Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ٨ی کانوونی یەکەم

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | کانوونی یەکەم | >> |
| ی | د | س | چ | پ | ھ | ش |
|  |  | 0١ | 0٢ | 0٣ | 0٤ | 0٥ |
| 0٦ | 0٧ | 0٨ | 0٩ | ١٠ | ١١ | ١٢ |
| ١٣ | ١٤ | ١٥ | ١٦ | ١٧ | ١٨ | ١٩ |
| ٢٠ | ٢١ | ٢٢ | ٢٣ | ٢٤ | ٢٥ | ٢٦ |
| ٢٧ | ٢٨ | ٢٩ | ٣٠ | ٣١ |   |
| **٢٠٢٦** |

**٨ی کانوونی یەکەم** ٣٤٢ەم ڕۆژی ساڵە (٣٤٣یەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری زایینی؛  ٢٣ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.

## ڕووداوەکان

## لە دایکبوونەکان

## مردنەکان

## بۆنەکان

## بەستەری دەرەکی

---

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# نووسەر

| نووسەر |
| --- |
|  |
| لقی | بوونیار، ھونەرمەند، penman |
| بواری پیشە | نووسین، autograph session |
| ھاشتاگ | writers، authors |
| پۆلی پیشەیی (ISCO-08) | 2641 |
| پۆلی پیشەیی (ISCO-88) | 2451 |
| پێڕست | lists of writers |
| پۆل بۆ پۆلە هاوناوەکان | Category:Wikipedia categories named after writers |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

وێنەی نووسەری ئیسپانی گاسپسەر مێلکۆر
**نووسەر** یان **بنووس** (بە کوردیی باکووری: *نڤیسکار، Nivîskar*، بە کوردیی زازایی: *Nûskerî*) بەو کەسە دەگوترێت کە بەرھەمێکی نووسراو یان چاپکراوی ھەبێت. نووسەریش چەند لایەنێک دەگرێتەوە لەوانە نووسەری مێژوویی، نووسەری چیرۆک، نووسەری چاند و ھونەر، نووسەری وێژە، نووسەری فەلسەفی، نووسەری ئایینی، نووسەری ڕامیاری ھتد...

## سەرچاوەکان

* دەروازەی خەیاڵی زانستی
* دەروازەی چاند
* دەروازەی وێژە
* دەروازەی نووسین
# ١٩٧٧

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٩ – **سەدەی ٢٠** – سەدەی ٢١ |
| ساڵەکان: | ١٩٧٤ ١٩٧٥ ١٩٧٦ – **١٩٧٧** – ١٩٧٨ ١٩٧٩ ١٩٨٠ |

١٩٧٧ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٦٧٦–٢٦٧٧ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٣٥٥–١٣٥٦ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٩٧٧ *MCMLXXVII* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٩٦٩–١٩٧٠ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٤٢٦ ԹՎ ՌՆԻԶ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٣٩٧–١٣٩٨ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٩٧٧–٩٧٨ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٧٢٧ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٩٢٧ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٣٨٤ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ١٣٣–١٣٤ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٥٢١ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٤٨٥–٧٤٨٦ |
| ڕۆژژمێری شیوش | ٦٦ |
| ڕۆژژمێری چینی | 丙辰年 (ئاگر ئەژدیھا) ٤٦٧٣ یان ٤٦١٣     *— تا —* 丁巳年 (ئاگر مار) ٤٦٧٤ یان ٤٦١٤ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٥٢٠ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣١٤٣ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Shōwa ٥٢ (昭和５２年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٣ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٣٣٩ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٧٣٧–٥٧٣٨ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٦٩٣–١٦٩٤ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤٣١٠ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ڕۆژژمێری کۆماری چین ٦٦ 民國٦٦年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٩٧٧ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ٢٠٣٣–٢٠٣٤ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٨٩٩–١٩٠٠ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٥٠٧٨–٥٠٧٩ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٧٣٠ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٢٥ ئێلیزابێتی\_دووەم – ٢٦ ئێلیزابێتی\_دووەم |
| سەعاتی یونیکس | ٢٢٠٩٢٤٨٠٠–٢٥٢٤٦٠٧٩٩ |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٩٧٧** لە ڕۆژژمێری زایینیدا.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

Haaa

## مردنەکان

* ٢ی تەمموز : ڤلادیمێر نابۆکۆڤ ،ڕۆماننوس و شاعیر و نوسەری کورتەچیرۆکی ڕوسی.

