Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ١٩٥٥

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٩ – **سەدەی ٢٠** – سەدەی ٢١ |
| ساڵەکان: | ١٩٥٢ ١٩٥٣ ١٩٥٤ – **١٩٥٥** – ١٩٥٦ ١٩٥٧ ١٩٥٨ |

١٩٥٥ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٦٥٤–٢٦٥٥ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٣٣٣–١٣٣٤ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٩٥٥ *MCMLV* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٩٤٧–١٩٤٨ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٤٠٤ ԹՎ ՌՆԴ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٣٧٤–١٣٧٥ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٩٥٥–٩٥٦ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٧٠٥ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٩٠٥ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٣٦٢ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ١١١–١١٢ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٤٩٩ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٤٦٣–٧٤٦٤ |
| ڕۆژژمێری شیوش | ٤٤ |
| ڕۆژژمێری چینی | 甲午年 (دار ئەسپ) ٤٦٥١ یان ٤٥٩١     *— تا —* 乙未年 (دار بزن) ٤٦٥٢ یان ٤٥٩٢ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٤٩٨ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣١٢١ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Shōwa ٣٠ (昭和３０年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٣ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٣١٧ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٧١٥–٥٧١٦ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٦٧١–١٦٧٢ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٢٨٨ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ڕۆژژمێری کۆماری چین ٤٤ 民國٤٤年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٩٥٥ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٢٠١١–٢٠١٢ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٨٧٧–١٨٧٨ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٥٠٥٦–٥٠٥٧ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٧٠٨ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٣ ئێلیزابێتی\_دووەم – ٤ ئێلیزابێتی\_دووەم |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٩٥٥** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

* بیل گەیتس، دامەزرێنەری مایکرۆسۆفت

## مردنەکان

* ١٨ی نیسان : ئاڵبێرت ئاینیشتاین
* ١ی تشرینی دووەم : دیل کارنگی ، نوسەر و وانەبێژی ئەمەریکی

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# ٣٠٥

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ١ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ٣ – **سەدەی ٤** – سەدەی ٥ |
| ساڵەکان: | ٣٠٢ ٣٠٣ ٣٠٤ – **٣٠٥** – ٣٠٦ ٣٠٧ ٣٠٨ |

٣٠٥ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ١٠٠٤–١٠٠٥ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ٣١٧ پێش کۆچی – ٣١٦ پێش کۆچی |
| ڕۆژژمێری زایینی | ٣٠٥ *CCCV* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ٢٩٧–٢٩٨ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ٣٢٧ پێش کۆچی – ٣٢٦ پێش کۆچی |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | −٦٩٥ – −٦٩٤ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٥٠٥٥ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ١٢٥٥ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | −٢٨٨ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | −١٥٣٩ – −١٥٣٨ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٨٤٩ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٥٨١٣–٥٨١٤ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 甲子年 (دار جرج) ٣٠٠١ یان ٢٩٤١     *— تا —* 乙丑年 (دار گا) ٣٠٠٢ یان ٢٩٤٢ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٨٤٨ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ١٤٧١ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری جولیانی | ٣٠٥ *CCCV* |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | −٣٣٣ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٤٠٦٥–٤٠٦٦ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ٢١–٢٢ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٢٦٣٨ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ١٦٠٧ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前١٦٠٧年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١٠٣٠٥ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٣٦١–٣٦٢ |
|  - *شاکا سامڤات* | ٢٢٧–٢٢٨ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٣٤٠٦–٣٤٠٧ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ١٠٥٨ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی ئینگلیزی | *نەزانراو* |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

**٣٠٥** (CCCV) ساڵێکی ئاسایی بوو کە لە ڕۆژی دووشەممە لە ڕۆژژمێری جولیانی دەست پێ دەکات، ٣٠٥ەمین ساڵی دەستنیشانکردنی سەردەمی مەسیحی (CE) و *ئانۆ دۆمینی* (AD)، ٣٠٥ەمین ساڵی ھەزارەی ١ەم، ٥ەمین ساڵی سەدەی ٤ەم، و ٦ەمین ساڵی دەیەی ٣٠٠ بوو. لە سەرەتای ساڵی ٣٠٥، ڕۆژژمێری زایینی ١٣ ڕۆژ لەپێش ڕۆژژمێری جولیانی بوو، کە ڕۆژژمێرێکی باوی کات بوو.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# تاوەری ئێن سیئۆل

