Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ھیراگانا

**هیراگانا (平仮名؛ /hi.ra.ga.na/)** ڕێگەیەکی ئەبجەدییە بۆ نوسنی زمانی ژاپۆنی، واتە بەپێی بڕگە دەنگییەکان. پێشخراوە بە مەبەستی زیاتر تێگەیشتن لە پیتە کانجی چینییە ئاڵۆزەکان.

## هەروەها

* زمانی ژاپۆنی
* کانجی
* هیراگانا
* کاتاکانا

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای عەرەبی: هيراغانا
* ویکیپیدیای ئینگلیزی: Heragana

* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی ژاپۆن
* دەروازەی نووسین
# کاتاکانا

ھێڵکاری کەسایەتییەکانی کاتاکانا بە شێوەی seion و dakuon و yoon ڕێکخراوە
**کاتاکانا** (بەژاپۆنی: 片仮名، カタカナ) بریتییە لە یەکێک لە سێ شێوەکەی نووسنی زمانی ژاپۆنی، و بەکار دەھێنرێت بۆ نووسینی ناو و ووشەکان بۆ نمونە: (クルディスタン) بە واتای ناوی (کوردستان) دێت.

* بۆ ناوی ئاژەڵ و ڕووەکەکان
* بۆ وشەیەک باسی دەنگێک بکات (بۆ نموونە ニャーニャー نیانیا= میاوی پشیلە)
* بۆ ناوی زانستی

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای عەرەبی: کاتاکانا
* ویکیپیدیای ئینگلیزی: Katakana

* دەروازەی ژاپۆن
* دەروازەی زمان
* دەروازەی نووسین
# پیتی چینی

پیتی چینی
**پیتی چینی** کۆمەڵێک پیتن (وێنەوشە) کە بۆ نووسینی زمانی چینی، زمانی ژاپۆنی و تا ڕادەیێک زمانی کۆری بە کار دەبرێت.

## گالێری

*
*
*
*
*

## ئەمانەش ببینە

* زمانی چینی

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ئاسیا
* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
* دەروازەی چین
* دەروازەی نووسین
* دەروازەی زمان
# نووسین

| نووسین |
| --- |
|  |
| لقی | میدیا |
| بەکارھێنان | ڕاگەیێنی |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | epigraphy، graphology |
| جێبەجێکار | نووسەر |
| بەکارهێنەر | مرۆڤ |
| بەکاردەھێنێت | writing surface، writing implement، writing technique |
| بەستەری "ستاک ئێکسچەینج" |  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

قەڵەمێک و نووسراوێک
**نووسین** ڕێگایەکی پەیوەندی گرتنە کە زمان پیشان دەدات.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی نووسین
* دەروازەی کۆمەڵگا
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی تەکنۆلۆژیا
# سیستمی نووسین

سیستمەکانی نوسین لە جیهاندا. ██ لاتینی (ئەلفوبێ) ██ ئارامی (ئەلفوبێ) ██ ھانگۆل (ئەلفوبێ وێنەیی) ██ ئەلفوبێ ی تر ██ عەرەبی (ئەبجەدی) ██ ئەبجەدی تر ██ دیڤاناگاری ██ ئەبوجیدا ██ دەنگە بڕگە ██ پیتە چینیەکان (وێنەی دەنگ)
**سیستمی نووسین** شێوازێکی ھێمایی یان ڕەمزییە بۆ نیشاندانی ئەو شتانە کە بە زمان دەردەبڕدرێت.

* دەروازەی زمان
* دەروازەی نووسین
* دەروازەی وێژە
# وشەی وەرگیراو

**وشەی وەرگیراو** (یان **وشەی قەرزکراو**) وشەیەکە کە لانیکەم بەشێکی لە زمانێکەوە (زمانی بەخشەر) بۆ زمانێکی دیکە (زمانی وەرگر یان ئامانج) دەڕوات، لە ڕێگەی پرۆسەی وەرگیرانەوە، دەچێتە نێو زمانێک.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی زمان
# چاکسازییەکانی مێیجی

ئیمپراتۆر مێیجی لە کاتی گواستنەوەی پایتەخت
**چاکسازییەکانی مێیجی** زنجیرە ڕووداوگەلێک بوو کە بنەمای ئابووری، سیاسی و کۆمەڵایەتی لە ژاپۆندا ژێر و ژوور کرد. ئەم چاکسازیانە بە سەرۆکایەتی ئیمپراتۆر مێیجی بەڕێوە چوو، کە تێیدا ئیمپڕاتۆر سەرکەوتوو بوو لە گەڕاندنەوەی فەرمانڕەوایی بۆ خێزانی شاھانە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ژاپۆن
* دەروازەی مێژوو