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# مێژوو

| مێژوو |
| --- |
|  |
| لقی | object of study، زنجیرەی ڕووداوەکان، ڕوودان، academic discipline |
| بابەتی لاوەکی | ڕابووردوو |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | study of history، historiography، historical game studies، زانستە مرۆڤییەکان، anarchist anthropology |
| ھاشتاگ | history |
| بەستەری "ستاک ئێکسچەینج" |  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

وێنەی (کاتژمێری فیل) کە یەکێکە لە داھێنانە گەورەکانی زانای کورد ئەلجەزیری
**مێژوو** یان **دیرۆک** بریتییە لە شیکردنەوە و لێکۆڵینەوە لە ڕابردوو و تێگەیشتن لێی کەسانێک کە سەبارەت بە مێژوو دەنووسن پێیان دەوترێت مێژووناس یان دیرۆکناس. مێژوو گۆڕەپانێکی کۆڵینەوەیە کە بۆ بەدواداچوون و شیکردنەوەی پاشییەکیی ڕووداوەکان لە چیرۆکەکان کەڵک وەردەگرێت و ھەندێجار تێدەکۆشێت شێوەئاساکانی ھۆ و بەرھۆ کە ڕووداوەکان دەستنیشان دەکەن بپشکنێت.

مێژووناسان سەبارەت بە سروشتی مێژوو و بەسوودبوونی لەگەڵ یەکتر دەدوێن.

## وشەکان

لە کوردیی باکووریدا، وشەی *دیرۆک* بەکاردەھێندرێت. دوو تیۆری لەسەر وشەی *دیرۆک* ھەیە. بەپێی یەکێکیان، دیرۆک لە «دوور»ەوە دێت کە لە ھەندێک لە بنشێوەزارەکانی شێوەزاری کوردیی باکووریدا وەکوو «دیر»یان «دویر» دەوترێت. تیۆرییەکەی تر لەو باوەڕەدایە کە وشەی *دیرۆک* لە وشەی «چیرۆک»ەوە ھاتووە. ئەم تیۆرییە دووھەمە زۆرتر ڕێیتێدەچێت چونکو وشەی *History*ش لە گەلێک زمانەکاندا واتای چیرۆکیش دەدات.

لە کوردیی ناوەندیدا، وشەی *مێژوو* بەکاردەھێندرێت کە لە وشەی «مێژ»ەوە وەرگیراوە کە واتە *کاتێکی دووری پێش ئێستا*.

ھەروەھا ھەندێجار، بەتایبەت لە دەقە کۆنەکاندا، وشەی *تاریخ* بەکاردەھێندرێت کە عەرەبییە.

وشەی *History*ش لە یۆنانییەوە ھاتووە: ἱστορία، دەخوێندرێتەوە: ھیستۆریا، واتە لێپرسێنەوە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی کات
# خۆراک

| خۆراک |
| --- |
|  |
| لقی | disposable product، ماددە، food and beverage |
| بەشێکە لە | edible |
| بەکارھێنان | خواردن، food fight |
| ناو | michëwakàn، mehëmichink |
| ماددەی بەکارھاتوو | food ingredient |
| دەبێتە ھۆکاری | food allergy، satiety |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | هونەری چێشتلێنان، zansti xorak |
| جوگرافیای ئەم بابەتە | geography of food |
| بەکارهێنەر | ئۆرگانیزم |
| Unicode range | U+2615,U+1F33D,U+1F345-1F37C,U+1F382 |
| تاگی "ستەک ئێکسچەینج" |     |
| بەرامبەر | non-food item |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**خۆراک**، **خواردەمەنی** یان **چێشت** مادەیەکی خۆراکییە کە بۆ حەزبردن یان تێپەڕکردنی برسێتی دەخورێت، خۆراک دەتوانێت دەستکرد یان سروشتی بێت، کوڵاو یان نەکوڵاو بێت.

