Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hymenocallis coronaria

| *Hymenocallis coronaria* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis coronaria'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis coronaria (Leconte) Kunth |
| Laing Ngalan |
| *Hymenocallis coronarium* Leconte *Hymenocallis coronarium* (Leconte) Raf. |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis coronaria. Una ning gihulagway ni John Eatton Leconte, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Sigismund Kunth. Ang *Hymenocallis coronaria* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Alabama
* South Carolina
* Georgia (pagklaro)

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini

*
*
# Hymenocallis guerreroensis

| *Hymenocallis guerreroensis* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis guerreroensis'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis guerreroensis T.M.Howard |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis guerreroensis. Una ning gihulagway ni Thaddeus Monroe Howard. Ang *Hymenocallis guerreroensis* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* habagatan-kasadpang Mehiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Hymenocallis howardii

| *Hymenocallis howardii* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis howardii'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis howardii Bauml |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis howardii. Una ning gihulagway ni Bauml. Ang *Hymenocallis howardii* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* habagatan-kasadpang Mehiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Hymenocallis multiflora

| *Hymenocallis multiflora* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis multiflora'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis multiflora Vargas |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis multiflora. Una ning gihulagway ni Julio César Vargas Calderón. Ang *Hymenocallis multiflora* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Peru

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Hymenocallis portamonetensis

| *Hymenocallis portamonetensis* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis portamonetensis'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis portamonetensis Ravenna |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis portamonetensis. Una ning gihulagway ni Pierfelice Ravenna. Ang *Hymenocallis portamonetensis* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* habagatan-sidlakang Mehiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Hymenocallis pumila

| *Hymenocallis pumila* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis pumila'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis pumila Bauml |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis pumila. Una ning gihulagway ni Bauml. Ang *Hymenocallis pumila* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* habagatan-kasadpang Mehiko

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Hymenocallis tridentata

| *Hymenocallis tridentata* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis tridentata'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis tridentata Small |
| Laing Ngalan |
| *Hymenocallis traubii* Moldenke |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis tridentata. Una ning gihulagway ni John Kunkel Small. Ang *Hymenocallis tridentata* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Florida

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Hymenocallis venezuelensis

| *Hymenocallis venezuelensis* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Hymenocallis'** |
| Espesye: | ''Hymenocallis venezuelensis'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Hymenocallis venezuelensis Traub |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Hymenocallis venezuelensis. Una ning gihulagway ni Hamilton Paul Traub. Ang *Hymenocallis venezuelensis* sakop sa kahenera nga *Hymenocallis*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Peru
* Venezuela

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Ismene nutans

| *Ismene nutans* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Ismene'** |
| Espesye: | ''Ismene nutans'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Ismene nutans (Ker Gawl.) Herb. |
| Laing Ngalan |
| *Ismene fluitans* Fraser ex Schult. & Schult.f. *Ismene knightii* Steud. *Ismene calathinum* Ker Gawl., nom. illeg. |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Ismene nutans. Una ning gihulagway ni Ker Gawl., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Herb.. Ang *Ismene nutans* sakop sa kahenera nga *Ismene*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Peru

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Buxaceae

| Buxaceae |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Buxales |
| Kabanay: | **Buxaceae** |
| Kahenera: | ' |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Buxaceae**  |

Kabanay sa mga tanom nga bulak ang **Buxaceae**. Ang Buxaceae sakop sa kahanay nga Buxales, kahutong nga Magnoliopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kabanay nga Buxaceae pagsakop 127 kaliwatan, segun Catalogue of Life.

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Buxales  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Buxaceae** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Buxus* |
|  |
|  | *Haptanthus* |
|  |
|  | *Pachysandra* |
|  |
|  | *Sarcococca* |
|  |
|  | *Styloceras* |
|  |

 |
|  |
|  |
Didymelaceae |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini
# Santalales

| Santalales |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | **Santalales** |
| Kahenera: | ' |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Santalales**  |

Kahanay sa mga tanom nga bulak ang **Santalales**. Ang Santalales sakop sa kahutong nga Magnoliopsida, ka-ulo nga Tracheophyta, ug kaginharian nga tanom. Ang kahanay nga Santalales pagsakop 2487 kaliwatan, segun Catalogue of Life.