| تاوەری ئێن سیئۆل 엔 서울타워 |
| --- |
| تاوەری نامسان |
|  |
| ناوەکانی تر | تاوەری وای تی ئێن تاوەری سیئۆل |
| زانیاری گشتی |
| جۆر | تاوەری پەیوەندی |
| ناونیشان | ناوەندی شاری سیئۆل، کۆریای باشوور |
| شار یان شارۆچکە | سیئۆل |
| وڵات | کۆریای باشوور |
| Opening | ١٩٧١ |
| بەرزی | ٢٣٦مەتر |
| زانیاری تەکنیکی |
| ژمارەی نھۆم | ٤نھۆم |
| Design and construction |
| خاوەن | کۆمپانیای وای تی ئێن (YTN) |
| تەلارساز | جانگ جۆنگ-ریول |
| ماڵپەڕ |
|  |

**تاوەری ئێن سیئۆل** (بە کۆری؛**N서울타워**) بە فەرمی بە **تاوەری وای تی ئێن سیئۆل** (YTN Seoul) دەناسرێت، کە بەشێوەیەکی گشتی بە **تاوەری نامسان** (남산)یان **تاوەری سیئۆل** دەناسرێت، تاوەرێکی پەیوەندی و چاودێریکردنە و دەکەوێتە سەر شاخی نامسان لە ناوەڕاستی سیئۆل لە کۆریای باشوور تاوەرەکە بەرزییەکەی ٢٣٦مەتر (٧٧٤)پێیە و بەرزترین خاڵە لە شاری سیئۆل.

تاوەرەکە لە ساڵی ١٩٦٩ دروست کراوە و لە ساڵی ١٩٨٠ بەڕووی خەڵکدا کراوەتەوە، تاوەری سیئۆل لە ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٧١ تەواوبووە و دیزاینی ئێن تاوەر لەلایەن (جانگ جۆنگ-ریول) دیزاین کراوە و لەو کاتەوە تاوەرەکە بە ھێمایەکی گرینگی سیئۆل دادەنرێت. تاوەری سیئۆل یەکەم تاوەری شەپۆڵی ڕادیۆیی گشتی کۆریای باشوورە، کە پەخشی تەلەڤیزیۆنی و ڕادیۆیی لە شاری سیئۆل دابین دەکات. لە ئێستادا تاوەرەکە سیگناڵ و شەپۆڵی ڕادیۆیی بۆ کەی بی ئێس (سیستمی پەخشی کۆری) و ئێس بی ئێس (سیستمی پەخشی سێئول) و ئێم بی سی (کۆمپانیای پەخشی مانھوا) پەخش دەکات.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی نژیاروانی
* دەروازەی ئەندازیاریی شارستانی
* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ڕادیۆ
* دەروازەی کۆریا
# نێتفلیکس

نێتفلیکس
| جۆر | گشتی |
| بازرگانی دەکات لە | NASDAQ |
| پیشەسازی | پەخشکردنی فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی، بەرامبەر بە کرێی مانگانە |
| جێگر | eunuch |
| دامەزراوە لە | ٢٠١٠ |
| دامەزرێنەر(ەکان) | مارک راندۆلف، رید هاستینگز |
| شوێنی سەرەکی | بەرلین |
| ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی | سەرجەم وڵاتانی ئەورووپا و ئەمریکا و کەنەدا |
| بەڕێوەبەران | دەیڤد وێڵس نێڵ ھەنت |
| بەرھەمەکان | بازرگانی ماددەی ھۆشبەر (زنجیرەی تیڤی) کۆشکی قومار دێردێڤیل تیر - ئاڕۆو پڕتەقاڵی ڕەشێکی نوێیە |
| خزمەتگوزارییەکان | ستریمی ڤیدیۆ و کڕینی دیڤیدی و بڵوڕەی سەرھێل |
| تێکڕای مایە | ١٫٨٥ میلیارد دۆلاری ئەمریکی  |
| ماڵپەڕ | ماڵپەڕی سەرەکیی کۆمپانیای نێتفلیکس |