خۆراک بەزۆری لە بنەچەی ڕووەکی، ئاژەڵی، یان کەڕووە و پێکھاتە خۆراکییە بنەڕەتییەکانی وەک کاربۆھیدرات، چەوری، پڕۆتین، ڤیتامین، یان کانزاکانی تێدایە. ماددەکە لەلایەن زیندەوەرەکەوە دەخورێت و لەلایەن خانەکانی زیندەوەرەکەوە وەردەگیرێت بۆ دابینکردنی وزە، پاراستنی ژیان، یان پاڵپشتی گەشەکردن. جۆرە جیاوازەکانی ئاژەڵان ڕەفتاری خۆراکی جیاوازیان ھەیە کە پێداویستییەکانی زیندەچالاکییەکانیان پڕ دەکاتەوە و گەشەیان کردووە بۆ پڕکردنەوەی پێگەیەکی ئیکۆلۆژی دیاریکراو لە چوارچێوەیەکی جوگرافی دیاریکراودا.

مرۆڤە ھەمەخۆرەکان توانایەکی زۆری خۆگونجاندنیان ھەیە و خۆیان گونجاندووە بۆ بەدەستھێنانی خۆراک لە زۆرێک لە ژینگە جیاوازەکاندا. مرۆڤەکان بە شێوەیەکی گشتی لێنانی خواردن بەکاردەھێنن بۆ ئامادەکردنی خۆراک بۆ خواردن. زۆربەی وزەی خۆراکی پێویست لەلایەن پیشەسازیی خۆراکەوە دابین دەکرێت، کە لە ڕێگەی کشتوکاڵی چڕەوە خۆراک بەرھەم دەھێنێت و لە ڕێگەی سیستمە ئاڵۆزەکانی کارپێکردن و دابەشکردنی خۆراکەوە بڵاوی دەکاتەوە. ئەم سیستمەی کشتوکاڵی باو بە شێوەیەکی زۆر پشت بە سووتەمەنییە فۆسیلییەکان دەبەستێت، ئەمەش بەو مانایەیە کە سیستمە خۆراکی و کشتوکاڵییەکان یەکێکن لە ھۆکارە سەرەکییەکانی گۆڕانی کەشوھەوا، کە نزیکەی ٣٧٪ی کۆی گازە گەرمخانەییەکان پێکدەھێنن.

سیستمی خۆراک کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر کۆمەڵێک پرسی کۆمەڵایەتی و سیاسی ھەیە، لەوانە بەردەوامی، جۆراوجۆری بایۆلۆژی، ئابووری، گەشەی دانیشتووان، دابینکردنی ئاو، و ئاسایشی خۆراک. سەلامەتی و ئاسایشی خۆراک لەلایەن ئاژانسە نێونەتەوەیییەکانەوە چاودێری دەکرێن، وەک «کۆمەڵەی نێونەتەوەییی بۆ پاراستنی خۆراک»، «پەیمانگای سەرچاوە جیھانییەکان»، «بەرنامەی خۆراکی جیھانی»، «ڕێکخراوی خۆراک و کشتوکاڵ»، و «ئەنجومەنی نێونەتەوەیی زانیاری خۆراک».

