Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bukid

Matterhorn sa ibabaw sa utlanan sa Swisa ug Italya
Mayon Volcano sa Pilipinas
**Bukid** mao ang usa ka dako nga dagway sa yuta nga nagabuklad sa ibabaw sa naglibot nga yuta sa usa ka limitado nga dapit, kasagaran diha sa porma sa usa ka tumoy. Ang bukid nga mao ang kinatibuk-kaayo nga pa kay sa usa ka bungtod. Kabukiran naporma pinaagi sa tektoniko nga pwersa o bolkanikong mga proseso. Kini nga mga pwersa sa lokal pagpataas sa nawong sa yuta. Kabukiran makapahuyang sa hinay-hinay pinaagi sa aksyon sa mga suba, kahimtang sa panahon, ug glacier nga. Pipila ka mga bukid sa mga hilit nga summit, apan ang kadaghanan mahitabo sa dako nga bukid mga han-ay.

Habog nga mga dapit sa mga kabukiran og mas bugnawng mga klima kay sa lebel sa dagat. Kini mas bugnawng mga klima hugot nga makaapekto sa mga ekosistema sa kabukiran: sa lain-laing elevations adunay lain-laing mga tanom ug mga hayop. Tungod sa dili kaayo maabiabihon yuta ug klima, mga bukid tambong nga gamiton kaayo alang sa agrikultura ug labaw pa alang sa resource pagkuha ug kalingawan, sama sa bukid nga pagsaka.

Ang labing taas nga bukid sa Yuta mao ang Mount Everest sa Himalayas sa Asya, kansang summit mao ang 8,850 metros ibabaw nagpasabot sa lebel sa dagat. Ang labing taas nga nailhan nga bukid sa bisan unsa nga planeta sa Solar System mao ang Olympus Mons sa Mars sa 21,171 m (69,459 p).
# Talaan sa mga nasod sa Asya

## Mga estado nga indepentente

### Mga miyembro sa Tinipong Kanasuran

| Mubo ug pormal nga ngalan sa nasod sa Sinugboanon ug Iningles | Mubo ug pormal nga ngalan sa nasod sa (mga) lokal nga pinulongan. | ISO | Bandera | Kapital nga syudad | Gidak-on | Populasyon (2021) | Mapa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Armenya** Iningles: *Armenia* **Republika sa Armenya** Iningles: *Republic of Armenia* | Armenyanhon: Հայաստան, gi-romansa: Hayastan Armenyanhon: Հայաստանի Հանրապետությու, gi-romansa: Hayastani Hanrapetut'yun | **ARM** |  | **Yerevan** Armenyanhon: Երևան | 29,743 km2 (11,484 sq mi) | 2,790,974 |  |
| **Jordan** Iningles: *Jordan* **Hatsemita nga Gingharian sa Jordan** Iningles: *Hashemite Kingdom of Jordan* | Inarabigo: اﻷرُدن‎, gi-romansa: Al Urdun Inarabigo: المملكة الأردنية الهاشميه‎, gi-romansa: Al Mamlakah al Urdunīyah al Hāshimīyah | **JOR** |  | **Amman** Inarabigo: عمان, gi-romansa: Ammān | 89,342 km2 (34,495 sq mi) | 11,148,278 |  |
| **Saudi Arabia** Iningles: *Saudi Arabia* **Gingharian sa Saudi Arabia** Iningles: *Kingdom of Saudi Arabia* | Inarabigo: المملكة, gi-romansa: As Su‘ūdīya Inarabigo: العربية السعودية السعودية‎, gi-romansa: Al Mamlakah al 'Arabīyah as Su‘ūdīyah | **SAU** |  | **Riyadh** Inarabigo: الرياض‎, gi-romansa: Ar Riyāḑ | 2,149,690 km2 (830,000 sq mi) | 35,950,396 |  |
# Musical.ly