**نێتفلیکس** (بە ئینگلیزی: Netflix) خزمەتگوزارییەکی کرێی سەرھێلە کە تایبەتە بە فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان. بیرۆکەی وێبسایتەکە لە ساڵی ١٩٩٧ دۆزرایەوە لەلایەن رید هاستینگ و مارک راندۆلف. کە ڕێگە بە بەکارھێنەرانی دەدات کە بەشێوەی ئۆنڵاین لەڕێگای ئامێرە ئەلکترۆنییەکانەوە سەیری فیلم و زنجیرەکان بکەن یاخود پێشوەختە فیلمەکان بەشێوەی دی ڤی دی و بڵووڕەی بکڕن، ھەروەھا لەبواری زنجیرە و فیلم ستۆدیۆی تایبەتی خۆیان ھەیە و چەندین زنجیرەی بەناوبانگی وەک دەیردێڤڵ، ئایرۆن فیست،، لووک کەیج، جێسیکا جۆنس، نارکۆس و چەندان فیلمیشیان بەرھەم ھێناوە. سەرەتا ناوی نێتفلێکس kibble بوو دواتر گۆڕا بۆ نێتفلێکس،

لە ٢٠٢١ یاریی سکوێد زۆرترین بینراوی ھەبوو بەمەش بووە یەکەم زنجیرە دراما لە مێژووی نێتفلیکس کە بەم شێوەیە سەرەنجی بینەران ڕابکێشێت.

لە ئێستادا لەلایەن مۆرگان ستانلی و ڕێد ھاستینگ خاوەندارێتی دەکرێت. لە ئێستادا خاوەنی ١٨٥ ملیۆن بەکارھێنەرە لە سەرتاسەری جیھان پێشبینی ئەکرێت لە ساڵەکانی داھاتوو بەکارھێنەری زیاتر لەخۆ بگرێت.

لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ خزمەتگوزاری نێتفلیکس بۆ وڵاتی عێراق و ھەرێمی کوردستان خرایە بەردەست.

## سەرچاوەکان

* Netflix's Official website ماڵپەڕی سەرەکیی نێتفلیکس

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئینتەرنێت
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی کالیفۆڕنیا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی کۆمپانیا
* دەروازەی خەیاڵی زانستی
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٣٢

| ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٣٢ |
| --- |
| بە لوکسەمبورگی: Spiller vun der XXXV. Olympiad |
|  |
| وەرزی وەرزشەکانی خول یان پێشبڕکێ | یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینە |
| وەرزش | Olympic sport |
| وڵات | ئوسترالیا |
| جێ | بریزبێن |
| پۆتانی شوێن | ٢٧°٢٨′٤″S ١٥٣°١′٤٠″E |
| لە پێش | ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٨ |
| لە دوای | 2036 Summer Olympics |
| ژمارەی چاپ | 35 |
| کاتی ڕوودان | ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ |
| ڕێکەوتی دەستپێکردن | ٢٣ی تەممووزی ٢٠٣٢ |
| ڕێکەوتی کۆتاییھاتن | ٨ی ئابی ٢٠٣٢ |
| وێبگە |  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٣٢** (بە فەرمی بە **یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی سی و پێنج** و بە شێوەیەکی گشتی بە **ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی بریزبێن ٢٠٣٢** ناسراوە) پێشبڕکێیەکی جۆراوجۆری وەرزشی نێودەوڵەتییە کە بڕیارە لە ٢٣ی تەممووز تا ٨ی ئابی ٢٠٣٢، لە شاری بریزبێن لە ویلایەتی کوینزلەند ئوسترالیا بەڕێوەبچێت.ئەمە سێیەم ئۆڵۆمپیادی ھاوینە دەبێت کە لە ئوسترالیا بەڕێوەدەچێت دوای ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ساڵی ١٩٥٦ لە مێلبۆرنی ڤیکتۆریا و ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٠٠ لە سیدنی. بریزبێن بۆ یەکەمجار کاندیدبوونی پەسەندکرا لە ٢٤ی شوباتی ٢٠٢١، لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١دا ڕەزامەندی فەرمی دەستەی بەڕێوەبەری لێژنەی ئۆڵۆمپیادی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا.بریزبێن بوو بە یەکەم شاری میوانداری کە لە ڕێگەی پرۆسەی نوێی پێشنیارکردنەوە ھەڵبژێردرا بۆ میوانداریکردنی ئۆڵۆمپیاد. ئەمە دووەم یاریی ھاوینە دەبێت لەسەریەک کە لە وڵاتێکی ئینگلیزی زماندا بەڕێوەدەچێت؛ دوای ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠٢٨ کە بڕیارە لە لۆس ئەنجلەس لە ئەمریکا بەڕێوەبچێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی وەرزش
* دەروازەی ئۆڵۆمپیاد
# بەندەر سێری بێگاوان

| بەندەر سێری بێگاوان
بندر سري بڬاوان |
| --- |
| شار |
| مزگەوتی سوڵتان عومەر عەلی سەیفوددین لە بەندەر سێری بێگاوان |
| بەندەر سێری بێگاوان لەسەر نەخشەی بروونای |
| وڵات |  بروونای |
| ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٠) |
|  • سەرجەم | ١٤٠٠٠٠ |
| وێبگە | www.municipal-bsb.gov.bn |