## سەرچاوەکان

* دەروازەی خۆراک
* دەروازەی خواردنەوە
* دەروازەی ئاو
* دەروازەی وزە
# ئەمریکای لاتینی

| ئەمریکای لاتینی |
| --- |
|  |
| بەشێکە لە | Latin America and the Caribbean |
| کیشوەر | ئەمریکاکان |
| پۆتانی شوێن | ١°٦′٢٥″S ٦٨°٥′٥١″W |
| Coordinates of easternmost point | ٧°٩′٢٠″S ٣٤°٤٧′٣٥″W |
| Coordinates of northernmost point | ٣٢°٤٣′٨″N ١١٤°٤٣′١١″W |
| Coordinates of southernmost point | ٥٦°٣٢′١٨″S ٦٨°٤٣′١٢″W |
| Coordinates of westernmost point | ٣٢°٣١′١٢″N ١١٧°٧′١٢″W |
| لێکۆڵینەوە لەلایەن | Latin American studies |
| جوگرافیای ئەم بابەتە | geography of Latin America |
| ئابووری بابەت | economy of Latin America |
| دیمۆگرافیای بابەت | demographics of Latin America |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئەمریکای لاتینی** (América Latina) ئەو ناوچەیە کە لە ھەردوو کیشوەری ئەمریکای باکوور و ئەمریکای باشووردا ھەیە کە زمانە ڕۆمانسییەکان تێیدا بەکاردێت کە لە زمانی لاتینییەوە وەرگیراوە، ئەم ناوچەیە ٢٠ وڵات لە خۆ دەگرێ، لە گەڵ چوار ناوچەی وابەستە. ڕووبەری گشتی ئەمریکای لاتینی دەگاتە نزیکەی ٢١٠٦٩٥٠١ کم٢، و ژمارەی دانیشتووانیش ٥٤٨ میلیۆن و نیو ملیونە. زمانە سەرەکییەکان لە ئەمریکای لاتینی ئەمانەن: فەڕەنسی وئیسپانی وپورتوگالی.

## دابەشکاریی سیاسی

| دەوڵەت |  شانشینی یەکگرتوو |  ھۆڵەندا |  ویلایەتە یەکگرتووەکان |  فەڕەنسا |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ئانتیگوا و باربوودا
 ئەرژەنتین
 بەھاما
 باربادۆس
 بەلیز
 بۆلیڤیا
 بەڕازیل
 ڤێنیزوێلا
 ھایتی
 گویانا
 گواتیمالا
 گرینادا
 ھۆندووراس
 دۆمینیکا
 کۆماری دۆمینیکان
 کۆلۆمبیا
 کۆستاریکا  |  کووبا
 مەکسیک
 نیکاراگوا
 پەنەما
 پاراگوای
 پێروو
 ئێلسالڤادۆر
 سەینت ڤینسەنت و گرینادینز
 سەینت کیتس و نیڤیس
 سەینت لووسیا
 سورینام
 ترینیداد و تۆباگۆ
 ئوروگوای
 چیلی
 ئێکوادۆر
 جامایکا |  ئەنگویلا
 دوورگەکانی ڤیرجینی بەریتانی
 دوورگەکانی کەیمەن
 مۆنتسرات
 دوورگەکانی تورکس و کایکۆس
 Falkland Islands |  ئارووبا
 Bonaire
 کوراساو
 Saba
 سینت مارتن
 Sint Eustatius |  United States Virgin Islands
 پۆرتۆ ڕیکۆ |  Guadeloupe
 Martinique
 Saint Barthélemy
 Collectivity of Saint Martin
 گویانای فەڕەنسی |

## گەورەترین شاەرکانی ئەمریکای لاتینی

* مەکسیکۆ سیتی
* ساوپاولۆ
* بۆینس ئایرس
* ڕیۆ دی جانیرۆ
* لیما
* بۆگۆتا
* سانتیاگۆ
* کەرەکاس

* دەروازەی ئەمریکای لاتین
* دەروازەی ئەمریکای باکوور
* دەروازەی جوگرافیا
# ھیووستن

شاری ھیووستن
**ھیووستن** شارێکە لە ئەمریکا. گەورەترین شاری ویلایەتی تێکساسە، وە چوارەم گەورەترین شاری ئەمریکایە، ڕووبەرەکەی ١٬٥٥٨کم. رێژەی دانیشتوان زیاترە لە ٢٫٢ میلیۆن کەس.

