Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# تۆم ھیدڵستن

| تۆم هیدڵستن  |
| --- |
| هیدڵستن لەساڵی ٢٠١٦ لە فیستیڤاڵی کۆمیک کۆن |
| لەدایکبوون | تۆماس ویلیام هیدڵستن  (١٩٨١-٠٢-٠٩) ٩ی شوباتی ١٩٨١ لەندەن ، ئینگڵتەرا |
| نیشتەجێی | لەندەن ، ئینگڵتەرا |
| خوێندنگە | کۆلێژی پێمبرۆکی شانۆیی |
| پیشە | ئەکتەر |
| چالاکبوون | ۲۰۰۱– تا ئێستا |
| باڵا | ٦ پێ ٠ in (١٫٨٣ m) |

**تۆماس ویلیام هیدڵستن** (لەدایکبووی ٩ی شوباتی ١٩٨١) ئەکتەرێکی بەڕیتانیە.لە سەرەتای کاری نواندنیدا ، لە چەندین شانۆگەریدا دەرکەوتووە.

ئەوکاتەی کەوا ڕۆڵی لۆکی بینی لە گەردوونی سینەمایی ماڕڤڵدا  ، لە فیلمی Thor ، Avengers و Thor:The Dark Worldدا ، پاڵێوراویش کرا بۆ خەلاتی بافتای باشترین ئەکتەری تازە هاتوو.هیدڵستن لە فیلمەکەی دەرهێنەری مەزن ستیڤن سپیلبێرگیشدا دەرکەوت بەناوی War Horse لەساڵی ٢٠١١.
و فیلمی کۆمێدی Midnight In Paris و زنجیرەی بی بی سی Henry IV و Henry V ، لەگەڵ فیلمی ڕۆمانسی Only Lovers Left Alive.

لەکۆتاییەکانی ٢٠١٥ لە فیلمی Crimson Peakدا ڕۆلی گێڕا و لە فیلمی High Riseیش.دواتر ڕۆڵی گۆرانیبێژی ناوداری کەنتری هانک ویلیامسی بینی لە فیلمی I Saw The Light.

لەساڵی ٢٠١٦شدا لە زنجیرەی بەڕێوبەری شەوانەدا ڕۆڵی سەرەکی بینی و پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتی ئێمی بۆ باشترین ئەکتەری سەرەکی و دواتریش بووە براوەی خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبیش بۆ ئەم ڕۆڵەی.واشبڕیارە لە فیلمی Kong:Skull Island دەرکەوێت و بۆ سێیەم و دواینجار لە بەشی سێیەمی فیلمی Thor بەناوی Thor:Ragnarokیشدا دەرکەوێتەوە ، هەرچەندە تۆم ڕایگەیاند ئەگەر هەیە لەبەشەکانی داهاتووی فیلمەکانی مارڤڵ دەرکەوێتەوە.

## سەرچاوە

١.ویکی ئینگلیزی

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی شانۆ
* دەروازەی شانشینی یەکگرتوو
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی فێمینیزم
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی خەیاڵی زانستی
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# ڕۆن ھاوارد

| ڕۆن ھاوارد |
| --- |
| بە ئینگلیزی: Ron Howard |
|  |
| لەدایکبوون |  (١٩٥٤-٠٣-٠١) ١ی ئازاری ١٩٥٤ Duncan، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ناوی کاتی لەدایکبوون | Ronald William Howard |
| باوک | ڕانس ھاوارد |
| دایک | Jean Speegle Howard |
| خوشک و برا | کلینت ھاوارد |
| ھاوسەر | Cheryl Howard |
| منداڵ | بڕایس داڵاس ھاوارد، Paige Howard، Reed Howard، Jocelyn Howard |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| بواری کار | دەرھێنانی فیلم، بەرھەمھێنانی فیلم |
| پەروەردە | زانکۆی باشووری کالیفۆرنیا، John Burroughs High School، USC School of Cinematic Arts، Desilu |
| دانیشتووی | ئینچینۆ |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩٥٩ |
| ڕەنگی قژ | قژی سوور |
| فیلمۆگرافی | Ron Howard filmography |
| شاکارەکان | فرۆست/نیکسۆن، Cinderella Man، مێشکێکی جوان، Unsung Heroes: The Story of America's Female Patriots |
| سەردەم | سەدەی ٢٠ەم |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ڕۆن ھاوارد** (بە ئینگلیزی: Ron Howard؛ لەدایکبووی ١ی ئازاری ١٩٥٤ لە دانکان، ئۆکلاھۆما) ئەکتەرێکی ئەمریکییە. لە ١٩٥٦ دەستی بە چالاکی کردووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ڕۆن ھاوارد لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# لیۆنارد نیمۆی

