Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ١٨٩٢

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٨ – **سەدەی ١٩** – سەدەی ٢٠ |
| ساڵەکان: | ١٨٨٩ ١٨٩٠ ١٨٩١ – **١٨٩٢** – ١٨٩٣ ١٨٩٤ ١٨٩٥ |

١٨٩٢ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٥٩١–٢٥٩٢ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٢٧٠–١٢٧١ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٨٩٢ *MDCCCXCII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٨٨٤–١٨٨٥ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٣٤١ ԹՎ ՌՅԽԱ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٣٠٩–١٣١٠ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٨٩٢–٨٩٣ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٦٤٢ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٨٤٢ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٢٩٩ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ٤٨–٤٩ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٤٣٦ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٤٠٠–٧٤٠١ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 辛卯年 (ئاسن کەروێشک) ٤٥٨٨ یان ٤٥٢٨     *— تا —* 壬辰年 (ئاو ئەژدیھا) ٤٥٨٩ یان ٤٥٢٩ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٤٣٥ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣٠٥٨ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Meiji ٢٥ (明治２５年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٢ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٢٥٤ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٦٥٢–٥٦٥٣ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٦٠٨–١٦٠٩ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٢٢٥ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٢٠ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٢٠年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٨٩٢ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٩٤٨–١٩٤٩ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٨١٤–١٨١٥ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٩٩٣–٤٩٩٤ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٦٤٥ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٥٥ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) – ٥٦ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٨٩٢** لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* ٢٦ی ئازار : واڵت ویتمان ، وتارنوس و شاعیری ئەمەریکی

* دەروازەی کات
* دەروازەی ڕۆژژمێر
# سایفای

**سای فای** (بە ئینگلیزی: Syfy) کەناڵێکی کێبڵی بنەڕەتی ئەمریکییە، کە خاوەندارێتی بەشی تەلەفزیۆنی ئێن بی سی یوونیڤەرساڵ و  ئێن بی سی یوونیڤەرساڵ کۆم کاست دەکات، لە ڕێگەی "ئێن بی سی یوونیڤەرساڵ کەیبڵ ئینتەرتەیمێنت". کەناڵەکە لە ٢٤ی ئەیلوولی ١٩٩٢ دەستی بەکارکردووە و بەرنامەکانی پەیوەست بە ژانرەکانی خەیاڵی زانستی و وێژەی ترسناک و فەنتازیا پەخش دەکات. تا مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٦، سای فای بۆ ٩٢.٤ ملیۆن ماڵ لە ئەمریکا بەردەست کرا.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ڕووسیا
* دەروازەی دەیەی ١٩٩٠
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# ١٤٤٦

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٤ – **سەدەی ١٥** – سەدەی ١٦ |
| ساڵەکان: | ١٤٤٣ ١٤٤٤ ١٤٤٥ – **١٤٤٦** – ١٤٤٧ ١٤٤٨ ١٤٤٩ |

١٤٤٦ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢١٤٥–٢١٤٦ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ٨٢٤–٨٢٥ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٤٤٦ *MCDXLVI* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٤٣٨–١٤٣٩ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ٨٩٥ ԹՎ ՊՂԵ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ٨٤٩–٨٥٠ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٤٤٦–٤٤٧ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦١٩٦ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٣٩٦ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ٨٥٣ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −٣٩٨ – −٣٩٧ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ١٩٩٠ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٦٩٥٤–٦٩٥٥ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 乙丑年 (دار گا) ٤١٤٢ یان ٤٠٨٢     *— تا —* 丙寅年 (ئاگر پڵنگ) ٤١٤٣ یان ٤٠٨٣ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ١٩٨٩ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٢٦١٢ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Bun'an ٣ (文安３年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | ١٤٤٦ *MCDXLVI* |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ٨٠٨ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٢٠٦–٥٢٠٧ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١١٦٢–١١٦٣ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٣٧٧٩ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٤٦٦ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٤٦٦年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٤٤٦ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٥٠٢–١٥٠٣ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٣٦٨–١٣٦٩ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٥٤٧–٤٥٤٨ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢١٩٩ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی ئینگلیزی | ٢٤ ھێنری شەشەم – ٢٥ ھێنری شەشەم |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

**١٤٤٦** (MCDXLVI) ساڵێکی ئاسایی بوو کە لە ڕۆژی شەممە لە ڕۆژژمێری جولیانی دەست پێ دەکات، ١٤٤٦ەمین ساڵی دەستنیشانکردنی سەردەمی مەسیحی (CE) و *ئانۆ دۆمینی* (AD)، ٤٤٦ەمین ساڵی ھەزارەی ٢ەم، ٤٦ەمین ساڵی سەدەی ١٥یەم، و ٧ەمین ساڵی دەیەی ١٤٤٠ بوو. لە سەرەتای ساڵی ١٤٤٦، ڕۆژژمێری زایینی ١٣ ڕۆژ لەپێش ڕۆژژمێری جولیانی بوو، کە ڕۆژژمێرێکی باوی کات بوو.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
* دەروازەی مێژوو
# سینەمای مەکسیک