## دامەزراندنی شارەکە

شاری هیوستن لە مانگی ئابی ساڵی ١٨٣٦ دامەزراوە پاش ئەوەی برایانی ئالێن (جۆن کیربی و ئۆگۆست چاپمان) ٢٧ کیلۆمەتری چوارگۆشەی زەوییان بە ٩٤٢٨ دۆلار کڕی، پاشان ناویان لە ناوچەکە نا "هیوستن"کە بە ناوی پارێزگار سام هیوستنیان نا کە سەرکردەیەکی سەربازی بوو لە جەنگی سەربەخۆیی تێکساس هەر لە هەمان ساڵدا.

### زیادبوونی دانیشتوانی

ژمارەیەکی زۆر لە ئەمریکیەکان ڕوویان لە ویلایەتی تێکساس کرد لەگەڵیشیدا شاری هیوستن بە سێ هۆکار:
یەکەم: نەدانی باجی دەوڵەت و تەنها دانی باجی فیدڕاڵی، کە ئەوەش جیاواز بوو لە هەموو ویلایەتەکانی ئەمریکا.
دووەم: هەرزانی لە کڕینی خانوو و زەوی لە ویلایەتەکە
سێیەم: کۆبوونەوەی کۆمپانیا نەوتییەکان کارکردنیان و ئامادەبوونی سەنتەری پزیشکی تێکساس و زانکۆکانی وڵات و بەکارخستنی بەندەرەکان و هەبوونی ناسا بە گشتی کاریگەریانکرد لە کەمکردنەوەی خراپی باری ئابووری بەگشتی لە ویلایەتەکە.

* دەروازەی جوگرافیا
* دەروازەی شارەکان
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
# سپرینگفیڵد، ئیلینۆی

| سپرینگفیڵد، ئیلینۆی |
| --- |
| بە ئینگلیزی: Calhoun |
|  |
| دامەزران | ١٠ی نیسانی ١٨٢١ |
| ناو بە زمانی فەرمی | Springfield |
| ناونراوە لەدوای | Spring Creek |
| کیشوەر | ئەمریکای باکوور |
| وڵات | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| پایتەختی | ئیلینۆی، Sangamon County |
| دابەشکاریی کارگێڕی | Sangamon County |
| ناوچەی کاتی | ناوچەی کاتی ناوەندی |
| خاکی ئاماری | Springfield metropolitan area |
| پێداچوونی ناوچەیی | Springfield urban area |
| پۆتانی شوێن | ٣٩°٤٧′٥١″N ٨٩°٣٨′٤٢″W |
| نووسینگەی بەڕێوەبردن | Mayor of Springfield, Illinois |
| سەرۆک | Misty Buscher |
| ئەندامی | GovAI Coalition |
| دانیشتووان | ١١٤٬٣٩٤ |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ١٨٢ مەتر |
| خوشکەشارەکان | ئاستانەی ئەشرەفیە، Ashikaga |
| ڕووبەر | ١٧١٫٩٠٩٦٣٤ کیلۆمەتر چوارگۆشە، ١٧٠٫٣٢٥٩ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| وێبگە |  |
| ھاشتاگ | Springfield |
| وەسفی ئاڵا | Flag of Springfield, Illinois |
| کۆدی تەلەفۆن | 217، 447 |
|  |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**سپرینگفیڵد** (بە ئینگلیزی: Springfield) پایتەخت و شارێکی ویلایەتی ئیلینۆیی ئەمریکایە.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Springfield, Illinois»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤.