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Santalales** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Aptandraceae |
|  |
|  |
Balanophoraceae |
|  |
|  |
Coulaceae |
|  |
|  |
Erythropalaceae |
|  |
|  |
Loranthaceae |
|  |
|  |
Misodendraceae |
|  |
|  |
Octoknemaceae |
|  |
|  |
Olacaceae |
|  |
|  |
Opiliaceae |
|  |
|  |
Santalaceae |
|  |
|  |
Schoepfiaceae |
|  |
|  |
Strombosiaceae |
|  |
|  |
Ximeniaceae |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini
# 1967

|  |  |
| --- | --- |
| Kalibohan: | Ika-2 ka kalibohan |
| Mga gatusan: | * Ika-19 ka gatusan
* **Ika-20 ka gatusan Ika-21 ka gatusan
 |
| Mga tinagpulo ka tuig: | * 1940s
* 1950s
* **1960s 1970s
* 1980s
 |
| Mga tuig: | * 1964
* 1965
* 1966
* **1967 1968
* 1969
* 1970
 |

|  |
| --- |
| **1967 pinaagi sa hilisgutan** |
| *Politika* |
| Mga lider sa nasud – Mga nasud |
| *Mga kategoriya sa natawo ug namatay* |
| Natawo – Namatay |
| *Mga kategoriya sa pagtukod ug panapos* |
| Pagtukod – Panapos |
| * v
* t
* e
 |

Ang tuig 1967 sa nagkalain-laing mga kalendaryo| Kalendaryong Gregoryano | 1967  |
| Ab urbe condita | 2720 |
| Kalendaryong Armenia | 1416 ԹՎ ՌՆԺԶ |
| Kalendaryong Asyria | 6717 |
| Kalendaryo nga Baayismo | 123–124 |
| Bengaling kalendaryo | 1374 |
| Kalendaryo nga Berber | 2917 |
| British Regnal year | 15 Eliz. 2 – 16 Eliz. 2 |
| Buddhist calendar | 2511 |
| Burmese calendar | 1329 |
| Byzantine calendar | 7475–7476 |
| Kalendaryong Intsik | 丙午年 (Fire Horse) 4663 or 4603     — to — *丁未年 (Fire Goat) 4664 or 4604* |
| Coptic calendar | 1683–1684 |
| Discordian calendar | 3133 |
| Ethiopian calendar | 1959–1960 |
| Kalendaryong Ebreo | 5727–5728 |
| Hindu calendars |  |
|  - Vikram Samvat | 2023–2024 |
|  - Shaka Samvat | 1888–1889 |
|  - Kali Yuga | 5067–5068 |
| Holocene calendar | 11967 |
| Kalendaryong Igbo | 967–968 |
| Kalendaryong Irani | 1345–1346 |
| Kalendaryong Islam | 1386–1387 |
| Kalendaryo sa Hapon | Shōwa 42 (昭和４２年) |
| Kalendaryo sa Java | 1898–1899 |
| Juche calendar | 56 |
| Kalendaryong Huliano | Gregorian minus 13 days |
| Kalendaryo sa Korean | 4300 |
| Minguo calendar | ROC 56 民國56年 |
| Nanakshahi calendar | 499 |
| Kalendaryong adlaw sa Taylandya | 2510 |
| This box: * view
* talk
* edit
 |

Ang **1967 (MCMLXVII)** mao ang usa ka tuig sa kalendaryong Gregoryano. Ang 1967 maoy usa ka tuig nga normal nga nagsugod sa usa ka Dominggo.
# Galanthus peshmenii

| *Galanthus peshmenii* |
| --- |
| Hulga sa Pagkapuo |
|  Puydeng mapuo  (IUCN 3.1) |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Galanthus'** |
| Espesye: | ''Galanthus peshmenii'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Galanthus peshmenii A.P.Davis & C.D.Brickell |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Galanthus peshmenii. Una ning gihulagway ni Aaron Paul Davis ug C.D.Brickell. Ang *Galanthus peshmenii* sakop sa kahenera nga *Galanthus*, ug kabanay nga Amaryllidaceae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa madutlan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* sidlakang Aegean Islands
* Turkeya