**Musical.ly** (stylized ingon nga **musical.ly**) mao ang usa ka Tsino nga video sa social network app alang sa video paglalang, messaging, ug mabuhi sa pagsibya. Ang unang prototype gipagawas sa abril 2014, ug sa opisyal nga bersyon gilusad sa agosto sa tuig. Pinaagi sa app, ang tiggamit sa paghimo sa 15-ikaduha sa 1 minutos nga mga video ug sa pagpili sa tingog tracks sa pag-uban kanila, sa paggamit sa lain-laing nga mga kapilian sa speed (panahon-lapse, mahinay, normal, pagpuasa, ug sa epiko) ug makadugang sa pre-set mga pagsala ug mga epekto. Ang app usab nagtugot sa mga tiggamit sa browse sa popular nga "musers," sulod, trending sa mga awit ug mga tingog ug hashtags. Samtang sa hulyo 2016, sa musika.search adunay kapin sa 90 ka milyon nga narehistro nga tiggamit, ug usa ka average nga 12 milyon ka bag-o nga video posted sa adlaw-adlaw ug pinaagi sa katapusan sa Mayo 2017 sa app-abot sa kapin sa 200 ka mga minilyon nga mga tiggamit. sa musika.search mao ang punoang buhatan anaa sa Shanghai, China ug adunay mga buhatan sa San Francisco, California.

## Galeriya sa hulagway

*
*
*
# Bungarus

| *Bungarus* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Chordata |
| Kasipak-ulo: | Vertebrata |
| Kahutong: | Reptilia |
| Kahanay: | Squamata |
| Kabanay: | Elapidae |
| Kahenera: | Bungarus |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Bungarus**  |

Kahenera sa mga bitin ang Bungarus. Ang *Bungarus* sakop sa kabanay nga Elapidae.

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bungarus |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Bungarus andamanensis* |
|  |
|  | *Bungarus bungaroides* |
|  |
|  | *Bungarus caeruleus* |
|  |
|  | *Bungarus candidus* |
|  |
|  | *Bungarus ceylonicus* |
|  |
|  | *Bungarus fasciatus* |
|  |
|  | *Bungarus flaviceps* |
|  |
|  | *Bungarus lividus* |
|  |
|  | *Bungarus magnimaculatus* |
|  |
|  | *Bungarus multicinctus* |
|  |
|  | *Bungarus niger* |
|  |
|  | *Bungarus persicus* |
|  |
|  | *Bungarus sindanus* |
|  |
|  | *Bungarus slowinskii* |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini

*
*
*
*
*
*
# Mahatma Gandhi

| Mahatma Gandhi |
| --- |
| [usba sa Wikidata] |

Si **Mohandas Karamchand Gandhi** (Oktubre 2 1869 - Enero 30 1948) mao ang usa ka abogado sa Indya, anti-kolonyalista, ug politikal nga etiko, nga gigamit ang dili pagsukol nga pagsukol aron manguna sa malampuson nga kampanya alang sa kalayaan sa India gikan sa British Rule, ug sa makapadasig sa mga kalihokan alang sa mga katungod sa sibil ug kagawasan sa tibuuk kalibutan.
# Sulat Inebreo

Ang **sulat Inebreo** ang sistema sa pagsulat sa Inebreo ug Yinidis.

| **Alef** | **Vet/Bet** | **Gimel** | **Dalet** | **Hey** | **Vav** | **Zayin** | **Ḥet** | **Tet** | **Yud** | **Khaf/Kaf** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| א | ב | ג | ד | ה | ו | ז | ח | ט | י | כ |
| ך |
| **Lamed** | **Mem** | **Nun** | **Samekh** | **Ayin** | **Fey/Pey** | **Tsadi** | **Kuf** | **Resh** | **Shin/Sin** | **Tav** |
| ל | מ | נ | ס | ע | פ | צ | ק | ר | ש | ת |
| ם | ן | ף | ץ |

**Nota:** Pawala mao ang pagbasa niini.

## Romanisasyon

Ang sistemang UN mao ang internasyonal nga *standard* para sa romanisasyon sa Inebreo.

Romanisasyon sa Inebreo| Inebreo | א | ב | ג | ד | ה | ו | ז | ח | ט | י | כ | ל | מ | נ | ס | ע | פ | צ | ק | ר | ש | ת |
| Rinomano | *’* | *v/b* | *g* | *d* | *h* | *v* | *z* | *ẖ* | *t* | *y* | *kh/k* | *l* | *m* | *n* | *s* | *’* | *f/p* | *ts* | *k* | *r* | *sh* | *t* |

## Mga reperensiya
# Louisiana (estado)

**Louisiana** mao ang usa sa mga nag-ingon nga naglangkob sa Tinipong Bansa, nga nahimutang sa habagatang rehiyon sa nasud, sa delta sa Suba sa Mississippi. Ang estado nga utlanan sa kasadpan sa estado sa Texas, amihanang Arkansas, Mississippi sa silangan ug sa habagatan sa Gulpo sa Mexico.