| لیۆنارد نیمۆی |
| --- |
| بە ئینگلیزی: Leonard Nimoy |
|  |
| لەدایکبوون | ٢٦ی ئازاری ١٩٣١ West End، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| مردن | ٢٧ی شوباتی ٢٠١٥(٢٠١٥-٠٢-٢٧) (٨٣ ساڵ ژیاوە) بێل ئەیر، لۆس ئانجلەس، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ناوی کاتی لەدایکبوون | Leonard Simon Nimoy |
| ھۆی مەرگ | سییەئاوسان |
| شوێنی ناشتن | Hillside Memorial Park |
| ھاوسەر | Sandra Zober، Susan Bay |
| منداڵ | Adam Nimoy، Julie Nimoy |
| خزمەکان | Aaron Bay-Schuck |
| زمانی زگماکی | ئینگلیزیی ئەمریکی، زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی، زمانی یدیش |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| قوتابیی | جێف کۆری |
| دانیشتووی | بێل ئەیر، لۆس ئانجلەس |
| شوێنی کار | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩٥١ |
| کۆتایی ساڵانی چالاکی | ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ |
| پەیوەستبوون | Synanon |
| ئایین | جوویەتی |
| ناکۆکی | شەڕی کۆریا |
| لقی سەربازی | سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ئامێری مۆسیقا | دەنگ |
| خشتەی تۆمارەکان | Leonard Nimoy discography |
| شاکارەکان | Vulcan salute |
| ئەندامی | Writers Guild of America West |
| چەشن | چەشنی ڕۆژاوایی، خەیاڵی زانستی، دراما |
| کۆمپانیای تۆمارکردن | Dot Records |
| خەڵاتەکان | ئەستێرە لەسەر ڕێڕەوی ناوبانگ لە ھۆلیوود، Saturn Award for Best Guest Starring Role on Television |
| وێبگە |  |
| بەستەری ھەواڵ |  |
| دۆخی مافەکانی لەبەرگرتنەوە | ئەو کارانەی کە لە مافی چاپکردن و بڵاوکردنەوە پارێزراون |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts |
| ڕۆڵی بەرچاو | Spock، Paris |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**لیۆنارد نیمۆی** (بە ئینگلیزی: Leonard Nimoy؛ ٢٦ی ئازاری ١٩٣١ لە وێست ئێند، بۆستن – ٢٧ی شوباتی ٢٠١٥ لە بێل ئەیر، لۆس ئانجلەس) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ١٩٥١ دەستی بە چالاکی کردووە و تا ٢٠١٥ بەردەوام بووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* لیۆنارد نیمۆی لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی کایەی ڤیدیۆیی
* دەروازەی دەیەی ٢٠١٠
* دەروازەی مۆسیقا
# ١٤٤٣

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٤ – **سەدەی ١٥** – سەدەی ١٦ |
| ساڵەکان: | ١٤٤٠ ١٤٤١ ١٤٤٢ – **١٤٤٣** – ١٤٤٤ ١٤٤٥ ١٤٤٦ |

١٤٤٣ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢١٤٢–٢١٤٣ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ٨٢١–٨٢٢ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٤٤٣ *MCDXLIII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٤٣٥–١٤٣٦ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ٨٩٢ ԹՎ ՊՂԲ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ٨٤٦–٨٤٧ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٤٤٣–٤٤٤ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦١٩٣ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٣٩٣ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ٨٥٠ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −٤٠١ – −٤٠٠ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ١٩٨٧ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٦٩٥١–٦٩٥٢ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 壬戌年 (ئاو سەگ) ٤١٣٩ یان ٤٠٧٩     *— تا —* 癸亥年 (ئاو بەراز) ٤١٤٠ یان ٤٠٨٠ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ١٩٨٦ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٢٦٠٩ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Kakitsu ٣ (嘉吉３年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | ١٤٤٣ *MCDXLIII* |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ٨٠٥ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٢٠٣–٥٢٠٤ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١١٥٩–١١٦٠ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٣٧٧٦ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٤٦٩ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٤٦٩年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٤٤٣ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٤٩٩–١٥٠٠ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٣٦٥–١٣٦٦ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٥٤٤–٤٥٤٥ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢١٩٦ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی ئینگلیزی | ٢١ ھێنری شەشەم – ٢٢ ھێنری شەشەم |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