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini

## Galeriya sa hulagway

*
# Scadoxus multiflorus

| *Scadoxus multiflorus* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Amaryllidaceae |
| Kahenera: | '**Scadoxus'** |
| Espesye: | ''Scadoxus multiflorus'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Scadoxus multiflorus (Martyn) Raf. |
| Laing Ngalan |
| *Scadoxus multiflora* (Martyn) Tratt. |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Scadoxus multiflorus. Una ning gihulagway ni Martyn, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Constantine Samuel Rafinesque. Ang *Scadoxus multiflorus* sakop sa kahenera nga *Scadoxus*, ug kabanay nga Amaryllidaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Burkina Faso
* Chagos Archipelago
* Kotidaybor
* Province of KwaZulu-Natal
* Trinidad ug Tobago
* Gambia
* Yemen
* Tunga-tungang Aprikanhong Republika
* Zimbabwe
* Mozambique
* Kenya
* Etyopiya
* Tanzania
* Uganda
* Guinea
* Kamerun
* Zambiya
* Sierra Leone
* Demokratikanhong Republika sa Konggo
* Congo
* Burundi
* amihanang Habagatang Aprika
* Eastern Cape, Western Cape, Northern Cape
* Anggola
* Namibya
* Senegal
* Botswana
* Mauritania
* Malawi
* Chad
* Yibuti
* Eritreya
* Somaliya
* Saudinhong Arabiya
* Oman
* Sudan
* Rwanda
* sentrong Mehiko
* Gulpo sa Mehiko
* Eswatini
* Ghana
* Benin
* Togo
* Guinea-Bissau
* Liberya
* Mali
* Nigyeriya
* Gulf of Guinea Islands
* Gabon
* Seychelles
* Gineang Ekwatoryal

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *S. m. katharinae*
* *S. m. longitubus*
* *S. m. multiflorus*

## Ang mga gi basihan niini

*
*
# 1924

|  |  |
| --- | --- |
| Kalibohan: | Ika-2 ka kalibohan |
| Mga gatusan: | * Ika-19 ka gatusan
* **Ika-20 ka gatusan Ika-21 ka gatusan
 |
| Mga tinagpulo ka tuig: | * 1900s
* 1910s
* **1920s 1930s
* 1940s
 |
| Mga tuig: | * 1921
* 1922
* 1923
* **1924 1925
* 1926
* 1927
 |

|  |
| --- |
| **1924 pinaagi sa hilisgutan** |
| *Politika* |
| Mga lider sa nasud – Mga nasud |
| *Mga kategoriya sa natawo ug namatay* |
| Natawo – Namatay |
| *Mga kategoriya sa pagtukod ug panapos* |
| Pagtukod – Panapos |
| * v
* t
* e
 |

Ang tuig 1924 sa nagkalain-laing mga kalendaryo| Kalendaryong Gregoryano | 1924  |
| Ab urbe condita | 2677 |
| Kalendaryong Armenia | 1373 ԹՎ ՌՅՀԳ |
| Kalendaryong Asyria | 6674 |
| Kalendaryo nga Baayismo | 80–81 |
| Bengaling kalendaryo | 1331 |
| Kalendaryo nga Berber | 2874 |
| British Regnal year | 14 Geo. 5 – 15 Geo. 5 |
| Buddhist calendar | 2468 |
| Burmese calendar | 1286 |
| Byzantine calendar | 7432–7433 |
| Kalendaryong Intsik | 癸亥年 (Water Pig) 4620 or 4560     — to — *甲子年 (Wood Rat) 4621 or 4561* |
| Coptic calendar | 1640–1641 |
| Discordian calendar | 3090 |
| Ethiopian calendar | 1916–1917 |
| Kalendaryong Ebreo | 5684–5685 |
| Hindu calendars |  |
|  - Vikram Samvat | 1980–1981 |
|  - Shaka Samvat | 1845–1846 |
|  - Kali Yuga | 5024–5025 |
| Holocene calendar | 11924 |
| Kalendaryong Igbo | 924–925 |
| Kalendaryong Irani | 1302–1303 |
| Kalendaryong Islam | 1342–1343 |
| Kalendaryo sa Hapon | Taishō 13 (大正１３年) |
| Kalendaryo sa Java | 1854–1855 |
| Juche calendar | 13 |
| Kalendaryong Huliano | Gregorian minus 13 days |
| Kalendaryo sa Korean | 4257 |
| Minguo calendar | ROC 13 民國13年 |
| Nanakshahi calendar | 456 |
| Kalendaryong adlaw sa Taylandya | 2466–2467 |
| This box: * view
* talk
* edit
 |

Ang **1924 (MCMXXIV)** mao ang usa ka tuig sa kalendaryong Gregoryano. Ang 1924 maoy usa ka tuig nga manglukso nga nagsugod sa usa ka Martes.
# Karaang kasaysayan

Ang **karaang kasaysayan** mao ang sugid sa mga panghitabo sa kanhiay gikan sa pagsugod sa kasaysayan nga nahisulat ug ngadto sa sayong bahin sa Tunga-Tungang Edad (Early Middle Ages). Ang nahisulat nga kasaysayan mga 5,000 ka tuig, gikan sa labing unang sulat nga Sumeryo.

