Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aristotelia chilensis

| *Aristotelia chilensis* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Oxalidales |
| Kabanay: | Elaeocarpaceae |
| Kahenera: | '**Aristotelia'** |
| Espesye: | ''Aristotelia chilensis'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Aristotelia chilensis (Molina) Stuntz |
|  |
| Laing Ngalan |
| *Aristotelia macqui* (L'Hér.) Deless. ex Steud. *Aristotelia macqui leucocarpa* Dimitri *Aristotelia macqui andina* Phil. *Aristotelia macqui alpestris* Reiche *Aristotelia macqui* L'Herit. *Aristotelia lucida* Salisb. *Aristotelia glandulosa* Ruiz & Pav. |

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang Aristotelia chilensis. Una ning gihulagway ni Juan Ignacio Molina, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Stephen Conrad Stuntz. Ang *Aristotelia chilensis* sakop sa kahenera nga *Aristotelia*, ug kabanay nga Elaeocarpaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Argentina
	+ Provincia de Catamarca
	+ Provincia del Chubut
	+ Provincia de La Pampa
	+ La Rioja (rehiyon)
	+ Provincia de Mendoza
	+ Río Negro
	+ San Juan
	+ San Luis
* Tśile
	+ Coquimbo (lungsod)
	+ Región de O'Higgins
	+ Maule (rehiyon)
	+ Los Lagos
	+ Archipiélago Juan Fernández
* Tinípong Bángsà
	+ California

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Mahogany

| *mahogany* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Sapindales |
| Kabanay: | Meliaceae |
| Kahenera: | mahogany |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **mahogany**  |

Henero sa mga tanom nga bulak ang mahogany. Ang *mahogany* sakop sa kabanay nga Meliaceae.

Mao ni ang iyang kladogram matod sa Catalogue of Life:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| mahogany |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Swietenia humilis* |
|  |
|  | *Swietenia krukovii* |
|  |
|  | *Swietenia macrophylla* |
|  |
|  | *Swietenia mahagoni* |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini

## Gikan sa gawas nga tinubdan

 Ang Wikispecies may mga payl nga may kalabotan sa: mahogany
# Gossypium

| *Gossypium* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Malvales |
| Kabanay: | Malvaceae |
| Kahenera: | ''Gossypium'' |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Gossypium  |

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang Gossypium. Ang *Gossypium* sakop sa kabanay nga Malvaceae.

## Matang nga nahiubos

* *Gossypium anapoides*
* *Gossypium anomalum*
* *Gossypium arboreum*
* *Gossypium areysianum*
* *Gossypium aridum*
* *Gossypium armourianum*
* *Gossypium barbadense*
* *Gossypium bickii*
* *Gossypium bricchettii*
* *Gossypium costulatum*
* *Gossypium cunninghamii*
* *Gossypium darwinii*
* *Gossypium enthyle*
* *Gossypium exiguum*
* *Gossypium gossypioides*
* *Gossypium harknessii*
* *Gossypium herbaceum*
* *Gossypium hirsutum*
* *Gossypium incanum*
* *Gossypium irenaeum*
* *Gossypium klotzschianum*
* *Gossypium lanceolatum*
* *Gossypium laxum*
* *Gossypium lobatum*
* *Gossypium londonderriense*
* *Gossypium longicalyx*
* *Gossypium marchantii*
* *Gossypium mustelinum*
* *Gossypium nelsonii*
* *Gossypium nobile*
* *Gossypium perrieri*
* *Gossypium pilosum*
* *Gossypium populifolium*
* *Gossypium pulchellum*
* *Gossypium raimondii*
* *Gossypium robinsonii*
* *Gossypium rotundifolium*
* *Gossypium schwendimanii*
* *Gossypium somalense*
* *Gossypium stephensii*
* *Gossypium stocksii*
* *Gossypium sturtianum*
* *Gossypium thurberi*
* *Gossypium timorense*
* *Gossypium tomentosum*
* *Gossypium trifurcatum*
* *Gossypium trilobum*
* *Gossypium triphyllum*
* *Gossypium turneri*
* *Gossypium vollesenii*
* *Gossypium zaitzevii*