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی شارەکان
* دەروازەی جوگرافیا
# کۆماری دۆمینیکان

| کۆماری دۆمینیکان**República Dominicana** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
|   |
| **پایتەخت** | سانتۆ دۆمینگوە **پۆتانەکان: Unable to parse latitude as a number:٣٥**  |
| گەورەترین | پایتەخت |
| زمانە فەرمییەکان | ئیسپانیایی |
| دەوڵەت | کۆماری دۆمینیکان |
|  -  | سەرۆککۆمار | لویس ئابینادەر |
| دامەزران |
|  -  | سەربەخۆیی لە ھایتی | ١٨٤٤  |
| ڕووبەر |
|  -  |  | ١٨٧٣٩٥٩ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٧) **ھەڵەی دەربڕین: پیتێکی نەناسراو ھەیە "١"** مایلی چوارگۆشە  |
|  -  | ئاو (%) | ٠٫٧ |
| ژمارەی دانیشتوان |
|  -  | بەراوردی  | ١٠٬٧٦٠٬٠٢٨   |
|  -  | سەرژمێریی ٢٠١٨ | ١٠٬٨٧٨٬٢٤٦  |
| دراو | پەزۆ (`DOP`)  |
| ناوچەی کاتی | (UTC-٤:٠٠) |
| لای لێخوڕین | ڕاست |
| پاوانی ئینتەرنێت | do. |

**کۆماری دۆمینیکان** (بە ئیسپانیایی: *República Dominicana*) وڵاتێکە لە کیشوەری ئەمریکا. پایتەختی ئەم وڵاتە سانتۆ دۆمینگوە.

## ئەمانەش ببینە

* خوشکەکانی میرابال

## سەرچاوەکان

* دەروازەی وڵاتەکان
# ١ی نیسان

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | نیسان | >> |
| ی | د | س | چ | پ | ھ | ش |
|  |  |  | 0١ | 0٢ | 0٣ | 0٤ |
| 0٥ | 0٦ | 0٧ | 0٨ | 0٩ | ١٠ | ١١ |
| ١٢ | ١٣ | ١٤ | ١٥ | ١٦ | ١٧ | ١٨ |
| ١٩ | ٢٠ | ٢١ | ٢٢ | ٢٣ | ٢٤ | ٢٥ |
| ٢٦ | ٢٧ | ٢٨ | ٢٩ | ٣٠ |  |   |
| **٢٠٢٦** |

**١ی نیسان** ٩١ەم ڕۆژی ساڵە (٩٢ەم لە ساڵە پڕەکاندا) لە ڕۆژژمێری زایینی؛  ٢٧٤ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتاییی ساڵ.

## ڕووداوەکان

* ١٩٢٤ - ئادۆڵف ھیتلەر بە ٤ ساڵ زیندانی سزا درا بەڵام تەنھا ٩ مانگ زیندان کرا.
* ١٩٧٦ - کۆمپیوتەری ئەپڵ دروست کرا لەلایەن ستیڤ جۆبز و ستیڤ وۆزنیاک.
* ١٩٧٩ - ئێران بووە وڵاتێکی کۆماریی ئیسلامی بە ڕێژەی %٩٨ی دەنگەکان لەدوای ڕووخانی شا.
* ١٩٨١ - کاتی ھاوینە داھێنرا.
* ١٩٩١ - کۆڕەوی گەلی کورد لە باشووری کوردستان دەستی پێکرد.
* ١٩٩٢ - دەستپێکردنی جەنگی بۆسنە.
* ٢٠٠١ - ھاوسەرگیری نێوان ھەمان ڕەگەز لە ھۆڵەندا ڕێی پێدرا کە بووە یەکەم وڵات بۆ ڕێپێدانی ئەو جۆرە ھاوسەرگیرییە.
* ٢٠٠٤ - ڕۆژنامەی ئاسۆ یەکەم ژمارەی دەرچوو.
* ٢٠٠٤ - گووگڵ خزمەتگوزاری جیمەیلی ناساند.
* ٢٠٠٩ - کرواتیا و ئەلبانیا چوونە نێو ناتۆ.
* ١٩١٨ - ھێزی ئاسمانی شاھانەی بەریتانیا دامەزرا.
* ١٩٦١ - دیناری کووەیتی چاپ کرا.

## لەدایکبوونەکان

* ١٨١٥ - ئۆتۆفۆن بسمارک لەدایکبوو.

