکخراوی فڕۆکەوانیی مەدەنیی نێونەتەوەیی (ICAO) پێشنیاری مەتر لە چرکەیەکدا دەکات بۆ ڕاپۆرتکردنی خێرایی با لەکاتی نزیکبوونەوە لە ڕێڕەوی فڕین، ئەمەش جێگەی یەکەی پێشوویان دەگرێتەوە کە بەکارھێنانی کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا (کم/کاتژمێر) بوو.

ھەروەھا بە ھۆکاری مێژوویی، یەکەکانی دیکەی وەک میل لە کاتژمێرێکدا (mph)، گرێکان (kn)، و پێ لە چرکەیەکدا (ft/s) ھەندێک جار بۆ پێوانەکردنی خێرایی با بەکاردەھێنرێن. لە ڕووی مێژوویییەوە، خێرایی با بە بەکارھێنانی پێوەرەکانی بیوفۆرت پۆڵێن کراوە، کە لەسەر بنەمای چاودێریی بینراوی کاریگەرییەکانی بای دیاریکراوی تایبەت لە دەریا یان لەسەر وشکانییە.

## پێوانەکردن

ئەنمۆمێتەرێکی مۆدێرن، کە بۆ گرتنی خێرایی با بەکاردێت.
ئەنیمۆمەتر یان باپێو یەکێکە لەو ئامرازانەی کە بۆ پێوانەکردنی خێرایی با بەکاردێت. ئامێرێکە کە لە ستوونێکی ڕاست و سێ یاخود چوار کووپی قووڵ پێکھاتووە، ئەنمۆمێتەرەکە جووڵەی ئاسۆیی تەنۆلکەکانی ھەوا (خێرایی با) دەگرێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی زانست
* دەروازەی زانستی زەوی
* دەروازەی کەشوھەوا
* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
* دەروازەی فیزیک
* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی گەردوون