## Ang mga gi basihan niini

*
*
# Xylocopa tabaniformis

| *Xylocopa tabaniformis* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Arthropoda |
| Kasipak-ulo: | Hexapoda |
| Kahutong: | Insecta |
| Kahanay: | Hymenoptera |
| Kapunoang-banay: | Apoidea |
| Kabanay: | Apidae |
| Kahenera: | *Xylocopa* |
| Espesye: | Xylocopa tabaniformis |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Xylocopa tabaniformis** Smith, 1854 |

Kaliwatan sa buyog ang Xylocopa tabaniformis. Una ning gihulagway ni Smith ni adtong 1854. Ang *Xylocopa tabaniformis* sakop sa kahenera nga *Xylocopa*, ug kabanay nga Apidae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Habagatang Amerika
* Amerika Sentral
* Amihanang Amerika

## Matang nga nahiubos

Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:

* *X. t. androleuca*
* *X. t. azteca*
* *X. t. illota*
* *X. t. melanosoma*
* *X. t. melanura*
* *X. t. orpifex*
* *X. t. pallidiventris*
* *X. t. parkinsoniae*
* *X. t. sylvicola*
* *X. t. tabaniformis*

## Ang mga gi basihan niini

*
*
*
*
*
*
# Acherontia atropos

| *Acherontia atropos* |
| --- |
|  |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Arthropoda |
| Kasipak-ulo: | Hexapoda |
| Kahutong: | Insecta |
| Kahanay: | Lepidoptera |
| Kapunoang-banay: | Bombycoidea |
| Kabanay: | Sphingidae |
| Kahenera: | *Acherontia* |
| Espesye: | Acherontia atropos |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Acherontia atropos** Linnaeus, 1758 |
|  |

Kaliwatan sa alibangbang ang Acherontia atropos. Una ning gihulagway ni Linnaeus ni adtong 1758. Ang *Acherontia atropos* sakop sa kahenera nga *Acherontia*, ug kabanay nga Sphingidae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Palaephatidae

| Palaephatidae |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Arthropoda |
| Kasipak-ulo: | Hexapoda |
| Kahutong: | Insecta |
| Kahanay: | Lepidoptera |
| Kapunoang-banay: | Palaephatoidea |
| Kabanay: | **Palaephatidae** |
| Kahenera: | ' |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Palaephatidae**  |

Kabanay sa mga alibangbang ang **Palaephatidae**. Ang Palaephatidae sakop sa kapunoang-banay nga Palaephatoidea, kahanay nga Lepidoptera, kahutong nga insekto, ka-ulo nga daghagtiil, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Palaephatidae pagsakop 13 kaliwatan, segun Catalogue of Life.

Palaephatidae mao ang ika kabanay nga sa kapunoang-banay nga Palaephatoidea.

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Palaephatidae** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Azaleodes* |
|  |
|  | *Palaephatus* |
|  |
|  | *Ptyssoptera* |
|  |
|  | *Sesommata* |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini
# Gracillariidae

| Gracillariidae |
| --- |
|  |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Arthropoda |
| Kasipak-ulo: | Hexapoda |
| Kahutong: | Insecta |
| Kahanay: | Lepidoptera |
| Kapunoang-banay: | Gracillarioidea |
| Kabanay: | **Gracillariidae** |
| Kahenera: | ' |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Gracillariidae**  |

Kabanay sa mga alibangbang ang **Gracillariidae**. Ang Gracillariidae sakop sa kapunoang-banay nga Gracillarioidea, kahanay nga Lepidoptera, kahutong nga insekto, ka-ulo nga daghagtiil, ug kaginharian nga mananap. Ang kabanay nga Gracillariidae pagsakop 1855 kaliwatan, segun Catalogue of Life.