**١٤٤٣** (MCDXLIII) ساڵێکی ئاسایی بوو کە لە ڕۆژی سێشەممە لە ڕۆژژمێری جولیانی دەست پێ دەکات، ١٤٤٣یەمین ساڵی دەستنیشانکردنی سەردەمی مەسیحی (CE) و *ئانۆ دۆمینی* (AD)، ٤٤٣یەمین ساڵی ھەزارەی ٢ەم، ٤٣یەمین ساڵی سەدەی ١٥یەم، و ٤ەمین ساڵی دەیەی ١٤٤٠ بوو. لە سەرەتای ساڵی ١٤٤٣، ڕۆژژمێری زایینی ١٣ ڕۆژ لەپێش ڕۆژژمێری جولیانی بوو، کە ڕۆژژمێرێکی باوی کات بوو.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
* دەروازەی مێژوو
# چۆی جین-سیل

| چۆی جین-سیل  |
| --- |
| چۆی جین-سیل لە ئەیلولی ٢٠٠٨ |
| لەدایکبوون |  (1968-12-24) 24ی کانوونی یەکەمی 1968 سێئول, کۆریای باشوور |
| مەرگ | ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨(٢٠٠٨-١٠-٠٢) (٣٩ ساڵ ژیاوە) سێئول، کۆریای باشوور |
| ھۆکاری مەرگ | ھەڵواسین |
| نەتەوە | کۆری |
| پیشە | خانمەکتەر |
| چالاکبوون | ١٩٨٨ بۆ ٢٠٠٨ |
| ھاوسەر | Cho Sung-Min (2000–2004; divorced) |
| مناڵ(ەکان) | 2 |
|  |
| Korean name |
| Hangul | 최진실  |
| Hanja | 崔眞實  |
| Revised Romanization | چۆی جین-سیل |
| McCune–Reischauer | چۆی چین-سیل |
|  |

**چۆی جین-سیل** (لەدایکبووی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ تا ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوور بووکە ڕۆلی لە ١٨ فیلم و ٢٠ درامای تەلەڤیزیۆنی گێرا و لە ١٤٠ کاری بازرگانی دەرکەوت، بۆ کارەکانی لە فیلم و زنجیرە درامای تەلەڤیزیۆنی براوەی ٣٣مین خەڵاتی گراند بێلە بۆ باشترین خانمەکتەر

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Choi Jin-sil»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٤ی تەممووزی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* چۆی جین-سیل لە بنکەدراوەی فیلمی کۆری
* چۆی جین-سیل لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* Choi Jin-sil at HanCinema

* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ژن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
# سینەمای بەحرەین

| سینەمای بەحرەین |
| --- |
| بابەتی لاوەکی | سینەما |
| وڵات | بەحرەین |
| جێ | بەحرەین |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای بەحرەین** (بە ئینگلیزی: Cinema of Bahrain) لە کۆتایی سەدەی بیستەم دەستی پێکرد. یەکەم فیلمی درێژی بەحرەینی لە ساڵی ١٩٨٩ بەرھەم ھێنرا. سینەمای بەحرەین بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر بابەتە کۆمەڵایەتی و کەلتوورییەکان جەخت دەکاتەوە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی بەحرەین
* دەروازەی فیلم
# سینەمای فەلەستین

| سینەمای فەلەستین |
| --- |
|  |
| لقی | Palestinian art |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٥ |
| بابەتی لاوەکی | سینەما |
| وڵات | دەوڵەتی فەلەستین |
| جێ | دەوڵەتی فەلەستین |
| پۆتانی شوێن | ٣٢°٣′٧″N ٣٤°٤٥′٣٤″E |
| وێبگە |  |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای فەلەستین** (بە ئینگلیزی: Cinema of Palestine) سینەمای فەلەستین، سەرەڕای ئاستەنگە سیاسی و ئابوورییەکان، ھەوڵی داوە دەنگی گەلی فەلەستین بگەیەنێت. فیلمەکانی زۆرجار کێشەکانی داگیرکاری و ژیانی ڕۆژانەی فەلەستینییەکان پیشان دەدەن.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی فەلەستین
* دەروازەی ھونەرەکان
# سینەمای باشووری ئاسیا

ڕۆژھەڵاتی دوور وەک بلۆکێکی کولتووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا (سەوز)، باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا (شین) و باشووری ئاسیا (پرتەقاڵی) لەخۆدەگرێت.
**سینەمای باشووری ئاسیا** (بە ئینگلیزی: South Asian Cinema) ئاماژەیە بۆ سینەمای ئەفغانستان و بەنگلادیش و بوتان و ھیندستان و ماڵدیڤ و نیپاڵ و پاکستان و سریلانکا. زاراوە فراوانەکانی سینەمای ئاسیا، سینەمای ڕۆژھەڵات لە بەکارھێنانی باودا زۆرجار باشووری ئاسیا و ھەروەھا ڕۆژھەڵاتی ئاسیا و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا دەگرێتەوە.

سینەما لە باشووری ئاسیادا دیارە، بۆلیوود (نوێنەرایەتی زۆرترین زمانی قسەکردن دەکات لە ناوچەی ھیندی) و پیشەسازییەکانی فیلمی باشووری ھیندستان باڵادەستترینن. ھەروەھا لۆلیوودی پاکستان لە گەشەکردندایە، لەکاتێکدا لە ڕووی مێژوویییەوە، سینەمای بەنگالی لەلایەن بازنەکانی فیلمی نێودەوڵەتییەوە ستایشی زۆری لێکرا.