## مردنەکان

* ١٩٦٨ - لیڤ لانداو زانای فیزیایی یەکێتی سۆڤیەت و ھەڵگری خەڵاتی نۆبلی فیزیا کۆچی دوایی کرد
* ٢٠٠٨ - خەلیل ئویسەل، دەرھێنەری سینەما و گەریلای پارتی کرێکارانی کوردستان

## بۆنەکان

* ڕۆژی درۆی نیسان
* ڕۆژی نەتەوەیی (ئێران)

---

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# ١٨٦٠

|  |  |
| --- | --- |
| ھەزارە: | ھەزارەی ٢ـەم |
| سەدەکان: | سەدەی ١٨ – **سەدەی ١٩** – سەدەی ٢٠ |
| ساڵەکان: | ١٨٥٧ ١٨٥٨ ١٨٥٩ – **١٨٦٠** – ١٨٦١ ١٨٦٢ ١٨٦٣ |

١٨٦٠ لە ڕۆژژمێرەکانی تر| ڕۆژژمێری کوردی | ٢٥٥٩–٢٥٦٠ |
| ڕۆژژمێری ئێرانی | ١٢٣٨–١٢٣٩ |
| ڕۆژژمێری زایینی | ١٨٦٠ *MDCCCLX* |
| ڕۆژژمێری ئەتیوبیایی | ١٨٥٢–١٨٥٣ |
| ڕۆژژمێری ئەرمەنی | ١٣٠٩ ԹՎ ՌՅԹ |
| ڕۆژژمێری کۆچی | ١٢٧٦–١٢٧٧ |
| ڕۆژژمێری ئیگبۆ | ٨٦٠–٨٦١ |
| ڕۆژژمێری ئاشووری | ٦٦١٠ |
| ڕۆژژمێری بەربەری | ٢٨١٠ |
| ڕۆژژمێری بەنگالی | ١٢٦٧ |
| ڕۆژژمێری بەھایی | ١٦–١٧ |
| ڕۆژژمێری بودایی | ٢٤٠٤ |
| ڕۆژژمێری بیزەنتی | ٧٣٦٨–٧٣٦٩ |
| ڕۆژژمێری شیوش | *نەزانراو* |
| ڕۆژژمێری چینی | 己未年 (زەوی بزن) ٤٥٥٦ یان ٤٤٩٦     *— تا —* 庚申年 (ئاسن مەیموون) ٤٥٥٧ یان ٤٤٩٧ |
| ڕۆژژمێری ھەتاویی تایلەندی | ٢٤٠٣ |
| ڕۆژژمێری دیسکۆردی | ٣٠٢٦ |
| ڕۆژژمێری ژاپۆنی | Ansei ٧ / Man'en ١ (万延元年) |
| ڕۆژژمێری جولیانی | زایینی کەم ١٢ ڕۆژ |
| ڕۆژژمێری بێرمەیی | ١٢٢٢ |
| ڕۆژژمێری عیبری | ٥٦٢٠–٥٦٢١ |
| ڕۆژژمێری قبتی | ١٥٧٦–١٥٧٧ |
| ڕۆژژمێری کۆری | ٤١٩٣ |
| ڕۆژژمێری مینگوو | ٥٢ پێش ڕۆژژمێری کۆماری چین 民前٥٢年 |
| ڕۆژژمێری ھۆڵۆسن | ١١٨٦٠ |
| ڕۆژژمێرە ھیندووەکان |  |
|  - *ڤیکرام سامڤات* | ١٩١٦–١٩١٧ |
|  - *شاکا سامڤات* | ١٧٨٢–١٧٨٣ |
|  - *کاڵی یوگا* | ٤٩٦١–٤٩٦٢ |
| لە دروستبوونی ڕۆما | ٢٦١٣ |
| ساڵی فەرمانڕەواییی بەریتانیا | ٢٣ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) – ٢٤ [[ڤیکتۆریا (شاژن)|شاژن ڤیکتۆریا) |
| ئەم سندووقە: * بینین
* وتووێژ
* دەستکاری
 |

ساڵی **١٨٦٠** لە ڕۆژژمێری زایینیدا. ئەم ساڵە ساڵێکی پڕە.