## Matang nga nahiubos

* *Acrocercops*
* *Africephala*
* *Amblyptila*
* *Angelabella*
* *Apistoneura*
* *Apophthisis*
* *Aristaea*
* *Artifodina*
* *Aspilapteryx*
* *Borboryctis*
* *Callicercops*
* *Callisto*
* *Caloptilia*
* *Calybites*
* *Cameraria*
* *Chileoptilia*
* *Chilocampyla*
* *Chrysaster*
* *Chrysocercops*
* *Conopobathra*
* *Conopomorpha*
* *Conopomorphina*
* *Corethrovalva*
* *Corythoxestis*
* *Cremastobombycia*
* *Cryptolectica*
* *Cryptologa*
* *Cupedia*
* *Cuphodes*
* *Cyphosticha*
* *Dekeidoryxis*
* *Dendrorycter*
* *Deoptilia*
* *Dextellia*
* *Dialectica*
* *Diphtheroptila*
* *Dysectopa*
* *Ectropina*
* *Epicephala*
* *Epicnistis*
* *Eteoryctis*
* *Eucalybites*
* *Eucosmophora*
* *Eumetriochroa*
* *Euprophantis*
* *Eurytyla*
* *Euspilapteryx*
* *Gibbovalva*
* *Gracillaria*
* *Graphiocephala*
* *Guttigera*
* *Hyloconis*
* *Hypectopa*
* *Ketapangia*
* *Lamprolectica*
* *Leucanthiza*
* *Leucocercops*
* *Leucospilapteryx*
* *Liocrobyla*
* *Macarostola*
* *Marmara*
* *Melanocercops*
* *Metacercops*
* *Metriochroa*
* *Micrurapteryx*
* *Monocercops*
* *Neolithocolletis*
* *Neurobathra*
* *Neurolipa*
* *Neurostrota*
* *Oligoneurina*
* *Ornixola*
* *Pareclectis*
* *Parectopa*
* *Parornix*
* *Penica*
* *Philodoria*
* *Phodoryctis*
* *Phrixosceles*
* *Phyllocnistis*
* *Phyllonorycter*
* *Pleiomorpha*
* *Pogonocephala*
* *Polydema*
* *Polymitia*
* *Polysoma*
* *Porphyrosela*
* *Prophyllocnistis*
* *Protolithocolletis*
* *Psydrocercops*
* *Sauterina*
* *Schedocercops*
* *Semnocera*
* *Spanioptila*
* *Spulerina*
* *Stomphastis*
* *Synnympha*
* *Systoloneura*
* *Telamoptilia*

## Ang mga gi basihan niini

*
# Whalleyana

| *Whalleyana* |
| --- |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Arthropoda |
| Kasipak-ulo: | Hexapoda |
| Kahutong: | Insecta |
| Kahanay: | Lepidoptera |
| Kapunoang-banay: | Whalleyanoidea |
| Kabanay: | Whalleyanidae |
| Kahenera: | Whalleyana |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Whalleyana**  |

Kahenera sa mga alibangbang ang Whalleyana. Ang *Whalleyana* sakop sa kabanay nga Whalleyanidae.

*Whalleyana* mao ang ika kahenera nga sa kabanay nga Whalleyanidae.

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Whalleyana |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Whalleyana toni* |
|  |
|  | *Whalleyana vroni* |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini
# Bursera

| *Bursera* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Sapindales |
| Kabanay: | Burseraceae |
| Kahenera: | ''Bursera'' |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Bursera  |

Kahenera sa mga tanom nga bulak ang Bursera. Ang *Bursera* sakop sa kabanay nga Burseraceae.