## شێواز و چەشنەکان

مەودای سینەمای باشووری ئاسیا گەورەیە و کۆمەڵێک شێوازی جیاوازی فیلم و ناوچەی زمانەوانی و ژانری جیاواز لەخۆدەگرێت. سینەمای باشووری ئاسیا بە تایبەتی لە ڕۆژاوا بەناوبانگە بە:

* فیلمی میلۆدراماتیک
	+ فیلمی ئەکشن
	+ کاری وێستەرنز
	+ ھەڵھاتن
	+ میوزیکاڵەکان
	+ فیلمی ڕۆمانسی
	+ فیلمەکانی ماسالا
* سینەمای ھاوتەریب
	+ فیلمی دراما
	+ فیلمی تریلەر
	+ فیلمی ھونەری
	+ نیۆ-نۆیری ھیندی
	+ نیوریالیزم
* درامای مێژوویی

## سەرچاوەکان
# سینەمای ھیندستان

پۆستەری فیلمێکی ھیندی کە لەساڵی ١٩٣١ بڵاوکرایەوە
**سینەمای ھیندستان** (بە ئینگلیزی: Cinema of India) پێکھاتووە لە فیلمە بەرھەمھێنراوەکان لە سەرانسەری وڵاتی ھیندستان، لەوانە کولتووری فیلمی ئاندرە پرەدێش، ئاسام، بیھار، گوجەرات، ھاریانا، جامو و کشمیر، جارخاند، کارناتاکا، مەھاراشترا، کێرالا، مانیپور، ئۆدیشا، پەینجاب، ڕاجستان، تامیل نادو، ئۆتار پرادێش و بەنگالی ڕۆژاوا. فیلمە ھیندییەکان بە ھاتنیان ھەموو باشووری ئاسیا و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی گەورە و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا و یەکێتی سۆڤیەتی پێشوویان داگیرکرد.

سینەما لە ھیندستان بە شێوەیەکی خێرا ناوبانگێکی گشتی بەدەستھێنا بە شێوەیەک کە ساڵانە زیاتر لە ١٠٠٠ فیلم بە زمانە جیاوازەکانی ھیندستان لەم سینەمایە بەرھەم دەھێنرێت. ئەم سینەمایە بینەرێکی نێودەوڵەتی بە زمانی جیاواز لە نێو کۆچبەرانی وڵاتانی وەک ئینگلتەرا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا دۆزییەوە. ئەمیتاب باچان باوکی سینەمای ھیندستانە. خەڵاتی داداساحێب پاڵکی، بەناوبانگترین خەڵاتە لە سینەمای ھیندستان، کە لە ساڵی ١٩٦٩ەوە لەلایەن حکوومەتی ھیندستانەوە بۆ ڕێزلێنان لە ناوەکەی دەبەخشرێت بەھۆی چالاکییە ھونەرییەکانی تەمەنێکی درێژەوە.

لە سەدەی بیستەمدا سینەمای ھیندستان لەپاڵ ھۆڵیوود و سینەمای چینیدا پێگەیەکی جیھانی بەدەستھێنا. لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٠دا باس لەوە کرا کە لە ڕووی بەرھەمھێنانی ساڵانە، سینەمای ھیندستان لە پلەی یەکەمدایە، دواتر سینەمای نەیجیریا (نۆلیوود)، ھۆلیوود و سینەمای چینی. لە ساڵی ٢٠١١ پیشەسازی سینەمای ھیندستان زیاتر لە یەک ملیار و ٨٦ ملیۆن دۆلار داھاتی بەدەستھێناوە، کە پێشبینی دەکرا تا ساڵی ٢٠١٦ بگاتە ٣ ملیار دۆلار. لە ڕاستیدا تەکنەلۆجیای پێشکەوتوو ڕێگای بۆ ئەم سینەمایە کردووەتەوە کە ھەندێک شێوازی سینەما لە بەدەستھێنانی بەرھەم و گۆڕینی سەلیقەی بینەردا تێپەڕێنێت، فیلمەکان لەسەر بنەمای کاریگەری تایبەت و زانستی خەیاڵیی و گەورەپاڵەوانەکانی وەک "ئێنتیران، ڕا-وەن، ئێگا و کریش ٣" ناوبانگی زۆریان بەدەست ھێناوە. لەسەر بنەمای ئەمەش سینەمای ھیندستان بازاڕێکی گەورەی بۆ نمایشکردنی فیلمەکانی لە زیاتر لە ٩٠ وڵاتدا دۆزییەوە.