## Galeriya sa hulagway

*
*
# Vanuatu

Ang **Banwatu** ("Banwa Nato"; Prinanses ug Ininggles: *Vanuatu*) maoy usa ka islang nasod sa Habagatang Kadagatang Pasipiko. Ang arkipelago, nga bulkaniko ang ginikanan, mga 1,750 kilometros (1,090 mi) sidlakan sa amihanang Australya, 500 kilometros (310 mi) nor-este sa New Caledonia, kasadpan sa Fiji, ug habagatan sa Islas sa Solomon. Port Vila ang iyang kapital.
# Google Translate

Tatak
Ang hulagway sa sulod
Ang **Google Translate** usa ka libreng estatistiko, multi-lingual, makina nga paghubad nga serbisyo nga gipaandar sa Google Inc. para paghubad sa usa ka gihatag nga text sa laing pinulongan.

## Tan-awa usab

* Yandex Translate, competitor product of the company Yandex

## Mga sumpay sa gawas

* Google Translate sa Sinugboanon
# Josh Hart

**Si Joshua Aaron Hart** (natawo niadtong Marso 6, 1995) usa ka Amerikanong isip propesyonal nga magduduwa sa basketball para sa New York Knicks sa National Basketball Association (NBA). Siya ang nagkupot sa rekord sa Knicks franchise alang sa pinakadaghang triple doubles sa usa ka season.

Si Hart nagduwa og college basketball para sa Villanova . Sa iyang ikaduhang tuig, si Hart ginganlan nga labing talagsaong nga magduduwa sa Big East tournament . Ginganlan siya nga usa ka third-team All-American sa iyang junior, sa dihang gitabangan niya ang Wildcats ngadto sa usa ka national championship niadtong 2016. Isip usa ka senior niadtong 2017, usa siya ka consensus hugon hugon first-team All-American. Nagduwa siya og duha ka mga season para sa Lakers sa wala pa siya gi-trade ngadto sa New Orleans Pelicans niadtong 2019 baylo ni Anthony Davis . Si Hart nakaduwa og tulo ka season uban sa Pelicans ug dayon gi-ilis ngadto sa Portland Trail Blazers niadtong 2022. Gibarter siya ngadto sa New York Knicks niadtong 2023. Sa iyang karera sa kolehiyo ug propesyonal, nakaduwa siya isip shooting guard sulod sa pipila ka taas nga minuto, ingon man sa duha ka forward spots, ug nailhan siya sa iyang paspas nga pagdula, kusog nga motor, ug abilidad sa rebounding.
# Josh Peck

| Josh Peck |
| --- |
| [usba sa Wikidata] |

**Si Joshua Michael** "**si Josh**" **Peck** (natawo November 10, 1986) mao ang usa ka American actor, tingog aktor ug comedian. Siya mao ang labing maayo nga nailhan sa sa pagdula og Josh Nichols sa Nickelodeon nga live-aksyon sitcom *Drake & Josh*. Siya nagsugod sa iyang career sama sa usa ka bata nga aktor sa late 90 ' s ug sayong bahin sa 2000, ug nahimo nga nailhan sa batan-ong mga tumatan-aw human sa iyang papel sa *The Amanda Show*. Siya sukad milihok diha sa mga pelikula sama sa *Gipasabut Creek*, *Drillbit Taylor*, *The Wackness*, *ATM*, ug *Red Dawn.*

## Gikan sa gawas nga tinubdan

* Tan-awa si Josh Peck sa IMDb
# Bubalus bubalis

| *Bubalus bubalis* |
| --- |
|  |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Chordata |
| Kasipak-ulo: | Vertebrata |
| Kahutong: | Mammalia |
| Infraclass: | Eutheria |
| Kahanay: | Artiodactyla |
| Kabanay: | Bovidae |
| Kahenera: | *Bubalus* |
| Espesye: | Bubalus bubalis |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Bubalus bubalis** (Linnaeus, 1758) |
|  |