## Matang nga nahiubos

* *Bursera altijuga*
* *Bursera angustata*
* *Bursera aptera*
* *Bursera arborea*
* *Bursera arida*
* *Bursera ariensis*
* *Bursera aromatica*
* *Bursera aspleniifolia*
* *Bursera attenuata*
* *Bursera bicolor*
* *Bursera biflora*
* *Bursera bipinnata*
* *Bursera bolivarii*
* *Bursera bonetii*
* *Bursera brunea*
* *Bursera cerasiifolia*
* *Bursera chemapodicta*
* *Bursera cinerea*
* *Bursera citronella*
* *Bursera collina*
* *Bursera confusa*
* *Bursera copallifera*
* *Bursera coyucensis*
* *Bursera crenata*
* *Bursera cuneata*
* *Bursera denticulata*
* *Bursera discolor*
* *Bursera diversifolia*
* *Bursera epinnata*
* *Bursera esparzae*
* *Bursera excelsa*
* *Bursera exequielii*
* *Bursera fagaroides*
* *Bursera filicifolia*
* *Bursera fragilis*
* *Bursera fragrantissima*
* *Bursera frenningiae*
* *Bursera galeottiana*
* *Bursera gibarensis*
* *Bursera glabra*
* *Bursera glabrifolia*
* *Bursera glauca*
* *Bursera gracilipes*
* *Bursera grandifolia*
* *Bursera graveolens*
* *Bursera heliae*
* *Bursera heteresthes*
* *Bursera heterophylla*
* *Bursera hindsiana*
* *Bursera hintonii*
* *Bursera hollickii*
* *Bursera howellii*
* *Bursera inaguensis*
* *Bursera infernidialis*
* *Bursera instabilis*
* *Bursera inversa*
* *Bursera isthmica*
* *Bursera itzae*
* *Bursera jerzyi*
* *Bursera karsteniana*
* *Bursera karwinskii*
* *Bursera kerberi*
* *Bursera krusei*
* *Bursera lancifolia*
* *Bursera laurihuertae*
* *Bursera laxiflora*
* *Bursera leptophloeos*
* *Bursera linanoe*
* *Bursera littoralis*
* *Bursera longipes*
* *Bursera lunanii*
* *Bursera macvaughiana*
* *Bursera madrigalii*
* *Bursera martae*
* *Bursera medranoana*
* *Bursera microphylla*
* *Bursera mirandae*
* *Bursera morelensis*
* *Bursera multifolia*
* *Bursera multijuga*
* *Bursera occulta*
* *Bursera odorata*
* *Bursera ovalifolia*
* *Bursera ovata*
* *Bursera palaciosii*
* *Bursera palmeri*
* *Bursera paradoxa*
* *Bursera penicillata*
* *Bursera permollis*
* *Bursera pontiveteris*
* *Bursera ribana*
* *Bursera roseana*
* *Bursera rupicola*
* *Bursera rzedowskii*
* *Bursera sarcopoda*
* *Bursera sarukhanii*
* *Bursera schlechtendalii*
* *Bursera shaferi*
* *Bursera silviae*
* *Bursera simaruba*
* *Bursera simplex*
* *Bursera spinescens*
* *Bursera standleyana*
* *Bursera staphyleoides*
* *Bursera stenophylla*
* *Bursera submoniliformis*
* *Bursera subtrifoliata*
* *Bursera suntui*
* *Bursera tecomaca*
* *Bursera toledoana*
* *Bursera tomentosa*
* *Bursera trifoliolata*
* *Bursera trimera*
* *Bursera vazquezyanesii*
* *Bursera vejar-vazquezii*
* *Bursera velutina*
* *Bursera xochipalensis*
* *Bursera xolocotzii*
* *Bursera yaterensis*