دەرھێنەرانی وەک "ساتیاجیت ڕای، ڕیتویک غاتاک، مرینال سێن، ئادۆر گۆپاڵکریشان، بودادێب داسگوپتا، جەی ئارڤیندان، ئاپارنا سێن، شاجی ئان کارۆن و گیریش کاسارڤالی" پشکێکی بەرچاویان لە سینەمای ھاوتەریب لەگەڵ سینەما بەناوبانگەکانی دیکە وەرگرتووە و سەرسامی جیھانییان بۆ خۆیان ڕاکێشاوە. ھەروەھا سینەماکارانی دیکەی وەک شێخار کاپوور، میرا نایر و دیپا میھتا لە دەرەوەی سینەمای ھیندستان سەرکەوتنیان بەدەستھێناوە. ھیندستان گەورەترین بەرھەمھێنەری فیلمە لە جیھاندا. لە ساڵی ٢٠٠٩ ھیندستان بە گشتی ٢٩٦١ فیلمی بەرھەم ھێنا کە ١٢٨٨ فیلمی درێژە. ئەگەری وەبەرھێنانی بیانی ١٠٠٪ وای کردووە بازاڕی سینەمای ھیندستان سەرنجڕاکێش بێت بۆ کۆمپانیا گەورەکانی بەرھەمھێنانی فیلمی وەک فۆکسی سەدەی ٢٠ەم، سۆنی پیکچەرز، واڵت دیزنی پیکچەرز و وارنەر برۆس.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «سینمای هند»، ویکیپیدیای فارسی. سەردان لە ٦ی ئازاری ٢٠٢٣.

* دەروازەی ھیندستان
* دەروازەی بۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی دەیەی ١٩٣٠
* دەروازەی دەیەی ٢٠٠٠
# سینەمای کامیروون

| سینەمای کامیروون |
| --- |
| وڵات | کامیروون |
| جێ | کامیروون |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای کامیرۆن** (بە ئینگلیزی: Cinema of Cameroon) مێژوویەکی درێژی ھەیە و یەکێکە لە گرنگترین سینەماکانی ئەفریقای ناوەڕاست. فیلمسازانی کامیرۆنی وەک ژان-پیێر بێکۆلۆ ناوبانگی نێودەوڵەتییان ھەیە. فیلمەکان زۆرجار باس لە کێشە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکان دەکەن و ڕەنگدانەوەی فرەکولتووری بوونی وڵاتەکەن.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
# سینەمای کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ

| سینەمای کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ |
| --- |
| بابەتی لاوەکی | سینەما |
| وڵات | کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ |
| جێ | کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ** (بە ئینگلیزی: Cinema of the Democratic Republic of the Congo) سەرەڕای کێشە سیاسی و ئابوورییەکان، بەردەوامە لە بەرھەمھێنانی فیلم. «کۆنگۆوود» ناوی پیشەسازی فیلمی ناوخۆیییە کە فیلمی کەم تێچوو بەرھەم دەھێنێت. فیلمەکان زۆرجار باس لە ژیانی شاری، کێشە کۆمەڵایەتییەکان و کاریگەرییەکانی جەنگ دەکەن.

## سەرچاوەکان
# سینەمای میسر

| سینەمای میسر |
| --- |
|  |
| لقی | سینەما |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٨٩٦ |
| بابەتی لاوەکی | سینەما |
| وڵات | میسر |
| جێ | میسر |
| پۆتانی شوێن | ٢٧°٠′٠″N ٢٩°٠′٠″E |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای میسر** (بە ئینگلیزی: Cinema of Egypt) لە ساڵی ١٨٩٦ دەستی پێکرد. میسر بە «ھۆلیوودی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست» ناسراوە و گەورەترین پیشەسازی فیلمسازی لە جیھانی عەرەبی ھەیە. سینەمای میسر کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر کەلتووری عەرەبی ھەبووە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی میسر
# سینەمای نایجیریا

| سینەمای نایجیریا |
| --- |
|  |
| بابەتی لاوەکی | سینەما |
| وڵات | نێجیریا |
| جێ | نێجیریا |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای نایجیریا** (بە ئینگلیزی: Cinema of Nigeria) سینەمای نایجیریا، کە بە ناوی «نۆلیوود» ناسراوە، یەکێکە لە گەورەترین پیشەسازییەکانی فیلم لە جیھان لە ڕووی ژمارەی بەرھەمھێنانەوە. ئەم پیشەسازییە کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر کەلتووری ئەفریقا ھەیە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
# سینەمای کەنەدا