**بەندەر سێری بێگاوان** (بە ئەلف و بێی جاوی:بندر سری بڬاوان)، پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتی پاشانشینی برووناییە. بەپێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠١٠ ژمارەی دانیشتوانی ئەم شارە ١٤٠,٠٠٠ کەس بووە.

## سەرچاوەکان

‏

* دەروازەی جوگرافیا
# شیللا

|  |
| --- |
| **Silla شیللا 신라 - 新羅** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| →    →  | **٥٧پ.ز - ٩٣٥ز** |  ← |

 |
|  مۆری پاشا |
| شوێنی Sillaشیللا لە بەرزترین ئاست لە ٥٧٦ |
| **پایتەخت** | گیۆنگجو (گومسۆنگ، دوایی سۆرابۆل) |
| **زمان(ەکان)** | زمانی شیللا (بەشێک لە کۆری کۆن) |
| **ئایین** | بودیزم، کۆنفووشیزم، تاویزم، شامانیزمی کۆری |
| **حکوومەت** | پاشایەتی |
| **پاشا** |
|  - ٥٧پ.ز - ٤ز | هیۆکگۆسێ (یەکەم) |
|  - ٥٤٠ - ٥٧٦ | جینهیۆنگ |
|  - ٦٥٤ - ٦٦١ | مویۆل |
|  - ٦٦١ - ٦٨١ | مونو |
|  - ٦٨١ - ٦٩٢ | شینمون |
|  - ٩٢٧ - ٩٣٥ | گیۆنگسون (کۆتا) |
| **مێژوو** |  |
|  - دامەزراندن | ٥٧پ.ز |
|  - سەرەتایەک بۆ بودیزم | ٥٣٠ |
|  - هێرشەکانی پاشا جینهیۆنگ | ٥٥١ - ٥٨٥ |
|  - شیللای یەکگرتوو | ٦٦٨ - ٩٣٥ |
|  - خۆبەدەستەوەدان بۆ گۆریۆ | ٩٣٥ز |
| **دانیشتووان** |
|  - تێکڕا سەدەی ٧ەم | ٨٩٤,٦٨٠  |
|  -  تیکڕا سەدەی ٨ەم | ٢,٠٠٠,٠٠٠  |
| **ئەمڕۆکە بەشێکە لە** |  کۆریای باشوور  کۆریای باکوور |

**شیللا** (بە ھانگۆل: 신라؛ بە ھانجا: 新羅)، لە ٥٧ی پێش زایین دامەزرا تا ٩٣٥ی زایینی، یەکێک بوو لە سێ شانشینەکەی کۆریای کۆن وە یەکێک بوو لە درێژترین ماوەی دەسەڵاتداری جیھان، هەرچەندە لەلایەن پاشا هیۆکگۆسێ دامەزرا، بەڵام لەلایەن بنەماڵەی کیم گیۆنگجو فەرمانڕەوایی ئەکرا.

## سەرچاوەکان

* ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ Silla

* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی کۆریا
* دەروازەی وڵاتەکان
# لی جونگ-جای

| لی جونگ جای  |
| --- |
| لی لە ئازاری ٢٠٢١ |
| لەدایکبوون |  (١٩٧٢-١٢-١٥) ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٢ سێئول، کۆریای باشوور |
| پەروەردە | زانکۆی دۆنگگوک بڕوانامەی ماستەر |
| پیشە | * ئەکتەر
* مۆدێل
 |
| چالاکبوون | ١٩٩٣ بۆ ئێستا |
| وەکیل | * C-JeS Entertainment
* Artist Company
 |
|  |
| Korean name |
| Hangul | 이정재  |
| Hanja | 李政宰  |
| Revised Romanization | I Jeong-jae |
| McCune–Reischauer | I Chŏngjae |
|  |