## Reperensya

### Citations and notes

## Galeriya sa hulagway

*
*
*
# Pandion haliaetus

| *Pandion haliaetus* |
| --- |
|  |
|  |
| Hulga sa Pagkapuo |
|  Layo sa peligro  (IUCN 3.1) |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Chordata |
| Kasipak-ulo: | Vertebrata |
| Kahutong: | Aves |
| Kahanay: | Accipitriformes |
| Kabanay: | Pandionidae |
| Kahenera: | *Pandion* |
| Espesye: | Pandion haliaetus |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Pandion haliaetus** (Linnaeus, 1758) |
|  |

Kaliwatan sa mandaragit ang Pandion haliaetus. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Pandion haliaetus* sakop sa kahenera nga *Pandion*, ug kabanay nga Pandionidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa kinaminosang kalabotan.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Amihanang Amerika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *P. h. carolinensis*
* *P. h. haliaetus*
* *P. h. ridgwayi*

## Ang mga gi basihan niini

*
*
*
*
*
*
* Museum specimen
# Martinika

| **Rehiyon sa Martinika** |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 | [[Image:|140px|Logo of Martinika]] |
| ((Di-opisyal nga bandila sa rehiyon)) | (Logo sa Rehiyon) |
| Nahimutangan |
|

|  |
| --- |
| Mapa sa Pransiya nga nagapakita sa Rehiyon sa Martinika |

 |
| **Pagdumala** |
| Kapitolyo | Fort-de-France |
| Mga departamento | Martinika |
| *Arrondissements* | 4 |
| Mga kanton | 45 |
| Mga komyun | 34 |
| **Mga estadistika** |
| Langyab1 | 1,128 km² |
| Populasyon | (ika-24) |
|  - Enero 1, 2005 *est.* | 398,000 |
|  - Marso 8, 1999 sensu | 381,427 |
|  - Densidad (2005) | 353/km² |
| 1 Binase sa impormasyon gikan sa French Land Register. Wala gilakip ang mga estuwaryo, ug ang mga lanaw ug *glacier* nga dako pa sa 1 km². |
|  |

Martinique gikan sa satelayt
Ang **Martinika** usa ka pulo sa sidlakang bahin sa Dagat Caribbean. Kini may total nga langyab nga 1,128 km².

Ang Martinique usa ka departamento sa gawas sa nasod (*département d'outre-mer, or DOM*) sa Pransiya.

Sama sa ubang DOMs, ang Guadeloupe usa usab sa 26 ka mga rehiyon sa maong nasod, ug usa ka integral nga sakop sa Republika. Isip kabahin sa Pransiya, ang Guadeloupe sakop sa Unyon sa Uropa, ug ang kuwarta nga iyang gigamit mao ang *euro*.

Mga rehiyon sa Pransiya

Auvergne-Rhône-Alpes • Bourgogne-Franche-Comté • Bretagne • Centre-Val de Loire • Grand Est • Hauts-de-France • Île-de-France • Normandie • Nouvelle-Aquitaine • Occitanie • Pays-de-la-Loire • Provence-Alpes-Côte d'Azur

**Mga rehiyon sa gawas sa nasod**: Corse • Guadeloupe • Guyane • Martinique • Mayotte • Réunion
# Balaenoptera physalus

| *Balaenoptera physalus* |
| --- |
|  |
|  |
| Hulga sa Pagkapuo |
|  Nameligrong mapuo  (IUCN 3.1) |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Chordata |
| Kasipak-ulo: | Vertebrata |
| Kahutong: | Mammalia |
| Infraclass: | Eutheria |
| Kahanay: | Cetacea |
| Kasipak-hanay: | Mysticeti |
| Kabanay: | Balaenopteridae |
| Kahenera: | *Balaenoptera* |
| Espesye: | Balaenoptera physalus |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Balaenoptera physalus** (Linnaeus, 1758) |
|  |

Kaliwatan sa balyenaglumod ang Balaenoptera physalus. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Balaenoptera physalus* sakop sa kahenera nga *Balaenoptera*, ug kabanay nga Balaenopteridae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* kasadpang & sidlakang Kadagatang Atlantiko
* sidlakang Kadagatang Pasipiko
* Kadagatang Indyan ug Kadagatang Pasipiko
* Kadagatang Antartiko

