# زمانی ئەڵمانی

| زمانی ئەڵمانی |
| --- |
|  |
| لقی | South Germanic، زمانەکانی جێرمانی ڕۆژاوا، High German |
| ناو بە زمانی فەرمی | Deutsch |
| پۆتانی شوێن | ٥٠°٠′٠″N ١٠°٠′٠″E |
| Edition or translation of | Axiologie 4.0 |
| Has grammatical case | nominative case، genitive case، dative case، accusative case |
| Has grammatical number | singular، plural |
| Has tense | present tense، future tense، preterite |
| Has grammatical mood | indicative، imperative، subjunctive |
| Has grammatical gender | masculine، feminine، neuter |
| سیستەمی نووسین | German alphabet، German Braille |
| Uses capitalization for | ناو |
| Language regulatory body | Rat für deutsche Rechtschreibung، Leibniz-Institut für Deutsche Sprache |
| UNESCO language status | 1 safe |
| Ethnologue language status | 1 National |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | German studies، theological languages، German linguistics |
| Category for music in this language | Category:German-language music |
| Female form of label | la langue allemande |
| Entry in abbreviations table | нем. |
| بەستەری "ستاک ئێکسچەینج" |   |
| ‎Lemmy instance URL |  |
| تاگی "ستەک ئێکسچەینج" |   |
| کۆدی زمانی ویکیمیدیا | de |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

بڵاوبوونەوەی زمانی ئەڵمانی لە ئەورووپا
**زمانی ئەڵمانی** (ناوی نێوخۆیی: Deutsch) بە **دۆیچ**  [dɔʏ̯tʃ]  دەخوێندرێتەوە، زمانی فەرمیی کۆماری ئەڵمانیای فیدراڵی و کۆماری نەمسایە و یەکێکە لە زمانە فەرمییەکانی یەکێتیی سویسرا. زمانی ئەڵمانی سەر بە زمانە جێرمانییە ڕۆژاوایییەکانە و بە یەکێک لە زمانە زگماکە ھەرە بەربڵاوەکانی یەکێتیی ئەورووپا دادەنرێت.

## لە دەرەوەی ئەورووپا

گەورەترین کۆمەڵگەی ئەڵمانی زمان لە دەرەوەی ئەورووپا و یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو ئەوانەن کە لە ئەمریکا، کەنەدا، بەڕازیل و ئەرژەنتینن، کە لە ماوەی ٢٠٠ ساڵی ڕابردوودا ملیۆنان ئەڵمانی کۆچیان کردووە، بەڵام زۆرینەی ڕەھای منداڵەکانیان چیتر بە زمانی ئەڵمانی قسەناکەن و تەنانەت فێری ببن، ھەروەھا لە وڵاتانی دیکەش بەھۆی کۆچی ئەڵمانییەکانەوە بۆ کەنەدا، مەکسیک، کۆماری دۆمینیکان، پاراگوای، ئوروگوای، چیلی، پیرۆ، ڤەنزوێلا، باشووری ئەفریقا و ئوسترالیا.

## ئەمریکای باشوور

لە بەڕازیل گەورەترین کۆمەڵگەی ئەڵمانی زمان لە ئەمریکای باشوور و لە شارەکانی بەڕازیل ڕیۆ گراندە دوو سول، سانتا کاتارینا، پارانا، ساوپاولۆ و ئێسپیریتۆ سانتۆ ھەیە، ھەروەھا لە ئەرژەنتین و پاراگوای و چیلی دەیدۆزیتەوە.

## ئەمریکای باکوور

زمانی ئەڵمانی لە ئەمریکا پێنجەم زمانی قسەکردنە لە ماڵدا (١٫٤ ملیۆن کەس) لەدوای ئینگلیزی، ئیسپانی، چینی و فەڕەنسی، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ی ئەمریکا، بەمجۆرە زمانی ئەڵمانی لە ئەمریکا یەکێکە لە گەورەترین کۆبوونەوەی زمانی ئەڵمانی لە دەرەوەی ئەورووپا، و زمانی ئەڵمانی لە ویلایەتی داکۆتای باکوور، داکۆتای باشوور، مۆنتانا و تەکساس (تەکساسی ئەڵمانی)، سانت لویس، شیکاگۆ و نیویۆرک چڕبووەتەوە.

## کەنەدا

(ئەڵمانییە کەنەدییەکان) بەپێی دوایین سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٦، ٦٢٢ ھەزار و ٦٥٠ زمانی ئەڵمانی زمان ھەیە، لە کیتچنەر و ئۆنتاریۆ کۆمەڵگەیەکی چالاکانەی ھەیە و شارەکانی مۆنتریال، تۆرۆنتۆ و ڤانکۆڤەر پشکی خۆیان لە کۆچی ئەڵمانییەکاندا ھەبووە.

## مەکسیک

ھەروەھا ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی بە ڕەچەڵەک ئەڵمانی ھەن، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە شارەکانی: مەکسیکۆ سیتی، پوویبلا، مازاتلان، تاپاچولا و ژمارەیەکی زیاتری دانیشتووانیش لە ویلایەتی چیواوا، دورانگۆ و زاکاتێکاسدا بڵاوبوونەتەوە.

## ئۆقیانووس

لە سەدەی ١٨٤٠دا ئوسترالیا گەواھیدەری شەپۆلی کۆچبەران بوو لە پرووسەوە بەتایبەت لە ناوچەی سیلێسیا و لەگەڵ جیابوونەوەیان لە زمانی ئەڵمانی، زاراوەیەکی ئەڵمانی لەوێ لە تێکەڵەیەکی ئینگلیزی ئوسترالی و ئەڵمانی دروست بوو و لە جەنگی جیھانی دووەمدا زمانی ئەڵمانی بووە گەواھیدەری دابەزینی ڕێژەی فێربوونی، بەڵام ئێستا زمانی ئەڵمانی بووەتە قسەی کەسانی بەساڵاچوو.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* کۆڕسی فێربوونی زمانی ئاڵمانی
* قسەکردن بە زمانی ئاڵمانی

## سەرچاوەکان

ویکیپیدیا
ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد بە  **زمانی ئەڵمانی دەروازەی زمان
* دەروازەی ئەڵمانیا
* دەروازەی بەلجیکا
* دەروازەی پۆڵەندا
* دەروازەی سویس
* دەروازەی فەڕەنسا