**سینەمای کەنەدا** (بە ئینگلیزی: Cinema of Canada) ئاماژەیە بۆ پیشەسازی فیلم لە کەنەدا. کەنەدا شوێنی چەندین ستۆدیۆی فیلمە، زۆربەیان لە سێ گەورەترین ناوچەی کەنەدا، تۆرۆنتۆ، مۆنتریال و ڤانکۆڤەر جێگیرکراون. لە ساڵی ١٩١١ەوە ھەزار فیلمی ئینگلیزی و ٦٠٠ فیلمی فەرەنسی-کەنەدای بە تەواوی یان بە ھاوبەشی لە سینەمای کەنەدیدا بەرھەم ھێنراون. یەکەم فیلم کە لە کەنەدا وێنەی گیراوە لە تەنیشت تاڤگەکانی نیاگارا دروست کراوە. یەکەم سینەماکاری کەنەدی جەیمس فریر بوو کە جووتیارێکی خەڵکی مانیتۆبا بوو، کە لە سەرەتای ساڵی ١٨٩٧ فیلمە بەڵگەنامەیییەکەی لە سەرانسەری ئینگلتەرا نمایش کرد. بەشێک لە دەرھێنەرە دیارەکانی سینەمای کەنەدا بریتین لە: «جەیمز کامێرۆن، دەیڤید کرۆننبێرگ، ئەتۆم ئیگۆیان، سارا پێلی، دیپا میھتا، دێنیس ئارکاند، دێنیس ڤیلێنۆڤ، جان مارک ڤالی، لیا پول و زاویا دۆلان».

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «سینمای کانادا»، ویکیپیدیای فارسی. سەردان لە ٨ی ئازاری ٢٠٢٣.

* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی کەنەدا
# سینەمای جامایکا

**سینەمای جامایکا** (بە ئینگلیزی: Cinema of Jamaica) لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە دەستی پێکردووە. ئەم سینەمایە زۆربەی کات فیلم بە زمانی ئینگلیزی و کریۆلی جامایکی بەرھەم دەھێنێت. فیلمەکانی جامایکا زۆربەی جار سەرنجیان لەسەر کەلتووری ڕاستافاری، مۆسیقای ڕیگی و ژیانی ڕۆژانەی خەڵکی جامایکایە.

## سەرچاوەکان
# سینەمای پاراگوای

**سینەمای پاراگوای** (بە ئینگلیزی: Cinema of Paraguay) بە بەراورد لەگەڵ وڵاتانی دراوسێی لە ئەمریکای لاتین، پیشەسازییەکی بچووکترە. ئەم سینەمایە فیلم بە زمانەکانی ئیسپانی و گوارانی بەرھەم دەھێنێت. فیلمەکانی پاراگوای زۆربەی کات باس لە مێژووی وڵاتەکە، ژیانی گوندنشینەکان و کێشە کۆمەڵایەتییەکانی شارەکان دەکەن. لە ساڵانی دواییدا، بەرھەمھێنانی فیلم لە پاراگوای زیادی کردووە و ھەندێک لە فیلمەکان لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکاندا نمایش کراون.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
# سینەمای ئوروگوای

| سینەمای ئوروگوای |
| --- |
|  |
| بابەتی لاوەکی | سینەما |
| وڵات | ئوروگوای |
| جێ | ئوروگوای |
| پێڕست | list of Uruguayan films |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای ئوروگوای** (بە ئینگلیزی: Cinema of Uruguay) لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە دەستی پێکردووە. سینەمای ئوروگوای لە ساڵانی دواییدا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە. فیلمەکانی ئوروگوای زۆرجار بابەتە کۆمەڵایەتی و مێژوویییەکان دەخەنە ڕوو. خوان پابلۆ ڕێبێڵا و فێدێریکۆ ڤێیرۆج لە دەرھێنەرە ناسراوەکانی ئوروگواین.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
# سینەمای بەلجیکا

| سینەمای بەلجیکا |
| --- |
|  |
| بابەتی لاوەکی | سینەما |
| وڵات | بەلجیکا |
| جێ | بەلجیکا |
| پێڕست | list of Belgian films، list of Belgian film directors |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سینەمای بەلجیکا** (بە ئینگلیزی: Cinema of Belgium) لە کۆتایی سەدەی نۆزدەیەم دەستی پێکرد. لە ساڵی ١٩١٣ یەکەم فیلمی درێژی بەلجیکی بەرھەم ھێنرا. سینەمای بەلجیکا بە فرەزمانی ناسراوە و فیلم بە زمانەکانی فەرەنسی، فلەمی و ئەڵمانی بەرھەم دەھێنێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی بەلجیکا
# سینەمای فەڕەنسا