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *B. p. quoyi*
* *B. p. physalus*

## Ang mga gi basihan niini

*
*
*
*
*
*
# Saker

Usa ka pleyer (No 10) mihapak sa bola ug nagmatikod sa lihok sa golkiper aron makaiskor og gol.
Sa football, ang sukaranan nga katuyoan sa mga fans mao ang pagdasig sa ilang koponan sa panahon sa dula.
Hoang Hai FC nagdula usa ka mahigalaon nga away kontra sa Quang Nam FC sa natad sa sports kaniadtong 2007.
**Saker** (gikan sa Iningles: soccer usab **putbol**) maoy usa ka isport nga tem nga duwaon sa duha ka tem nga tig-onse ka pleyer, ug gikonsidera nga mao ang labing popular nga isport sa kalibotan. Usa kini ka matang sa duwa nga gamit ang mga tiil sa paghapak sa bola nga duwaon sa rektangular nga sagbot o artipisyal nga pild, nga dunay gol sa matag mubo nga tumoy sa pild. Ang pag-iskor sa duwa mabuhat pinaagi sa pagmaniobra sa bola ngadto sa gol sa kontra nga tem. Ang mga golkiper mao lang ang gitugyotan nga makagunit o makahikap sa bola gamit ang mga kamot o braso; ang uban sa tem mogamit lang sa ilang mga tiil aron hapakon ang bola sa posisyon, usahay usab gamiton nila ang tangkugo ug ulo aron maintersep ang bola sa hangin. Ang tem nga makaiskor sa labing daghang gol paghuman sa duwa mao ang makadaog. Kon tabla ang iskor paghuman sa duwa, puyde nga ideklara isip dro o mag-obertaym ug/o *penalty shootout*, depende sa pormat sa duwa.

Ang modernong porma sa duwa giestandard sa Inglatera niadtong gitukod didto ang Football Association, kansang ang 1863 nga Mga Balaod sa Duwa (*Laws of the Game*) mimugna sa mga pundasyon alang sa pamaagi sa pagduwa sa maong isport sa karon. Ang saker gidumala sa Fédération Internationale de Football Association (International Federation of Association Football), komun nga nailhan sa minubo isip FIFA. Ang labing prestihiyoso nga kompetisyon sa saker mao ang FIFA World Cup, nga magkita kada upat ka tuig. Ang kining panghitabo mao ang labing gitan-aw nga isport sa kalibotan, kaduhaon pa ang mananan-aw sa Duwang Olimpiko sa Tig-init.
# Armeria maritima

| *Armeria maritima* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Caryophyllales |
| Kabanay: | Plumbaginaceae |
| Kahenera: | '**Armeria'** |
| Espesye: | ''Armeria maritima'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Armeria maritima (Mill.) Willd. |

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang Armeria maritima. Una ning gihulagway ni Philip Miller, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Carl Ludwig von Willdenow. Ang *Armeria maritima* sakop sa kahenera nga *Armeria*, ug kabanay nga Plumbaginaceae.

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *A. m. andina*
* *A. m. barcensis*
* *A. m. californica*
* *A. m. elongata*
* *A. m. interior*
* *A. m. intermedia*
* *A. m. maritima*
* *A. m. planifolia*
* *A. m. purpurea*
* *A. m. sibirica*
* *A. m. scotica*

## Ang mga gi basihan niini
# Monachus

| *Monachus* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Chordata |
| Kasipak-ulo: | Vertebrata |
| Kahutong: | Mammalia |
| Infraclass: | Eutheria |
| Kahanay: | Carnivora |
| Kabanay: | Phocidae |
| Kahenera: | Monachus |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Monachus**  |

Kahenera sa mga mamipero ang Monachus. Ang *Monachus* sakop sa kabanay nga Phocidae.

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Phocidae  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Monachus |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Monachus monachus* |
|  |
|  | *Monachus schauinslandi* |
|  |
|  | *Monachus tropicalis* |
|  |

 |
|  |
|  | *Cystophora* |
|  |
|  | *Erignathus* |
|  |
|  | *Halichoerus* |
|  |
|  | *Histriophoca* |
|  |
|  | *Hydrurga* |
|  |
|  | *Leptonychotes* |
|  |
|  | *Lobodon* |
|  |
|  | *Mirounga* |
|  |
|  | *Ommatophoca* |
|  |
|  | *Pagophilus* |
|  |
|  | *Phoca* |
|  |
|  | *Pusa* |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini

*
*
*
*
*