## Ang mga gi basihan niini
# Cinnamomum tamala

| *Cinnamomum tamala* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Laurales |
| Kabanay: | Lauraceae |
| Kahenera: | '**Cinnamomum'** |
| Espesye: | ''Cinnamomum tamala'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Cinnamomum tamala (Buch.-Ham.) Th. G. G. Nees |
| Laing Ngalan |
| *Cinnamomum triplinervia* Reinw. ex Wall. *Cinnamomum soilyana* Buch.-Ham. ex Wall. *Cinnamomum sailyana* Buch.-Ham. *Cinnamomum culilawan* Reinw. ex Meisn. *Cinnamomum albiflora* Wall. *Cinnamomum zwartzii* Lukmanoff *Cinnamomum veitchii* Lukmanoff *Cinnamomum reinwardti* Nees *Cinnamomum lindleyi* Lukmanoff *Cinnamomum albiflorum* Nees |

Kaliwatan sa kaningag ang Cinnamomum tamala. Una ning gihulagway ni Buch.-ham., ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni Th. G. G. Nees. Ang *Cinnamomum tamala* sakop sa kahenera nga kaningag, ug kabanay nga Lauraceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Pangmasang Republika sa Tsina
	+ Yunnan Sheng
* Indya
* Nepal
* Miyanmar
* Bhutan
* Sikkim
* State of Jammu and Kashmīr
* Laos
* Viyetnam

Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita *C. t. elliptifolium*.

## Ang mga gi basihan niini
# Ocimum kilimandscharicum

| *Ocimum kilimandscharicum* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Magnoliopsida |
| Kahanay: | Lamiales |
| Kabanay: | Lamiaceae |
| Kahenera: | '**Ocimum'** |
| Espesye: | ''Ocimum kilimandscharicum'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Ocimum kilimandscharicum Gürke |
| Laing Ngalan |
| *Ocimum tortuosum* Baker *Ocimum johnstonii* Baker |

Kaliwatan sa tanom nga bulak ang Ocimum kilimandscharicum. Una ning gihulagway ni Robert Louis August Maximilian Gürke. Ang *Ocimum kilimandscharicum* sakop sa kahenera nga *Ocimum*, ug kabanay nga Lamiaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Indya
* Kenya
* Etyopiya
* Tanzania
* Uganda
* Anggola
* Thayland
* Miyanmar
* Sudan

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# Kainit

Kainit
Sa pisika, ang **kainit** mipasabot sa enerhiya nga nabalhin gikan sa usa ka matang o system ngadto sa lain mahitungod sa kalainon sa temperatura. Sa termodinamika, mipasabot kini sa hingpit nga temperatura sa usa ka butang gipilo sa kalainon sa kadaghanon sa *system's entropy* nga gisukod sa kinutoban sa usa ka butang. Ang kainit molatay gikan sa usa ka butang nga adunay taas nga temperatura paingon sa butang nga adunay ubos nga temperatura. Ang pagbalhin sa kainit gikan sa usa ka butang paingon sa lain nga adunay sama o mas taas pa nga temperatura mahitabo lamang kon adunay *heat pump*. Ang mga matang nga adunay taas nga temperatura, nga kasagaran nagresulta sa paspas nga pagbalhin sa kainit, mahimong mamugna pinaagi sa *chemical reaction* (sama sa pagsunog), *nuclear reaction* (sama sa *fusion* nga nahitabo sulod sa Adlaw), *electromagnetic dissipation* (sama sa anaa sa *electric stove*), o *mechanical dissipation* (sama sa *friction*). Ang kainit mahimong mabalhin pinaagi sa *radiation*, *conduction* ug *convection*. Gigamit ang kainit isip sukod sa *internal energy* o *enhtalpy*, nga ang *level* sa *elementary motion* nga naghatag sa pagbalhin sa kainit. Ang kainit mahimong mabalhin lamang sa duha ka butang, o bahin sa usa ka butang, nga adunay nagkalainlain nga temperatura, ug sa kawad-on sa *work*, paingon lamang sa mas bugnaw nga butang.
# Murag-anay

| Anay |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Arthropoda |
| Kasipak-ulo: | Hexapoda |
| Kahutong: | Insecta |
| Kahanay: | **Isoptera** |
| Kahenera: | ' |
| Espesye: | ' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **murag-anay**  |

**Anay** (*Isoptera*) maoy matang sa mga insekto. Anay sakop sa klase insekto, punoan mananap nga dinugtongan, ug ang ginharian mananap.