**لی جونگ-جای** (بە کۆری:이정재; لەدایکبووی ١٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٢) ئەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە، کە بەشداری لە یاریی سکوێد ھەیە.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Lee Jung-jae»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Lee Jung-jae لە فەیسبووک
* Lee Jung-jae لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* Lee Jung-jae لە بنکەدراوەی فیلمی کۆری
* لی جونگ-جای لە ھانسینەما

* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
# جۆ یۆنگ ووک

**جۆ یۆنگ ووک** (بە کۆری: 조영욱) لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٢، سەرپەرشتیاری مۆسیقای فیلمی کۆریای باشوورە. زۆرترین جار بە ھاوکارییەکانی لەگەڵ دەرھێنەر پارک چان-ووک ناسراوە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی مۆسیقا
# لی نا-یۆنگ

| لی نا یۆنگ  |
| --- |
| لە کۆنفرانسێک لە ٢٠١٩ |
| لەدایکبوون |  (١٩٧٩-٠٢-٢٢) ٢٢ی شوباتی ١٩٧٩ سێئول، کۆریای باشوور |
| پیشە | خانمەکتەر |
| چالاکبوون | ١٩٩٨ - ئێستا |
| وەکیل | Eden 9 |
| باڵا | ١٧٢٫٥ cm (٥ پێ ٨ in) |
|  |
| Korean name |
| Hangul | 이나영  |
| Revised Romanization | یی نایۆنگ |
| McCune–Reischauer | I نایۆنگ |
|  |
| وێبگە | وێبگەی فەرمی |

لی نا-یۆنگ (لەدایکبووی ٢٢ی شووباتی ١٩٧٩) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Lee Na-young»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* Lee Na-young لە بنکەدراوەی فیلمی کۆری
* Lee Na-young لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان
* لی نا-یۆنگ لە ھانسینەما
* وێبگەی فەرمی (کۆری)

* دەروازەی کۆریای باشوور
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ژن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
# بازرگانیی ئەلیکترۆنیکی

بازرگانیی ئەلیکترۆنیکی (بە ئینگلیزی: E-commerce) کاری کڕین یا فرۆشتن، گواستنەوەی بەرھەم، خزمەت یا زانیارییە کە لە ڕێگەی تۆڕی کۆمپیوتەری و ئینترنێتەوە ئەنجام دەدرێ.

## ئەمانەش ببینە

* وێبمەنی
* پەیپاڵ
* پێرفێکت مەنی
* بیتکۆین

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ئینتەرنێت
* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی کۆمپیوتەر
* دەروازەی زانستی کۆمپیوتەر
# چوار بەوری ئاسیا

|  |
| --- |
| چوار بەوری ئاسیا |
| چوار بەوری ئاسیا، لە باکوورەوە بۆ باشوور: کۆریای باشوور، تایوان، ھۆنگ کۆنگ و سینگاپوور. |
| چینیی تەقلیدی |  亞洲四小龍  |
|

| نووسراوەکان |
| --- |
| Mandarin |
| هانیو پینین | Yàzhōu sì xiǎo lóng |

 |

**چوار بەوری ئاسیا** (بە زمانی چینی و کۆری، بە **چوار ئەژدیھای ئاسیا** یان **چوار ئەژدیھای بچووک** ناسراون) ئابوورییە پێشکەوتووەکانی ڕۆژھەڵاتی ئاسیان لە ھۆنگ کۆنگ و سینگاپوور و کۆریای باشوور و تایوان. لە نێوان سەرەتای ساڵانی ١٩٥٠ و ١٩٩٠دا، پیشەسازییەکی خێرایان بەسەردا ھات و ڕێژەی گەشەسەندنی بەرزی ناوازەیان مسۆگەر کرد، کە زیاتر لە ٧٪ بوو لە ساڵێکدا.

لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمدا، ئەم ئابوورییانە گەشەیان کردبوو بۆ ئابوورییەکی داھات بەرز، تایبەتمەند بوون لە بوارەکانی سوودی کێبڕکێ. ھۆنگ کۆنگ و سینگاپوور، بوونەتە ناوەندی دارایی نێودەوڵەتی پێشەنگ، لەکاتێکدا کۆریای باشوور و تایوان پێشەنگن لە بەرھەمھێنانی پێکھاتە و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان.