**سینەمای مەکسیک** (بە ئینگلیزی: Cinema of Maxico) ئاماژەیە بۆ پیشەسازی فیلم لە مەکسیک. مێژووی سینەمای مەکسیک لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمەوە دەست پێدەکات. فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی گوادالاخارا کە بەناوبانگترین فێستیڤاڵی فیلمە لە ئەمریکای لاتینی، لە مەکسیک بەڕێوەدەچێت. فێستیڤاڵێکی دیکەی سینەمای مەکسیک خەڵاتی ئاریێلە. سینەمای مەکسیک دوو جار خەڵاتی پاڵم دی ئۆری لە فێستیڤاڵی فیلمی کان بەدەستھێناوە؛ یەکێکیان بۆ فیلمی ماریا کاندێلاریا لە ساڵی ١٩٤٦ و ئەوی دیکەیان بۆ فیلمی ڤیریدیانا لە ساڵی ١٩٦١، ئەمەش وای کردووە مەکسیک ببێتە خاوەنی زۆرترین خەڵاتی پاڵم دۆر لە ئەمریکای لاتین. سینەمای مەکسیک چوارەم گەورەترین پیشەسازی فیلمە لە ئەمریکای باکوور و یەکەمین لە ئەمریکای لاتین.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی دەیەی ١٩٣٠
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی مەکسیک
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی مێژوو
# کیم جۆنگ ئیل

| کیم جۆنگ ئیل 김정일 |
| --- |
|  |
| وردەکاریی تاکەکەسی |
| مردن | ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١(٢٠١١-١٢-١٧) (٧٠ ساڵ ژیاوە) |
| واژوو |  |

**کیم جۆنگ ئیل** (بە کۆری: 김정일، ١٦ی شوباتی ١٩٤١ تا ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١) سیاسەتوان و دووەم سەرکردەی ڕەھای کۆریای باکوور بووە لە ١٩٩٤وە تاوەکوو ٢٠١١، سەرۆکایەتی کۆریای باکووری کردووە لە ١٩٩٤ لەدوای مردنی باوکی کیم ئیل سونگ (یەکەم سەرۆکی ڕەھای کۆریای باکوور) تا مردنی لە ٢٠١١، دواتر لەلایەن کوڕەکەیەوە کیم جۆنگ ئون جێگرەوەی دەبێت و دەچێتە شوێنی.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی کۆریای باکوور
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی دەیەی ٢٠١٠

* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی دەیەی ٢٠١٠
# ڕاکێشان (فیلم)

| ڕاکێشان |
| --- |
| پۆستەری بڵاوبوونەوەی سینەمایی |
| دەرھێنەر | ئالفۆنسۆ کوارۆن |
| بەرھەمھێنەر | * ئالفۆنسۆ کوارۆن
* دەیڤد ھێیمن
 |
| نووسەر | * ئالفۆنسۆ کوارۆن
* خۆناس کوارۆن
 |
| ئەکتەران | * ساندرا بولۆک
* جۆرج کلونی
 |
| مۆسیقا | ستیڤن پڕایس |
| وێنەگری سینەمایی | ئێمانوێل لوبێزکی |
| مۆنتاژ | * ئالفۆنسۆ کوارۆن
* مارک سانگەر
 |
| کۆمپانیای بەرھەمھێنەر | * ھێی دەی فیلمز
* ئێسپێرانتۆ فیلمۆخ
 |
| بڵاوکردنەوە | وارنەر برۆس. پیکچەرز |
| دەرچوون | * ٢٨ی ئابی ٢٠١٣ (2013-08-28) (ڤێنیز)
* ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ (2013-10-04) (ویلایەتە یەکگرتووەکان)
* ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ (2013-11-07) (شانشینی یەکگرتوو)
 |
| ماوەی فیلم | ٩١ خولەک |
| وڵات | * ویلایەتە یەکگرتووەکان
* شانشینی یەکگرتوو
 |
| زمان | ئینگلیزی |
| تێچوون | ٨٠–١٣٠ ملیۆن $ |
| داھات | $٧٢٣٫٢ ملیۆن $ |

ڕاکێشان (بە ئینگلیزی: Gravity) فیلمێکی ھەستبزوێنی خەیاڵی زانستیی ٢٠١٣یە لە لایەن ئالفۆنسۆ کوارۆن دەرھێنراوە، ھەروەھا بە ھاوبەشی کاری نووسین، مۆنتاژ و بەرھەمھێنانی بۆ فیلمەکە کردووە. ھەریەکە لە ساندرا بوڵک و جۆرج کلونی وەک دوو ئەستێرەگەڕی ئەمریکی ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن کە ھەوڵی گەڕانەوە بۆ سەر زەوی دەدەن دوای لەنێوچوونی مەکۆی بۆشایییەکەیان لە خولگەدا.