Ang kladogram matud sa Catalogue of Life mao:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Anay** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Kalotermitidae |
|  |
|  |
Rhinotermitidae |
|  |
|  |
Termitidae |
|  |
|  |
Termopsidae |
|  |

 |
|  |

## Ang mga gi basihan niini

## Gikan sa gawas nga tinubdan

 Ang Wikispecies may mga payl nga may kalabotan sa: Isoptera
# Albuca bracteata

| *Albuca bracteata* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Plantae |
| Kabahig: | Tracheophyta |
| Kahutong: | Liliopsida |
| Kahanay: | Asparagales |
| Kabanay: | Asparagaceae |
| Kahenera: | '**Albuca'** |
| Espesye: | ''Albuca bracteata'' |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Albuca bracteata (Thunb.) J.C.Manning & Goldblatt |
| Laing Ngalan |
| *Albuca caudatum* (Aiton) Salisb., not validly publ. *Albuca mouretii* Batt. & Trab. *Albuca longebracteata* (Jacq.) Speta *Albuca caudatum* (Aiton) Raf. *Albuca caudatum* (Aiton) Dostál *Albuca longebracteatum* Jacq. *Albuca scilloides* Jacq. *Albuca bracteatum* Thunb. *Albuca caudatum* Aiton |

Kaliwatan sa tanom nga asparagos ang Albuca bracteata. Una ning gihulagway ni Carl Peter Thunberg, ug gihatagan sa eksakto nga ngalan ni John Charles Manning ug Peter Goldblatt. Ang *Albuca bracteata* sakop sa kahenera nga *Albuca*, ug kabanay nga Asparagaceae.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Arkansas
* Province of KwaZulu-Natal
* Saint Helena Island (pulo sa Santaylena)
* Eastern Cape, Western Cape, Northern Cape
* sentrong Mehiko
* Gulpo sa Mehiko
* Maruwekos
* Archipiélago Juan Fernández

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini
# London

*Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang London (pagklaro)/Londres (pagklaro).*
St. Paul's Cathedral
**London** (usab: Londres) mao ang kapital nga dakbayan sa Hiniusang Gingharian. Ang Dakbayan sa London mao ang sentro niini. Ang London usa ka lungsod nga lainlain nga kultura nga adunay lainlaing mga tawo nga adunay lainlaing estilo sa pagkinabuhi, libre nga nagkahiusa, ug nagbukas sa hunahuna. Ang mga silingan puno sa kalihokan sa tanan nga oras, ang mga orihinal nga tindahan, ang pipila nga labing maayo nga museyo sa kalibutan, maayong pagkatipig nga mga parke ug merkado nga mawala sa, ang London usa sa mga lungsod nga kinahanglan nimong bisitahan.
# US National Register of Historic Places

Ang **US National Register of Historic Places** ngalan niining mga mosunod:

## Guam

1
2
Mga dapit nga gitawag US National Register of Historic Places sa Guam (Estados Unidos).

1. Atanto Shrine - Piti-Agat Road Memorial 1786-1909, bantayog, Piti Municipality, ﻿ / ﻿
2. South Finegayan Latte Stone Park, arkiyolohiyang dapit, Dededo Municipality, ﻿ / ﻿