**سینەمای فەڕەنسا** (بە ئینگلیزی: Cinema of France) ھونەری فیلمسازی لە فەرەنسا و دەرەوەی فەرەنسا لەخۆدەگرێت. فەرەنسا شوێنی لە دایکبوونی سینەمایە و بەشدارییەکی بەرچاوی لە سینەمای جیھانیدا ھەیە و بەشداریی لە گەشەسەندنی ئەم پیشەسازییە کردووە. جگە لە پیشەسازی فیلمی ڕەسەن لە فەرەنسا، وڵاتەکە چەندین ھونەرمەندی لە ھەموو جیھانەوە لە فەرەنسا کۆکردووەتەوە. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە ھەندێک جار سینەمای فەرەنسی لەگەڵ سینەمای وڵاتانی دەرەوە تێکەڵ دەبێت. ڕۆمان پۆلانسکی، کریستۆف کیشلۆڤسکی، ئەندرێز زولاوسکی لە پۆڵەندا، گاسپار نۆ، ئێدگاردۆ گوزارینسکی لە ئەرژەنتین، ئاناتۆلی لیتڤاک و ئەلێکساندەر ئەلێکسیڤ لە ڕووسیا و مایکل ھانکە لە نەمسا لە ھونەرمەندە دیارەکانی سینەمای فەرەنسان. توخمێکی دیکە کە پاڵپشتی ئەم پیشەسازییە دەکات ئەوەیە کە پاریس خاوەنی زۆرترین چڕی سینەمایە لە جیھاندا. فەڕەنسا بە فرۆشراوی ٢٠٦٫٥ ملیۆن بلیت لە ساڵی ٢٠١٠ و ٢١٥٫٦ ملیۆن بلیت لە ساڵی ٢٠١١، فەرەنسا سێیەم گەورەترین بازاڕی فیلمە لە جیھاندا لە دوای ئەمریکا و ھیندستان؛ و ھەروەھا لە ڕووی داھاتەوە لە دوای ئەمریکا و ژاپۆن دێت. لە ئەورووپا بە ڕیکۆردێکی ٢٦١ فیلم بەرھەم ھێنراو لە ساڵی ٢٠١٠، سەرکەوتووترین پیشەسازی سینەما سەر بە فەرەنسایە. شەپۆلی نوێی فەرەنسی بزووتنەوەیەک لە سینەمای فەرەنسیدا کە لە ساڵانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا لە فەرەنسا بە سەرکردایەتی ڕەخنەگرانی گەنجی نووسینگەی سەرنووسەری گۆڤاری فیلمی کای دی سینەما پێکھێنرا و لە ناوچەکانی دیکەی جیھاندا بڵاوبووەوە. شەپۆلی نوێ لە فەرەنسا لە دوو قۆناغدا ڕوویدا.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی فەڕەنسا
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی پاریس
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# سینەمای ئەمریکای لاتین

**سینەمای ئەمریکای لاتین** بە کۆ ئاماژەیە بۆ بەرھەمی فیلم و پیشەسازییەکانی فیلمی ئەمریکای لاتین. فیلمی ئەمریکای لاتین ھەم دەوڵەمەندە و ھەم ھەمەچەشنە، بەڵام ناوەندی سەرەکی بەرھەمھێنانی ئەرجەنتین و بەرازیل و مەکسیک بووە. سینەمای ئەمریکای لاتین دوای ھێنانەکایەی دەنگ گەشەی کرد، ئەمەش بەربەستێکی زمانەوانی بۆ ھەناردەکردنی فیلمی ھۆلیوود لە باشووری سنوورەکە زیاد کرد.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەمریکای لاتین
# ئۆکلاند

| ئۆکلاند |
| --- |
| چەند شوێنێکی ئۆکلاند |
| Region | Auckland |
| دۆزینەوەی | c. 1350 |
| دەسەڵات |
|  • دۆزەرەوە: | لین بڕۆون |
| ڕووبەر |
|  • شاری | ٥٥٩٫٢ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٢١٥٫٩ میلی چوارگۆشە) |
| بەرزترین بەرزایی | ١٩٦ مەتر (٦٤٣ پێ) |
| نزمترین بەرزایی | ٠ مەتر (٠ پێ) |
| ژمارەی دانیشتووانname |
|  • Demonym | Aucklander |
| ناوچەی کاتی | UTC+12 (NZST) |
|  • ھاوین (DST) | UTC+13 (NZDT) |
| Postcode(s) | 0600–2699 |
| کۆدی تەلەفۆن | 09 |
| Local iwi | Ngāti Whātua, Tainui, Ngati Akarana |
| وێبگە | www.aucklandcouncil.govt.nz |

"ئۆکلاند" پایتەختی پێشوو و گەورەترین شاری نیوزلەندایە. ژمارەی دانیشتوانی "ئۆکلاند" نزیکەی (۱.٤)ملیۆن کەسە. کە دەکەوێتە بکووری دوورگەی باکوور.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی نیوزیلاند
* دەروازەی ئۆقیانووسیا
* دەروازەی جوگرافیا
# زمانی شیللا

| Silla شیللا 신라 |
| --- |
| قسەی پێدەکرێ لە | شیللا |
| ناوچە | کۆریا |
| بنەماڵەی زمان | کۆریانیک
* **Silla شیللا 신라**
 |
| کۆدەکانی زمان |
| ISO 639-3 | `oko` (کۆری کۆن) |
| سێ شانشینەکەی کۆریا، شیللا بە ڕەنگی سوور |

**زمانی شیللا** یان **شیللا** (بە کۆری: 신라)، لە شانشینی شیللا قسەی پێئەکرا لەنێوان ساڵانی (٥٧ی پێش زایین تا ٩٣٥ی زایینی). یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریا.