## ڕووداوەکان

## لەدایکبوونەکان

## مردنەکان

* دەروازەی ڕۆژژمێر
* دەروازەی کات
# جۆدی فاستر

| جۆدی فاستر |
| --- |
| بە ئینگلیزی: Jodie Foster |
|  |
| لەدایکبوون |  (١٩٦٢-١١-١٩) ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٦٢ لۆس ئانجلەس، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ناوی کاتی لەدایکبوون | Alicia Christian Foster |
| باوک | Lucius Fisher Foster |
| دایک | Brandy Almond |
| خوشک و برا | بادی فۆستەر، Connie Foster |
| ھاوسەر | Alexandra Hedison |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| شوێنی کار | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩٦٨ |
| ئەندامی حیزبی | پارتی دیموکرات |
| ئارەزووی سێکسی | لێزبیەن |
| بەشداربووە لە | 2011 Cannes Film Festival، 2016 Cannes Film Festival، Jeopardy! |
| فیلمۆگرافی | Jodie Foster filmography |
| پاڵێوراوە بۆ | خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەری پاڵپشت، خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر، خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەری پاڵپشت |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**جۆدی فاستر** (لە دایکبووی ١٩ی تشرینی دووەمی ١٩٦٢) خانمەئەکتەر، دەرھێنەر و بەرھەمھێنەرێکی ئەمریکییە. ئەو چەند خەڵاتێکی بەدەستھێناوە، لە نێویاندا دوو جار خەڵاتی ئۆسکار، دوو جار خەڵاتی گۆڵدن گلۆب، و سێ جاریش خەڵاتی بافتا، وەک دەرھێنەریش، جارێک پاڵێوراو کراوە بۆ خەڵاتی ئێمی پڕایم تایم.

فاستر لە سەرەتای تەمەنی منداڵییەوە ھاتە ناو بواری نواندنەوە، یەکەم دەرکەوتنیشی لە تەمەنی سێ ساڵیدا بوو، کاتێک لە زنجیرەی تەلەفزیۆنی ئەمریکی (*Mayberry R.F.D.)* دەرکەوت. لە کۆتایییەکانی شەستەکان و سەرەتا حەفتاکانی سەددەی بیستەم، فاستر لە چەند بەرھەمێکی دیکە لە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکان بەشداریکرد. پاشان لە ساڵی ١٩٧٢، لە یەکەم فیلمیدا بەناوی *ناپیۆنن و سەمەنتا*، لە بەرھەمھێنانی دیزنی دەرکەوت. دوای ساڵێک، واتە لە ساڵی ١٩٧٣، لە فیلمی میوزیکاڵی *تۆم سوێر* دەرکەوت. پاشان لە ساڵی ١٩٧٤، لە فیلمێکی کۆمێدی-درامی دەرھێنەر ماڕتن سکۆڕسێزی بەناوی *ئالیس چیتر لێرە ناژی* بەشداریکرد. لە ساڵی ١٩٧٦، کاتێک لە فیلمی *شوفێری تاکسی* لە دەرھێنانی سکۆڕسێزی بەشداریکرد، سەرکەوتنن و ناوبانگی فاستر زیاتر بڵاوبوویەوە، لەم فیلمەدا فاستر ڕۆڵی منداڵێکی لەشفرۆشی گێڕا، کە بەم ھۆیەوە پاڵێوراو کرا بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەئەکتەری پاڵپشت.

جۆدی لە ساڵی ١٩٨٨، بەڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی *The Accused* دەرکەوت، بەھۆی ئەم فیلمەوە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەری ساڵ پێدرا. دوای سێ ساڵ، لە ساڵی ١٩٩١، بە دەرکەوتنی لە فیلمی بێدەنگی بەرخەکان (*The Silence of the Lambs)* بۆ دووەمینجار خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین خانمەئەکتەری ساڵ پێدرا.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ژن
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی کالیفۆڕنیا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی فەڕەنسا