## Northern Mariana Islands

1
Mga dapit nga gitawag US National Register of Historic Places sa Northern Mariana Islands (Estados Unidos).

1. House of Taga - Latte Stones, arkiyolohiyang dapit, Tinian Municipality, ﻿ / ﻿

## Palau

1
Mga dapit nga gitawag US National Register of Historic Places sa Palau.

1. Battle of Peleliu WW2, natad sa panggubatan, State of Peleliu, ﻿ / ﻿
# Brachyramphus marmoratus

| *Brachyramphus marmoratus* |
| --- |
|  |
| Hulga sa Pagkapuo |
|  Nameligrong mapuo  (IUCN 3.1) |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Animalia |
| Ka-ulo: | Chordata |
| Kasipak-ulo: | Vertebrata |
| Kahutong: | Aves |
| Kahanay: | Charadriiformes |
| Kabanay: | Alcidae |
| Kahenera: | *Brachyramphus* |
| Espesye: | Brachyramphus marmoratus |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| **Brachyramphus marmoratus** (Gmelin, 1789) |
|  |

Kaliwatan sa kanawayon ang Brachyramphus marmoratus. Una ning gihulagway ni Gmelin ni adtong 1789. Ang *Brachyramphus marmoratus* sakop sa kahenera nga *Brachyramphus*, ug kabanay nga Alcidae. Giklaseklase sa IUCN ang kaliwatan sa nagtikapuo.

Kini nga matang hayop na sabwag sa:

* Amihanang Amerika

Walay nalista nga matang nga sama niini.

## Ang mga gi basihan niini

*
*
*
*
# Di piksiyon

Ang mga **di piksiyon** nga sinulat naghisgot sa tema dili isip usa ka sugilon apan isip usa ka paktuwal nga pagpasabot sa mga kasayuran. Kining maong presentasyon mahimong husto o sayop; ang kasayop sa gihatagan nga mga kahibalo wala magpasabot nga kini piksiyonal. Hinuon, gi-*assume* nga ang mga magsusulat nagatuo nga husto ang ilang gihatagan sa panahon nga kini ilang gisulat.

Ang pagsulat kabahin sa usa ka butang wala magpasabot sa pag-tugotan alang o batok sa maong butang. Pananglitan, mahimong mosulat ang usa ka ateyo kabahin sa relihiyon.

Ang di piksiyon usa sa duha ka dagkong pagkabahin sa mga sinulat sa usa ka basahonan; ang laing matang sa mga sinulat mao ang piksiyonal.

## Mga matang

Ang mga gumalaysay, dyurnal, dokumentaryo, siyentipikanhong papel, retrato, biyograpiya, lumpunid sa tulunghaan (*textbook*), *blueprint*, dokumentasyong teknikal, manwal sa gumagamit, diyagram, ug pagpanulat alang sa mantalaan pipila sa mga matang sa di piksiyonal nga sinulat. Niining maong mga matang, ang paglakip og kahibalo nga nahibaw-an sa tagsulat nga usa ka bakak giilang propesyonal nga kasaypanan. Ang ubang sinulat sama sa mga personal nga sinulat, artikulo sa balahanan, kasaysayan, balayan, pakigpulong, ug *travelogue* mahimong piksiyon o di piksiyon.

## Mga sumpay sa gawas

* (Ininglis) Nonfiction Awards
* (Ininglis) Nonfiction Readers Anonymous: Nonfiction Book Reviews
# Phytophthora infestans

| *Phytophthora infestans* |
| --- |
|  |
| Siyentipikinhong Pagklasipikar |
| Kaginharian: | Chromalveolata |
| Ka-ulo: | Heterokontophyta |
| Kahutong: | Oomycetes |
| Kahanay: | Peronosporales |
| Kabanay: | Peronosporaceae |
| Kahenera: | Phytophthora |
| Espesye: | P. infestans |
| Siyentipikinhong Ngalan |
| Phytophthora infestans (Mont.) de Bary |

Ang Phytophthora infestans kay usa ka oomycete o agup-op sa tubig, sama sa fungus nga mikroorganismo nga maoy hinungdan sa grabeng sakit sa patatas ug kamatis nga nailhang late blight o potato blight. Ang sayo nga blight, tungod sa Alternaria solani, sagad gitawag usab nga "potato blight". Ang ulahi nga blight usa ka dakong hinungdan sa 1840s European, ang 1845–1852 Irish, ug ang 1846 Highland potato gutom.