## تێڕوانینێکی گشتی

گەشەی بەرھەمی ناوخۆیی سەرتاسەری لە ئابوورییەکانی چوار بەورەکە لە نێوان ساڵانی ١٩٦٠ بۆ ٢٠١٤
پێش قەیرانی دارایی ئاسیا لە ساڵی ١٩٩٧، گەشەی ئابووری چوار بەوری ئاسیا (بە شێوەیەکی گشتی بە «دارئاسای ئاسیا» ناودەبرێت) دەگەڕێتەوە بۆ سیاسەتی ھەناردەکردن و سیاسەتی بەھێزی گەشەپێدان. تایبەتمەندی ئەم ئابوورییانە گەشەی خێرا و ئاستی بەرزی دابەشکردنی داھاتی یەکسان بوو. ڕاپۆرتێکی بانکی نێودەوڵەتی دوو سیاسەتی گەشەپێدان لەنێو ئەوانی دیکەدا وەک سەرچاوە بۆ دارئاسای ئاسیا پێشنیار دەکات: کەڵەکەبوونی کۆلکەکان و بەڕێوەبردنی ئابووریی گەورە.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ڕاپۆرتی بی بی سی لەسەر بەورەکانی ئاسیا لە دوای قەیرانی دارایی ساڵی ١٩٩٧ (نەخشەی بەورەکانی ئاسیا لەخۆدەگرێت)
* بەورەکانی ئاسیا
* *پێداچوونەوەیەکی ئابووری لە دەروازە لە چین*

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی ئاسیا
* دەروازەی چین
* دەروازەی کۆریای باشوور
# ماویزم

| ماویزم |
| --- |
|  |
| لقی | مارکسیزم-لێنینیزم |
| بەشێکە لە | Marxism–Leninism–Maoism، ideology of the Chinese Communist Party، Mao Zedong Thought |
| ناو بە زمانی فەرمی | 毛泽东思想 |
| ناونراوە لەدوای | ماو تسی تۆنگ |
| ئافرێنەر | ماو تسی تۆنگ |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ماویزم**، کە بە فەرمی لەلایەن حیزبی کۆمۆنیستی چینەوە ناوی **بیری ماو تسی تۆنگ**ە، جۆرێکە لە مارکسیزم-لێنینیزم کە ماو تسی تۆنگ پەرەی پێداوە بۆ بەدیھێنانی شۆڕشێکی سۆسیالیستی لە کۆمەڵگەی کشتوکاڵی، پێش پیشەسازیی کۆماری چین و دواتر کۆماری گەلی چین. جیاوازی فەلسەفی نێوان ماویزم و مارکسیزم-لێنینیزمی نەریتی ئەوەیە کە جووتیاران لە کۆمەڵگاکانی پێش پیشەسازیدا پێشەنگی شۆڕشگێڕانە دەکەن نەک پرۆلیتاریا. ئەم نوێکردنەوە و گونجاندنەی مارکسیزم-لینینیزم لەگەڵ بارودۆخی چینی کە تێیدا پراکسیسی شۆڕشگێڕانە سەرەتایییە و ئۆرتۆدۆکسی ئایدیۆلۆژیی لاوەکییە، نوێنەرایەتی مارکسیزمی شار-لینینیزم دەکات کە لەگەڵ چینی پێش پیشەسازیدا گونجاوە. ئەم نوێکردنەوە و خۆگونجاندنەی مارکسیزم-لێنینیزم لەگەڵ ھەلومەرجی چینیدا کە پراکسی شۆڕشگێڕیی بە یەکەم و ئایدیۆلۆجی ئۆرتۆدۆکسی پلەی دووەمە، ڕەنگدانەوەی مارکسیزم -لینینیزمی شارستانییە کە لەگەڵ چینی پێش پیشەسازیدا گونجاندوویەتی. تیۆریزانانی دواتر ئەو بیرۆکەیەیان فراوانتر کرد کە ماو مارکسیزم-لینینیزمی لەگەڵ بارودۆخی چیندا گونجاندووە و دەیانگوت کە لە ڕاستیدا لە بنەڕەتدا نوێکردنەوەی کردووە و ماویزم دەتوانرێت بە شێوەیەکی گشتگیر لە سەرانسەری جیھاندا جێبەجێ بکرێت.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی سۆشیالیزم
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی چین
# ساگرادا فامیلیا

