# ئۆسلۆ

| ئۆسلۆ |
| --- |
| شار |
| Oslo |
| چەند دیمەنێکی شاری ئۆسلۆ |
| دروشمی خانەدانی |
| وڵات |  نەرویژ |
| ڕووبەر |
|  • شاری | ٤٥٤٫٠٣ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٧٥٫٣٠ میلی چوارگۆشە) |
| ژمارەی دانیشتووان (٢٠١١) |
|  • شار | ٦٠٥٠٠٥ |
| وێبگە |  |

**ئۆسلۆ** پایتەخت و قەرەباڵغترین شاری نەرویژە. ھەم پارێزگا و ھەم شارەوانییەک پێک دەھێنێت. شارەوانیی ئۆسلۆ دانیشتووانێکی ٧٢٤٬٢٩٠ کەسیی لە ٢٠٢٥دا ھەبوو، لە کاتێکدا ناوچەی شارستانیی گەورەی شارەکە دانیشتووانەکەی ١،١١٠،٨٨٧ کەس بوو لە ٢٠٢٥دا، و ناوچەی میترۆپۆلیتەن دانیشتووانەکەی بە ١٬٥٤٦٬٧٠٦ کەس لە ٢٠٢١دا خەمڵێنراوە.

لە ماوەی سەردەمی ڤایکینگدا، ناوچەکە بەشێک بوو لە ڤیکێن. ئۆسلۆ وەک شارێک لە کۆتاییی سەردەمی ڤایکینگ لە ١٠٤٠دا لەژێر ناوی «ئانسلۆ» دامەزرا، و لە ١٠٤٨دا وەک «کاوپستاد» یان شوێنی بازرگانی لەلایەن ھارالد ھاردرازا جێگیر کرا. شارەکە لە ١٠٧٠دا بۆ ئەپستۆریەت بەرز کرایەوە و لە دەوروبەری ساڵی ١٣٠٠دا لە سەردەمی ھاکۆنی پێنجەمی نەرویژ بوو بە پایتەخت. یەکێتییە کەسییەکان لەگەڵ دانمارک لە ١٣٩٧–١٥٢٣ و دووبارە لە ١٥٣٦–١٨١٤ دەسەڵاتەکەی کەم کردەوە. دوای ئەوەی لە ١٦٢٤دا بەھۆی ئاگرکەوتنەوەوە لەناو چوو، لە سەردەمی دەسەڵاتی پاشا کریستیانی چوارەم، شارێکی نوێ لە نزیک قەڵای ئاکێرشووس دروست کرا و بە ڕێزی پاشا ناوی نرا «کریستیانیا». لە ١ی کانوونی دووەمی ١٨٣٨دا بوو بە شارەوانی. شارەکە وەک پایتەختی نەرویژ لە ماوەی ١٨١٤–١٩٠٥ کاری دەکرد. لە ١٨٧٧ەوە، ناوی شارەکە لە بەکارھێنانی حکوومەتیدا بە «کریستیانیا» (Kristiania) دەنووسرا، ئەو شێوازە نووسینەی کە لەلایەن دەسەڵاتدارانی شارەوانی لە ١٨٩٧دا پەسەند کرا، ئەگەرچی «Christiania»ش بەکار دەھات. لە ١٩٢٥دا، شارەکە دوای ئەوەی ئەو گوندەی کە ناوی پێشووی خۆی پاراستبوو خستیە ناو خۆی، ناوی گۆڕدرا بۆ «ئۆسلۆ». لە ١٩٤٨دا، ئۆسلۆ لەگەڵ ئاکێر یەکی گرت، کە شارەوانییەک بوو دەوری پایتەختی دابوو و ٢٧ جار گەورەتر بوو، بەمەش شارەوانیی مۆدێرن و زۆر گەورەتری ئۆسلۆ دروست بوو.

ئۆسلۆ ناوەندی ئابووری و ڕامیاریی نەرویژە. ھەروەھا شارەکە چەقی بازرگانی، بانکی، پیشەسازی و کەشتیوانیی نەرویژە. ناوەندێکی گرینگ بۆ پیشەسازییە دەریایییەکان و بازرگانیی دەریایی لە ئەورووپادا. شارەکە شوێنی زۆرێک لە کۆمپانیاکانی کەرتی دەریایییە، کە ھەندێکیان لە گەورەترین کۆمپانیاکانی کەشتیوانی، نێوەندگیری کەشتی و نێوەندگیری دڵنیاییی دەریاییی جیھانن. ئۆسلۆ شارێکی تاقیکاریی بەرنامەی شارە فرەکلتوورییەکانی ئەنجومەنی ئەورووپا و کۆمیسیۆنی ئەورووپایە.

ئۆسلۆ بە شارێکی جیھانی دادەنرێت و لە ساڵی ٢٠٠٨دا لەلایەن تۆڕی توێژینەوەی جیھانگیری و شارە جیھانییەکان وەک «بێتا وۆرڵد سیتی» پلەبەندی کرا. لە ڕاپۆرتی شارە ئەورووپییەکانی ئاییندەی ٢٠١٢ی گۆڤاری «ئێف دی ئای»دا لە ڕووی کوالێتیی ژیانەوە لە نێوان شارە گەورەکانی ئەورووپادا پلەی یەکەمی بەدەست ھێنا. ڕاپرسییەک کە لەلایەن ECA International لە ساڵی ٢٠١١دا ئەنجام دراوە، ئۆسلۆی وەک دووەم گرانترین شاری جیھان بۆ تێچووی ژیان دوای تۆکیۆ داناوە. لە ٢٠١٣دا، ئۆسلۆ لەگەڵ شاری مێلبۆرنی ئوسترالیا وەک چوارەم گرانترین شاری جیھان یەکسان بوو، بەپێی توێژینەوەی تێچووی ژیان لە جیھاندا کە لەلایەن Economist Intelligence Unit ئەنجام دراوە. ئۆسلۆ لەلایەن گۆڤاری مۆنۆکڵەوە وەک ٢٤ەمین شاری گونجاو بۆ ژیان لە جیھاندا پلەبەندی کرا.

دانیشتووانی ئۆسلۆ لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ەکاندا بە ڕێژەیەکی پێوانەیی زیادی دەکرد، کە وای کردبوو ببێتە خێراترین شاری گەورەی گەشەسەندوو لە ئەورووپادا لەو کاتەدا. ئەم گەشەکردنە بە پلەی یەکەم لە کۆچی نێونەتەوەیی و ڕێژەی بەرزی لەدایکبوونەوە سەرچاوە دەگرێت، بەڵام ھەروەھا لە کۆچی ناوخۆیییەوەیە. تا ساڵی ٢٠١٠ دانیشتووانی کۆچبەر لە شارەکەدا تا ڕادەیەک خێراتر لە دانیشتووانی نەرویژی گەشەیان دەکرد، و لە خودی شارەکەدا ئەمە ببووە زیاتر لە ٢٥٪ی کۆی دانیشتووان ئەگەر منداڵانی دایک و باوکە کۆچبەرەکان بژمێردرێن.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ئۆڵۆمپیاد
* دەروازەی جوگرافیا