کوارۆن لەگەڵ خۆناسی کوڕی سیناریۆی فیلمەکەی نووسیوە و لە یوونیڤەرساڵ پیکچەرز ھەوڵی پەرەپێدانی فیلمەکەی داوە. دواتر، وارنەر برۆس. پیکچەرز مافی دابەشکردنی فیلمەکەی بەدەست ھێنا. دەیڤد ھێیمن، کە پێشتر لە فیلمی *ھاری پۆتەر و بەندکراوی ئازکابان* (٢٠٠٤) کاری لەگەڵ کوارۆن کردووە، لەگەڵیدا فیلمەکەی بەرھەم ھێناوە. *ڕاکێشان* بە تەواوەتی لە شانشینی یەکگرتوو بەرھەم ھێنراوە، کە کۆمپانیای کاریگەرییە سۆمایییەکانی بەریتانی فرەیمستۆر زیاتر لە سێ ساڵی لە دروستکردنی زۆربەی کاریگەرییە سۆمایییەکانی فیلمەکە بەسەر بردووە، کە زیاتر لە ٨٠ خولەک لە کۆی ٩١ خولەکی فیلمەکە دەگرێتەوە.

فیلمەکە بووە ھەشتەم پڕداھاتترین فیلمی ٢٠١٣، داھاتی فیلمەکە لە گشت جیھان زیاتر لە ٧٢٣ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی بووە، ئەمە لە کاتێکدا بودجەی بەرھەمھێنانەکەی نزیکەی ١٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی بووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی
* *ڕاکێشان* لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* *ڕاکێشان* لە ڕاتن تۆمەیتۆز
* *ڕاکێشان* لە مێتاکریتیک
* *ڕاکێشان* لە بۆکس ئۆفیس مۆجۆ

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* دەروازەی زانست
* دەروازەی دەیەی ٢٠١٠
* دەروازەی گەردوون
* دەروازەی کۆمەڵەی خۆر
* دەروازەی فیزیک
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی خەیاڵی زانستی
* دەروازەی فڕینی بۆشایی
# ١٨٩١

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٨ – **سەدەی ١٩** – سەدەی ٢٠ |
| ساڵەکان: | ١٨٨٨ ١٨٨٩ ١٨٩٠ – **١٨٩١** – ١٨٩٢ ١٨٩٣ ١٨٩٤ |

١٨٩١ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٥٩٠–٢٥٩١ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٢٦٩–١٢٧٠ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٨٩١ *MDCCCXCI* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٨٨٣–١٨٨٤ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٣٤٠ ԹՎ ՌՅԽ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٣٠٨–١٣٠٩ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٨٩١–٨٩٢ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٦٤١ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٨٤١ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٢٩٨ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ٤٧–٤٨ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٤٣٥ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٣٩٩–٧٤٠٠ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 庚寅年 (ئاسن پڵنگ) ٤٥٨٧ یان ٤٥٢٧     *— تا —* 辛卯年 (ئاسن کەروێشک) ٤٥٨٨ یان ٤٥٢٨ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٤٣٤ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣٠٥٧ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Meiji ٢٤ (明治２４年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٢ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٢٥٣ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٦٥١–٥٦٥٢ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٦٠٧–١٦٠٨ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٢٢٤ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٢١ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٢١年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٨٩١ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٩٤٧–١٩٤٨ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٨١٣–١٨١٤ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٩٩٢–٤٩٩٣ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٦٤٤ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٥٤ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) – ٥٥ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٨٩١** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

* سیاسەتوان، خێرخواز، و چالاکوانی مافی ژنان، حەپسەخانی نەقیب

## مردنەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# ١٩٠٦

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٩ – **سەدەی ٢٠** – سەدەی ٢١ |
| ساڵەکان: | ١٩٠٣ ١٩٠٤ ١٩٠٥ – **١٩٠٦** – ١٩٠٧ ١٩٠٨ ١٩٠٩ |

١٩٠٦ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٦٠٥–٢٦٠٦ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٢٨٤–١٢٨٥ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٩٠٦ *MCMVI* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٨٩٨–١٨٩٩ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٣٥٥ ԹՎ ՌՅԾԵ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٣٢٣–١٣٢٤ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٩٠٦–٩٠٧ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٦٥٦ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٨٥٦ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٣١٣ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ٦٢–٦٣ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٤٥٠ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٤١٤–٧٤١٥ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 乙巳年 (دار مار) ٤٦٠٢ یان ٤٥٤٢     *— تا —* 丙午年 (ئاگر ئەسپ) ٤٦٠٣ یان ٤٥٤٣ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٤٤٩ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣٠٧٢ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Meiji ٣٩ (明治３９年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٣ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٢٦٨ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٦٦٦–٥٦٦٧ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٦٢٢–١٦٢٣ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٢٣٩ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٦ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٦年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٩٠٦ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٩٦٢–١٩٦٣ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٨٢٨–١٨٢٩ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٥٠٠٧–٥٠٠٨ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٦٥٩ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٥ ئێدواردی\_حەوتەم – ٦ ئێدواردی\_حەوتەم |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٩٠٦** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات