Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا (١٩٥٢)

| ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا |
| --- |
| بەشێکە لە | ھەڵبژاردنەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| وڵات | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| دەسەڵاتی دادوەری دەگرێتەوە | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| لە پێش | ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا |
| لە دوای | ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا |
| کاتی ڕوودان | ٤ی تشرینی دووەمی ١٩٥٢ |
| نووسینگەی ململانێکراو | ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| کاندیدی براوە | Robert A. Taft |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا ١٩٥٢** (بە ئینگلیزی: 1952 United States Senate elections) ئەو ھەڵبژاردنە بوو کە لە ڕێکەوتی (٤ی تشرینی دووەمی ١٩٥٢) بۆ ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا بەڕێوەچوو.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «1952 United States Senate elections»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤.

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی سیاسەت
# ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا (١٩٧٢)

| ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا |
| --- |
| بەشێکە لە | ھەڵبژاردنەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| وڵات | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| دەسەڵاتی دادوەری دەگرێتەوە | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| لە پێش | ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا |
| لە دوای | ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا |
| کاتی ڕوودان | ٧ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢ |
| نووسینگەی ململانێکراو | ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| کاندیدی براوە | Mike Mansfield |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا ١٩٧٢** (بە ئینگلیزی: 1972 United States Senate elections) ئەو ھەڵبژاردنە بوو کە لە ڕێکەوتی (٧ی تشرینی دووەمی ١٩٧٢) بۆ ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا بەڕێوەچوو.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «1972 United States Senate elections»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤.

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی سیاسەت
# کەسایەتیی ساڵ (گۆڤاری تایم)

| کەسایەتیی ساڵ |
| --- |
| وڵات | ویلایەتە یەکگرتووەکان |
| پێشکەشکار | *کات* |
| ناوی پێشوو | * پیاوی ساڵ
* ژنی ساڵ
 |
| یەکەم خەڵات لە | ١٩٢٧ (١٩٢٧) |
| وێبگەی فەرمی | time.com/poy |

**کەسایەتیی ساڵ** (ھەروەھا پێی دەوترا **ژنی ساڵ** یان **پیاوی ساڵ** تا ١٩٩٩) بابەتێکی ساڵانەی گۆڤاری ھەواڵ و وێبگەی تایمی ویلایەتە یەکگرتووەکان بوو، کە تیایدا کەسایەتیی، گرووپ، بیرۆکە و بابەتی دەخستە پێش کە کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر ساڵەکە جێھێشتبێت.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Time Person of the Year»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١١ی ئازاری ٢٠٢٢.

## بەستەرە دەرەکییەکان

* دەروازەی ڕۆژنامەوانی
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ژیاننامە
# لیخ واڵسا

| لیخ واڵسا |
| --- |
| بە پۆڵەندی: Lech Wałęsa |
|  |
| لەدایکبوون |  (١٩٤٣-٠٩-٢٩) ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٤٣ Popowo، پۆڵەندا |
| ھاوسەر | Danuta Wałęsa |
| زمانی زگماکی | زمانی پۆڵەندی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی پۆڵەندی |
| پۆستەکان | President of the Republic of Poland |
| ئەندامی حیزبی | Solidarity Electoral Action |
| کاندید لە ھەڵبژاردنی | 1990 Polish presidential election |
| نەژاد |  |
| ئایین | کڵێسای کاتۆلیک |
| Facial hair | walrus moustache |
| ئەندامی | Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność"، Q11756664، Związek Młodzieży Socjalistycznej |
| ئایدۆلۆژیای سیاسی | دیموکراسی، دژە کۆمۆنیزم |
| پێڕست | list of awards and honors received by Lech Wałęsa |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

(بە پۆڵەندی: *Lech Wałęsa، لەدایکبووی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٤٣*) سیاسەتمەدار و چالاکوانێکی مافی مرۆڤی پۆڵەندییە و لە ساڵی ١٩٨٣ خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی بەدەستھێناوە و لە ساڵی ١٩٩٠ تا ١٩٩٥ سەرۆکی وڵات بووە.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Lech Wałęsa»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤.

* دەروازەی سیاسەت
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی پۆڵەندا
* دەروازەی شەڕی سارد
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
# بۆکس ئۆفیس

بۆکس ئۆفیس لە شانۆی لۆیس لە ماوی، ھاوایی
**بۆکس ئۆفیس** (بە ئینگلیزی: Box Office) ئەو شوێنەیە کە بلیتەکان بە خەڵک دەفرۆشرێن بۆ بەشداریکردن لە بۆنەیەکدا، کە بەشداربووانی بۆنەکان دەتوانن لە مێزێکی فرۆشتنەوە یان لە ڕێگەی شوێنێکی تایبەتەوە لە دیوارەکەدا بلیت بکڕن، کە پەنجەرەیەک، یان کونێکی بچووکە. ئەم زاراوەیە زۆرجار بە تایبەت لە چوارچێوەی کەرتی فیلمدا وەک ھاوواتایەک کە ئاماژە بە قەبارەی فرۆشتنی پڕۆژەکە یان بەرھەمێکی دیاریکراو دەکات، وەک فیلمێک یان نمایشێکی شانۆیی بەکارھێنراوە.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی شانۆ
* دەروازەی مێژوو
# ئی بەی

لۆگۆی ئی بەی ١٩٩٥ تاکوو ٢٠١٢
**ئی بەی** کۆمپانیایەکی بازرگانی ئەلیکترۆنی فرەنەتەوەیی ئەمریکییە و بنکەکەی لە سان خۆسێ لە ویلایەتی کالیفۆرنیایە، کە لە ڕێگەی ماڵپەڕەکەیەوە ئاسانکاری بۆ فرۆشتنی بەکاربەر بۆ بەکاربەر و بازرگانی بۆ بەکاربەر دەکات. ئیبەی لەلایەن پیێر ئۆمیدیارەوە لە ساڵی ١٩٩٥ دامەزراوە و بووە چیرۆکێکی سەرکەوتنی بەرچاو. ئیبەی بزنسێکی چەند ملیار دۆلارییە و لە نزیکەی ٣٢ وڵاتدا کاردەکات، تا ساڵی ٢٠١٩. کۆمپانیاکە ماڵپەڕی ئیبەی بەڕێوەدەبات، کە ماڵپەڕێکی زیادکردن و بازاڕکردنە بە شێوەی ئۆنلاین کە تێیدا خەڵک و بازرگانەکان چەندین جۆری کاڵا و خزمەتگوزاری لە سەرانسەری جیهاندا دەکڕن و دەیفرۆشن. ماڵپەڕەکە بەخۆڕاییە بۆ کڕیاران، بەڵام فرۆشیارەکان پارەیان لێ وەردەگیرێت بۆ لیستکردنی شتەکان دوای ژمارەیەکی سنووردار لە لیستکردنی بێبەرامبەر، هەروەها پارەیەکی زیادە یان جیاواز لەکاتی فرۆشتنی ئەو شتانە.

## مێژوو

### ساڵانی ١٩٩٠

ماڵپەڕی زیادکردنی ئاشکرا لە ٣ی ئەیلولی ١٩٩٥ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەلایەن پیێر ئۆمیدیار پرۆگرامەری کۆمپیوتەریی ئێرانی-ئەمریکی لەدایکبووی فەرەنسی وەک بەشێک لە سایتێکی کەسی گەورەتر دامەزراوە. یەکێک لە یەکەم شتەکان کە لە زیادکردنی ئاشکرا فرۆشرا، ئاماژەیەکی لەیزەری شکاو بوو بە نرخی ١٤.٨٣ دۆلار. ئۆمیدیار بە سەرسوڕمانەوە پەیوەندی بە پێشکەشکاری براوە کرد بۆ ئەوەی بپرسێت ئایا تێگەیشتووە کە ئاماژەدەری لەیزەرەکە شکاوە؛ کڕیارەکە ڕوونی کردەوە: "من کۆکەرەوەی ئاماژەدەری لەیزەری شکاوم." زۆری نەخایاند بووە یەکەم سایتی زیادکردنی ئۆنلاین کە ڕێگە بە مامەڵەکردنی کەس بە کەس دەدات و ناوبانگەکەی گەشەی کرد.

## بەستەری دەرەکی

* ماڵپەڕی ئی بەی

## سەرچاوەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی کالیفۆڕنیا
* دەروازەی ئینتەرنێت
* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی کۆمپانیا
# چاوەکانی ژێر زەوی (فیلمی ١٩٤٢)

| چاوەکانی ژێر زەوی |
| --- |
| سەرناو | Eyes of the Underworld |
| چەشن | فیلمی تاوانباری |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٢ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | زمانی ئینگلیزی |
| دەرھێنەر | Roy William Neill |
| سیناریۆنووس | Maxwell Shane |
| ئەکتەران | Richard Dix |
| ئێدیتەر | Frank Gross |
| ئاوازدانەر | Hans J. Salter |
| کۆمپانیای بەرھەمھێنان | یوونیڤەرساڵ پیکچەرز |
| دابەشکەر | یوونیڤەرساڵ پیکچەرز |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**چاوەکانی ژێر زەوی**، فیلمێکی تاوانکاریی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٢ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ڕۆی ویلیام نیڵ بۆ کراوە.

## سەرچاوەکان
# دۆزەرەوەکان خاوەنن (فیلمی ١٩٢٨)

| دۆزەرەوەکان خاوەنن |
| --- |
| چەشن | فیلمی بێدەنگ |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٨ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| دەرھێنەر | Wesley Ruggles، Otis B. Thayer |
| سیناریۆنووس | Robert Ames Bennet |
| بەڕێوەبەری وێنەگرتن | Virgil Miller |
| دابەشکەر | یوونیڤەرساڵ پیکچەرز |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**دۆزەرەوەکان خاوەنن**، فیلمێکی کۆمیدی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ٤ی ئازاری ١٩٢٨ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن وێسلی ڕەگڵس بۆ کراوە.

## سەرچاوەکان
# ڕێکس بێڵ

| ڕێکس بێڵ |
| --- |
|  |
| لەدایکبوون | ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٣ شیکاگۆ، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| مردن | ٤ی تەممووزی ١٩٦٢(١٩٦٢-٠٧-٠٤) (٥٨ ساڵ ژیاوە) لاس ڤێگاس، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ھۆی مەرگ | جەڵدەی دڵ |
| شوێنی ناشتن | Forest Lawn Memorial Park |
| ھاوسەر | Clara Bow |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| پیشە | ئەکتەر، سیاسەتوان |
| پۆستەکان | Lieutenant Governor of Nevada |
| ئەندامی حیزبی | پارتی کۆماری |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ڕێکس بێڵ** (بە ئینگلیزی: Rex Bell؛ ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٣ لە شیکاگۆ – ٤ی تەممووزی ١٩٦٢ لە لاس ڤێگاس) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ڕێکس بێڵ لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی سیاسەت
# بەیانی باش، دادوەر (فیلمی ١٩٢٨)

| بەیانی باش، دادوەر |
| --- |
| سەرناو | Good Morning, Judge |
| چەشن | فیلمی کۆمیدی، فیلمی بێدەنگ |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٨ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | زمانی ئینگلیزی |
| دەرھێنەر | William A. Seiter |
| دابەشکەر | یوونیڤەرساڵ پیکچەرز |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**بەیانی باش، دادوەر**، فیلمێکی کۆمیدی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ٢٩ی نیسانی ١٩٢٨ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ویلیام ئەی. سەیتەر بۆ کراوە.

## سەرچاوەکان
# دووبارە دروستکردنەوە

| دووبارە دروستکردنەوە |
| --- |
|  |
| لقی | adaptation |
| جێبەجێکار | adapter |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**دووبارە بەرھەمھێنانەوە**, **بنیاتنانەوەی** یان **دووبارە دروستکردنەوە** (بە ئاماژەیە بۆ دووبارە بەرھەمھێنانەوەی فیلم، زنجیرە تەلەڤیزیۆنی، یاری ڤیدیۆیی، یان کات بەسەربردنی ھاوشێوە کە پێشتر بەرھەم ھێنراوە. دووبارە دروستکردنەوە ھەمان چیرۆکی ڕەسەن دەگێڕێتەوە بەڵام ئەکتەری جیاواز بەکاردەھێنێت و لەوانەیە بابەتەکە بگۆڕێت یان ژینگەی کولتووری چیرۆکەکە بگۆڕێت.

و زاراوەی دووبارە دروستکردنەوە دەتوانێت ئاماژە بە ھەر شتێک بکات لە کۆمەڵێک توخمدا کە لە فیلمەکەدا دووبارە بەکاردەھێنرێتەوە: واتە تەنیا دەتوانێت ئاماژەیەکی ئاماژەپێکراو یان ئاماژەپێکراو بە فیلمەکەی پێش خۆی بکات، یان دەتوانێت دووبارە بەرھەمھێنانەوەی دێڕ بە دێڕ بکات. بە گشتی ئەم زاراوەیە ئاماژەیە بۆ وەشانێکی نوێی فیلمێکی کۆن.

## فیلم

فیلمێکی دروستکراو فیلمێکی پێشووتر وەک سەرچاوەی خۆی بەکاردەھێنێت. بۆ نموونە فیلمی *Ocean's Eleven* لە ساڵی ٢٠٠١ دووبارە دروستکردنەوەی فیلمی *Ocean's Eleven (فیلمی ١٩٦٠)* ە.

جگە لەو فیلمانەی کە فیلمی پێشوو دروست دەکەنەوە کە وێنەگرتن بۆ وێنەگرتن، زۆربەی دووبارە دروستکردنەوەکان گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە کارەکتەرەکان و پڵۆت و ژانر و تەوەری فیلمەکەدا دەکەن. بۆ نموونە پڵۆتی فیلمی *The Thomas Crown Incident* لە ساڵی ١٩٦٨ لەسەر دزییەکی بانکە، لەکاتێکدا دووبارە دروستکردنەوەی فیلمەکەی *The Thomas Crown Incident (1999)* بریتییە لە دزینی تابلۆیەکی بەنرخ. نموونەیەکی دیکە فیلمی *Scarface* ە کە لە ساڵی ١٩٨٣ لەگەڵ ئەلپاچینۆ دروستکرایەوە. وەشانی ١٩٣٢ (*Wounded Face (١٩٣٢)*) باس لە بازرگانی نایاسایی مەی دەکات، لەکاتێکدا کارەکتەرەکانی وەشانی ١٩٨٣ قاچاخچی کۆکاین.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Remake»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٣.

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی کۆمەڵگا
* دەروازەی مێژوو
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی بۆڵیوود
* دەروازەی وێژە
* دەروازەی کایەی ڤیدیۆیی
# پەتەکە (فیلم)

| پەتەکە |
| --- |
|  |
| سەرناو | The Noose |
| چەشن | دراما، فیلمی بێدەنگ |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٨ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | بێ نرخ |
| دەرھێنەر | John Francis Dillon |
| سیناریۆنووس | Garrett Graham |
| بەڕێوەبەری وێنەگرتن | James Van Trees |
| دیزاینەری بەرھەمھێنان | John Hughes |
| دیزاینەری جلوبەرگ | Max Rée |
| بەرھەمھێنەر | Henry Hobart |
| کۆمپانیای بەرھەمھێنان | فێرست ناشناڵ پیکچەرز |
| دابەشکەر | فێرست ناشناڵ پیکچەرز |
| ڕێژەی ڕووبەر | 4:3 |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| پاڵێوراوە بۆ | خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەر |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**پەتەکە** (بە ئینگلیزی: The Noose) فیلمێکی درامایی بێدەنگی ئەمریکییە کە لە ساڵی ١٩٢٨ بەرھەم ھێنراوە و ڕیچارد بارتێلمێس ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەبینێت، باس لە کوڕێکی گەنج دەکات کە بە ناچاری دەبێتە ئەندامی باندێکی تاوانکاری.

## سەرچاوەکان
# کەشتییەک دێت

| کەشتییەک دێت |
| --- |
| سەرناو | A Ship Comes In |
| چەشن | دراما، فیلمی بێدەنگ |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢٨ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | نرخی نەزانراو، بێ نرخ |
| دەرھێنەر | William K. Howard |
| سیناریۆنووس | Sonya Levien، Julien Josephson |
| ئەکتەران | Rudolph Schildkraut، لویز درێسەر، Fritz Feld، Milton Holmes، Lucien Littlefield |
| بەڕێوەبەری وێنەگرتن | Lucien Andriot |
| ئێدیتەر | Barbara Hunter |
| دیزاینەری جلوبەرگ | Adrian |
| کۆمپانیای بەرھەمھێنان | DeMille Pictures Corporation |
| دابەشکەر | Pathé Exchange |
| ڕێژەی ڕووبەر | 4:3 |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| پاڵێوراوە بۆ | خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین خانمەکتەر |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**کەشتییەک دێت** (بە ئینگلیزی: A Ship Comes In) فیلمێکی درامایی بێدەنگی ئەمریکییە کە لە ساڵی ١٩٢٨ بەرھەم ھێنراوە و باس لە خێزانێکی کۆچبەری ئەورووپایی دەکات کە دێنە ئەمریکا و ھەوڵ دەدەن ژیانێکی نوێ دەست پێ بکەن.

## سەرچاوەکان
# جاک کلوبەکان

| جاک کلوبەکان |
| --- |
| سەرناو | Jack O'Clubs |
| چەشن | فیلمی تاوانباری |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٤ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | زمانی ئینگلیزی |
| دەرھێنەر | Robert F. Hill |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| دۆخی چاپکردن | پاوانی گشتی |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**جاک کلوبەکان**، فیلمێکی دراما وێستێرنی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٢٤ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ڕۆبێرت نۆرث برادبەری بۆ کراوە.

## سەرچاوەکان
# چەشنی ڕۆژاوایی

سروشتی تەواوەتی ڕۆژاوایییەکان
**ژانەری ڕۆژاوایی** (بە ئینگلیزی: Western) ژانەرێکی ھونەرییە کە لە فیلم، تەلەڤیزیۆن، ڕادیۆ، کایەی ڤیدیۆیییەکان، وێژە، نیگارکێشان و ھونەرە بینراوەکانی دیکەدا بەکاردەھێنرێت. چیرۆکەکانی ئەم ژانەرە زیاتر لە نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەم و لە ئەمریکای کۆن لە دوای شەڕی ئەلامۆ لە ساڵی ١٨٣٦ و بە تایبەتی دوای کۆتایی ھاتنی شەڕی ناوخۆی ئەمریکا لە ساڵی ١٨٦٥ و کۆمەڵکوژی بریندار لە ساڵی ١٨٩٠ ڕوودەدەن. ھاوکات لەگەڵ مۆسیقای جاز و ئەدەبیاتی سەدەی بیستەم، ڕۆژاوایی ڕەسەنترین شێوەی ھونەرە کە لە ئەمریکا سەریھەڵداوە. ھەندێک پێیان وایە کە ڕۆژاوایی ڕەسەنترینی ھەموو ژانەرەکانە. سینەما لەگەڵ ڕۆژاوایییەکان دەست پێدەکات و چەمکی «بزووتنەوە» وەک جەوھەری سینەما بنەمای گێڕانەوە و ڕێکخستنی سینەمایە. بە بڕوای ئاندرێ بازن، بیردۆزی گەورەی سینەما، ئەگەر سینەما بە مانای جووڵە بێت، ئەوا ڕۆژاوایی باشترین نموونەی سینەما و دەرکەوتن و دەرھێنانی سینەمایە. ھیچ فۆرمێکی ھونەری تر نەیدەتوانی بۆ دەیان ساڵ بە کەمترین کێشەوە کار بکات و ھەموو جارێک ناوازەتر و پاکتر دەربکەوێت. ڕۆژاوایی لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە تا شەستەکان بەناوبانگترین ژانەری سینەمای ھۆڵیوود بوو.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Western (genre)»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢.

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی کۆمیک
* دەروازەی ئەنیمەیشن
* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی خەیاڵی زانستی
# دڵە فێڵلێکراوەکان

| دڵە فێڵلێکراوەکان |
| --- |
| سەرناو | Cheated Hearts |
| چەشن | دراما، فیلمی بێدەنگ |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢١ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | بێ نرخ |
| دەرھێنەر | Hobart Henley |
| سیناریۆنووس | Wallace C. Clifton |
| ئەکتەران | Herbert Rawlinson، وارنەر باکستەر، Marjorie Daw، Doris Pawn، Winter Hall |
| بەڕێوەبەری وێنەگرتن | Virgil Miller |
| بەرھەمھێنەر | Carl Laemmle |
| دابەشکەر | یوونیڤەرساڵ پیکچەرز |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| دۆخی چاپکردن | پاوانی گشتی |
| State of transmission | lost |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**دڵە فێڵلێکراوەکان**، فیلمێکی درامای ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٢١ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ھۆبارت ھێنلی بۆ کراوە.

## سەرچاوەکان

‏
# دڕندەی ناخۆش

| دڕندەی ناخۆش |
| --- |
|  |
| سەرناو | Abysmal Brute |
| لەسەر بنچینەی | The Abysmal Brute |
| چەشن | دراما، فیلمی ڕۆمانسی، فیلمی بێدەنگ، boxing film |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ١٥ی نیسانی ١٩٢٣ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | بێ نرخ |
| دەرھێنەر | Hobart Henley |
| بەڕێوەبەری وێنەگرتن | Charles J. Stumar |
| کۆمپانیای بەرھەمھێنان | یوونیڤەرساڵ پیکچەرز |
| ڕێژەی ڕووبەر | 4:3 |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**دڕندەی ناخۆش** (بە ئینگلیزی: The Abysmal Brute) فیلمێکی ئەمریکییە، و لەلایەن کۆمپانیای یوونیڤەرساڵ پیکچەرز لە ساڵی ١٩٢٣ بڵاوکرایەوە. کاری دەرھێنانی لەلایەن دەرھێنەر ھۆبارت ھێنلی بۆکراوە.

## سەرچاوەکان
# ئالن ڤینسێنت

| ئالن ڤینسێنت |
| --- |
| لەدایکبوون | ٢٨ی ئابی ١٩٠٣ سپۆکان، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| مردن | ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩(١٩٧٩-١١-٣٠) (٧٦ ساڵ ژیاوە) Canoga Park, Los Angeles، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| پیشە | سیناریۆنووس، ئەکتەر |
| پاڵێوراوە بۆ | خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین سیناریۆی وەرگێڕدراو |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئالن ڤینسێنت** (بە ئینگلیزی: Allen Vincent؛ ٢٨ی ئابی ١٩٠٣ لە سپۆکەین، واشینگتن – ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٧٩ لە کانۆگا پارک، لۆس ئانجلەس) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ئالن ڤینسێنت لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# فازی نایت

| فازی نایت |
| --- |
|  |
| لەدایکبوون | ٩ی ئایاری ١٩٠١ Fairmont، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| مردن | ٢٣ی شوباتی ١٩٧٦(١٩٧٦-٠٢-٢٣) (٧٤ ساڵ ژیاوە) Woodland Hills, Los Angeles، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ناوی کاتی لەدایکبوون | John Forrest Knight |
| ھۆی مەرگ | جەڵدەی دڵ |
| شوێنی ناشتن | Valhalla Memorial Park Cemetery |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| پیشە | ئەکتەر، ئەکتەری تەلەڤیزیۆن، گۆرانینووس، ئەکتەری فیلم |
| پەروەردە | West Virginia University |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩٢٩ |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**فازی نایت** (بە ئینگلیزی: Fuzzy Knight؛ ٩ی ئایاری ١٩٠١ لە فێرمۆنت، ڤیرجینیای ڕۆژاوا – ٢٣ی شوباتی ١٩٧٦ لە وودلاند ھیڵز، لۆس ئانجلەس) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ١٩٢٩ دەستی بە چالاکی کردووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* فازی نایت لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# بێن لیۆن

| بێن لیۆن |
| --- |
|  |
| لەدایکبوون | ٦ی شوباتی ١٩٠١ ئەتڵانتا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| مردن | ٢٢ی ئازاری ١٩٧٩(١٩٧٩-٠٣-٢٢) (٧٨ ساڵ ژیاوە) ھۆنۆلولو، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ھۆی مەرگ | جەڵدەی دڵ |
| شوێنی ناشتن | Hollywood Forever Cemetery |
| ھاوسەر | Marian Nixon، Bebe Daniels |
| منداڵ | Barbara Lyon |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩١٨ |
| خەڵاتەکان | ئەستێرە لەسەر ڕێڕەوی ناوبانگ لە ھۆلیوود |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**بێن لیۆن** (بە ئینگلیزی: Ben Lyon؛ ٦ی شوباتی ١٩٠١ لە ئەتڵانتا – ٢٢ی ئازاری ١٩٧٩ لە ھۆنۆلولو) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ١٩١٨ دەستی بە چالاکی کردووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* بێن لیۆن لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی شانۆ
# ئاندی دێڤین

| ئاندی دێڤین |
| --- |
|  |
| لەدایکبوون | ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٥ Flagstaff، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| مردن | ١٨ی شوباتی ١٩٧٧(١٩٧٧-٠٢-١٨) (٧١ ساڵ ژیاوە) Orange, California، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| ناوی کاتی لەدایکبوون | Andrew Vabre Devine |
| ھۆی مەرگ | شێرپەنجەی خوێن |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| پیشە | ئەکتەری فیلم، ئەکتەر، ئەکتەری تەلەڤیزیۆن |
| پەروەردە | Santa Clara University |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩٢٦ |
| ئەندامی حیزبی | California Republican Party |
| ئایین | Unitarian Universalism |
| چەشن | چەشنی ڕۆژاوایی |
| خەڵاتەکان | ئەستێرە لەسەر ڕێڕەوی ناوبانگ لە ھۆلیوود |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**ئاندی دێڤین** (بە ئینگلیزی: Andy Devine؛ ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٠٥ لە فلاگستاف، ئەریزۆنا – ١٨ی شوباتی ١٩٧٧ لە ئۆرنج، کالیفۆرنیا) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ١٩٢٦ دەستی بە چالاکی کردووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* ئاندی دێڤین لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی ڕادیۆ
# وێنەگرییی سەرەکی

| وێنەگرییی سەرەکی |
| --- |
|  |
| لقی | filming |
| بەشێکە لە | بەرھەمھێنانی فیلم |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**وێنەگرییی سەرەکی** (بە ئینگلیزی: Principal Photography) ئاماژەیە بۆ قۆناغی فیلمسازی کە بەشێکی سەرەکی فیلمەکە تێیدا وێنە دەگیرێت. لەم قۆناغەدا ئەکتەرەکان دەچنە سەر شانۆ و بە جیا لە قۆناغی پێش بەرھەمھێنان و دوای بەرھەمھێنان ئەنجام دەدرێت.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Principal photography»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣.

* دەروازەی فیلم
* دەروازەی وڵاتەکان
* دەروازەی ئابووری
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی کۆمپانیا
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
# وارن ھایمەر

| وارن ھایمەر |
| --- |
|  |
| لەدایکبوون | ٢٥ی شوباتی ١٩٠٦ نیوویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| مردن | ٢٥ی ئازاری ١٩٤٨(١٩٤٨-٠٣-٢٥) (٤٢ ساڵ ژیاوە) لۆس ئانجلەس، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| شوێنی ناشتن | Chapel of the Pines Crematory |
| باوک | John B. Hymer |
| دایک | Eleanor Kent |
| زمانی زگماکی | زمانی ئینگلیزی |
| زمانەکانی ئاخاوتن | زمانی ئینگلیزی |
| زمانی نووسین | زمانی ئینگلیزی |
| پیشە | ئەکتەر، ئاوازدانەر |
| پەروەردە | زانکۆی یەیڵ |
| دەستپێکی چالاکی | ١٩٢٩ |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**وارن ھایمەر** (بە ئینگلیزی: Warren Hymer؛ ٢٥ی شوباتی ١٩٠٦ لە نیویۆرک – ٢٥ی ئازاری ١٩٤٨ لە لۆس ئانجلەس) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو. لە ١٩٢٩ دەستی بە چالاکی کردووە.

## سەرچاوەکان

## بەستەرە دەرەکییەکان

* وارن ھایمەر لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان

* دەروازەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
* دەروازەی ھۆڵیوود
* دەروازەی فیلم
* دەروازەی ئەکتەران
* دەروازەی ژیاننامە
* دەروازەی ھونەرەکان
* دەروازەی تەلەڤیزیۆن
* دەروازەی شانۆ
# چاکەکاری

**چاکەکاری** (بە ئینگلیزی: philanthropy) بە ئیشگەلێک دەوترێت کە بە مەبەستی خێرخوازی و بۆ ئامانجە مرۆڤدۆستانەکان کرابێتن.

## لە ئەمریکا

لە ئەمریکا چاکەکاری و خێرخوازیی، پێشینەیەکی لەمێژینەی ھەیە و وەک نەریتێکی باوی لێھاتووە. زۆربەی زانکۆکانی ھەنووکەی ئەمەریکا یا بە بەخشینی زەوی و پارە بۆ بەرژەوەندیی گشتی یان بە پیشتیوانیی مرۆڤە خێرخوازەکان درێژە بە چالاکیە زانسییەکانیان دەدەن.
لە ناو کارە خێرخوازییەکانی ئەمریکادا کە بەناوبانگن (بێجگە لەو ھەموو ڕێکخراوانەی خوێندنی باڵا وەکوو دامەزراندنی زانکۆی ھارواڕد)، دەکرێ ئاماژە بە دامەزراندنی ۱۰٥ پەڕتوکخانەیی گشتی لە لایەن ئەندڕۆ کارنگی و ھەر وەھا پێشکەشکردنی ۲۰۰ میلیون دۆڵار بە ئێن پی ئار بکرێ.
زۆربەی پارکە نەتەوەییەکانی ئەمریکا (وەکوو پارکی نەتەوەیی گڕەند تیتۆن) لە لایەن دەوڵەمەندەکانەوە بۆ پاراستنی ژینگە و بەرژەوەندی گشتی کڕدراون.
لە ساڵی ۲۰۱۰ی زایینی، ٤۰ میلیاردلێری ئەمریکا بەڵێنیاندا کە لانیکەم نیوەی ماڵ و دارایی خۆیان بۆ مەبەستی خێرخوازی و مرۆڤدۆستانە بدەنە ڕێکخراوە خێرخوازی سەربەخۆ و ناحوکمیەکان و ngoـیەکان . لە ناو ئەوانەدا ناوی بیل گەیتس، مایکل بلۆمبێڕگ، جۆرج لووکاس ، واڕێن بافت، لەری ئێلیسۆن، پیر ئەمیدیار و پۆل ئالێن بەدی دەکرێ.

## سەرچاوەکان

* دەروازەی فەلسەفە
* دەروازەی سیاسەت
# خۆشەویستی بەرگری لێناکرێت (فیلمی ١٩٢٧)

| خۆشەویستی بەرگری لێناکرێت |
| --- |
| سەرناو | The Irresistible Lover |
| چەشن | فیلمی بێدەنگ |
| ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٧ |
| وڵاتی بنەڕەت | ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا |
| زمانی سەرەکی | بێ نرخ |
| دەرھێنەر | William Beaudine |
| ئەکتەران | Norman Kerry، Lois Moran، Gertrude Astor، Lee Moran |
| دابەشکەر | یوونیڤەرساڵ پیکچەرز |
| ڕەنگ | ڕەش و سپی |
| State of transmission | lost |
| لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە  |

**خۆشەویستی بەرگری لێناکرێت**، فیلمێکی کۆمیدی و ڕۆمانسی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٢٧ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ویلیام بۆدین بۆ کراوە. داھاتی فیلمەکە بریتییە لە ناھات ملیۆن دۆلار.

## سەرچاوەکان
# کابەرێی

**کابەرێی** پێکھاتووە لە چەشنێکی ئێنتەرتەینمێنت کە مۆسیقا و سەما و نمایش یان دراما لەخۆ دەگرێت. ئەم جۆرە مۆسیقایە زۆرجار لە ڕاستەوخۆ پێشکەش دەکرێت. ئەم جۆرە ئێنتەرتەینمێنتە چەشنی مۆسیقای دارک کابەرێییشی لێ بووەتەوە و کاریگەری کردووەتە سەر چەند چەشنی مۆسیقایەک.

## سەرچاوەکان

* بەشداربووانی ویکیپیدیا، «Cabaret»، ویکیپیدیای ئینگلیزی. سەردان لە ٤ی ئابی ٢٠١٧.

* دەروازەی مۆسیقا
* دەروازەی ھونەرەکان