## ئەمانەش ببینە

* مێژووی کۆری
* زمانەکانی بویۆ
* کۆری کۆن
	+ زمانی گۆگۆریۆ
	+ زمانی بایکجی

## سەرچاوە

* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Sillan language
# شاندۆنگ

شاندۆنگ لەسەر نەخشەی چین.
**شاندۆنگ** (بە چینی: 山东: وەکوو شانتونگ ئەخوێنرێتەوە) پارێزگایەکە لە چین دەکەوێتە بەشی ڕۆژھەڵاتی چین ھەرچۆنێک بێت شاندۆنگ ڕۆلێکی گرنگی لە مێژووی دێرینی چین گێراوە.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* شاندۆنگ travel guide from Wikivoyage

## سەرچاوەکان

* دەروازەی چین
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی جوگرافیا
# فریدریکی مەزن

| فریدریکی مەزن  |
| --- |
|  |
| لەدایکبوون |  (١٧١٢-0١-٢٤) ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٧١٢ |
| مەرگ | ١٧ی ئابی ١٧٨٦(١٧٨٦-٠٨-١٧) (٧٤ ساڵ ژیاوە) |
| ھۆکاری مەرگ | نەخۆشی |
| شوێنی گۆڕ | قەسری سانسونی |
| نەتەوە | ئەڵمانی |
| پیشە | پاشای پرۆسیا |
| ھاوسەر | ئەلیزابێت کریستن |

**فریدریکی دووەم** ناسراو بە **فریدریکی مەزن** (بە ئەڵمانی: *Friedrich II. der Große*؛ ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٧١٢ – ١٧ی ئابی ١٧٨٦) پاشای پڕۆسیا یەکێک لە ئەندامە بەناوبانگەکانی بنەماڵەی ھۆھنزلن بۆماوەی ٤٦ ساڵ فەرمانرەوای پڕۆسیای کرد ١٧٤٠–١٧٨٦
فریدریکی دووەم بە فریدریکی مەزن یاخود دادگەری خۆسەپێن ناوبانگی دەرکردبوو خولیای جەنگ و فراوانخوازی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی بوو بە یەکێک لەو پاشایانە دادەنرێت کە باوەری وابووە پاشا خزمەتکاری وڵاتە زۆر گرینگی بە نوسەران و ئەدیبان داوة بە تایبەت وێژەوانانی فەرەنسی لە بەر ئەوەی زۆر حەزی لە ئەدەبی فەرەنسی بوو ڤۆڵتێر بەناوبانگترین ھاورێی بوو، ئەکادیمیای زانستی لە بەرلین دامەزراند و گرینگی بە بواری پێشکەوتنی زانست دەدات وە ھەروەھا چەندین خوێندنگای کردەوە.
لە دوای ئەوەی بوو بە فەرمانرەوای پرۆسیا کەوتە کێشە و ململانێ لەگەڵ پاشای نەمسا ما‌ریا تریزا لەسەر ناوچەی سیلیزیا کە پێشتر لەلایەن فریدریکی یەکەم دەستی بەسەردا گیرا بوو بۆ ماوەی حەوت ساڵ ١٧٥٦–١٧٦٣ لە جەنگ دابوون لەگەل ئەوەی کە ھەندێک ولات پشتیوانی ماریا تیریزا بوون وەک فەرەنسا و ڕووس و سەکسۆنیا بەڵام دواجار بە سەرکەوتنی فریدریکی مەزن کۆتایی ھات بەپێی ڕێکەوتنامەی ئاشتی لە سالی ١٧٦٣ ماریا تیریزا دانی نا بە دەسەلاتی فریدریک لەسەر ناوچەی سیلیزیا

## مردن

فریدریک لە ساڵی ١٧٨٦ بە ھۆی نەخۆشی مرد.

## سەرچاوەکان

* کتێبی مێژووی ئەورووپا لە سەردەمی ڕێنساس تا شۆرشی فەڕەنسی ١٥٠٠ تا ١٧٨٩ لە نوسینی دکتۆر محەممەد ئەحمد ساڵح، وەرگێرانی ئارام محەممەد
* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «فريدرش العظيم»، ویکیپیدیای عەرەبی. سەردان لە ٧ی ئایاری ٢٠٢٠.

* دەروازەی ئەڵمانیا
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی سیاسەت