Kaliwatan sa mamipero ang Bubalus bubalis. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Bubalus bubalis* sakop sa kahenera nga *Bubalus*, ug kabanay nga Bovidae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Aprika
* Ostralya
* habagatang Asya
* Habagatang Amerika
* Oseyaniya
* Uropa ug amihanang Asya

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *B. b. bubalis*
* *B. b. arnee*
* *B. b. fulvus*
* *B. b. kerabau*
* *B. b. migona*
* *B. b. theerapati*

## Ang mga gi basihan niini

*
*
*
*
*
*
# Wisconsin (estado)

Si Wisconsin kaniadtong 1718, mapa sa Guillaume de l'Isle, nga adunay gibanabana nga lugar sa estado nga gipasiugda
**Wisconsin** mao ang usa ka sa nga kahimtang nga nahimutang sa amihanan-tunga-tungang Tinipong Bansa, sa Midwest ug sa Great Lakes rehiyon. Giutlanan kini sa Minnesota sa kasadpan, sa Iowa ngadto sa habagatang-kasadpan, Illinois sa habagatan, ang Lake Michigan ngadto sa silangan, Michigan ngadto sa amihanang-sidlakan, ug ang Lake Superior sa amihanan.
# Protestantismo

Ang **Protestantismo** usa kini ka kalihokan sulod sa Kristyanismo nga mibulag sa Roma tungod sa mga abusar sa mga obispo ug kardenal sa Romano Katoliko sa kanhi-ay pang mga kapanahonan. Ang pulong nga Protestantismo nagagikan kini sa pulong nga *protesta*. Gigamit ang maong pulong tungod kai ang mga tawong nipasiugda sa maong kalihokan ni protesta man sa mga nagkalain-laing anomaliya ug doctrina sulod sa simbahan. Ang Protestantismo nagatoo sa tulo ka mga doctrina nga ginatawag ug *sola fide*, *sola gratia*, ug *sola scriptura*.

## Mga doktrina

Si Martin Luther ang usa sa mga tawo nga ni kondena sa mga abusar sa Simbahang Romano Katoliko pinaagi sa iyang *95 ka Tesis*. Siya usab ang usa sa mga makusganong nipasiugda sa kalihukang Protestantismo.
### *Sola fide*

Ang *sola fide* (Linatin para sa "pagtuo o pagsalig lamang") usa kini ka pagtulun-an nga nagatoo, nga ang tawo maluwas gikan sa silot sa impyerno pinaagi lamang sa pagtoo o pagsalig diha ni Jesu Cristo. Kining maong pagtulun-an nalahi sa pagtulun-an sa Romano Katoliko kung diin matod sa Roma ang tawo kinahanglang makig-usa sa simbahan para maluwas. Ang sa protestantismo, dili kinahanglan ang simbahan para sa kaluwasan, ang kinahanglan lamang mao ang *pagtoo* o *pagsalig* sa Ginoo. Maong gitawag kini ug *sola fide.*

### *Sola gratia*

Ang *sola gratia* (Linatin para sa "grasya lamang") usa kini ka pagtulun-an sa protestantismo nga nagatoo nga ang tawo maluwas gikan sa silot sa impyerno pinaagi lamang sa kalooy ug grasya sa Diyos. Matod sa mga sumulunod niini, ang kaluwasan dili makuha pinaagi sa paningkamot sa tawo, kung dili tungod lamang sa kalooy nga gihatag sa Ginoo pinaagi sa pagpadala sa iyang anak nga si Jesu Cristo nga maoy gisilotan alang sa tanang kasal-anan sa tanang mga tawo.

### *Sola scriptura*

Ang *sola scriptura* (Linatin para sa "Bibliya lamang") usa kini ka pagtulun-an nga nagatoo nga ang Bibliya lamang ang masaligan nga giya sa pagtoo. Tungod niining maong pagtulun-an wala nagatuo ang Protestantismo sa Obispo sa Roma (Papa) ug sa mga nagkalain-laing tradisyon sa Romano Katoliko.