| بازلیکی ساگرادا فامیلیا |
| --- |
| *Basílica i Temple Expiatori de la Sagrada Família* (Catalan) |
| Nativity façade in August 2017 |
| ئایین |
| پەیوەندییەکان | کاتۆلیک |
| ناوچە | بارسێلۆنا |
| Ecclesiastical or organizational status | Minor basilica |
| ڕابەر | Juan José Cardinal Omella, Archbishop of Barcelona |
| Year consecrated | ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ by Benedict XVI |
| دۆخ | چالاک/لە ژێر کارکردندایە |
| شوێن |
| شوێن | بارسێلۆنا، ئیسپانیا |
| پۆتانە جوگرافییەکان | ﻿ / ﻿ |
| تەلارسازی |
| تەلارساز(ەکان) | ئەنتۆنی گاودی |
| ستایلی تەلارسازی | Gothic Revival and Art Nouveau and Modernista |
| بەڵێندەری گشتی | Construction Board of La Sagrada Família Foundation |
| Groundbreaking | ١٩ی ئازاری ١٨٨٢ |
| تەواوکردن | After 2026 |
| تایبەتمەندییەکان |
| Direction of façade | باشووری ڕۆژهەڵات |
| توانای لەخۆگرتن | ٩،٠٠٠ |
| درێژی | ٩٠ m (٣٠٠ پێ) |
| پانی | ٦٠ m (٢٠٠ پێ) |
| Width (nave) | ٤٥ m (١٥٠ پێ) |
| Spire(s) | 18 (9 already built) |
| Spire height | ١٧٠ m (٥٦٠ پێ) (planned) |
| وێبگە |
| sagradafamilia.org/en |
|  |
| **UNESCO World Heritage Site** |
| Part of | لە کارەکانی ئەنتۆنی گاودی |
| Criteria | Cultural: i, ii, iv |
| Reference | 320-005 |
| Inscription | 2005 (29یەم session) |
|  |

بازلیکی **ساگرادا فامیلیا** (بە کەتەلۆنی: [bəˈzilikə ðə Lü SəˈɣɾaðəWawˈmiljə]; ئیسپانی: Basílica de la Sagrado Familia; 'Basilica of the Holy Family'؛ بە ئیسپانی: *Basílica de la Sagrada Familia*) تەلارێکی گەورەی کڵێسای تەواونەکراوە لە ناوچەی ئیشامپڵ لە بەرشەلۆنە، کاتالۆنیا، و لە ئێستادا گەورەترین کڵێسایەکی کاسۆلیکی ڕۆمانی تەواونەکراوە. لەلایەن ئەندازیاری کەتەلۆنی ئەنتۆنی گاودی (١٨٥٢-١٩٢٦) دیزاین کراوە، کارەکانی ساگرادا بەشێکە لە شوێنەواری میراتی جیھانیی یونسکۆ. لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠، پاپا بێنیتسی شازدەهەم کڵێساکە پیرۆز کرد و بە مزگەوتی بچووک ڕاگەیاند.

لە ١٩ی ئازاری ١٨٨٢، بنیاتنانی ساگرادا فامیلیا دەستیپێکرد لەژێر سەرپەرشتی ئەندازیار فرانسیسکۆ دی پۆڵا دێل ڤیلار. لە ساڵی ١٨٨٣، کاتێک ڤیلار وەک سەردەستەی تەلارسازی پڕۆژەکە دەستی لەکار کێشایەوە، گاودی وەک تەلارسازێکی سەرەکی دەستی پێکرد، ئەو پرۆژەکەی بە شێوازە تەلارسازی و ئەندازیارییەکەی خۆی گۆڕی، کە فۆڕمەکانی هونەری نوێ (مۆدێرنیزم) و گۆتکی تێکەڵ کرد. گاودی تەواوی ژیانی خۆی تەرخان کرد بۆ تەواوکردنی ئەم پرۆژەیە، دوای مردنی ئەوا لە ژێرزەمینی کڵێساکە نێژرا. کاتێک لە ساڵی ١٩٢٦ مرد، کەمتر لە چارەکێک لە پرۆژەکە تەواو ببوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وێبگەی فەرمی
* Gaudí, Sagrada Família (ڤیدیۆ), Smarthistory

* دەروازەی ئیسپانیا
* دەروازەی نژیاروانی
# ٩ی نیسان

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | نیسان | >> |
| ی | د | س | چ | پ | ھ | ش |
|  |  |  | 0١ | 0٢ | 0٣ | 0٤ |
| 0٥ | 0٦ | 0٧ | 0٨ | 0٩ | ١٠ | ١١ |
| ١٢ | ١٣ | ١٤ | ١٥ | ١٦ | ١٧ | ١٨ |
| ١٩ | ٢٠ | ٢١ | ٢٢ | ٢٣ | ٢٤ | ٢٥ |
| ٢٦ | ٢٧ | ٢٨ | ٢٩ | ٣٠ |  |   |
| **٢٠٢٦** |

**٩ی نیسان** ٩٩یەم ڕۆژی ساڵە (١٠٠ەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری زایینی؛  ٢٦٦ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.

## رووداوەکان

* ۱۹۸۰ - سەددام حوسێن، فەیلەسوفی عێراقی، محەممەد باقڕ سەدڕ و خوشکەکەی ئامینە سەدر کوشت دووای سێ ڕۆژ لە ئەشکەنجەدان.
* ۲۰۰۳ - پڕۆسەی ئازادیی ئێراق، شاری بەغداد کەوتە ژێر دەسەڵاتی هێزی ئەمریکاوە.
* 1994 - یادی دامه‌زراندنی رێکخراوی گەشەپێدانی قوتابیانی کوردستان ه‌ ، Ksdo

## لەدایکبوونەکان

* ۱۸٦۷ - کریس واتسۆن، سێهەم سەرۆکی وەزیرانی ئوسترالیا (مردن ۱۹٤۱)
* ۱۸۷۲ - لیۆن بڵەم، سەرۆک وەزیرانی فەڕەنسا (مردن ۱۹٥۰)
* ١٩٩٠ - کریستن ستیوارت، ئەکتەری ئەمریکی

## مردنەکان

* ۱۹۸۰ - محەمەد باقڕ سەدڕ، فەیلەسوف ئیسلامی و ئابووری (لەدایکبووی ۱۹۳٥)
* ۱۹۸۰ - بنت هودا نووسەری ئیسلامی .(لەدایکبووی ۱۹۳۸)
* ٢٠٢١ – شازادە فیلیپ ، هاوسەری شاژن ئێلیزابێتی دووەم لە بەریتانیا ، لە تەمەنی ٩٩ ساڵی کۆچی دوای کرد.

## بۆنەکان

* ڕۆژی زمانی فنلەندی (فنلەندا)
* ڕۆژی ئازایەتی (فلیپین)

---

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# جاڤا

| جاڤا |
| --- |
|  |
| بەشێکە لە | Greater Sunda Islands |
| ناسناوی خەڵک | Iávach |
| کیشوەر | ئاسیا |
| وڵات | ئیندۆنیزیا |
| دابەشکاریی کارگێڕی | ئیندۆنیزیا |
| ناوچەی کاتی | Indonesia Western Standard Time |
| جێ | Java Sea |
| ناوچەی جوگرافی | Greater Sunda Islands، باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا |
| پۆتانی شوێن | ٧°٢٩′٣٠″S ١١٠°٠′١٦″E، ٧°١٨′٤٢″S ١٠٩°٢٥′٦″E |
| بەرزترین خاڵ | سێمێروو |
| دانیشتووان | ١٦٠٬٢٩٣٬٧٤٨ |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ٣٬٦٧٦ مەتر |
| ڕووداوە بەرچاوەکان | Siege of Batavia، Java War of 1825-1830، Regreg War |
| ڕووبەر | ١٢٨٬٢٩٧ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**جاڤا** یان **جاوا** (بە ئیندۆنیزی: Jawa، داڕێژە:بە جاوایی، بە سووندا: ᮏᮝ) یەکێکە لە دوورگەکانی سووندای گەورە لە ئیندۆنیزیا، لە باشوور لەگەڵ ئۆقیانووسی ھیند و لە باکوورەوە لەگەڵ دەریای جاڤا ھاوسنوورە، ژمارەی دانیشتووانی دوورگەی جاڤا زیاتر لە ١٥١.٨ ملیۆن کەس لەگەڵ دانیشتووانی دوورگەکانی دەوروبەری ڕێژەی ٥٦.١٪ ژمارەی دانیشتووانی ئیندۆنیزیا پێکدێنێت، ١٤٧.٧ ملیۆن کەس لە خوودی جاڤا دەژین و بەوھۆیەوە ئەم دوورگەیە بووەتە پڕ دانیشتووترین دوورگەی جیھان.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی ئاسیا
* دەروازەی ئیندۆنیزیا